Monday, September 25, 2017

ස්තූතියි!




ෆැකල්ටි ඔෆ් සෙක්ස් විකුණන්න මං මාකටින් පාවිච්චි කළා කියල එක එක විදිහෙ නෝක්කාඩු ඇහෙනවා. සමහරු මේක වැල පත්තර විකිනීමකට සමාන කරනවා. ඒ අතරෙ මේවා මාකටින් නෙමෙයි කියල රන්ඩු කරන අයත් ඉන්නවා. ඒ කතා මොනවා ගැන වුනත්  ඇතිවුන හැම සංවාදයක්ම සාකච්ඡුාවක්ම බැනුමක්ම අපවාදයක්ම පොත තව තවත් මිනිස්සු අතරට යන්න උදව් කළා.

බැනුම් අපවාදවලට මං වෙනම පෝස්ට් හැදුවා. බැන්නත් මාර්කට් කරනවා කියල ඒකට අවුල් වුන අයත් හිටියා. ඒත් ලියපු පොතක් ගැන කියන හොඳ වගේම නරකටත් ප‍්‍රකාශ වෙන්න ඉඩක් දෙන්න  ඕන කියල මං හිතනවා. මගේ වැඩකදි නම් හොඳට වඩා නරක එලියට කියන්න මං පුළුවන් සපෝර්ට් එකක් දෙනවා. ඒකෙන් කතාබහ වඩා පළල් වෙනවා. ඉන්ටරෙස්ටින්ග් වෙනවා. හොඳක් කිව්වත් නරකක් කිව්වත් ඒ කතා කරන්නෙ පොත ගැන. මගේ ව්‍යාපෘතිය ගැන.  ඊට අදාලව ලියවෙන  ඕනම දෙයක් මං දකින්නෙ මං කරපු වැඬේ වෙනුවෙන් දරන මහන්සියක් කියල. තරහවක් ආවේගයක් වුනත් මගේ වැඩෙන් ඇතිවුන බලපෑමක් කියල. ඒවා නිදහස් වෙන්න  ඕන. සමහර විට ඒකට කියන්නෙ මාකටින් වෙන්න ඇති.

ඇත්තටම මට පොත කියන්නෙ නිමිත්තක් විතරයි. පොතකින් ලැබෙන මුදල ගැන මට දැනෙන වටිනාකමක් නෑ.  ඕන නම් හාර පන්දාහක් පොත් විකිනෙයි. මං වඩා වැදගත් විදිහට දකින්නෙ පොත වටේට නිර්මාණය වෙන සංස්කෘතිය. ඒක  ඕනම භාන්ඩයක් හෝ සේවාවක් සඳහා නිර්මාණය වෙන්න  ඕන කියලයි මං හිතන්නෙ. ඒකෙනුයි ඒකට හැ`ගීමක්, ආත්මයක් දෙන්නෙ. සමාජයට වඩා වැදගත් වෙන්නෙ එහෙම දෙයක් වටේට ගොඩනගන ෆීල් එක නැත්තං කල්චර් එකයි. නිකං පොතක් එලියට දාලා ඒක එලියට එනවා කියල දැන්වීමක් ගහන එක මට දැනෙන්නෙ පාරිභෝගිකයෙක් විදිහට මාව අවතක්සේරු කිරීමක් හැටියට. මං මුදල ගෙවලා ගන්න භාන්ඩයට හෝ සේවාවට වඩා විශාල අවකාශයක්, උපයෝගිතාවයක් මට ලැබෙන්න  ඕන. අනන්‍යතාවයක්, සම්බන්ධයක්, මාව ප‍්‍රකාශමාන වීමක් ඒ හරහා සිද්ද වෙන්න  ඕන. පොතක් හෝ ආර්ට් වැඩක් කියන්නෙ මේ ගුණය අනිවාර්යෙන් තියෙන්න  ඕන තැනක්. නැත්තං මට නිර්මාණකරුවාගෙ දැක්ම ගැන ඇතිවෙන්නෙ පරණ හැගීමක්.

සමහර විට ඒකට කියන්නෙ මාකටින් වෙන්න ඇති.

ඒක එහෙම නං  විමුක්තිය හොයාගෙන යන මාර්ගය කියපු බුදුන් පවා මාකටින් පාවිච්චි කළා. එයාගෙ ධර්මය කියන්න හවුස් ටු හවුස් කැම්පේන් එකක් කළා. මැසේජ් එක ඩිස්ටෝර්ට් වෙයි කියල එක මග දෙන්නෙකුට යන්න එපා කිව්වා. ඇවිදින කතාකරන ඉරියව් පවා නිර්මාණය කළා. එයා කියන්න ගිය ධර්මයට අදහස දුන්නෙ මේ බාහිර සමස්තය නැත්තං ආකෘතිය. අපේ ආර්ට්වලට සම්බන්ද අය තාම විශ්වාස කරන්නෙ අන්තර්ගතය තමයි මාර කියල. ඒත් මං හිතන්නෙ ආකෘතියයි අන්තර්ගතයයි දෙකක් නෙමෙයි එකක් කියල. පොතට කරපු කැම්පේන් එක තමයි මගේ වැඬේ. පොත කියන්නෙ ඒකෙ කොටසක් විතරයි.

මට  ඕන වුනේ ඉරොටික් සංස්කෘතිය ගැන සාකච්ඡුාවක් හදන්න. සෙක්ස් කියන්නෙ අඳුරෙ කාමරයක් ඇතුලෙ රහසෙ සිද්ද වෙන අතිශය පුද්ගලික පටු තැනින් ඒක නිදහස්, එලිමහනෙ රස විඳින්න පුළුවන්, වරදකාරී නොවෙන, සීමා මායිම් නැති මනුස්ස බැඳීමක් කියන යෝජනාව ගේන්න. බුද්දිමත්තු කියන කොටස මේක කරන්න හදන්නෙ සෙක්ස් දේශපාලනිකව කියවන්න ගිහින්. ඒත් දේශපාලනය එනකොටම එතන සෙක්ස් නැති වෙනවා. මට අනුව සෙක්ස්වල තියෙන සුන්දරත්වය වෙන්නෙම ඒක කිසිම දර්ශනයක් න්‍යායක් නැතිව ප‍්‍රාථමික නිරුවත් ආශාවක් විදිහටම පවතින එකේ. විශ්ලේෂණයට යනවා වෙනුවට මිනිස්සු ආදරෙන් බෙදාහදාගන්නා ශෘංගාරයක් ගැන කතා කරන්න මං කැමතියි.

අනිත් පැත්තට සෙක්ස් හෝ ශෘංගාරය කියන එක සුන්දර විඳිය යුතු විවෘත මිනිස් මුහුවීමක් කියලා බාරගැනීමත් එක්කම අපි දැන නොදැන පනවාගත් ගොඩක් සීමා මායිම් වෙනස් වෙන්න ගන්නවා. ඒක සෝෂල් ඩිස්රප්ෂන් එකක්. ආදරෙන් වැළඳගන්නවා හෝ වෛරයෙන් ප‍්‍රතික්‍ෂේප කරනවා මිස මැද්දක් එතන නෑ.

 ආගමට හෝ පොලිටික්ස්වලට පෙනී ඉන්න බැරි කලාපයක් ඒක. ඇත්තටම සෙක්ස් වෙනුවෙන් පෙනී ඉන්නවා කියන වාම කණ්ඩායම් පවා අවසාන අර්ථයෙන් උත්සාහ ගන්නෙ සෙක්ස් පාලනය කරන්න. ලිංගිකත්වය දේශපාලනිකව කියවීම අවශ්‍යයි කියන කතාවෙ තේරුමම ඒක. ඒ නිදහස් මිනිස් සම්බන්ධතාවයත් න්‍යායික බලයෙන් නතු කරන්න. ආගමට  ඕන වුනෙත් ඒ ටිකමයි. ඇත්තම හේතුව නිදහස් ලිංගික සම්බන්ධතා විසින් නිදහස් මිනිස්සු නිර්මාණය කරන එක. ඒකෙන් සමාජ සම්බන්ධතා නැවත ප‍්‍රතිසංවිධානය කරන්න බල කරන එක. සාම්ප‍්‍රදායික ගම්මුන්ටත් වඩා වම්මු බයයි මේ පවතින සම්බන්ධතා ව්‍යූහය ප‍්‍රතිසංවිධානය වෙනවට.

මේක වැල කතාවක් විදිහට කියවන්න සමහරු උත්සාහ කරද්දි මේක වැල කතාවක් තරමට නෑ කියල තව කට්ටියක් මැසිවිලි කිව්වා. ශෘංගාර නවකතාවක් යනු මෙයද කියල ප‍්‍රශ්න කිරීම් මතුවුනා. ඒක මට අනුව අවශ්‍යම සංවාද කලාපයක්. ශෘංගාර සාහිත්‍යයක් නැති ලංකාව වගේ රටක ශෘංගාර සාහිත්‍ය කතිකාවක ආරම්භය සටහන් වෙන්නෙ එහෙම.

ලංකාවෙ ශෘංගාර නවකතා මීට කලින් ලියවිලා නෑ. වැල පත්තර පත‍්‍රිකා විදිහට ලියවුනෙත් කෙටි අසම්බන්ධිත ලියවිලි විතරයි. මං කිසිසේත්ම ඒ වැල කියල හඳුන්වන පෝර්නොග‍්‍රැෆික් ප‍්‍රකාශන අවතක්සේරු කරන්නෙ නෑ. මං ඒවා උපරිමෙන් රස විඳින සහ ඒවායින් උපරිමයෙන් පෝෂණය වෙන කෙනෙක්. ඒත් මේ වෙද්දි වැල (පෝර්න්) සහ ශෘංගාර (ඉරොටික්) කියන රචනා ගැන ඒ සාහිත්‍යයන් දියුණු රටවල වෙනස් කතිකාවන් නිර්මාණය වෙලා තියෙනවා.


ශෘංගාර නවකතාවක් විදිහට අපි හඳුන්වන්නෙ විවිධ ලිංගික ක‍්‍රියාකාරකම් හරහා ගමන් කරන චරිත ඇසුරු කරගනිමින් අපි කරන ප‍්‍රබන්ධයක්. එතනදි ක‍්‍රියාකාරකමට බැහැරව ඒ චරිතවල මානසිකත්වයන් සාකච්ඡුාවට ගන්නවා. සිද්ධි මූලික වෙනවට වඩා මිනිස් සම්බන්ධතා විදිහට සෙක්ස් කියවන්න ගන්නවා. එතනදි පෝර්න් මට්ටමටම  යන ශෘංගාර ප‍්‍රබන්ධ තියෙනවා. ඒත් ලිංගික ඇසුර විෂයෙහි නිර්මාණය කරන මිනිස් විෂය නිසා ඒවා පෝර්න් කියන කැටගරියට ගන්නෙ නෑ. 

මං හිතන්නෙ මේක වැල කතාවක් විදිහට කියවන්න උත්සාහ කරපු අයට ඇතිවෙන බිඳවැටීම තියෙන්නෙ එතන. ඒක වෙනස් රසයක්. අපි බ්ලූ බලනකොට වුනත් සමහරු කැමතියි ස්ටෝරි එකක් එක්ක තියෙන බ්ලූ බලන්න. තවත් සමහරු කැමතියි කෙලින්ම ඇක්ෂන් එකට යන්න. ඒක රුචිකත්වයේ වෙනසක්.
වැල කියද්දි අපි නිතරම සෙක්ස්වලින් මනුස්ස කියන කෑල්ල ගලවනවා. වැල හෝ පෝර්න් කියන අදහසම ඩි-හියුමනයිස් කරපු සෙක්ස්. ඒක ද්‍රව්‍යමයයි. මට ඒ සාහිත්‍ය ඇසුරෙදි නිතර දැනුන අඩුවක් වුනේ ඒක. මං කැමතියි හුස්ම ගන්න, සංස්කෘතියක් තියෙන මිනිස්සු වනචර වෙනවට. හෙන්රි මිලර්ලා, ඇනායි නීන්ලා ලියන ඒවට මං වඩා බැඳෙන්නෙ ඒකයි.

තව තැනක මේක ඊඑල් ජේම්ස්ගෙ ෆිෆ්ටි ෂේඞ්ස් ඔෆ් ගේ‍්‍ර එක්ක පවා සංසන්දනය කරලා තිබුනා. ඒක ගොඩක් හොඳ දෙයක්. කම්පැරේටිව් විදිහට කෘතියක් කියවන්න උත්සාහ ගන්න එක. ඉරොටික් ෆික්ෂන් සහ ඉරොටික් ෆිල්ම්ස් වලට දැඩි ලෙස ඇබ්බැහි වෙලා ඉන්න මට ෆිෆ්ටි ෂේඞ්ස් කියවන්න අමාරු වුනා. මට ඒකට හේතුව වුනේ ඊඑල් ජේම්ස්ගෙ ලියන විලාසය හුගක්ම ළාබාල එකයි. ඒත් ලෝකෙ විශාල පිරිසක් ෆිෆ්ටි ෂේඞ්ස් ආදරෙන් වැළඳගත්තා. වඩාත්ම ඉන්ටරෙස්ටින්ග් දේ ෆිෆ්ටි ෂේඞ්ස් ඇසුරෙන් බිහිවුණු ෆැන්ස්ලගෙ නිර්මාණ. ඒවා ගොඩක් ඇත්තටම ෆිෆ්ටි ෂේඞ්ස් වලට වඩා ඉස්සරහින් දැනුනා. වැඩිපුරම ඊඑල් ජේම්ස්ට බැඳුනෙ කාන්තාවන් වීමත් විශේෂයක්. සමහර විට ෆිෆ්ටි ෂේඞ්ස් හරහා අපි බලාපොරොත්තු වෙන පිරිමි ලිවීමක විලාසයක් අභියෝග වුනා වෙන්නත් පුළුවන්.

ලංකාවෙ පළවෙනි වතාවට වැල පත්තර විදිහට කඬේ ලෑල්ල යට ගුලිවෙලා තිබ්බ පිරිමින්ට සීමාවෙච්ච ශෘංංගාරය එලිමහනෙ පොත් ප‍්‍රදර්ශනේකට ආවා. මහා ජන විරෝදයක් ඇවිත් පොත තහනමකට යයි කියල මුලින් බලපොරොත්තු වුනත් එහෙම දෙයක් වුනේ නෑ. මිනිස්සු හුගක් කැමැත්තෙන් වගේම විවෘතව පොත බාරගත්තා. පොත එක්ක ගිය ෆේස්බුක් සාකච්ඡුාවලදි බලාපොරොත්තු නොවෙන තරම් විවෘතව නිදහස්ව මිනිස්සු අදහස් කිව්වා. සෙක්ස් කියන එක යම් පමණකට හරි අන්ටැබූ වීමක් සිද්ද වෙන්න මේ පොත එලිමහනෙ කතාබහ කිරීම බලපෑවා. ඇත්තටම විදග්ද බුද්දිමත් කියල පෙනී ඉන්න අය ඇඹරුන තරමට සාමාන්‍ය ජනතාව පොත ඉස්සරහ ඇඹුරුනෙ වෙව්ලූවේ නෑ. ඒක ගොඩක් මැචුවර් බාරගැනීමක්.

පොත් ස්ටෝල් එක ළ`ගදි සුන්දර ගැහැණුන් ඇවිත් පොත ගන්න හැටි මං බලන් හිටියා. අනෙක් වැදගත් යැයි සම්මත පොත් කීපයක් පෙරලා තෝරා ගත්තට පස්සෙ කිසි වගවිභාගයකින් තොරව මේ පොත ඒ පොත් යටින් තියාගෙන ඒ ගොල්ලො කැෂියර් එකට ගියා. ඒක හරි ලස්සන ගැහැණුකමක්. ඉනසන්ට් මුරන්ඩුකමක්.
ගොඩක් අය තමන්ගෙ ජීවිතේ සුන්දර ශෘංගාර අත්දැකීම් මාත් එක්ක බෙදාගත්තා. පිරිමි වෙනුවට ගෑනු ගොඩක් මේ පොතේ සෙක්ස්වලට එහා මනුස්ස හැ`ගීම් දැක්කා. පොතේ දෙවෙනි මුද්‍රණයත් ඉවර වුනා.
මේ පොත ප‍්‍රින්ට් කරන්න කොන්දක් වගේම නිදහස් මනසක් තිබුන සන්නාටත්, පොත කියවපු, කමෙන්ට් කරපු, අදහස් හුවමාරු කරපු, ඒකෙන් විනෝද වුනු, විවෘත මිනිස්සු හැමෝ ගැනමත් මට තියෙන්නෙ භක්තියක්. සමාජයෙන් අහිමි කරලා තිබුනු මිනිස් සංවේදන කලාපයක අපි හැමෝම මේ පොතත් එක්ක ජීවත් වුනා. ඒක කාලෙකට පස්සෙ දැනුන සුන්දර අත්දැකීමක්.

මට ඒක පොතක් හෝ වැල හෝ මාකටින් වලට වඩා ගොඩක් ලොකු මනුස්ස අවකාශයක්.
ඒ වෙනුවෙන් ස්තුතියි.

Monday, September 18, 2017

Story Of O


ෆැකල්ටි ඔෆ් සෙක්ස් ලියන්න මාව ඉන්ස්පයර් කළේ මීට අවුරුදු ගානකට කලින් කියවපු ස්ටෝරි ඔෆ්  ඕ පොත. පොත කියවන්නත් අවුරුදු ගානකට කලින් මං ඒ ෆිල්ම් එක බලලා තිබුන.

ඒ කාලෙ වීඩියෝ ඩෙක්වලින් ෆිල්ම් බලන කාලෙ. ගොඩක් වෙලාවට ටීවී එක තියෙන ගෙදර ඩෙක් එක නෑ. ඉතිං එකෙක් ගෙදරට හොරෙන් ඩෙක් එක පන්නගෙන ටීවී එක තියෙන එකාගෙ ගෙදරට යනවා. තව දෙන්නෙක් කැසට් පීස් එකක් ගේන්න වීඩියෝ සෙන්ටර් එකට යනවා. කොහොමටත් එතන ඉන්න එකා ටිකක් ගෑස් දානවා. අන්තිමට ඌ රෙකමන්්ඞ් කරන එකක් අරගෙන එන්න වෙනවා.

ස්ටෝරි ඔෆ්  ඕ මුලින්ම මුනගැහුනෙත් එහෙම. ඒත් අනිත් ගොඩක් සාමාන්‍ය ෆිල්ම්ස් වගේ මේ ෆිල්ම් එක ඔලූවෙන් අමතක වෙලා ගියේ නෑ. ආපහු ආපහු බලන්න හිතෙන මතකයක් ඉතුරු කළා. පස්සෙ ෆිල්ම් එක ගැන වැඩිදුර හොයන්න ගියහම ඒකෙ ඔරිජිනල් නවකතාව හම්බුනා. ඒක මට ෆොටෝකොපි කරපු ප‍්‍රින්ට් එකක් විදිහට තෑගි ලැබුනා.

ස්ටෝරි ඔෆ්  ඕ කතාව පිටිපස්සෙ තියෙනවා ඒ කතාවට වඩා ලස්සන රොමැන්ටික් කතාවක්. ඒ ඇත්ත කතාව ෆික්ෂන් එක තවත් මාර කරනවා.

මේක ඉරොටික් නවල් එකක් විදිහට පබ්ලිෂ් වෙන්නෙ 1954දි. ඈන් ඩෙස්ක්ලෝස් කියන ප‍්‍රංශ ලේඛිකාව මේක ලියන්නෙ පෝලින් රේආෂ කියන බොරු නමකින්. මුල් කෘතිය පලවෙලා අවුරුදු 40කුත් ගතවෙන කල් ඩෙස්ක්ලෝස් එයාගෙ ඇත්ත අනන්‍යතාවය එලි කරන්නෙ නෑ. ස්ටෝරි ඔෆ්  ඕ විදිහට එන්නෙ එයා එයාගෙ පෙම්වතා වුණු ෂෝ පෝලෝට ලියපු ආදර හසුන් එකතුවක් කියල ඩෙස්ක්ලෝස් පස්සෙ එලිකරනවා. ෂෝ පෝලෝ කියන්නෙ මාකස් ඩි සාද්ව ඔලූව උඩ තියාගෙන හිටපු තරුණ ප‍්‍රංශ ලේඛකයෙක්.

මේ කතාවෙ ප්ලොට් එක ගැන මං මොකුත් කියන්නෙ නෑ. ඒක කියවලා හරි නරඹලා හරිම විඳින්න  ඕන දෙයක්. මේක 1955 මාර සාහිත්‍යමය වැඩක් විදිහට සම්මාන ගන්නවා. ඒත් ප‍්‍රංශ අධිකාරීන් පොතට විරුද්දව නඩු දානවා. පොත තහනම් කරනවා. ඒත් උසාවිය තීන්දු කරනවා පොත ප‍්‍රකාශ වෙන්න නිදහස දෙන්න  ඕන කියල.

1965දි මේකෙ ඉංග‍්‍රීසි වර්ෂන් එක ඔලිම්පියා ප්‍රෙස් එකේදි අච්චු ගහද්දි නිව්යෝර්ක් ටයිම්ස් සටහන් තබනවා ඒක සුවිශේෂ සංසිද්ධියක් කියල.

විචාරකයො මේකට විරුද්දව එක එක අදහස් ගේනවා. විශේෂයෙන්ම ස්ත‍්‍රීවාදී කට්ටිය. මේ කෘතිය ඇතුලෙ ස්ත‍්‍රිය සම්පූර්ණයෙන්ම ඔබ්ජෙක්ටිෆයි වෙනවා කියන එක තමයි සද්දෙටම එන්නෙ. මේකෙ ප‍්‍රධාන චරිතය වෙන්නෙ  ඕ.  ඕඩිල් කියන නම කොට කරලා  ඕ කියන අරගෙන තිබුනත් මේ  ඕ අකුර විසින් ඔබ්ජෙක්ට් කියන එකත්,  ඕ හැඩයෙන් හෝල් නැත්තං හිල කියන එකත් හ`ගවනවා කියල සමහරු කියන්න ගත්ත. මේක ස්ත‍්‍රිය අපචාරයට ලක්කිරීම වර්ණනා කරමින් ලියපු එකක් කියල ෆෙමිනිස්ට්ලා සෑහෙන ලෙඬේ දැම්මා. මේකෙ ෆිල්ම් එක හැදුනම ඒ වෙනුවෙන් ලිපියක් පළකලා කියල ලෙ එක්ස්ප‍්‍රස් මැගසින් එක ඉස්සරහ පිකට් පවා සිද්ද වුනා.

මේ ලේඛිකාවගේ බොරු නම පස්සෙ තවත් බොරු නමකින් රිප්ලේස් වුනා. අන්තිමට ඩෙස්ක්ලෝස් මැරෙන්න ටිකක් කලින් මේ පොත තමන් විසින් තමන්ගෙ පෙම්වතාට ලියපු එකක් කියල අනාවරණය කළා. ෂෝ පෝලෝ, ඒ පෙම්වතා තමයි මේ ලේඛිකාව තමන් නොදන්නා විදිහට මේකට පෙරවදන ලියන්නෙ.
මේ පොතට ෂෝ පෝලෝ ‘හැපිනස් ඔෆ් ස්ලේවරි’ කියන පෙරවදනක් ලියනවා. පොත ප‍්‍රකාශකයෙකුට යෝජනා කරන්නෙත් එයා. හරියට කියවගෙන ගියොත් ෂෝ පෝලෝ පෙරවදන ඇතුලෙ සියුම් විදිහට උත්තර දෙන්නෙ තමන්ගෙ පෙම්වතියගෙ ලියුම්වලට.

 ඕ පෙනී ඉන්නෙ තමන්ගෙ ශරීරය සහ මනස සම්පූර්ණයෙන්ම පවරා දීමෙන් ලබන ආධ්‍යාත්මික නිදහසක් වෙනුවෙන් කියල ඩෙස්ක්ලෝස් සම්මුඛ සාකච්ඡුාවකදි කියනවා.

මේ පොත ලියන්න ඩෙස්ක්ලෝස්ට  ඕන වෙන්නෙ ෂෝ පෝලෝ කරන චැලෙන්ජ් එකක් හින්ද. මාකස් ඩි සාද් ගැන මාර එකකින් හිතාගෙන ඉන්න පෝලෝ කියනවා කිසි දවසක ගෑනියෙකුට එහෙම පොතක් ලියන්න බෑ කියල. ඩෙස්ක්ලෝස් අභියෝගය බාරගන්නවා.

ස්ටෝරි ඔෆ්  ඕ ලියවෙන්නෙ ඒ විදිහට.

හොරෙන් බලන සෙක්ස් ෆිල්ම් එකක් විදිහට අහම්බෙන් මුනගැහිලා, ඊට අවුරුදු ගානකට පස්සෙ ඒකෙ පොත හොයාගෙන ගිහින් කියවලා, ඒ කතාවෙන් නතර නොවී ඊට පිටිපස්සෙ තියෙන රොමැන්ටික් ආදර කතාව වෙනකලූත් එතනින් මගේ අතින් ෆැකල්ටි ඔෆ් සෙක්ස් ලියවෙන තුරුත් ස්ටෝරි ඔෆ්  ඕ මාව අරන් ආවා.
මට වගේම ඬේමියන් රයිස්ටත් ස්ටෝරි ඔෆ්  ඕ වැදිලා තිබුනා.

Amie come sit on my wall
And read me the story of O
And tell me it like you still believe
That end of the century
Brings a change for you and me…


Sunday, September 10, 2017

දඹුල්ල මරණයේ ඇත්ත පොලිසිය


දඹුල්ලේදී කාන්තා ඇඳුම් ඇඳගෙන රෑ පාරෙ හිටපු තරුණයෙක් පොලූවලින් පහර දීලා මරලා දාලා තියෙනවා කියල ප‍්‍රවෘත්තියක් පල වෙනවා. ඒ ප‍්‍රවෘත්තියෙම පොලිසිය විසින් මේ තරුණයා කීප වරක්ම අත්අඩංගුවට ගෙන අධිකරණයට ඉදිරිපත් කරලා තියෙනවා කියලත් සඳහන් වෙනවා. මේ ප‍්‍රවෘත්තිය මාධ්‍යවල පලවෙන්නෙ ට‍්‍රාන්ස්ජෙන්ඩර් කියන එක ගැනවත් කිසිම දැනීමකින් තොරවයි. තනිකරම බෝරිං සමාජ ජීවිතවලට බයිට් එකට තලූමරන්න දෙන නිව්ස් එකක් විදිහටයි.

පොලූවලින් මිනිහෙක්ව ගහලා මරනවා කියන එකේ බරපතලකම පවා ඒ කතාවෙ තරුණයා ට‍්‍රාන්ස්ජෙන්ඩර් වීම හරහා අවතක්සේරු කරනවා.

කොළඹ කේන්ද්‍රීය මධ්‍යම පාංතික කීප දෙනෙක් ඇරුනම ලංකාවෙ පොදු ට‍්‍රාන්ස්ජෙන්ඩර් කියන පිරිස මානව අයිතීන්වත් හිමි නැති පිරිසක් තරමට පීඩනයටත් නොතකා හැරීමටත් ලක්වෙනවා. පිරිමි විසින් තාප්පවලට හේත්තු කරගෙන කටට දෙන සහ ඊට පස්සෙ ගගහා එලවන පරිසරයක් ට‍්‍රාන්ස්ජෙන්ඩර් අයට බාරගන්න සිද්ද වෙනවා. ඒ අය වෙනුවෙන් සාධාරණය ඉටුකරන නීතියක් නෑ.  ඒ අයව ළ`ගින් ඇසුරු කරන නිසාම ඒ මිනිස්සු තමන්ගේ ලිංගිකත්වය නිසා අත්විඳින තාඩන පීඩන මං දන්නවා. පවුලෙන් එලියට වැටෙන තැන  ඉඳන් රස්සාවක් විතරක් නෙමෙයි ඉන්න හිටින්න තැනක්වත් හොයාගන්න බැරි තත්වයක් දක්වා ඒ අය අනාත වෙනවා.

ට‍්‍රාන්ස්ජෙන්ඩර් කියන එක මානව ගරුත්වයක් ඇතුව බාරගන්න අපේ හෙට්‍රො සොසයටිය පරිණත වෙලා නෑ විතරක් නෙමෙයි ඒ අය  තමන්ගේ සාමාන්‍ය ජීවිතය විදිහට අත්විඳිමින් ඉන්න අසාධාරණය සහ පීඩාව ඇත්තක් විදිහට බාරගන්නත් මේ හෙට්‍රො උන් ලෑස්ති නෑ.

ඒ හින්දම මේ තරුණයාගෙ මරණය විහිළුවක් වෙනවා.

මේ මරණය සම්බන්ද ඇත්ත කතාව කියන එකම බොරුවක්. මාධ්‍යවල වාර්තා වුනෙම සහ මිනිස්සු විසින් රසවින්දෙම ඒ ඇත්ත කතාව නෙමෙයි. ඇත්ත කතාව ට‍්‍රාන්ස්ජෙන්ඩර් මිනිස්සු විඳින වේදනාව පිළිගන්න බහුතරය මගඅරින එකයි. මේක පුද්ගලික මරණයක් කියන එක ඇතුලෙන් තවමත් අපි හංගමින් ඉන්න ඇත්ත ඒකයි. පොලිසිය විසින් දිනපතා මේ අයට හිරිහැර සිද්ද වෙන වග පොලිසියම කියනවා. ඒත් අපිට ඒක ස්වභාවිකයි.

පිරිමි සමාජයේ රියැක්ෂන් එක ඉතා පැහැදිලියි. විනෝදවීම, මගහැරීම හෝ ඒක තරම් අවුලක් නෑ, නැත්තං උන්ගෙ ප‍්‍රශ්නයක් වෙන්න ඇති කියන මගහැරිම. උන්ගෙ ප‍්‍රශ්නයක් වෙන්න ඇති කියන එකම නිතර සුලූතර ප‍්‍රශ්නවලදි බලය හිමි බහුතරය පාවිච්චි කරන ලේසියක්. මේ වගේ සිද්දිවල පුද්ගලික ඇත්ත කතා නෑ.

සිද්දියක් මාධ්‍යවල වාර්තා වුන තැන ඉඳන් ඒක පුද්ගලික අවකාශයෙන් සමාජ අවකාශයට එනවා. එතකොට ඒ පුද්ගලික තැන සිද්ද වුන ඇත්ත නැත්තට වඩා අදාල වෙන්නෙ සමාජ අවකාශය තුල සිද්ද වුන ඇත්ත නැත්තයි. මාධ්‍ය සහ පිරිමි සමාජයේ අවිඥානය විසින් මේ ට‍්‍රාන්ස්ජෙන්ඩර් තරුණයාගේ මරණය හෑල්ලූ කරමින් හිටියා. නැත්තං නැවත නැවත මරාදමමින් තිබුන.

දෙමළ සමාජය මුහුණ දෙන ප‍්‍රශ්නවල වගකීම සිංහල බහුතර සමාජය විසින් බාරගන්න  ඕන වගේම සුළුතර වෙනස් ලිංගික අනන්‍යතාවයන් හිමි පිරිස් මුහුණ දෙන තාඩන පීඩනවල වගකීම අධිපති හෙට්‍රො සමාජය විසින් බාරගන්න  ඕන. දඹුල්ලෙදි කවුරු හරි කෙනෙක් පොල්ලක් උස්සලා ගහන  එක පුද්ගලික කාරණයක් නෙමෙයි. ඒ පොල්ල උස්සන්න සමස්ත සංස්කෘතික සමාජ කතිකාවක්ම දායක වෙලා තියෙනවා. ඒ මරණය සමාජයට සහ මාධ්‍යයට විසිතුරු පුවතක් වෙන්නෙම ඒ හින්ද.

සුළුතරයකගේ අයිතියක් වෙනුවෙන් අධිපති සමාජ බලය අභියෝග කිරීමේ වැරැුද්දක් නෑ. කිසිම දවසක ඒ සුලූතරය වෙනුවෙන් ඇත්ත එලිවෙනවා කියල එකක් නෑ. මොකද ඒ අයට එලිකරන්න ඇත්තක් නෑ. ඇත්ත තියෙන්නෙ එලියෙ. ඒක අපි බාරගන්නෙ නැති එක විතරයි.

උදා විදිහට උතුරෙ දෙමල මනුස්සයෙක් දකුනෙ පාරක ගහලා මරලා දාලා තිබුනොත් මුලින්ම සිංහල සමාජයට ඇගිල්ල දික්කරන එක පසුතැවිලි වෙන්න කාරණයක් නෙමෙයි. මොකද අනිවාර්යෙන්ම ඒ මරණය සිදුකරන අන්තිම පොලූපාරට, ඒ අවසන් තීන්දුවට ඒ මනුස්සයා දෙමළවීම බලපානවා. ඒ වගෙම මේ තරුණයාට වැදුන අන්තිම පොලූපාරටත් එයා ට‍්‍රාන්ස්ජෙන්ඩර් වීම බලපානවා. ඒ අධිපති සමාජ කතිකාව උඩ හිටගෙන කරන රිපෝර්ට් කිරීමෙදි කවුරුන් හෝ එය අභියෝග කිරීම විසින් සුලූතර ප‍්‍රජාවට ඒ වෙලාවෙ අවශ්‍යම සමාජ ආරක්ෂාවක් යම්පමණකින් හරි ගොඩනැගෙනවා.

ඒ තරුණයා වෙනුවෙන් පිරිමි සමාජයට ඇගිල්ල දික්කරලා මතුකරපු විරෝදය හැමපැත්තකින්ම සාර්තක එකක්. ඒකෙන් ට‍්‍රාන්ස්ජෙන්ඩර් කියන එක ගැනම සමාජයේ ලොකු කතිකාවක් මතුවුනා. ඒ අයගෙ අයිතිවාසිකම් ගැන කතා වුනා. ට‍්‍රාන්ස්ජෙන්ඩර් කතාව අමතක කරලා මිනිහෙක් විදිහට අපි දුක්වෙමු කියන තැනටවත් බහුතරයකට එන්න පීඩනයක් හැදුනා. මාධ්‍යවල හැසිරීම විවේචනය වුනා. අර තරුණයාගේ මරණයට ගරුත්වයක් වටිනාකමක් ලැබුන.

දැන් ඒ මරණය පිටිපස්සෙ තියෙන ඇත්ත කතාව කියල කම්කරු තරුණයෙක් සහ රුපියල් 35000ක් ඇවිත් තියෙනවා. තවත් පැත්තකින් ඒ අයගෙම කල්ට් දෙකක් විසින් නගරයේ කරපු මරාගැනීමක් කියල කතාවකුත් ඇවිත් තියෙනවා. සිංහල බෞද්ද පිරිමින්ට විරුද්දව අදහස් පලකරපු මං වගේ අයව පෝලිමේ ගන්න පටන් අරන් තියෙනවා.

ට‍්‍රාන්ස්ජෙන්ඩර් තරුණයෙකුට අත්වෙච්ච ඉරණමක් ගැන ඇත්ත හොයන්න හෙට්‍රො පොලිසියකට කවදාවත් බෑ. ඒ ඇත්ත බාරගන්න අපේ වගේ හෙට්‍රො සමාජයකට පුළුවන්කමකුත් නෑ. ඒ හින්ද අපි දරාගන්න පුළුවන් විදිහෙ ඇත්තක් නිර්මාණය කරලා බාරගන්නවා.
ඒක පුද්ගලික ප‍්‍රශ්නයක්.

ඒක තමයි ලේසිම විදිහ. ඒත් ප‍්‍රශ්න කවදාවත් පුද්ගලික නෑ. හැම ප‍්‍රශ්නයක්ම සමාජ ප‍්‍රශ්නයක්. අධිපති කතිකාව (පොලිසිය) විසින් අදාල නොවේ කියල බැහැර කරන දේම තමයි අදාල කාරණා තියෙන්නෙ.
අපි හැමෝම අමතක කරන කාරණයක් තමයි දඹුල්ලෙදි ගහලා මැරුවෙ තරුණයෙක් නෙමෙයි කියන එක. මේ මරණය තරුණයෙක්ගෙ කියන එකමත් ඒ ලිංගික ප‍්‍රකාශනය නොතකා බැහැර කිරීමක්. දඹුල්ලෙදි ගහලා මැරුවෙ තරුණියක්. මරා දැමුනු තරුණියක් ගැන පොලිසියටවත් සමාජයටවත් වාර්තා වෙලා නෑ. ඇයට පැවැත්මක් නෑ.

ඒ නිසා ප‍්‍රවෘත්ති වැරදුනා කියලා මාව ජෝක් කර සන්තෝස වෙන නෝනාවරු මහත්තුරුන්ට කියන්න තියෙන්නෙ තව හයියෙන් හිනාවෙන්න. ඒක හොඳ ව්‍යායාමයක්. මොකද ඒ ගිල්ටිය නැත්තං ඔයාලව ලෙඩ කරන්න ඉඩ තියෙනවා. තාමත් මේ කිසිම කෙනෙක් නැවත නැවත කියවෙන පොලිසියෙ අඩන්තේට්ටම් ගැන වචනයක කතාවක් නෑ. ඒ පොලිසිය විසින්ම මේ සිද්දයෙ ඇත්ත කතාවක් කියනකල් හැමෝම කටවල් ඇරගෙන බලාගෙන ඉන්නවා.

(සංස්කෘතික) පොලිසිය පැත්තෙ හිටගෙන මං වැරදියි කියල ඔප්පු කරන්න හදන හැම කමෙන්ටුවක්ම නැවත නැවතත් ඔප්පු කරන්නෙ උද්දච්ඡු පීඩක පිරිමිකමමයි. වෙන විදිහකට කිව්වොත් මේ මරණය ගැන මං දරන අදහස සමාජීයව කොයිතරම් නිවැරදිද කියන එකයි.

- චින්තන ධර්මදාස

Thursday, July 20, 2017

ක්ලියෝපැට්රා මාරයිද?



පැරා ලියන ගොඩක් දේවල්වලට මං එකගයි. ලංකාවෙ වමේ විද්වත් බහුතරයකට නැති විදිහෙ විවෘත දැක්මක් පැරාට ගොඩක් දේශපාලන කාරණා ගැන තියෙනවා. ඒත් සමහර සංස්කෘතික, මාධ්‍ය භාවිතා ගැන පැරා සදාචාර විනිශ්චයකට යන බවක් පේනවා. ඒක මං හිතන්නෙ සමාජීයව නරක ප‍්‍රතිඵල ඇතිකරන්න පුළුවන් භාවිතාවක්.

මොකද සදාචාරය කියන එක පුද්ගලයා අනුවත් කාලය අනුවත් අතිශයින්ම සාපේක්ෂයි. හැමතිස්සෙම මේ සදාචාර සීමාවන් හිතුවක්කාර විදිහට තරණය කරන අපරාධකාරයින් තමයි ඊළ`ග මොහොතේ සමාජය වඩා පරිණත සහ විවෘත කරන්නෙ.

මං මේ කියන්නෙ පැරා ඉරාජ්ගෙ ක්ලියොපැට්රා ගැන ලියපු ලිපිය පදනම් කරගෙන. ඊට කලින් දරුවන් වෙනුවෙන් යම් යම් නාලිකා බ්ලොක් කිරීමක් ගැනත් පැරා ලියලා තිබුන. මං ඒකට එක`ග නැති වුනත් ඒක තම තමන්ගෙ පුද්ගලික කැමැත්ත. ඒත් ක්ලියොපැට්රා ගැන ලියමනේදි පැරා සමාජයට කියනවා ඉරාජ් විසින් වපුරන ස්ත‍්‍රී පීඩකත්වය, ප‍්‍රචණ්ඩත්වය වගේ කරුණු අරඹයා මැදිහත් වෙන්න කියල. වෙන විදිහකට කිව්වොත් මට ඒ ලියමන ඇතුලෙ දැනෙනවා වාරණයක් ඉල්ලා සිටීමක් වගේ දෙයක්. සමහර විට මං වැරදි වෙන්න පුළුවන්.

මං දකින විදිහට චිත‍්‍රපටියක්, සිංදුවක්, කවියක්, චිත‍්‍රයක් කියන  ඕනම දෙයක් ෆැන්ටසියක්. නිශ්චිතව යතාර්ථය එක්ක ගැටගැහීමක් යෝජනා නොකරන  ඕනම ආර්ට් එකක් හදන්නෙ ෆැන්ටසි අවකාශයක්. පෝර්න් කියන්නෙ ෆැන්ටසියක්. ඒත් සමහර ස්නෆ් පෝර්න් එනවා ඒ වෙනුවෙන් ඇත්තටම තව ජීවිතයක් මත ප‍්‍රචන්ඩත්වය මුදාහරින. අන්න ඒ වගේ තැනකදි ඒ නීතිය හෝ සමාජය හෝ පුද්ගල ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් බලය පාවිච්චි කිරීම අවුලක් නෙමෙයි. ඒත් ඒ සම්බන්ධ කෘතියට විරුද්දව බලය පාවිච්චි කරනවා කියන්නෙ ප‍්‍රකාශනයේ නිදහස ගැන ප‍්‍රශ්නයක් වෙනවා. උදා විදිහට සයිබීරියන් ෆිල්ම් කියන චිත‍්‍රපටිය ආර්ට්පීස් එකක් වෙන්නෙ ඒ හින්ද. මොනම හේතුවක් හින්දවත් ප‍්‍රකාශනයේ නිදහස වාරණය වෙනවා කියන්නෙ ඒක අපි අපිවම සීමාකර ගැනීමක්.

ඉරාජ් කරන්නෙ මොනවා හරි විකුණලා සල්ලි හම්බුකරන්න ට‍්‍රයි කරන එක. සිංදුවක් මියුසික්වලින් හෝ ලිරික්ස්වලින් හිට් කරගන්න බැරි තැනදි එයා කරන්නෙ රෙදි ගලවන එක. මට ඉරාජ් තමන්ගෙ වැඬේ කරන අරමුණ අදාල වෙන්නෙ නෑ. මට අදාල වෙන්නෙ ඒ වැඩෙන් මාව යම් කම්පනයකට, තල්ලූ කිරීමකට ලක්කරනවද කියන එක විතරයි. මං ඒක දිහා බලන්නෙ ඉරාජ්ව ඉරේස් කරලා. මට හිතෙන විදිහට චේතනාහං භික්කවේ කම්මං වදාමි කියන එක ආර්ට්වලට අදාල නෑ.

ඉරාජ් කරන්නෙ පොප් වැඩක්. එතනදි සෙක්ස් වගේම ධම්මපදයත් එයා එක විදිහට පාවිච්චි කරනවා. රෙදි ගලවනවා වගේම සිවුරු අන්දනවා. මං හරි කැමති දෙයක් තමයි සදාචාරයයි අපචාරයයි කියන දෙකම එයා එක වැඩක් ඇතුලෙ විකුනන එක. ඒක මං හිතන්නෙ ලංකාවෙ ආර්ට්වල හරි ඉන්ටරෙස්ටින්ග් තැනක්.
විශේෂ කාරණයක් වෙන්නෙ ඉරාජ්ගෙ ක්ලියොපැට්රා වලට විරුද්ද වෙන්නෙත් සාමාන්‍ය සිංහල බෞද්ද ජනතාව නෙමෙයි. ගොඩක් විකල්ප අයගෙනුයි වැඩියෙන් බැනුම් අහන්නෙ. සදාචාරය වෙනුවෙන් රෙදි උස්සන් එන්න  ඕන බෞද්ද බහුතරය වෙනුවට යම් විකල්ප කියවීමක් තියෙන අය ප‍්‍රකාශනයක සදාචාරය වෙනුවෙන් මැදිහත් වෙන එකම ටිකක් අමුතුයි. සමහර විට මේ විරෝදය එන්නෙ ඉරාජ්ගෙ අමු විකිනිල්ල එක්ක තියෙන අප‍්‍රසාදය නිසාම වෙන්නත් පුළුවන්. ඒත් ලෝකෙ ගොඩක් විශිෂ්ට දේවල් නිර්මාණය වෙලා තියෙනවා සල්ලි හොයන පරමාර්ථය නිසාම. දොස්තයෙව්ස්කි පවා පොත් ලිව්වා සූදු කෙලින්න සල්ලි හොයාගන්න.

ඉරාජ්ගෙ ක්ලියොපැට්රා විෂුවල් වැඬේට මං කැමතියි. ඒකෙන් ඊජිප්තු ක්ලියොපැට්රා වෙනුවට මට  ඇහෙන්නෙ ක්ලියොපැට්රා නයිට් ක්ලබ් එකේ නම. නයිට් ක්ලබ් එකක ආශාවන් වෙනුවෙන් වැයවෙමින් මුදල් උපයන ගැහැණියක් මුහුණ දෙන ඛේදවාචකයක් තමයි ක්ලියොපැට්රා කියන්නෙ.
නයිට්ක්ලබ් එකේ දකින ඒ ගැහැණිය ඇඳේදි මේ වගේ ඇති කියල මවාගන්න සල්ලාලයෙක් ඉන්නවා. ඒ සල්ලාලයා විදිහට තෝරගෙන තියෙන මූණට මං ගොඩක් කැමතියි. අනංමනං වැඩිය කියන්න  ඕන නෑ, ඒ මූනෙම තියෙනවා පාපය.

සරාගී විදිහට රාත‍්‍රියේ මුනගැහෙන ගැහැණුන් ගැන අවලං හීන දකින එක ලංකාවෙ සාමාන්‍යයක්. කොට ගවුමක් වුනත් ඇති ගැහැණියක් ගණිකාවක් කරන්න. ඒක සල්ලාල අපරාධකාරයන්ට වගේම පොලිස්කාරයන්ටත් පොදුයි.  ක්ලබ් එකේ රාගී දෑසින් දකින, දුවෙක් එක්ක තනිව ජීවිත අරගලයක යෙදෙන මේ ගැහැණිය, බීඞීඑස්එම් වස්තුවක් විදිහට සළෙල මනසක පරිකල්පනය වෙනවා.

ෆැන්ටසිය සහ යතාර්ථය අතර බෙදීමක් නොදන්නා මේ නොදියුණු පිරිමියා බලහත්කාරයෙන් තමන්ගේ ෆැන්ටසිය මේ ගැහැණිය ලවා නිමවාගන්න හදනවා. ඒ උත්සාහය අවසන් වෙන්නෙ ඝාතනයකින්. ඒක වටේ යුක්තිය ඉටුවීම, හොල්මන් සහ අද්බූත ජවනිකා වගේ කීපයකුත් තියෙනවා. බීඞීඑස්එම් ෆැන්ටසියක් ලංකාවෙ සාමාන්‍ය ගැහැණියකගෙන් ඉටුකරගන්න ගිහින් ඒක මිනීමැරුමක් දක්වා යන එක මරු තේමාවක්. ඒ කතාව ඉරාජ් හදන්නෙ කොටස් දෙකකට. එකක් මේ ගැහැණිය ශෘංගාරකරණයෙන් අපේ ආශාව පුබුදු කරන කොටස. අනෙක යුක්තිය ඉටුවීම හරහා අපරාධකාරයාට ද`ඩුවම් ලැබෙන කොටස. මං කලින් කිව්වා වගේම මේ දෙකම එකම ආශා වේදිකාවක ක්ලියොපැට්රා ඇතුලෙ විකුණනවා.

ඇත්තටම ගත්තොත් ලංකාවෙ ශෘංගාරය යම් මට්ටමකින්, ලස්සන විදිහකට සමාජගත කිරීම සිද්ද වුනේ සිනමාවෙන් නෙමෙයි, ඉරාජ්ගෙ මියුසික් වීඩියෝ වලින්. වෙන රටවල නිෂ්පාදිත අනුරාගී සිහින පාට පාටින් ලාංකේයකරණය කරන්න ඉරාජ්ට පුළුවන් වුනා. ඒවා නිසා ලංකාවෙ ශෘංගාර විෂුවල් කලාපය හොඳ විදිහකට වර්ධනය වුනා. (නැත්තං අපිට තිබුනෙ ඇගේ වෛරය ගනයෙ ශෘංගාර කලාවක්)

ප‍්‍රචණ්ඩත්වය ෆැන්ටසියක රසවිඳින්න මං කැමතියි. ඒක හින්දම රාම් ගෝපාල් වර්මාට මං ගොඩක් කැමතියි. හොලිවුඞ් ෆිල්ම් එකකටවත් බෑ රාම් ගෝපාල් වර්මාගෙ වයලන්ස් ෆැන්ටසියක චමත්කාරය මවන්න. ඉරාජ් ක්ලියොපැට්රා එක්ක සමහර තැන් ආර්ජීවීට ගොඩක් කිට්ටු තරමට නිර්මාණය කරලා තියෙනවා. ඒක ඇචීව්මන්ට් එකක්.

සදාචාරය වෙනුවෙන් ෆැන්ටසි සීමා කරන්න  ඕන නෑ. ෆැන්ටසියක් මාර වෙන්න පුළුවන්, බාල වෙන්න පුළුවන්. ඒත් හැම ෆැන්ටසියකටම අනෙකාට හිංසාවක් නැතුව ප‍්‍රකාශමාන වෙන්න නිදහස තියෙන්න  ඕන. මිනිස්සුන්ට පුළුවන් අකමැති නම් නොබලා ඉන්න. බලලා බනින්න. පොඩි උන්ට නොපෙන්නා ඉන්න. ඒත් කිසිම ෆැන්ටසියක් සදාචාර විනිශ්චයකට ලක්වෙලා වාරණයට හෝ තහනමට ලක්වීම නොවිය යුතු දෙයක්.

Friday, June 9, 2017

මාර විචාර සහ මළ විචාර


මනෝ විශ්ලේෂණයෙන් සහ දේශපාලන මතවාදවලින් බැහැරව සිනමාවේ සෞන්දර්යය ගැන කතාබහක් කරනවා කියල ඇල්ෆා එකේ ප‍්‍රියන්ත ෆොන්සේකා එක්ක කරන වැඬේ පෝස්ට් එකක් එෆ්බී එකේ වැටුන. ඒකෙන් කුපිත වුණු විදර්ශන, වංගීස ඇතුලූ පිරිස ඒ දෙකෙන් තොරව ආර්ට් ගැන කතා කරන්න පුළුවන්ද කියල ඒක ජෝක් කරන්න ගත්තා.

ඇත්තටම සිනමාව ගැන කතා කරන්න මනෝ විශ්ලේෂණය, නැත්තං දේශපාලන දර්ශනවාද වගේ ඒවා  ඕනද? ආර්ට් නම් වමේ වෙන්න  ඕන කියල හිතන මට්ටමේ මානසිකත්වයකට මේ තත්වය හරිම ස්වභාවිකයි. ඒත් සිනමාව ගැන කතා කරන්න මේ න්‍යායන්  ඕනද? කවුරු හරි කියන කවර හෝ අදහසක් අරගෙන ඒක දේශපාලනිකයි කියල කොහෙට හරි සම්බන්ද කරන්න පුළුවන්. ඒ විදිහට  ඕනම දෙයක් අතර සම්බන්ධතා තියෙනවා. ඒත් ප‍්‍රශ්නෙ වෙන්නෙ අපි න්‍යායක් ඇතුලෙන් චිත‍්‍රපටිය කියවන්න හදනවද කියන එකයි.

ලංකාවෙ සිනමා විචාර සහ කියවීම් ඔක්කොම පාදක වෙන්නෙ මේ තියරි උඩයි. ඇත්තටම ලංකාවේ සිනමාව කියවන්න යන ගොඩක් අයට සිනමාව විඳීමේ හැකියාව අඩුයි. ඒ ගොල්ලො තමන්ගෙ තියරියත් එක්ක චිත‍්‍රපටිය සමීකරණය කරනවා. ඒක සෙට් වෙන්නෙ නැත්තං චාටර්, පසුගාමී, නව ලිබරල්වාදී මොකක් හරි දේකින් ෆිල්ම් එක පීචං කරනවා. සෙට් වෙනවා නම් ඒ තියරිය වෙනුවෙන් නිර්මාණය වීමේ ප‍්‍රීතියෙන් චිත‍්‍රපටිය උස්සගෙන යනවා.

ඒ තියරිය හරියට කළාම චිත‍්‍රපටියක් හරිද? සුචරිත ගම්ලත් කාලෙ ඉඳලම එන ලංකාවෙ විචාරය ඔච්චරයි.
මේ විදිහෙ තියරි උඩ හිටගෙන විචාර ලියන අය ලෝකෙ නැත්තෙ නෑ. ඒත් ට බාහිරින් එක එක අදහස් එලියට එනවා. චිත‍්‍රපටි ගැන විෂයමූලික සහ ආත්මමූලික කියන පැති දෙකෙන්ම කියවන්න පුළුවන්. මං පුද්ගලිකව වඩා කැමති ආත්මමූලික කියවීමට. ඒ කියන්නෙ ෆිල්ම් එකක් තමන්ට දැනුනෙ කොහොමද කියන පුද්ගලික අදහස. ඒක නොයෙක් දේශපාලන, මිත්‍යා, මනෝ විද්‍යා, බහුබූත දේවල්වල මිශ‍්‍රණයක් වෙන්න පුළුවන්. ඒත් ඒ ෆිල්ම් එකෙන් ඒ පුද්ගලයාට ඇති කරපු වෙනස සජීවීව ඒ ප‍්‍රකාශනයෙ තියෙනවා. ආත්මමූලික විචාර කියන්නෙ ආයිමත් ආර්ට් එකක්. චිත‍්‍රපටියක බලපෑමෙන් බිහිවෙන තවත් කෘතියක්. ඒක නැවත විඳින්න පුළුවන්. මාරයි, ආතල්, හිරිවැටිලා යනවා වගේ වචනවලට ඒ ආත්මමූලික විචාර ඇතුලෙ ගොඩක් දේවල් ප‍්‍රකාශ කරන්න පුළුවන්. වැදගත් වෙන්නෙ කියවන්නාව ජර්නි එකක අරන් යනවද කියන එකයි.

අනිත් එක විෂයමූලික විචාර. මනෝ විශ්ලේෂණ වේවා සමාජ සත්තාවාදී වේවා, ස්ත‍්‍රීවාදී වේවා කවර හෝ න්‍යායක්, විෂයක් සාධනය කරමින් කෘතියක් ගැන කරන අදහස් දැක්වීම්. ඒවා තමයි ලංකාවෙ මෙතෙක් කල් පැවතගෙන එන්නෙ. ඒ හින්ද තමයි ඒවා නැතුව කොහෙද විචාර කියල වගේ ප‍්‍රශ්න ඇහෙන්නෙ.

මේ විචාර වලින් කරන්නෙ පවතින යම් න්‍යායික විෂය පදනමක් මත කෘතියක් ඇනලයිස් කිරීම. මේක ඇකඩමික් වර්ගයේ වැඩක්. විඳීමක් වෙනුවට විශ්ලේෂණයක්. කලින් කියපු ආත්මමූලික විචාරය සංස්ලේෂී එකක් නම් මේක විශ්ලේෂී එකක්. මේ සම්බන්ධයෙන් පොදු එකගතා තියෙනවා. කොටින්ම ප‍්‍රියන්ත මෙතනදි කතා කරන සෞන්දර්යවේදය පවා ඒ විදිහෙ විෂයක්. මනෝ විශ්ලේෂණයෙන් වගේම සෞන්දර්යවේදයෙනුත් කෘතියක් කියවන්න පුළුවන්.

මං පුද්ගලිකව ඒ සෞන්දර්යවේදී කියවීමට පවා කැමති නෑ.  ඕනම එකක් විෂයයක් එක්ක සාධනය කරමින් කරන අදහස් දැක්වීම මට මළගෙදර කතාවක් වගේ. අපි කෘතිය එක්ක සජීවී ගනුදෙනුවක් කරන්නෙ නෑ වගේ. කෘතිය ආශ‍්‍රය කරන්නෙ හරියට ගණිකාවක් වගේ. විනිශ්චයකාරී තැනකින්. ඒක මට ආර්ට් එක්ක කරන රමණයක් වගේ දැනෙන්නෙ නෑ.

ඒත් ඒ විදිහෙ විචාරත් පවතිනවා. ඒවා කියවන සහ ඒවා ඇසුරෙන් නැවත නැවත කෘති කියවන ලොකු පිරිසක් ඉන්නවා. මේ දෙවෙනි වර්ගයේ විචාර නැවත ආර්ට් එකක් නිර්මාණය කරන්නෙ නෑ. ඒක එන්ඞ් එකක්. නිශ්චිතයක්. මාරයි වගේ වචන ඒවායෙ නැත්තෙ ඒකයි. විවෘත අදහස් තියෙන වචන වලින් සන්නිවේදනය කරන්න ඒ පිට්ටනියෙ බෑ.

ඒත් මේ එකකින් අනිත් එක වාරණය වෙන්නෙ නෑ. අපි ඇත්තටම ෆිල්ම් එකක් බලන්නෙ කවුරු හරි ඒක මනෝ විශ්ලේෂණයට හරි මාක්ස්වාදයට හරි එකගයි කියන හින්ද නෙමෙයි, බලලා ඇවිත් මාරයි මචං ගිහින් බලපං කියන එකෙන්.. ඒක විචාරයකට එහා ගිය ෂෙයාර් කර ගැනීමක්.

- චින්තන ධර්මදාස

Monday, June 5, 2017

පරක්කු වෙච්ච ස්ටාර්ට් එකක්




නිනෝ ලයිව් ගැන මට තියෙන්නෙ ඉමෝෂනල් කියවීමක්. ඒක ෆිල්ම් එකකට වඩා ලංකාවෙ එක පරම්පරාවක කතාවක්. ඒ අතින් කල්ට් මාස්ටර්පීස් එකක්. නිනෝ ලයිව් ස්ක‍්‍රීන් එකේ දැක්ක ගමන් මට ආපු ඇ`ග කිළිපොලා යන හිතුවිල්ල, උද්දාමය වුනේ ලංකාවෙ මීට අවුරුදු දහයකට විතර කලින් පටන් ගත්ත සිනමා නව රැුල්ලෙ ප‍්‍රතිඵල තිරය උඩට මුදාහැරීම ඇරඹුනා කියන එකයි.

යතාර්තවාදය එක්ක එක දිගට හතිවැටෙන කල් පොරබැදපු, ජීවිතේ දුක්ඛ සත්‍යය පසක් කළ ආධ්‍යාත්මයකින් හෙබි, ගමේ සෞන්දර්යයෙන් සහ කර්කශත්වයෙන් මෝහනය වුණු එක සිනමා ධාරාවක අවසානය නිනෝ ලයිව් සටහන් කරනවා. ඇත්තටම මේ සිනමාව පටන් ගත්තෙ මීට දශකයකට විතර කලින්. ඒත් ඒ පරම්පරාවෙ සිනමාකරුවන් නොදැනුවත්වම වුනත් හරි කාලය එනකල් ඒ චිත‍්‍රපටි පුස්කන්න නියමිතව තිබුනා. ඒ දශකය බාර වුනේ රජකතා බණකතා සිනමාවට.

ඒක ගැන මට අප‍්‍රසාදයක් නෑ. ඇත්තටම ඒ දශකයේ සිනමාව විසින් ලංකාවෙ මහා සිනමාව වෙනස් කළා. ආන්ඩුවේ දේශපාලන මතවාදී බලයේ සපෝර්ට් එකෙන් වුනත් වෙනත් ජනප‍්‍රිය සිනමාවක් නිර්මාණය වුනා. මහින්දගේ දේශපාලන ව්‍යාපෘතියේ මාධ්‍යයක් වීම ඇරුනත් ඒකෙ ලංකාවෙ ඇත්ත ජනප‍්‍රිය සිනමාවක යම් ලක්ෂණ තිබුනා කියල මං හිතනවා.

ඒත් ස්මාර්ට් ෆෝන්, ඉන්ටර්නෙට් එක්ක ගතවෙන අලූත් තාරුණ්‍යයට ලංකාවෙ සිනමාවක් හැදුනෙ නෑ. නගරය සම්පූර්ණයෙන්ම අයින් කරලයි තේමාවන් නිර්මාණය කළේ. අපිට කොහේ හරි වැරදුනා කියන එක තමයි හැමෝම බාරගන්න ලෑස්ති හැ`ගීම වුනේ. නගරයේ වුනත් මිනිස්සුන්ට තිබුනෙ පොඩි ඇපොලොජටිකල් හිතීමේ සහ වින්දනයේ රටාවක්. ඒ හින්දම කලාව බර වුනෙත් වමට.  අලූත් පරම්පරාව සිංහල චිත‍්‍රපටි නොබලා ටොරන්ට් ඩවුන්ලෝඞ් කරගෙන පිටරට චිත‍්‍රපටි බැලූවා. සිනමා ශාලාවලට යන සංස්කෘතිය ටික ටික ඞීවීඞී සංස්කෘතියකට පෙරලූනා.

මේ වෙනස්වීම් අතරෙ, රට නතර වෙලා තියෙද්දි ඇත්තටම වැඩකළේ ටීවී එකයි. දැවැන්ත රියැලිටි ටීවී වැඩසටහන් මාලාවක් ඇතුලෙ ලංකාවෙ පොප් එක වැඩකරන්න පටන් ගත්තා. සිනමාවෙන් ගිලිහිච්ච හීන නඩත්තු කරන්න ටීවී එක ඇපකැප වුනා. ඒක ලොකු ලාබ ලබන ව්‍යාපෘතියක් වුනා. හරියටම බැලූවොත් රියැලිටි ටීවී ආර්ට් එක හරියට දැනගෙන හිටියෙ සිරස විතරයි. ආන්ඩුවේ සහ යුද්දයේ ව්‍යාපෘතියෙන් හිරකරපු පොප් ආසාවලට සිරස තරු හීන හදලා දුන්නා.

ඒ කාලෙ සිනමාවෙ ප‍්‍රවීනයො විසින් ප‍්‍රතික්‍ෂේප කරපු පොඩි ඩිජිටල් කැමරා අරගෙන තරුණ උන් වැඩකළා. ඒ වැඩ කලින් තිබුනු සිනමාවට වඩා වෙනස් සිනමාවක් යෝජනා කළා. වෙනස් තේමාවන්, වෙනස් මිනිස්සු, කොටින්ම වෙනස් සිනමා ආකෘතියක් ඒ චිත‍්‍රපටිවල හැදුනා. හරියටම බැලූවොත් මොලිවුඞ් නව රැල්ල (මලයාලම් සිනමාවෙ) හැදෙන්නත් කලින් ලංකාවෙ මේ නව රැල්ල නිර්මාණය වුනා. ඒත් අපේ ප‍්‍රවීනයන්ගෙ කුහකකම, පසුගාමීත්වය සහ රටේ අතීතකාමය ඇතුලෙ මේ චිත‍්‍රපටි ධාරාව හිරවුනා. දැන් අවුරුදු 10ට විතර පස්සෙ අපි මේ නරඹමින් ඉන්නෙ අපිට පුරෝගාමී වෙන්න තිබුණු සිනමා රැුල්ලක මගහැරුනු ඒ මොහොත. අලූත් නිර්මාණකාරයො තමන්ගෙ වැඩකොටස කළා. ඒත් රට ලෑස්ති වෙලා තිබුනෙ නෑ,

නිනෝ ලයිව් වලින් පටන් ගන්න මේ සිනමාවෙ කසකාරයා වුනේ බූඩි. ඒ නිම්නයක හුදකලාවත් එක්ක. ඒ ෆිල්ම් එකත් අවුරුදු නවයක් විතර පදම් වුනා. බූඩි ඊට පස්සෙ කරපු මාතා පවා කලින් රිලීස් වුනා. ඒකයි මං කියන්නෙ කාලය එනකල් අපිට ඉන්න වුනා කියල. නිනෝගෙන් පස්සෙ මේ විදිහෙ චිත‍්‍රපටි රැල්ලක්ම එන්න තියෙනවා. පරක්කු වෙලා හරි ඒ රැල්ල විසින් වෙනස් සිනමාවක් ස්ථාපිත කරනවා. ඒක අඳුරගන්න නිනෝ ලයිව් හොඳ විවරයක් හදනවා.

නිනෝ ලයිව් පටන් ගන්නෙ ලංකාවෙ ජනප‍්‍රිය හීනය නතර වුන තැනින්. ඒ කියන්නෙ ටීවී එකෙන්. අවුරුදු දහයකට කලින් සිනමාවෙන් ගැලවිලා ටීවී එකට ගිය පොප් එක නැවත සිනමාවට ගේන්න නිනෝ ලයිව් ට‍්‍රයි කරනවා. ටීවී එක ඉස්සරහ ඉන්න අයව හෝල් එකට ගේන්න අභියෝගයක් ඒ ගොල්ලො බාරගන්නවා.

ඒක ලව් ස්ටෝරි එකක්. හරියටම කිව්වොත් මෙතෙක් ලංකාවෙ බිහිවුණු කියුට්ම ලව්ස්ටෝරි එකක්. මීට කලින් මෝටර් බයිසිකල් වලත් මේ මොඩර්න් කියුට් ආදරය ටච් කරලා තිබුන. නිනෝ ලයිව් ඊට වඩා ලේයර්ඞ් අත්දැකීමක්.

ෆිල්ම් එකට පාදක කරගන්නෙ පීටර් වොයර්ගෙ ටෲමන් ෂෝ කියන ෆිල්ම් එක. ලංකාවෙ ගොඩක් අය වෙන ෆිල්ම්වලින් බඩුගන්න බයයි. ගත්තත් හොරෙන් ගන්නවා මිසක් කෙලින් කියල, ඒ දේට ගරුත්වය දීලා ගන්න විදිහ දන්නෙ නෑ. ඒ වෙනුවට තිසර සහ පිරිස ටෲමන් ෂෝ එකට හොමාජ් එකක් විදිහටම තමන්ගෙ කතාව නිර්මාණය කරනවා. ඒක විතරක් නෙමෙයි, ෂොන් පියර් ෂූනෙ ගෙ ‘අමෙලි’ ෆිල්ම් එකේ ආභාෂයත් තදටම දැනෙනවා. විශේෂයෙන්ම නැරේෂන් එකත් එක්ක කතාව බිල්ඞ් අප් වෙන විදිහ. ඒත් ඉන්ටවල් එකට කලින් ටෲමන් ෂෝ එකේ කලාපය ඉවර වෙනවා. රියැලිටි ෂෝ එක ඉවරයි. ඊට පස්සෙ ඒක බලපු උන්ගෙ රියැලිටි එක.

අපේ ටීවී බලන  ඕඩියන්ස් එක ජීවත් වෙන්නෙ ටීවී එකෙන් නිර්මාණය කරලා දීපු යතාර්ථයකයි. දැන් ඉන්ටර්නෙට් ඇවිත් තත්වෙ ටිකක් වෙනස් වුනත් මාස් එක පරණ විදිහමයි. ඒ ගොල්ලො හිතන්නෙ, පතන්නෙ විතරක් නෙමෙයි කතා කරන්නෙ, ආදරේ කරන්නෙ වුනත් ටීවී එකෙන් කියල දීපු විදිහට. තිසරගේ කතාව වෙන්නෙ රියැලිටි ෂෝ අස්සෙ එක කට්ටියක් කෙළවා ගනිද්දි තව කට්ටියක් කෙළවාගන්න ආසාවෙන් පොරකන එකයි. ඇත්තටම ගත්තොත් නොදැන කෙලවා ගැනීම කියන එක දැනගෙන කෙලවා ගැනීමේ ආතල් එකක්, උන්මාදයක් බවට පෙරලෙන එකයි. ‘කෙලවා ගැනීම’ කියන්නෙමත් සාපේක්ෂ අදහසක් විතරයි. මොකක්වත්ම නැති ජීවිතේක කෙලවාගැනීම කියන්නෙත් ලොකු දෙයක් වෙන්න පුළුවන්.

මේ අලූත් රැුල්ලෙ චිත‍්‍රපටි එක්ක අලූත් නළුනිළියො සෙට් එකකුත් සමාජගත වෙනවා. දස්සා ඒකෙ ප‍්‍රමුඛයෙක්. ලංකාවෙ කියුට් පෙම්වතා කියන අලූත් ආකෘතිය හැදෙන්නෙ දස්සා අතින්. මෙච්චර කල් චන්ඩි පෙම්වතා, සීරියස් පෙම්වතා, රොමැන්ටික් පෙම්වතා හිටියට මේ හුරතලේට හදාගන්න ආස හිතෙන කියුට් කොල්ලා අපේ සිනමාවෙ හිටියෙ නෑ. දස්සා එක්ක සමනලී, යුරේනි, උමාලි, නිනෝ, ජගා, කළණ වගේ වෙනම විදිහක නළු නිළි පරම්පරාවක් මේ සිනමාව අයිති කරගන්නවා. පරණ තරු ක්ලැසික්වලට සීමා වෙනවා.

නිනෝ කියන්නෙත් සුවිශේෂ සොයාගැනීමක්. උගේ ර`ගපෑමෙ මොකක්ද රියල් එකට එහා ගතියක් ස්වභාවිකවම තියෙනවා. ඒක වෙනම ස්ටයිල් එකක් සහ ලස්සනක් ගේනවා. මේ දේවල් අපි නිතර දකින ස්ටීරියෝටිපිකල් ර`ගපෑම් සහ ර`ගපාන්න ට‍්‍රයිකිරීම් ඉක්මවා යනවා. උන් ඇත්තටම නළුවො කියන එක අපිට දැනෙනවා.

තුසිත ඉන්නෙ හරිම පුංචි කෑල්ලකට වුනත් උගේ සල්ලාල නැටුම මේ ලියන වෙලාවෙත් මතක් වෙන තරම් ප‍්‍රබලයි. හම්බුවෙන පොඩි චරිතෙ වුනත් පුළුවන් උපරිමෙන් කරන්න හැමෝම ට‍්‍රයි කරලා තියෙනවා. යාලූකම්, මනුස්සකම් සහ ෆිල්ම් ගැන තියෙන නොනිමෙන ඇම්ම කියන එක චිත‍්‍රපටිය පුරාම දැනෙනවා.

තිසර අතින් නිර්මාණය වෙන කතාවට වඩා මං දකින්නෙ ඒ කතාවෙ සිද්දි නිර්මාණය වෙන ලස්සන. යුරේනි ඉඹින්න කලින් පැලට් එක ගලවන්න හදන තැන වගේ මේකට හොඳ උදාහරණ. පුංචි පුංචි ඞීටේල් වලින් ලස්සන කරලා ඒ විදිහෙ සිද්දි හරහා හරිම සැහැල්ලූවෙන් ගැඹුරු කතාවක් කියාගෙන යන එකයි තිසරගෙ ටැලන්ට් එක. මේ සම්මාන හෝ කලාත්මක සිනමාව නෙමෙයි. නිනෝ ලයිව් කියන්නෙ අපේ වාණිජ සිනමාවට හොඳ බෙන්ච් මාර්ක් එකක්.

රියැලිටි තරුවක් විදිහට එලියට ආපු සංක දිනෙත්ට නිනෝ ලයිව් ලොකු ඇඞ් එකක්. ඒකෙ ටීවී තරුවක් විදිහටම සංක පෙනී ඉන්න අතරෙම ෆිල්ම් එකේ මියුසිකුත් කරනවා. නිනෝ ලයිව් කියන්නෙ මියුසිකල් ෆිල්ම් එකක්. වෙන විදිහකට කිව්වොත් ෆිල්ම් එක පුරාම තියෙන්නෙ මියුසික්.   ඕනකරන රොමැන්ටික් මූඞ් එක හදන්න සහ දිගටම පවත්වාගෙන යන්න සංක එතන ලොකු වැඩකොටසක් කරනවා. ඇත්තටම සංක කියන්නෙ රියැලිටි ෂෝ වලින් හැදිච්ච ඇත්ත එකෙක්. ජනප‍්‍රිය සංගීතයේ නාඩිය ගැන ඌට හොඳ වැටහීමක් තියෙනවා. කලින් මියුසික් කරපු කලර් ෆිල්ම් එකේදී වගේම නිනෝ ලයිව් වලත් සංක මතක හිටින සංගීතයක් නරඹන්නාගෙ ඔලූවෙ ඉතුරු කරනවා.

මියැදෙන්නට පෙර මොහොතක් වත්... ජීවත් වෙන්න.... වගේ තැන් හිරිග`ඩු පිපෙන තරම් ආතල්.
නිනෝ ලයිව් ෆිල්ම් එක ඇතුලෙ ඒ කාලෙ ෆිල්ම් කරන්න, ආර්ට් කරන්න ද`ගලපු හැම කෙනෙක්ම වගේ ඉන්නවා. පස්සෙ මද්දුම බන්ඩාරට බැනපු කසුන්- ශ‍්‍රීනාත් ඩබල ලිෆ්ට් එකක් ඇතුලෙ ඉන්න එක එහෙම ෆන් එකට කළත් මරු වැඩ. ෆිල්ම් කියන්නෙ අපේ ලයිෆ්මයි කියන එක දැනෙන තැන්. ඒ කාලෙම මායි උදයයි කරපු ‘ආදරේ අංශු මාත‍්‍රයක්’ ෆිල්ම් එකෙන් කෑල්ලකුත් තියටර් එකක් ඇතුලෙ ප්ලේ වෙනවා. මේ එකලස් කිරීම් හරි අපූරුයි. ඒවා අපේ රටට අලූත්.

ෆිල්ම් එකේ අඩුපාඩු කොතෙකුත් තියෙනවා. ඒත් ඒ කිසි දෙයක් මට අදාල වෙන්නෙ නෑ. ඒ අඩුපාඩු ගැන හිතන්නවත් බැරි තරම් දුරට නිනෝ ලයිව් මාව ඉමෝෂනලි අරන් ගිය දුර හින්ද. කතාව ඉවර වෙන විදිහ එහෙම පට්ට. ඒ විදිහෙ අවසානයන්ට අපේ සිනමාවෙ කලින් උදාහරණ නෑ. කවුරු හරි අහස් ගව්ව, හංස විලක්, බඹරු ඇවිත් වගේ ෆිල්ම් ලංකාවෙ සිනමාවෙ මාර තැන් කියල මාර්ක් කරනවා නම් මං කියන්නෙ නිනෝ ලයිව් කියන්නෙත් ඒ වගේ මාර තැනක්.

මේ ෆිල්ම් එක පෙන්නන්න අවුරුදු හතක් පුරා එක එක ප‍්‍රදර්ශකයො පස්සෙ ගියා. ඒත් මේකෙ තියෙන පොටෙන්ෂලිටි එක දකින්න ඒ කිසි ප‍්‍රදර්ශකයෙකුට පුළුවන් වුනේ නෑ. මේ අභියෝගය බාරගන්න කිසි කෙනෙක් හිටියෙ නෑ. ඒකෙ තේරුම වෙන්නෙම කර්මාන්තයක් විදිහට ඉස්සරහ ඊළ`ග ස්ටෙප් එක අඳුරගන්න තරමෙ ප‍්‍රදර්ශකයො අපේ සිනමාවෙ නෑ කියන එක.

මේ අලූත් සිනමාව හිරවෙලා තියෙන මැෂින් වලින් එලියට අරන් තිරයක් උඩ පෙන්නන්න අවස්ථාවක් හදන එකට සුනිල් ටී ට විශේෂයෙන් ප‍්‍රශංසාව හිමිවෙන්න  ඕන. ඇත්තටම ගත්තොත් සිනමාවෙ අනාගතය වෙනුවෙන් අවශ්‍යම වැඩකොටසක් මේ වෙද්දි මේ චිත‍්‍රපටි වෙළෙන්දා අතින් ඉටුවෙමින් තියෙනවා.

ප.ලි - මීට අවුරුදු ගානකට කලින් මහේන්ද්‍ර පෙරේරා මහරගම ස්ටුඩියෝ ආර්ටිසන් කියල රංගනය පුහුණු කරන්න ආයතනයක් පටන් ගත්තා. ඒකට කොල්ලො කෙල්ලො ර`ගපාන්න ආවා. දස්සලා, නිනෝලා, රුචීලා, තිසරලා ඔක්කොම එතන හිටියා. සමහරු ර`ගපෑම බෑ කියල ඩිරෙක්ටින් කරන්න, ඇසිස්ට් කරන්න, මේක්අප් කරන්න ගියා. නිනෝ ලයිව් කියන්නෙ තනිකරම වගේ ඒ ස්ටුඩියො ආර්ටිසන් එකෙන් එලියට ආපු කට්ටියෙ වැඩක්. අවුරුදු කීපයක් කරගෙන ගිය ඒ ප්‍රොජෙක්ට් එකෙන් මහේන්ද්‍ර ඇති කරපු ඉම්පැක්ට් එක කොහෙත්ම පොඩි එකක් නම් නෙමෙයි.

-චින්තන ධර්මදාස

Sunday, May 14, 2017

මා මහලූ වයසේ - බැරිය වෙණ ගායනා පෙරසේ..


මේක ගොඩක් වෙලාවට සංවාදවලට අදාල නොවෙන නැත්තං අපොලිටිකල් ගතියක් තියෙන මාතෘකාවක්. ඒත් සැරින් සැරේ ඇවිත් මූනෙ හැපෙද්දි ඒ ගැන කල්පනා නොකර ඉන්න බැරි වුනා. තැන් තැන්වල අසරණ වුන වයසක මිනිස්සු මගේ කම්ෆර්ට් සෝන් එක අවුල් කළා.

අපේ රටේ වයසක පරම්පරාව ගැන නිසි සමාජ සැලසුමක් නැති එක දුක හිතෙන තත්වයක්. එහෙම අසරණ වෙන අයගෙ දරුවන්ට නෑයන්ට පුද්ගලිකව වගකීම තල්ලූ කරලා අපි සදාචාරවත් හැ`ගීමක්, මනුස්සකමක් ආස්වාදනය කරනවට එහායින් කිසි දෙයක් නෑ. නැවත නැවත රටේ හත දිග්බාගෙන් මුනගැහෙන මේ අසරන මිනිස්සු විසින් ඉදිරියෙදි එන්න එන්න දරුණු වෙන සමාජ අර්බුදයක් ගැන කියනවා කියල සැලකිලිමත් නෑ.
මෙහෙම කියද්දි වෙන රටවල වයසක අය ගැන නිසි වැඩපිලිවෙලක් තියෙනවා කියල අදහස් කරන්නෙ නෑ. විශේෂයෙන්ම බටහිර ගොඩක් රටවලට වඩා ආසියාතික රටවල වයසක අයට යම් හෝ ආරක්ෂණ ක‍්‍රමවේදයක් තියෙනවා. ඒක සම්ප‍්‍රදාය විසින් ඇතිකරපු එකක්. සදාචාරවත් හැ`ගීම උඩ පදනම් එකක්. පවුලක දරුවන් විසින් තමතමන්ගෙ අම්මලා තාත්තලා රැුකබලාගත යුතුයි කියන එක තමයි ඒක. කොටින්ම දෙන්නෙක් කසාද බැඳලා ළමයෙක් හදනකොට පවා කවදා හරි තමන්ට වතුර උගුරක් දෙන්න එකෙක් ඉන්න  ඕන කියල හිතන තැන දක්වාම මේ සම්ප‍්‍රදාය මුල්බැහැලා තියෙනවා.

මෙතනදි බුද්දාගමෙනුත් මේ වැඩිහිටි ප‍්‍රශ්නය කළමනාකරනය කරගන්න ලොකු සපෝර්ට් එකක් දෙනවා. (බුද්දාගම විතරක් සඳහන් කළේ ලංකාවෙ මහා සංස්කෘතිය පදනම් වෙලා තියෙන්නෙ ඒ උඩ හින්ද) මේ වයස්ගත පරපුර වෙනුවෙන් වැඩකරන එකම කතිකාව වෙලා තියෙන්නෙ මේ ආගමික කතිකාව. බණ කිය කිය, දහම්පාසැල් වල පුරුදු කර කර කොහොම හරි අලූත් පරම්පරාවට පැරණි පරපුර ගැන වගකීමක් ඇති කරනවා විතරක් නෙමෙයි ඒ වයසක පරපුර එන්ටර්ටේන් කිරීම, ඒ අයට ක‍්‍රියාකාරකම් නිර්මානය කිරීම, පරලොවක් ගැන බලාපොරොත්තුවක් ඇති කිරීම වගේම ඒ ආශ‍්‍රයෙන් ආගමික සංස්තාවට පැවැත්මක් ඇති කරගැනීම දක්වා මේ මෙහෙවර පුළුල්වෙලා තියෙනවා. ඒක ඇත්තටම සේවයක්. ටීවී එකයි පන්සලයි නොතිබුනා නම් මේ රටේ වයසක පරපුරට මොනවා වෙයිද කියල හිතාගන්න අමාරුයි.

රටක බාල පරපුරට දක්වන සැලකිල්ල, වැඩිහිටි පරපුරට දක්වන සැලකිල්ල සහ සත්තු විෂයෙහි දක්වන සැලකිල්ල කියන කාරණා මං හිතන්නෙ සමාජයක කොන්ෂස්නස් කියන එක මැනගන්න තියෙන හොඳම තැන්. අපිට ඉස්සර වැඩිහිටියන්ට සළකන මාර පුරුද්දක් තිබුනා, දැන් ඒක නැතිවෙලා යමින් තියෙන්නෙ කියන එක පන්සල්වල ප‍්‍රචාරය කරන පචයක් විතරයි. ඉස්සර තත්වය මීට වඩා අන්තයි. අපේ විතරක් නෙමෙයි ගොඩක් ගෝත‍්‍රික සමාජවල ඉඳන්ම වයසක මිනිස්සුන්ගෙ තත්වය ගැටලූවක් වෙලයි තිබුනෙ. වන්දනා ගමන් යන්න කියල ගෙනිහින් කොහේ හරි දාලා එන එක අපේ  ගැමි සමාජවල තිබුන දෙයක්. ජාතක කතා ගත්තත් සොහොන් වලට ගිහින් දාන දෙමව්පියන් ගැන කතන්දර එන්නෙ එහෙමයි. දේපොල තියෙන දෙයක් ලියලා දීලා දිග වන්දනා ගමන් යන වයසක උන්දැලා සෑහෙන්න හිටියා. ඇත්තටම ඒ අය යන්නෙ මරණය බලාපොරොත්තතුවෙන්. ජීවිතේට එතනින් එහා අරමුණක් නෑ. සමාජයට ඈඳෙන්න පුරුකක් නෑ. තමන්ගෙ බිරිඳ හෝ සැමියා නැතිවුනාට පස්සෙ මේ තත්වය තවත් බරපතල වෙනවා. වයස්ගත වීමත් එක්ක ඇතිවෙන අසරණකම හා බරක් වීමේ ගැටලූව සදාතනිකව අපිට තිබුන.

ඇත්තටම කාලයත් එක්ක තත්වය එන්න එන්න හොඳවුනා. දෙමව්පියන්ට සැලකීම කියන්නෙ දරුවන්ගෙ කොලිටිය මනින සාධකයක් කියන තැනටම ගේන්න සදාචාර කතිකාව ඇතුලෙ පුළුවන් වුනා. ඒත් තාමත් වයසක අයව පාරවල්වල දාලා යනවා. එතකොට ඒ පිංතූර ෆේස්බුක් එනවා. ටීවී වල අනේ අපොයි කිය කිය පෙන්නනවා. එතකොට හැමෝම ඒ අයගෙ දරුවොන්ට දෙස්දෙවොල් තියලා හිත හදා ගන්නවා.

සමාජයක් විදිහට අපිට මේ වයස්ගත වීම ගැන සැලසුමක් තියෙන්න  ඕන නැද්ද? විස්තෘත පවුල කියන එකෙන් ක‍්‍රමක‍්‍රමයෙන් න්‍යෂ්ටික පවුල්වලට පුංචි වෙවී යන නූතන සමාජ ඒකකයත් එක්ක අම්මලා තාත්තලා ගැන ප‍්‍රශ්නය වඩාත් සීරියස් වෙනවා. අනිත් පැත්තට ලංකාව වගේ රටක දෙමව්පියන් කියන්නෙ එක්තරා විදිහක සංස්කෘතික ආධිපත්‍යයක්. එතනදි ඒ අය එක්කම කොටුවෙන ජීවිතය විසින් ඊළ`ග පරම්පරාවෙ අලූත් ජීවිතවල දිශානතීන් බ්ලොක් කරනවා. උදා විදිහට ආච්චි අම්මලා විසින් රැුකබලාගන්නා පොඩි උන් අන්ත ග‍්‍රාම්‍ය මනස්ගාතවලින් පිරෙනවා. (මේ පරම්පරාව හරහා ලැබෙන පැරණි සංස්කෘතික දැනීම කොහෙත්ම අවතක්සේරු කරනවා නෙමෙයි. ඒත් අත්හැර දැමීමේ සංස්කෘතියක් ඇතුලෙ ගාල්වීම හරහා ඒ අය දුක්කිත පසුගාමී අදහස්වල වාහකයන් වෙනවා)

අනෙක් අතට කෙනෙකුට ඇතිවෙන ආර්තික දුෂ්කරතා, දෙමව්පියන්ගෙ මානසික තත්ව ගැන ප‍්‍රශ්න, පුද්ගලික කෝන්තර ආදී නොයෙකුත් හේතු නිසත් වයස්ගත අයට මේ පුද්ගලික මටටමේ පිළිසරන නැති වෙන්න පුළුවන්. උදා විදිහට මං වගේ නිතර මත්ද්‍රව්‍ය පාවිච්චි කරන, ගෙදර හෙලූවැල්ලෙන් ඉන්න දරුවෙක් ඉන්න එක දෙමව්පියන්ටත් ෂොක් එකක්. තමන්ගෙ පවුල් ආශ‍්‍රිතව අම්මලා තාත්තලට හොඳ සුරක්ෂිත වයස්ගත කාලයක් තහවුරු කරන්න පුළුවන් නම් ඉතා හොඳයි. ඒත් ඒක එන්න එන්නම ප‍්‍රැක්ටිකල් නැති දෙයක් වෙනවා.

තව පැත්තකින් මේ වෙද්දි ගොඩක් කාන්තාවනුත් රස්සාවලට යනවා. එතකොට මේ වයසක අය ගැන බලාකියා ගන්න ගෙදර රැුඳෙන කෙනෙක් නෑ. පවුල් පිටින් නිතර එලියේ ගැවසෙන විනෝදවන ඉඩ ප‍්‍රස්තා වැඩිවෙමින් යනවා. දියුණු වෙන සමාජයක් විදිහට ඒක උනන්දු කළ යුතු තත්වයක්. ඒත් මෙතනදිත් නැවත වයසක අය හුදකලා වෙනවා.

මට විතරක් නෙමෙයි, ලෝකෙ ගොඩක් රටවලටත් මේ ප‍්‍රශ්නෙට හරි උත්තරයක් නෑ. ඒත් වයස්ගත වීම ගැන කතිකාව ආගමික හෝ පුද්ගල සදාචාරය ගැන තැනින් ගලවලා එලියට ගන්න සිද්ද වෙනවා. ඒක ලෞකික සමාජ ප‍්‍රශ්නයක් විදිහට උත්තර හොයන්න  ඕන කාරණයක්.

වයසක අය වෙනුවෙන් ලෝකෝත්තර වැඩ වෙනුවට ලෞකික වැඩ සංවිධානය වෙන්න  ඕන. මගේ අදහස නම් වඩවඩාත් වයස්ගත පිරිස් ලෞකික ආසාවල් පැත්තට යොමු කිරීමයි සිද්ද වෙන්න  ඕන. වික්ටර් වුනත් එයාගෙ අලූත් පේ‍්‍රමය හරහා ඉතාම වැදගත් අදහසක් සමාජගත කරනවා කියල මං හිතනවා. ඒ තමයි මරණය වෙනුවට ජීවිතය තෝරා ගැනීම කියන එක.

සමහර විට අපේ ඉපැයුම්වලින් යම් බද්දක් මේ වයස්ගත ප‍්‍රජාවන්ගේ සුබසාධනය වෙනුවෙන් වෙන් කිරීමෙන් යම් ආකාරයක විසඳුම් නිර්මාණය කරන්න  පුළුවන්. ඒ විදිහෙ මොකක්හරි අරමුදලකින් හැම ප‍්‍රදේශයකම වයස්ගත පිරිස් වෙනුවෙන් ආයතන ඇති කරන්න පුළුවන්. මහලූ මඩම් කියන මිනිස්සුන්ව දාලා යන දුක්ඛිත පරිසරයන් නෙමෙයි, ඒ වෙනුවට මිනිස්සු කැමැත්තෙන් එකතුවෙන, සිංදු කියන, ආදරය කරන, ඔවුන්ගේම ලෞකික සංස්කෘතීන් නිර්මාණය කරගන්නා පරිසරයන් ගොඩනගන්න වෙනවා. එතනදිත් වැදගත්ම දේ වෙන්නෙ වයස්ගතවීම දිහා අත්හැරීමේ සහ මරණයේ පැත්තෙන් නොබලන නැවත ජීවිතය පැත්තෙන් බලන දැක්මක් නිර්මාණය වෙන එකයි.

රක්ෂණ ක‍්‍රමයන් පවා මිනිස්සුන්ගෙ වයස්ගත වීමේ ප‍්‍රශ්නය ගැන මීට වඩා උනන්දුවෙන් බලන්න  ඕන. හුදෙක් විශ‍්‍රාම වැටුප කියන එක ගැන කතා නොකර වයස්ගත කාලය ඉතා සැපවත්ව ගත කළ හැකි නිකේතන පහසුකම් සලසන රක්ෂණ ක‍්‍රමයන් නිර්මාණය කරන්න පුළුවන්. ඇත්තටම විශ‍්‍රාම වැටුප් ලබාදුන්නත් ඒ අයට ආශා සංස්කෘතියක් නිර්මාණය වෙලා නැති තත්වයක් යටතෙ නැවත ඒ සල්ලි ආගමික ආයතනවලට එකතු වෙන එකයි වෙන්නෙ.

වයස්ගත පරම්පරාව ආගම් වටා එකතු වෙන්නෙ ගොඩක් වෙලාවට නිර්වාණය හෝ ස්වර්ගය හෝ බලාපොරොත්තුවෙන් නෙමෙයි. ජීවත්වෙන්න ඉන්වොල්ව්මන්ට් එකක්, ඇක්ටිවිටි එකක්  ඕන වෙන හින්ද. ඒකයි ටීවී එකට පුළුවන් වෙන්නෙ මේ අයගෙ ජීවිතේ පන්සල තරම්ම ඉඩක් ගන්න. ආගමික සංස්තා හරහා මේ සරල මනුස්ස උවමනාව ලෝකෝත්තර හීනයක් වෙනුවෙන් පාවිච්චි වෙනවා.

හැමදේකදිම නැවතත් මුල්වෙන්නෙ ඇටිටියුඞ් එක කියන එකයි. වයස්ගත වීම එක්ක දැනට තියෙන ආගමික බැඳියාව වෙනුවට ලෞකික සමාජ බැඳීමක් නිර්මාණය කරන්න අවශ්‍ය වෙන්නෙ ඒකයි. පව්, කළගුන සැලකීම, වගකීම, කියන දෘෂ්ටිය වෙනුවට සතුට ආදරය විනෝදය වගේ සංකල්ප එක්කයි මේ ප‍්‍රශ්නය දිහා බලන්න  ඕන වෙන්නෙ. එතකොට සමාජයෙන් වෙන් වුනු හෝ වෙන්ව යන්න බලන් ඉන්න පිරිසක් දිහා බලනවා වගේ නැතුව (සිම්පති වෙනුවට) අපිට පුළුවන් එම්පති හරහා ඒ අයගෙ ප‍්‍රශ්න දිහා බලන්න.

මේක ආණ්ඩුවකින් කරන්න පුළුවන් දෙයක් නෙමෙයි. කේවල කඳුළු සැලීම් හෝ ඉමෝෂනල් වීම් වලින් එලියට ඇවිත් අපි සමාජයක් හැටියට මෙතන තියෙන හිඩැස තේරුම් ගන්න වෙනවා. ඒ වෙනුවෙන් නිර්මාණශීලී විසඳුම් කල්පනා කරන්න වෙනවා.

දෙමව්පියන්ට සැලකීම කියන පුද්ගල සදාචාරය වැඩිහිටියන්ගේ සුරක්ෂිතභාවය කියන සමාජ සදාචාරයට විතැන් කරගන්න වෙනවා.

-චින්තන ධර්මදාස