Saturday, July 19, 2014

කොහොමද වතුර?


ඇ`ග හොඳට රත් වෙන්න උණ අරන්, මුලූ ඔලූව බර වෙන්න සෙම පිරිලා තියෙන වෙලාවක හිතෙන්නෙ විකාර දේවල්. හැම ශාරීරික අසනීපයක්ම ගොඩක් ගැඹුරු තේරුම් ගැනීම් ඇති කරනවා. විශේෂයෙන්ම උණ. මට හිතෙන්නෙ උණක් කියන්නෙම ඇතුලෙ ලොකු මානසික පරිණාමයකදි පිටවෙන තාපයක්. මේක විද්‍යාවට එක`ග නොවෙන්න පුළුවන්. ඒත් ඒ්ක හැම වෙලාවකම මගේ ජීවිතේට එක`ග වෙලා තියෙනවා.

ඒ අතරෙ ඉස්තෙපාන් මට එවලා තිබුණ ඬේවිඞ් ෆොස්ටර් වොලාස් ගේ මේ ලින්ක් එක. වොලාස් ගැන අහලා තිබුණට මං වැඩි දුර එයා ගැන කියවන්න උනන්දු වෙලා නෑ මීට කලින්. ඒත් වොලාස් මේ කතාවත් එක්ක මට එයා පස්සෙන් තව දුර නොගිහින් ඉන්න බැරි වුණා.

ඬේවිඞ් ෆොස්ටර් වොලාස් කියන්නෙ ඇමරිකානු ලේඛකයෙක්. එයාව විවිධ සම්මාන සහ ඇගයීම් වලට ලක් වෙලා තියෙනවා. වොලාස් අවුරුදු විසි ගානක් තිස්සෙ ඩිප්‍රෙෂන් වලින් පෙළෙනවා. මේ ඩිප්‍රෙෂන් වලට ගත්ත ඩ‍්‍රග් එකත් එක්කමයි එයාගෙ ක‍්‍රියේටිව් දේවල් එලියට එන්නෙ. ඒත් මේකෙන් වෙන්න පුළුවන් අතුරු ආබාධ නිසා වොලාස් මේ ඩ‍්‍රග් එක නවත්තලා ජීවත් වෙන්න බලනවා. ආයිමත් ඩිප්‍රෙෂන් එක මතු වෙනවා, වඩාත් බරපතල තත්වෙන්. ඩ‍්‍රග් එකෙන් වත් පාලනය කරන්න බැරි විදිහට. ඒ වේදනාකාරී ජීවිතය ඉවරයක් කරන්න වොලාස් තීරණය කරනවා. එයා ගරාජ් එකේ එල්ලිලා මැරෙනවා.

ඩිප්‍රෙෂන් කියන්නෙ කවදාවත් මෝඩයන්ට හැදෙන ලෙඩක් නෙමෙයි. ඒක සංවේදිතාවය හා සවිඥාණක බව එක්කම ගැටගැහෙන දෙයක්. හුදෙක් මානසික රෝගයක් විදිහට ආවත් ඩිප්‍රෙෂන් වලට බලපාන සමාජ දේශපාලන හේතු තියෙනවා. උදා විදිහට වොලාස්ම විස්තර කරන විදිහට එයාගෙ පරම්පරාවෙ ගොඩක් අය ඩිප්‍රෙෂන් හින්ද දිවි නසා ගන්නවා. ඒකට හේතුවක් විදිහට එයා කියන්නෙ ඇමරිකානු පරිභෝජනවාදී සංස්කෘතිය. ඒක ආර්ථිකය පැත්තෙන් මාර හොඳ වෙන අතරෙම පුද්ගලික ජීවිත පැත්තෙන් දරුණු ප‍්‍රතිඵල ඇති කරනවා. කොයිතරම් පරිභෝජනය කළත් තෘප්තිමත් නොවෙන අතෘප්තියකින් මිනිස්සු පෙළෙනවා.

කරන රස්සාවෙන් අත්විඳින අතෘප්තිය මැඩ ගන්න මිනිස්සු විවිධ පරිභෝජන පුරුදු වලට ඇබ්බැහි වෙනවා. ඒත් අන්තිමට වෙන්නෙ වඩවඩාත් මේ අතෘප්තිය හරහා ඩිප්‍රෙෂන් වලට තල්ලූ වෙන එක. මේක සංස්කෘතික වෙනසක් පුද්ගලිකව බලපාන හැටි. එයාගෙ යාලූවො ගොඩක් සියදිවි නසා ගත්තා කියල වොලාස් කියනවා.

මට ඉස්තෙපාන් එවලා තිබුනෙ ෆොස්ටර් වොලාස් 2005දි කෙනියොන් උපාධි පාසැලේදි කරපු කතාවක්. ඒ කතාවෙන් මං දැක්කෙ එයාගෙ තියෙන ආධ්‍යාත්මික පරිණත බව. ආගමක් හෝ ඇදහිල්ලක් හරහා නැතුව තමන් විසින්ම තමන්ගේ අභ්‍යන්තරය ඇතුළට ගිහින් විමසීමෙන් ලත් අවබෝධය. ඒ සවිඥාණක බව හරහා ගත්ත තීරණයක් විදිහට මිස රෝගී අහම්බයක් විදිහට වොලාස්ගෙ දිවි නසා ගැනීම මට ගන්න බෑ.

වොලාස් එයාගෙ කතාව පටන්ගන්නෙ උපමා කතාවකින්. තරුණ මාළු දෙන්නෙක් පීනගෙන එද්දි මහළු මාළුවෙක් මුණගැහෙනවා. මහළු මාළුවා අහනවා, කොහොමද කොල්ලනේ.. කොහොමද වතුර...? තරුණ මාළු දෙන්නා නෑහුනා වගේ ටිකක් ඉස්සරහට පීනගෙන යනවා. පස්සෙ මූණට මූණ බලාගෙන අහනවා,
‘මොන ඉලව්වක්ද වතුර කියන්නෙ?’

මේ කතාවෙ කියන්නෙ කොයි තරම් එලියට පේන ලොකු යතාර්තයන් තියෙනවද අපිට දකින්න බැරුව, කවුරුවත් කතා නොකරන කියන එකයි. ඇස්පනා පිට තියෙන විශාලතම දේවල් පවා අපිට නොපෙනී යන්න පුළුවන්.

ලිබරල් ආර්ට් උගන්නද්දි අපි කියන කතාවක් තමයි ලිබරල් ආර්ට් උපාධියක තියෙන ද්‍රව්‍යමය වටිනාකමට වඩා ඒකෙන් අපිව හිතන්න පුරුදු කරනවා කියන එක. වොලාස් කියනවා එයාට ඒ කතාව දැනුනෙ අපහාසයක් විදිහට කියල. හරියට හිතන එකත් කවුරු හරි කියල දෙන්න  ඕන එකක් වගේ.

ඒත් මේ ලිබරල් ආර්ට් ගැන බොරුවෙ මෙහෙම පැත්තකුත් තියෙනවා. ඒක හිතන්න තියෙන හැකියාව ගැන යමක් කරනවා නෙමෙයි. ඒ වෙනුවට හිතන්න අවශ්‍ය දේ තෝර ගන්න මේ හරහා බලපෑමක් කරන්න පුළුවන්. අපි හිතන්න  ඕන දේ තෝරා ගැනීම ගැන සාකච්ඡුා කරන්න තරම් දෙයක් නෑ කියල හිතනවා නම් මං කියන්නෙ ආයිමත් අර මාළුවන්ගෙ කතාව ගන්න. ඒ තරම් පැහැදිලි අවට තියෙන දේ නොදැකීම- ඒ ගැන නොසිතීම හරහා ආපහු මේ මාතෘකාවට එන්න.

තව කතාවක්. අදේවවාදියෙකුයි දේවභක්තිකයෙකුයි බාර් එකක බොනවා. අදේවවාදියා කියනවා, මං දෙවියො ගැන විශ්වාස නොකරපු මිනිහෙක් නෙමෙයි. මාත් දෙවියන්ට යාඥා කරලා තියෙනවා. ඒකයි මං දන්නෙ එහෙම කෙනෙක් නෑ කියල. දවසක් මං හිමේ අතරමං වෙලා කෑම්ප් එකට ආපහු යාගන්න බැරුව ඉන්නකොට මං දෙවියන්ට යාඥා කළා. දෙවියෙක් කියල කෙනෙක් ඉන්නවා නං මට මග පෙන්නන්න කියල.
එතකොට දේවභක්තිකයා ඉස්සරහට පනිනවා. ඒකනේ, ඔය දැන් තමුසෙ ජීවතුන් අතර ඉන්නෙ. දෙවියො බලපු හින්දනෙ.

අදේවවාදියා කියනවා, පිස්සුද අයිසෙ, කොහෙන්ද ආපු ඇස්කිමෝකාරයො දෙන්නෙක් මට කෑම්ප් එකට පාර පෙන්නුවා කියල.

මේ එක අත්දැකීමක් ගැන දෙන්නෙක් තේරුම් ගන්න විදිහ. මේ තේරුම් ගැනීම එක එක්කෙනාට වෙනස්. ඒක එක්කෙනෙකුගේ හරි වෙලා අනිත් කෙනාගෙ වැරදි වෙන්නෙ නෑ. ඒ තේරුම් ගැනීමට අවශ්‍ය දේවල් ටික ඒ ඒ පුද්ගලයා ඇතුලෙ නිශ්චිතව පෙලගැහිලා තියෙන්නෙ. ඒ තේරුම් ගැනීමට ඒ අදාල කෙනාව කන්ඩිෂන් වෙලා තියෙන්නෙ. මේ විදිහට අපි හැමතිස්සෙම යමක් තේරුම් ගන්නෙ ඒක යතාර්ථයක් හින්ද නෙමෙයි. ඒක අපේ පුද්ගලික තෝරා ගැනීම හින්ද.

මෙතනදි මේ දේවවාදියාත් අදේවවාදියාත් එක සමානයි. අදේවවාදියාට හොඳටම විශ්වාසයි ඇස්කිමෝලා සහ තමන්ගෙ යාඥාව අතර සම්බන්ධයක් නෑ කියල. දේවවාදියාට හොඳටම විශ්වාසයි දෙවියන්ට මේකගෙ යාඥාව ඇහුන  කියල. මේක තමන් ගැනම උද්දච්ඡුකම. දෙන්නම දෙන්නගේ තෝරා ගැනීමේ කූඩු වෙලා ඉන්නෙ. හරියට හිර ගෙයක් ඇතුලෙ ඉන්න ඒත් තමන් හිර වෙලා කියල නොදන්්න හිරකාරයෙක් වගේ.

මං හිතන්නෙ කොහොමද හිතන්න  ඕන කියන කාරනේ එන්නෙ මෙතනදි. ටිකක් අඩු උද්දච්ඡකමකින් හිතන්න. අපි දන්නවා කියලා නිකංම හිතන ගොඩක් දේවල් වැරදියි. ඒවා ප්‍රෝග‍්‍රෑම් වෙලා තියෙන තත්ව විතරයි.

මොකද අපේ විශ්වාස පිළිගැනීම් හැමදෙයක්ම හැදෙන්නෙ එක කොන්දේසියක් උඩ. ඒ තමයි මේ විශ්වයේ කේන්ද්‍රය තමන් (අපි) කියන පිළිගැනීම. මේක අහපු ගමන් අපිට අවුල් වගේ හිතුනත් මේක අපේ ඩිෆෝල්ට් හිතීමේ තත්වයක්. හැමෝම තම තමන්ගෙ විශ්වයන්ගෙ කේන්ද්‍ර. ඔයා දකින ලෝකෙ කියන්නෙ එක්කො ඔයාට ඉස්සරහින්, නැත්තං පිටිපස්සෙන්, වමෙන් හෝ දකුනෙන්, ඔයාගෙ ටීවී එකෙන් ඔයා දකින ලෝකෙ විතරයි. අනිත් අයගෙ විස්තරත් ඔයාට සන්නිවේදනය වෙනවා තමයි. ඒත් ඔයාගෙම දේවල් තමයි වඩා වැදගත්. ළ`ග සහ ඉක්මන්.

මේක වඩා සානුකම්පික වෙන්නේ කොහොමද හෝ වඩා හොඳ වෙන්නෙ කොහොමද කියන එක ගැන කතාවක් නෙමෙයි. මේකෙ කිසි හොඳක් නෑ. මේ කියන්නෙ අපිව උපතින්ම වයර් අමුණලා තියෙන විදිහ, අපි කේන්ද්‍රීය වෙච්ච ලෙන්ස් එක නැතුව ලෝකෙ ඊට වඩා ටිකක් ලොකුවට දකින්න  ඕන කියන එකයි. මේ උපතින් එන සෙටින්ග්ස් ටික තමන්ට උවමනා විදිහට යලි සකස් කර ගත්ත මිනිස්සුන්ටයි අපි පරිණතයි කියන්නෙ. දැන උගත් කියන්නෙ.

මේකෙ අවාසිය තියෙන්නෙ ඇකඩමික් ජීවිතේ ඇතුලෙ මේ තත්වය අත්පත් කර ගැනීම වඩාත් අමාරු වෙන්න පුළුවන් එක. මොකද ඇකඩමික් වීමත් එක්ක අපි හැමදෙයක්ම බුද්ධිමය විග‍්‍රහයන් වලට යටත් කරනවා. තේරුමක් නැති වියුක්ත මානසික සංවාද අතරෙ පැටලි පැටලි ඉන්න කොට අවට යතාර්ථයන් ගොඩක් නොපෙනී යනවා. අපි අපේ ඔලූව ඇතුලෙ හිරවෙනවා.

ලිබරල් ආර්ට්වල කියන බොරුව ඇතුලෙ තියෙන්න පුළුවන් එකම තේරුමක් ඇති දේ වෙන්නෙ අපි හිතන දේ මොකක්ද කියන එක ගැන සවිඥානක බවක් ඇති කරන එක. අපි අවධානය යොදන්නෙ කොතනටද කියන කාරනේ ගැන සාවධාන වීම. ඒ සිතීම හරහා අපි ගොඩනගන තේරුම සවිඥානක ක‍්‍රියාවලියක් කරන එක. ඒ කියන්නෙ අපේ අත්දැකීම් අපි විසින් නිර්මාණය කර ගැනීම. අනුන් විසින් තීරණය කළ අත්දැකීම් වල ජීවත් වෙනවට වඩා.

මනස කියන්නෙ හොඳ සේවකයෙක් නමුත් දරුණු ස්වාමියෙක් කියල පරණ කියමනක් තියෙනවා. ගොඩක් දිවිනසාගන්න අය ඔලූවට වෙඩි තියාගෙන මැරෙන්නෙ මේ දරුණු ස්වාමියාගෙන් නිදහස් වෙන්න. මේ අය ඇත්තටම මෙතනදි කොකා ගස්සන්න ගොඩක් කලින් මැරිලා.

අපි ගොඩක් අය ගත කරන්නෙ බෝරිං ජීවිත. එකම විදිහට දවස් ගතවෙන, ඉච්ඡාභංග වුණු ජීවිත. මේ විදිහට අපි හැමදාම පැය අටක් වැඩ කරනවා. හොඳටම හති වැටිලා ගෙදර එනවා. මොනවා හරි කාලා ඇඳට වැටෙනවා. පහුවෙනිදා උදෙන්ම ආයිත් වැඩට යනවා. ගොඩක් වයිට් කොලර් ජොබ් වල ඇත්ත ඒක.

මේ අතරෙ සමහර දවස් වලට අපිට සුපර් මාර්කට් යන්න වෙනවා. රෑට කන්න දෙයක් ගන්න. ඒත් ඒකෙ පෝලිම. සෙනග. අපි කරත්තෙත් තියාගෙන පෝලිමේ කෙලවරේ ඉන්නවා. වැඩිපුරත් එක්ක මේක් අප් දාගත්ත ගෑනියෙක් මහ හයියෙන් ෆෝන් එකේ කතාව. කැෂියර් එකේ ගෑනි ඔහේ එයාට  ඕන තරම් වෙලාව අරගෙන බිල් කරනවා. අපිට යකා නගිනවා. මං කියන්නෙ මෙන්න මේ වගේ වෙලාවලදියි අපි හිතන්නෙ කොයි විදිහටද කියන එක තෝරා ගන්න  ඕන.

අපි තමයි මහන්සි වෙලා, චාටර් වෙලා ඉන්න එකම කේන්ද්‍රීය චරිතෙ කියල හිතුවොත් අපේ මළ පැනීම සාධාරණයි. ඒත් අර ෆෝන් එකේ කෑ ගහන ගෑනිගේ කන ඇහෙන්නෙ නැතුව වෙන්න පුළුවන්. දවසෙම එකම දේ කරලා කරලා කැෂියර් එකේ මනුස්සයා ඇදගෙන වැටෙන්න තරම් හෙම්බත් වෙන්න පුළුවන්. අපිට පුළුවන් වෙන්න  ඕන අපි ගැන අමතක කරලා අනිත් අය ගැනත් ටිකක් හිතන්න.

අපේ මහන්සිය ගැනම හිතලා මළ පනින එක තමයි ඩිෆෝල්ට් සෙටින්ග් එක. මේකෙන් එලියට එන්න මහන්සියක් ගන්න වෙනවා. ඒක ලේසි නෑ. හැමතිස්සෙම අපිට කරන්නත් බෑ. ඒත් ඒ පුහුණුවෙන් අපිට පුළුවන් අපේ ජීවිතේ අපේ මමත්වයේ සීමාවට වඩා විශාල කර ගන්න.

කිසි දෙයක් නිශ්චිත සත්‍යයන් නෙමෙයි. අපිට සිද්ද වෙනවා අපි විසින්ම අපේ සත්‍යයන් සකස් කර ගන්න. ඇත්තටම නියම අධ්‍යාපනයේ තේරුම වෙන්න  ඕන ඒකයි. අපේ පැවැත්මෙ නිදහස සාක්ෂාත් කරලා දෙන එක.

අපි කොයිතරම් විශ්වාස කළත් අදේවවාදියො කවුරුවත් ලෝකෙ නෑ. අපි හැමෝම යම් දේකට වැඳුම් පිදුම් කරනවා. ඒක අල්ලා, බුද්ධ හෝ ඒ වගේ ආධ්‍යාත්මික විශ්වාසයක් වෙන්න පුළුවන්. ශරීරය, ලිංගික ශක්තිය වගේ දෙයක් වෙන්න පුළුවන්. බලය වෙන්න පුළුවන්. සල්ලි වෙන්න පුළුවන්. කොයිදේකට හරි අපි හැමෝම වැඳුම් පිදුම් කරනවා.

ඒක නරක දෙයක් නෙමෙයි. ඒක මනුස්ස පැවැත්මෙ විදිහ. ඒත් අපි වැඳුම් පිදුම් කරන්නෙ මොකකටද කියලා අපිට තියෙන්න  ඕන සවිඥානක බවක්. උදා විදිහට අපි ශරීරාලංකාරයට හෝ ලිංගික ශක්තියට වන්දනාමාන කරනවා නම් වයසට යන, ශරීරය දුර්වල වෙන දවසක් දවසක් පාසා අපිට මැරි මැරී ජීවත් වෙන්න සිද්ද වෙනවා. අපි සල්ලි වලට වන්දනාමාන කරනවා නම් අපි කොයිතරම් හම්බකළත් ජීවිත කාලය පුරාම දුප්පත් මානසිකත්වයෙන් පෙළෙනවා. බලයට වැදුම් පිදුම් කරනවා කියන්නෙ කොයි වෙලාවක බලය උදුරා ගනීද කියල සදා අනාරක්‍ෂාවෙන් පෙළෙනවා කියන එක. අපි බුද්ධියට වැදුම් පිදුම් කරනවා කියන්නෙ බුද්ධියේ ආඩම්බරය නිසා මෝඩයෙක් විදිහට කෙලවර වෙනවා කියන එක. මේ හැම වන්දනාවක්ම අපි ඇතුලෙ කල් ඇතුවම සකස් වුණු සෙටින්ග්ස්.

පිටස්තර ලෝකය කැමතියි කොහොමත් හැමෝම මේ ඩිෆෝල්ට් සෙටිනග්ස් වලම වැඩ කරගෙන යන එකට. එතකොට සමජාතීය බවක්, පාලනයක්, විධිමත් බවක් ලේසියක් තියෙන හින්ද. ඒත් එතනින් නිදහසක් ලබා ගන්න පුළුවන් වෙන්නෙ නෑ. හරිම නිදහස කියන්නෙ අවධානය, සවිඥානක බව, විනය වගේම අනිත් අය ගැන ඇත්තටම හිතන්න, ඒ අය වෙනුවෙන් (සම්මත, ජනප‍්‍රිය, කැපී පෙනෙන විධි වලින් නැතුව) හැම දවසකම අප‍්‍රසිද්දියේ පොඩි හෝ කැප කිරීම් කරන්න පුළුවන්කමයි.

අපිට අපෙන් එලිය දකින්න පුළුවන් වෙන්නෙ එතකොටයි. ආයිමත් ෆොස්ටර් වොලාස් එයාගෙ මුල්ම උදාහරනෙට එනවා. මාළුන්ගෙ කතාව. ජීවිතේටත් ඒක අදාල කර ගන්න කියල එයා කියනවා. නිරන්තර අවදියෙන් ඉන්න.

මේ තියෙන්නෙ වතුර
මේ තියෙන්නෙ වතුර
මේ තියෙන්නෙ වතුර..

(ඬේවිඞ් ෆොස්ටර් වොලාස්ගේ කතාවක් ඇසුරෙන් ලිහිල් පරිවර්තනයක්)

චින්තන ධර්මදාස


Saturday, July 12, 2014

මං කොයි ජාතියෙ මිනිහෙක්ද?



මං ජාතිය ගැන හිතන්න පටන් ගත්තා. පහුගිය දවස් කීපයෙ ඇති වෙච්ච ලෝක නවනිංගිරාවට පත් වෙන අපේ ශ‍්‍රී වික‍්‍රමයන් ඒකට එක හේතුවක්. ඇත්තටම මම මොන ජාතියෙ මිනිහෙක්ද? උප්පැන්නෙ ලැජ්ජාවෙන් ගැලවෙන්න මට හිතන්න සිද්ද වුණා.

පහුගිය දවසක දලයි ලාමා ලංකාව ගැන මතක් කිරීමක් කරලා තිබුණ. ඒ ලෝක බෞද්ද උරුමයක් විදිහට සළකන සංගවරයෙක් (සංග කියන ගුණයන්ගෙන් පිරුණා වූ) බෞද්දකම ගැන කරපු මතක් කිරීමක්.

‘මියන්මාරයේ සහ ශ‍්‍රී ලංකාවේ සිටින බෞද්ධයන්ට මා කියා සිටින්නේ මෙබඳු අපරාධ කරන්නට කලින් බුදුන්ගේ රුවක් මනසින් මවා ගන්න. බුදුන් දේශනා කළේ මෛත‍්‍රිය සහ කරුණාවයි. මෙබඳු අවස්ථාවක බුදුන් එතන සිටියා නම් උන්වහන්සේ නිසැකවම මේ බෞද්ධයන්ගෙන් පහර කන මුස්ලිම් ජනතාව ආරක්ෂා කිරීමට ඉදිරිපත් වෙනු නිසැකයි’

දලයි ලාමා එහෙම කිව්වා කියල මං ෆේස් බුක් එකේ දැම්මා.

‘ෂටප් බිච් ප්ලීස්’ කියල ඒකට සිංහල බෞද්දයෙක් කමෙන්ට් කරලා තිබුණ. දලයි ලාමාටත් බෞද්දකම උගන්නන තත්වයකයි සිංහල බෞද්දයො දැන් ඉන්නෙ. බුදුන් යලි ආවත් අපෙන් බුද්දාගම ඉගෙන ගන්නවා මිස නැත්තං අබසරණයි..

මේ ජාතිය කියන එක හරි අමුතු වචනයක්. අවුරුදු කීපෙකට කලින් අපි ජාතිය වෙනුවෙන් මරා ගත්තා. ඒ සිංහල ජාතිය සහ දෙමළ ජාතිය විදිහට. අපි දින්නා. රට සිංහල රට වුණා. අපි දැන් ආයිමත් මරා ගන්න පටන් අරන්. ඒ බෞද්ද මුස්ලිම් විදිහට. දැන් මේ ජාතිය, ආගම කියන තැනට මාරු වෙලා. මීට ටික කාලෙකට පස්සෙ අපි කුලය, පවුල දක්වාමත් නැත්නම් පාසැල, ලේන් එක කොයි ආදී වශයෙන් වුණත් මරා ගන්න පුළුවන්. අපි ඒ ජාතියෙ.

මේ ගැන ෆේස් බුක් එකේ සටන් ඇවිලෙද්දි මගේ යාලූවෙක් ඉදිරිපත් කරපු තර්කයක් වුනේ මේක රේසිසම් (වර්ග වාදයක් නෙමෙයි) මේක නැෂනලිස්ම් (ජාතිකවාදයක්) වගේ අදහසක්. ඒකෙන් ටිකක් මේ තත්වය සාධාරණීකරනය කරන්න කරපු උත්සාහයක්. මට හිතෙන්නෙ මේක මොන විදිහෙ වාදයක් වුණත් තියෙන්නෙ එකම උවමනාවක්. එකම හැඩයක්. එකම අරමුණක්. වචනෙ විතරයි වෙනස් වෙන්නෙ.

ජාතියක් විදිහට අපි ම්ලේච්ඡුයො කියල ලෝකය හංවඩු ගසමින් ඉන්නවා. අපි, ‘ඔව් අපි මරාගෙන කනවා යකෝ’ කියල බෙරිහන් දෙනවා. මං කියන්නෙ උප්පැන්නෙ ජාතිය ගැන අහන හිස්තැන් පිරවීම දැන් තෝරා ගැනීමක් වෙන්න  ඕන. ආයිමත් වෙන රටක එයාර් පෝ්ර්ට් එකකින් ඇතුලට යන එන කොට නොරුස්සන බැලූම් සහ වෙනත් නොයෙක් අපහසුතා දුෂ්කරතා විඳින්න අපි ජාතියක් හැටියට ලෑස්ති වෙන්න  ඕන.

ලෝකයේ  ජීවත් වීමට නරකම රටවල් දහය අතරෙ ඉන්නෙ රටක මහ ජාතිය විදිහට අපි තප්පුලන්න  ඕන. මං කියන්නෙ මොනම දේශපාලන තකතීරුකම් නිසා හරි අපිට අහිමි වෙමින් යන්නෙ සිවිල් පුරවැසියෙක් විදිහට හිමි අභිමානය. ලෝකයේ වෙනත් රටවලින් අපි සිවිල් සමාජයක කොටස්කරුවන් විදිහට නොපිලිගනිමින් යනවා. අපේ දුටුගැමුණු හදපු රුවන්වැලි සෑය මදි ඒ හෙළුව වහගන්න. උන්ට වඩා හොඳ අතීතයක් අපිට තිබුණා කිව්වට වඩා හොඳ වර්තමානයක් සහ අනාගතයක් තියෙන්නෙ උන්ට.

මොනවා වුණත් මේ ජාතියත් එක්ක මට තියෙන ප‍්‍රශ්නෙ පුද්ගලයෙක් විදිහට මගේ පැවැත්මට ඒක තර්ජනයක් වීමයි. ඒ කියන්නෙ මගේ ජාතිය මගේ පැවැත්මට ප‍්‍රශ්නයක්. මගේ පුද්ගලිකත්වයට, මගේ පුද්ගලික ආශාවන්ගේ සහ ජීවිතයේ විකාශනයට ජාතිය සෑහෙන අර්බුද මතු කරමින් ඉන්නවා.

මේ ජාතිය කියන්නෙ සිංහල හෝ දෙමළ වීම වගේ එකක් විතරක් නෙමෙයි. කවර හෝ කණ්ඩායමක අනන්‍යතාවයකින් ජීවත් වීම කියන එක. පුද්ගලික උවමනාවන් වෙනුවට පොදු අරමුණක් වෙනුවෙන් සකස් වුණු කාණ්ඩයක් කියන එක. මා වැනි පුද්ගලික ඒකක සමස්තයකින් හැදිච්ච දෙයක් විදිහට සමූහය අඳුර ගන්නවා වෙනුවෙට ඒ සාමූහිකයේ කොටසක් විදිහට මාව අඳුරගැනීම සිද්ද වෙන තත්වයක්.

මේක ගැන හිතාගෙන හිතාගෙන හොයාගෙන හොයාගෙන යනකොටයි මට අයින් රැන්ඞ් ව හම්බුනේ. අයින් රැන්ඞ් කියන්නෙ 1905 විතර ඉඳන් 80 විතර වෙනකල් කාලෙ ජීවත් වුණ දාර්ශනිකාවක්. සාමාන්‍යයෙන් ස්ත‍්‍රී දාර්ශනිකාවො කියන අදහස් මට ජුගුප්සාජනක වුණත් අයින් ?න්ඞ්ගේ පරණ අදහස් වුණත් මට අලූත් තත්වයන් එක්ක වඩා හොඳින් ගැලපුණා. ඒ වගේම එයත් මාර ඉන්ටරෙස්ටින් කැරැුක්ටර් එකක්. එයා ඉපදෙන්නෙ ඉගෙන ගන්නෙ රුසියාවෙ. පස්සෙ ලේඛිකාවක්, දාර්ශනිකාවක් විදිහට ජීවත් වෙන්නෙ ඇමරිකාවෙ. අයින් රැන්ඞ් එයාගෙ දාර්ශනික අදහස් අරගෙන එන්නෙ එයාගෙ බෙස්ට් සෙලින් නවකතා හරහා. එයාගේ අදහස් වඩා නිදහස් වෙළඳ ආර්තිකයක් වෙනුවෙන් පෙනී ඉන්නවා. ඒ වගේ ආර්තිකයක් යටතේ විතරයි මිනිහෙකුගේ පුද්ගලික පැවැත්මට ඇති අයිතිය පූර්ණව ලැබෙන්නෙ කියල එයා තර්ක කරනවා. වෙන්න අවශ්‍ය විදිහටම අයන් රැන්ඞ්ගේ දාර්ශනික අදහස් ඇකඩමියාව විසින් සංවාදයට ගන්නෙ නෑ. ඒ වෙනුවට නොදැක්කා නෑහුනා වගේ ඉන්නවා. ඒත් සමාජයේ ක‍්‍රියාකාරී කන්ඩායම් වගේම දේශපාලන කණ්ඩායම් මේ සිතීම තවදුරටත් අරගෙන යන්න වැඩ කරමින් ඉන්නවා. මේ වෙද්දි ඇකඩමියාව පවා රැන්ඞ්ව සීරියස් විදිහට බාර ගන්න පෙළඹිලා තියෙනවා.

අයින් රැන්ඞ් ගැන තියෙන උනන්දුව හින්දම එයාගෙ ප‍්‍රධාන දාර්ශනික ප‍්‍රවේශය ගැනත් කොටට හරි කියලා එයාගේ ජාතිය ගැන කතාවට මාරු වෙන්නම්. වාස්තවිකවාදය නැත්තං ඔබ්ජෙක්ටිවිස්ම් කියල ප‍්‍රවේශයක් එයා අරගෙන එනවා. ඒකෙ පදනම වෙන්නෙ පැවැත්ම පැවැත්මක් හැටියෙන් ඇති බව පිළිගැනීමයි. ඒ කියන්නෙ විඥානවාදී පදනම් වලින් පැවැත්ම අපේ ප‍්‍රක්‍ෂේපනයක් හෝ පැවැත්ම නොපැවැත්මක් හැටියට ගන්නවා වෙනුවට ඉස්සෙල්ලම ඇති දේ ඇති හැටියෙන් බාර ගැනීමයි.

අපි ජීවත් වෙනවා කියන්නෙ ඒ යතාර්තයේ ස්වභාවය අඳුරගෙන වඩා හොඳින් ඒ තුල සාර්තක විය හැකි මාර්ග අනාවරණය කර ගැනීමයි.

පවතිනවා කියන්නෙම යමක් බවට පත්වීමයි. ඒ කියන්නෙ අනන්‍යතාවයක් ලබා ගැනීමයි. ‘ඒ’ අකුර කියන්නෙ ‘ඒ’ අකුරම තමයි. කරුණු කියන ඒවා (වාස්තවික තත්වයන්) පවතිනවා. අපි පිළිගත්තා නොපිලිගත්තා කියල ඒ කරුණු වෙනස් වෙන්නෙ නෑ.

රැන්ඞ් කියන්නෙ යතාර්තය තියෙන්නෙ යලි සකස් කරන්න හෝ මග අරින්න නෙමෙයි කියල. ඒකට ආඩම්බරෙන් මූණ දෙන්න  ඕන. සොබා දහම (යතාර්තය) පාලනය කරන්න නම් ඊට යටත් විය යුතුයි කියන බේකන්ගේ කියමන රැන්ඞ් නිතර මතක් කරනවා.

පැවැත්ම, ඒකට විකල්පයක් නෑ. තරගයක් නෑ. එය ඉක්මවා යන්නක් නෑ. පැවැත්ම බාර ගන්න නම් ඊට පෙර හිතින් තනා ගත් සියලූ සංකල්ප බැහැර කළ යුතුයි. දෙවියන්ද ඇතුළුව.

අයින් රැන්ඞ්ගෙ අදහස් එක්ක මගේ ගැලපීම් සහ නොගැලපීම් තිබුණත් ඒ සිතීමේ කලාපය, පැතිකඩ මට ගොඩක් ප්‍රෝග්‍රෙසිව්. ගොඩක්ම එයාගෙ ජාතිවාදය ගැන මේ සටහන හරිම පැහැදිලි කැපුමක් කියලයි මට හිතෙන්නෙ. මෙතන ඉඳන් මං අයින් රැන්ඞ් වගේ ලියනවා.

වර්ගවාදය කියන්නෙ සාමූහවාදයේ තියෙන පහළම චාටර්ම විදිහ. ඒකෙන් කියන්නෙ මිනිහෙක් එයාගෙ ජානමය පරම්පරාවක් හින්ද ආචාර ධර්මීය, සමාජීය හෝ දේශපාලන විශේෂත්වයක් ලබනවා කියන එක. මිනිහෙකුගෙ චරිත ස්වභාවය සහ බුද්දිමය තත්වයන් ශරීරයේ රසායනිකයන් විසින් නිපදවනවා කියන එක. වෙන විදිහකට කිව්වොත් මිනිහෙක්ව මනින්න  ඕන එයා කරන කියන දේවල් වලින් නෙමෙයි එයාගෙ මුතුන්මිත්තන්ගෙ දේවල් වලින් කියන එක.

මේ විදිහට කෙනෙක් ඉපදෙන්නත් කලින් එයාගෙ මනසේ ගති ස්වභාවයන් තීරණය වෙලා ඉවරයි කියන අදහස ගුහාවාසී කාලෙ තිබ්බ එකක්. ඒක හරියට ගොවිපොලක වගේ. සත්තු පරපුර අනුව බෙදනවා වගේම මිනිස්සුත් වර්ග කරලා බෙදනවා. තනි තනි වටිනාකමක් තියෙන්නෙ මසට විතරයි.

වර්ගවාදයේ තියෙන නරකම තත්වය වෙන්නෙ මිනිසා සහ තිරිසනා අතර තියෙන ප‍්‍රධාන වෙනස වර්ගවාදය විසින් අහෝසි කරන එකයි. ඒ තමයි තාර්කික බුද්දිය. ඇත්තටම වර්ගවාදය මිනිසාගෙ පැවැත්මෙ වැදගත්ම තත්ව දෙකක් අහිමි කරනවා. එකක් තෝරා ගැනීම, අනික විමසා බැලීම. වෙන විදිහකට කිව්වොත් සදාචාරය සහ සිතීම (මනස). ඒ වෙනුවට වෙනත් රසායනික උත්තේජනයකින් පුරවලා දානවා.

පවුලෙ නම රැක ගන්න කියල වැරැද්දක් කරන තමන්ගෙ පවුලෙ කෙනෙක්ව වහන් කරගන්න නම්බුකාරයාගේ ඉඳන් (ඒක හරියට එක්කෙනෙක්ගේ සදාචාරය තව කෙනෙක්ගෙ වැඩ වලින් නැති වෙන්න පුළුවන් වගේ) තමන්ගෙ මීමුත්තා මේ රට ගොඩනගන්න හවුල් වුණා කියල ආඩම්බර වෙන පාදඩයෙකුගේ ඉඳන්, තමන්ගේ මුත්තා පාර්ලිමේන්තු සභිකයෙක් කියලා ආඩම්බර වෙන වෛශ්‍යාවකගේ ඉඳන්, කසාදයක් බන්දලා දෙන්න කලින් පවුලේ වතගොත හොයන තැන දක්වාම තියෙන්නෙ එකම වර්ගවාදය. මේ ගෝත‍්‍රික ම්ලේච්ඡ අවධියේ ඉඳන් තාම පවතින නෂ්ටාවශේෂ.

ගොඩක් වෙලාවට ජාතිවාදියො ඉතිහාසෙ තමන්ගෙ පරපුරේ උන් හදපුවා පෙන්නලා තමන්ගෙ ජාතිය කියල ආඩම්බරේකින් පපුව ඉස්සරහට දාගන්න හදනවා.  ඕන කාලෙක මේ දේවල් කරන්නෙ තනි තනි මිනිස්සු විසින්් මිස පරපුරක් විසින් නෙමෙයි. ධාතුසේන කලාවැව හැදුවා නම් ඒක ධාතුසේනගේ වැඩක් මිස සිරිසේනට ආඩම්බර වෙන්න වැඩක් නෙමෙයි. රජවරු ඇරුණම ඇත්තට ලෝකෙ අදට වැදගත් වටින දේවල් නිර්මාණය කළ මිනිස්සුන්ට (විද්‍යාඥයො දාර්ශනිකයෝ කලාකරුවො)  වුනේ නොතකා හරින ලදුව, දුක්ඛිත ජීවිත ගත කරමින් මැරිලා යන්න. මැරුණට පස්සෙ නගර මැද්දෙ ඒ ගොල්ලොන්ගෙ ප‍්‍රතිමා තැනුනා.

ඇණගහපු පල්ලියම ජේසුස් වගේ අය කුරුස ගහ පිටින්ම ඇතලට ගත්තා. ඒ අය ගැන කොහේවත් හිටියෙ නැති ජාතියක් ආඩම්බර වුණා. උදා විදිහට අනගාරික ධර්මපාල මැරුනෙ ඉන්දියාවෙ. මගේ මිනිය වත් ලංකාවට ගෙනියන්න එපා කියල. ඒත් දැන් ධර්මපාල කියන්නෙ අම්මට හුඩු.... ඒත් ලංකාවෙ රජවරුන්ට පස්සෙ සුද්දා කරපු දේවල් වලට අමතරව අපිට එහෙම ආඩම්බර වෙන්න දෙයක් නැති හින්ද මේ කරදරය අඩුයි.

එහෙම ජාතියකට අයිති මනසක් හෝ සාමූහික මනසක් කියල දෙයක් නැති හින්දම, ඒක අමූලික මනස්ගාතයක් හින්දම ජාතියක් විදිහට අත්පත් කර ගත්තා කියලා දේකුත් නෑ. තනි තනි මිනිස්සු ඒ අයගේ දේවල් සාර්තකව කරලා තියෙනවා. සංස්කෘතියක් කියන්නෙ මේ රොත්තට ජීවත් වෙන සමූහයකගේ, මේ රංචුවෙ නිර්මාණයක් නෙමෙයි. ඒක තනි තනි සිතීමක් ඇති මිනිස්සු විසින් කරන ලද ගොඩනැංවීමක්. උදා විදිහට ධර්මපාලගේ බාල අදහස් වුණත් ඒ මනුස්සයාගෙ සිතීමක් මිස සිංහල ජාතියක් විසින් ඒකට කරපු දෙයක් නෑ. එයා තනියම එහෙම සිංහල ජාතියක් නිර්මාණය කිරීමේ ආශාවෙන් පෙළුනා. ඒක බැරි වුණාම සාප කරලා මැරුණ.

මොන ජාතියකට අයිති වුණත් දක්ෂයෙක් නම් දක්ෂයෙක්. පාදඩයෙක් නම් පාදඩයෙක්. ජර්මානු කාලකණ්ණියෙක් එයා පැවැත එන්නෙ ෂීලර්, ගෝතෙ වැනි මහා කවීන් බිහි කරපු පරපුරෙන් කියල කිව්වට මොකක්ද ඒකෙ ඇති තේරුම.

ජාතිවාදයට තියෙන්නෙ එක මානසික හේතුවයි. ඒ තමයි තමන් ගැනම ඇති හීනමානය. අනිත් හැම සමූහවාදයක් වගේම ජාතිවාදය කියන්නෙත් තමන්ට නැති දේ, අහිමි දේ හොයා ගෙන යාමක්. ඒක හරියට නිකංම එකපාරටම තමන් මාර පොරක් වෙනවා වගේ. එකපාරටම නිකංම තමන්ට කවුරුහරි වෙන්න ලැබෙන අවස්තාවක්.. බොරු ආත්ම අභිමානයක්.

අයින් රැන්ඞ් කියන්නෙ සමාජවාදය පවා වර්ගවාදයේම තවත් මුහුණුවරක් කියල. හැම සමූහවාදයක්ම කියල එයා අදහස් කරන්නෙ ඒක. පුද්ගලිකත්වය මුල් තැනෙහිලා නොපිලිගන්නා හැම සමාජ සංවිධානගත වීමක්ම එයා සළකුනු කරන්නෙ වර්ගවාදයේ තත්වයන් විදිහට. ඒක වර්ගවාදයේ මතුපිට තේරුම වෙනුවට ඒක සමස්තයක් හැටියට ඉටු කරමින් ඉන්න මානසික තේරුම අවධානයට ගැනීමක්.

හැමතිස්සෙම සාමූහිකත්වයේ එක්තරා කෙලවරකදි වර්ගවාදය පැන නගිනවා. උදා විදිහට යුද්දය වෙනුවෙන් ගොඩනගපු සාමූහිකත්වයම (රට බේරාගැනීමේ) ඊට පස්සෙ මුස්ලිම් බෞද්ද වර්ගවාදයක් විදිහට ආයිමත් උඩට එනවා.

සාමූහිකවාදයක් ඇතුලෙදි පුද්ගලයෙකුට තනි පැවැත්මක් නෑ. එයා වෙනුවෙන් තීන්දු තීරණ ගන්නෙ සමූහයයි. හරියට ජාතිය ගොඩනැගීමේ බද්ද අපිට නොදී බැරිවෙන්නෙ හරි ෆිල්ම් එකක් බලන්න ගියාම ජාතික ගීය යනකොට නැගිටින්න වෙන්නෙ හරි අපේ උවමනාවට නෙමෙයි වගේ. අපේ රටේ නම් අපිට සාමාන්‍ය කියල පේන ගොඩක් තත්වයන් මේ සමූහයේ බලකිරීම්. ඒත් පුද්ගලිකත්වය ගැන හරි සිතීමක් වර්ධනය වෙලා නැති අපිට ඒක එච්චර අර්බුදයක් නෙමෙයි. හොඳම උදාහරණය පවුල විසින් තමන් වෙනුවෙන් තීරණ ගැනීම අපි හදපු වඩපු දෙමව්පිය අයිතිය වගේ එකකින් සාධරනීකරනය කර ගන්නවා.

අපේ වගේ රටක වර්ගවාදය කියන්නෙ සාමාන්‍යයක්. ඒක පොඞ්ඩක් පත්තු වුනාම විතරයි ටිකක් අසාමාන්‍ය. ගොඩක් වෙලාවට ඒ වෙන රටවල අයට ඒක අවුලක් වෙන නිසා මිසක් අලූත්ගම සිද්දිය පවා ලංකාවෙ අයට සාමාන්‍ය දෙයක්. මගේ යාලූවෙක් කිව්වෙ ‘ඔය දර්ගාවෙ හැම අවුරුද්දෙම ඔහොම මරා ගන්නවා. මිනී හය හතක් මැරෙනවා. මේ පාර තමයි ඔය ප‍්‍රශ්නයක් වුනේ’ කියල.

ඒ සමූහය විසින් තනි පුද්ගලයාව ආත්ම පූජාවට වුනත් කැප කරන්න පුළුවන්. අපි රණ විරුවන්ට කළා වගේ. කොහොමත් රාජ්‍යය කියන අදහස එක තදින් විශ්වාස කරන හැම පාලනයක්ම විසින් ජාතිවාදය අරගෙන එනවා.

මොකද පරම රාජ්‍ය පාලනයක් කියන්නෙ පාරෙ තගාලාගේ පාලනයම විධිමත් විදිහකට අරගෙන යනවට වඩා දෙයක් නෙමෙයි. ජර්මනියෙ වෙච්ච නාසිවාදයේම අනිත් පැත්ත රුසියාවෙදි වුණා. ජර්මනියෙදි තමන් ආර්යයෙක් කියල ඔප්පු කරන්න ප‍්‍රශ්න පත්තරේකට උත්තර ලියන්න වුණා වගේම රුසියාවෙදි තමන් කිසිවක් උරුම නැති පවුලකින් පැවත එන්නෙක් කියල ඔප්පු කරන්නත් ප‍්‍රශ්න පත්තරයක් පුරවන්න වුණා. එතකොටයි එයා ප්‍රොලිටේරියන් සම්භවයක් තියෙනවා කියල පිලිගත්තෙ. කොමියුනිස්ට් අය විශ්වාස කළා මිනිස්සුන්ව ජානමය විදිහට කන්ඩිෂන් කරලා කොමියුනිස්ම් වලට ගන්න පුළුවන් කියල. ඒ කියන්නෙ පරම්පරා කීපයක් ඒකාධිපති පාලනයක් යටතේ කන්ඩිෂන් කිරීම හරහා මිනිස්සු කොමියුනිස්ම් වලට තල්ලූ වෙනවා කියලත් ඊට පස්සෙ උපතින්ම කොමියුනිස්ට් දරුවො උපත ලබනවා කියලත් ඒ ගොල්ලො විශ්වාස කළා.

ජාතිවාදයට තියෙන්නෙ එකම එක ප‍්‍රතිකර්මයයි. ඒ තමයි පුද්ගලිකත්වය පිළිබඳ සිතීම ව්‍යාප්ත කිරීම. ඉන්ඩිවිජුවලිස්ම් ඉංග‍්‍රීසියෙන් කිව්වොත්. සහ ඊට අනුරූප සමාජ දේශපාලන ව්‍යූහයක්. ඒ කියන්නෙ වඩා නිදහස් වෙළඳ ආර්තිකයක්.

නිදහස් වෙළඳ ආර්තිකයකදී තවදුරටත් කෙනෙකුගේ ජාන වලට හෝ පරපුරට කරන්න පුළුවන් දෙයක් නෑ. එයා විසින් අත්පත් කර ගන්නා සාර්තකත්වය උඩයි ඒ වගේ ධනවාදයක් ඇතුලෙ එයාව මනින්නෙ. කොටින්ම එයාට පිටතක් තියෙනවා, ගුහාවෙන් එලියට.

පූර්ණ නිදහස් ධනවාදී ආර්තිකයක් ලෝකෙ කොහෙවත් නෑ. ඒත් හැමතිස්සෙම පාලිත ආර්තික තත්වයන්  තියෙන රටවල ජාතිවාදී තත්වයන් උත්සන්න වීම ආර්තිකය විවෘත රටවලට වඩා වැඩියි.

ධනවාදය කියන්නෙම ජාති හෝ ජාතික සීමා වලින් නිදහස. නිදහස් වෙළඳාම. ලෝකෙ හැම රටකින්ම වහල් ක‍්‍රමය අයින් වුනේ ධනවාදය හින්ද. මේ සිද්ද වෙන සමූහවාදයන් ඇත්තටම අපිව ආපස්සට තල්ලූ කරනවා. ලංකාවෙ නම් රජකාලෙටම දක්කනවා.

මිනිස්සුන්ව ආයිමත් පුද්ගලික අයිතීන් නැති, ඒ සියලූ දේවල් තමන් වෙනුවෙන් උත්තරීතර, බලය හිමි කණ්ඩායමක් විසින් පාලනය කරනවා කියන තැනට ගේන  කොටම පුද්ගලයාට ඒ කණ්ඩායමෙන් පිට පැවැත්මක් නැති වෙනවා. ඒ වගේ අය නිතරම තමන්ගේ් පැවැත්ම ගැන අවිනිශ්චිත බියකින් මොකක් හෝ කණ්ඩායමකට අයිති වෙන්න ද`ගලනවා. ඒ ගොල්ලොන්ට එකතු වෙන්න  ඕන සරල සාමූහිකත්වයක්. වැඩිය මොලේ නැති කණ්ඩායමක්. නිකංම අනන්‍යතාවයක් ලැබෙන තැනක්. වර්ගවාදය වෙන්නෙ ඒ වගේ එකක්.
මේ ලිපිය ලියන 1962 වගේ වකවානුවේ ඇමරිකාවෙ තත්වය ගැන අයින් රැන්ඞ් විස්තර කරනවා. ඒක හරියටම ලංකාවෙ 2014 ට සමානයි.

‘වර්ගවාදය ගැන කතා කරන කණ්ඩායම් සහ ඒ ගොල්ලොන්ගෙ දේශපාලන වැඩවල පැවැත්ම ලැජ්ජා නැති විදිහට එලිපිට බාර ගනිමින් ඉන්නවා. කිසිම දර්ශනයක් ඇති දේශපාලනයක්, දුර දිග බලා කරන සැලසුමක්, ප‍්‍රතිපත්තියක් නැති තත්වයක් තියෙන්්නෙ. හැමෝම පිළිගන්නවා රට නිශ්චිත දිශාවක් නැතුව ඔහේ පාවෙමින් තියෙන වග. මොකක් හරි ඉක්මන් ප‍්‍රතිලාබයක් වෙනුවෙන් ව්‍යවස්තාවෙ බලය අතට ගන්න ද`ගදාන රාජ්‍යවාදී තග් ගැන්සි කීපයකට පින් සිද්ද වෙන්න මේ තත්වෙ ඇති වෙලා තියෙනවා.

නිශ්චිත දේශපාලන දැක්මක් නැතිකමෙන් හැම දේශපාලන කණඩායමක්ම තමන්ගේම මිනීවල හාරා ගනිමින් ඉන්නවා. ඒ වෙලාවෙ මොකක් හරි ලාබෙකට තමන්වම විකුණාගනිමින් ඉන්නවා’

සුළු ජාතීන්ගේ අයිතීන් වෙනුවෙන් පෙනී ඉන්නවා යැයි කියන සාමූහිකයන් ගැනත් අයින් රැන්ඞ් සඳහනක් කරනවා. පුද්ගලික අයිතියට මුල් තැන නොදෙන කිසි කෙනෙකුට සුළුතර අයිතියක් ගැන කතා කරන්න බෑ කියල එයා කියනවා. ඒකට හේතුව වඩාත්ම බලය අහිමි සුළුතරය වෙන්නෙ පුද්ගලිකත්වය නිසයි.
අයින් රැන්ඞ් නං තව දිගට විස්තර කරගෙන යනවා. ඒත් මං එතනින් හැරිලා මගේ අදහසක නතර වෙනවා.

මට කොයි වෙලාවකවත් මං මොන හෝ වර්ගයකට, ජාතියකට අයිතියි කියල හිතෙන්නෙ නෑ. ඒත් එහෙම මං පවතින ප‍්‍රජාවක් වර්ගයක් විදිහට හිතුවොත් වෙනුවට මට මගේ ජාතියෙ අය ගොඩක් මුණගැහෙන්නෙ ඉන්ටර්නෙට් එකේ.  හරිම කීප දෙනයි ඇත්ත පොලොවෙදි මුණගැහෙන්නෙ. තවදුරටත් භූමිය මූලික සාධකයක් උඩ වර්ග වෙන එක පැවැත්මක් නැති තත්වයක්. මනස්ගාතයක්. පොලොව දියවෙලා යමින් තියෙන්නෙ. ඒ වෙනුවට එක අදහස් සමූහයක්, එක සිතීමක් බෙදා හදා ගන්නා වර්ගයක් ගැනයි අපිට හිතන්න වෙන්නෙ. ඒක වෙන වර්ගයකගේ අනෙකා වෙනවට වඩා තමන්ගේ අදහස් ගනුදෙනු පරාසයන් ඇතුලෙ නිර්මානය වෙන වර්ගයක්.

වර්ගයක් ගැන සීමාව වඩා විශාල අවකාශයක් කරා තල්ලූ වෙමින් තියෙන්නෙ. තටු තියෙන උන් ඉගිල්ලෙද්දි කුර ගාන උන් පොලොව බදාගෙන සටන් කරනවා.

තවදුරටත් මං ඒ ජාතියෙ මිනිහෙක් නෙමෙයි.

-චින්තන ධර්මදාස

Saturday, July 5, 2014

සංකේත පියා සහ ගප්පියා



අහම්බෙන් ෆේස් බුක් එකේ ෂෙයාර් වෙච්ච ලින්ක් එකක් දිගේ ගිහින් ජිප්සීස්ලා ඩෙල් ස්ටුඩියෝ එකේ කරපු සිංදු ටික අහන්න හම්බුණා. ඒක දෙරණෙන් කරන හොඳ වැඩක්. නිකංම විකුණගන්න හදන ප්‍රෝග‍්‍රෑම් එකක තැනකින් එහාට ගිහින් දැන් වඳවෙලා ගිහිල්ලා තියෙන මියුසික් වලට පණක් එකතු කරන වැඩක්. ලොකු සිංහලෙන් කියනවා නම් මෙහෙවරක්. නැත්තං රිංග් ටෝන් වගුරක ගිලිලා පොට්ට වෙලා යනවා අපේ කන්. 

ඊටත් වඩා වටින්නෙ ඒක පිළිවෙලට යූටියුබ් ගත කරන එක. මේ වෙද්දි ටීවී බැලෙන්නෙ වෙන මොකුත්ම බලන්න නැති පිරිසක් විතරයි. ඉනටර්නෙට් එකක් තියෙද්දි ටීවී එක පේන්නෙම නැතුව යනවා. ගොඩක්ම ටීවී චැනල් වලින් කරන්න පටන් ගත්ත ගඳ ගහන වැඩසටහනුත් මේ අත්ඇරීමට තල්ලූවක් වුණා. චැනල් එකක් විදිහට මේ වගේ මහන්සියෙන් කරන වැඩක් ප්‍රොඩියුස් කරලා ඒක ඉන්ටර්නෙට් එකේ නිකං බෙදාහදා ගන්න එකටත් ස්තුතිවන්ත වෙන්න  ඕන. විශේෂයෙන්ම මේ අවකාශ දෙකම පාවිච්චි කරන එක මේ වගේ වැඩකදි ගොඩක් වටිනවා. වැඩියෙන්ම ඩෙල් ස්ටුඩියෝ වගේ වැඩක් විඳින පිරිස දැන් ඉන්නෙ ටීවී එක ඉස්සරහ නෙමෙයි. නිශ්චිත වෙලාවට එක තැනක ඉඳගන්නවට වඩා ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී විඳීමක් ඒ අයට  ඕන වෙනවා.

මට ලියන්න  ඕන වුනේ ජිප්සීස් ලා ඩෙල් ස්ටුඩියෝ එකට ආපු දවස ගැන. ඒක ඇත්තටම ඇෙ`ග් මයිල් කෙලින් වෙන ප්‍රෝග‍්‍රෑම් එකක්. ආයිමත් ජිප්සීස් සිංදු ඇහෙද්දි අපි දැන් අහන ලියන පද ගැන දුක හිතෙනවා. අපි 80 නුත කොයිතරං පස්සට ඇවිල්ලද කියල බය හිතෙනවා. ඒ ව්‍යවහාර, ඒ වචන, ඒ අත්දැකීම් ජනප‍්‍රිය සිංදුවලින් බෙදා ගත්තා කියන එක අද හිතාගන්නවත් බෑ. අංකල් ජොන්සන් වගේ සිංදුවක තියෙන ෆන් එක, ඒ ෆන් එක ඇතුලෙ තියෙන පන් එක. අපි අද කොයි තරං ළාමකද?

ඒ සිංදු වලට අලූත් සංගීතය මුහු කිරීමෙදි මහේෂ් දෙනිපිටිය දැනුවත්ව කරන වැඩෙත් විශිෂ්ටයි. විශේෂයෙන්ම  ඕයේ ඔජායේ සිංදුව. ඒක ආදිවාසී පිරිසක් පරිවාරයට අරගෙන ක්ලැසික් එකක් දක්වා වෙනස් කරනවා. අහම්බෙන් සරලව ටීවී වැඩසටහන් විදිහට කෙරුණත් මේවා අතිවිශේෂ සටහන්.

සුනිල් පෙරේරා කියන්නෙ ලංකාවෙ මියුසික් වල නෙමෙයි ලංකාවෙ සංස්කෘතියෙ හැරවුම් ලක්ෂයක්. ඒ කොයි පංතියකට වුණත් සෙට් වෙන තැනක වැඩ කරන එක, තමන්ගෙ නිර්මාණය ඇතුලෙ තමන්ගෙ නිදහස, විඳීම උපරිමයෙන් ගැනීම, එලියෙන් හදලා දෙන ප‍්‍රතිරූපයක් නඩත්තු කරනවා වෙනුවට තමන්ම අමුවෙන් හෙළුවෙන් ඉදිරිපත් වෙන එක ලංකාවෙ වෙන කිසිම ආර්ටිස්ට් කෙනෙකුට කරන්න පුළුවන් වුණු දෙයක් නෙමෙයි. 

ඒ වගේ ලෙජනඩරි වැඩ නැවත නැවත වෙනස් ආකෘති වලින් ප‍්‍රතිනිෂ්පාදනය කිරීම දියුණු වැඩක්. ඒක දියුණු විදිහට කිරීම ඊටත් වඩා අවශ්‍ය වැඩක්. දෙරන ඩෙල් ස්ටුඩියෝ ඒ වැඬේ හරියට කරනවා. මිනී මරන එක මිස විඳින්න වෙන කිසි දෙයක් නැති ලංකාවෙ මේ වෙලාවෙ ඒ වගේ දෙයක් කරන එක බෞද්ද වචනෙන් කියනව නම් ඇත්තටම දානයක්. මහ පිනක්.

චැනල් එකක ඒ ගොල්ලොන්ගෙ මොකක් හරි බ්ලාස්ට් එකක් ගැන ඇඞ් එකක් යනවා. ඒක ගප්පියාගෙ ‘ඉට්ස්  ඕකේ බේබි’ කොපි කරලා ගහපු එකක්. එක පැත්තකින් දැවැන්ත එෆ්එම් නාලිකාවකට කොපි කරන්න තරම් දැනෙන විදිහට තමන්ගෙ නිර්මාණ කරපු එක ගැන ගප්පියා ආඩම්බර වෙන්න  ඕන වගේම අඩුම තරමෙ ඊමේල් එකකින් වත් ගප්පියාව ඒ කොපි කිරීම ගැන දැනුවත් කරලා නැත්තං (විතරක්) ඒ චැනල් එක ඒ ගැන ලැජ්ජ වෙන්න  ඕන.

ගප්පියා කියන්නෙ කාලයක් තිස්සෙ යූටියුබ් එකේ එක එක වීඩියෝ අප්ලෝඞ් කරන තරිඳු විජේසේකර කියල හාදයෙක්. ලංකාවෙන් ගිහින්  ඕස්ටේ‍්‍රලියාවෙ ජීවත් වෙන ගමන් එයා මේ වීඩියෝ හදනවා. ඒ වීඩියෝ වල හැම චරිතයක්ම කරන්නෙ ගප්පියාමයි. ඉඳලා හිටලා සුදු ගෑණු කෙනෙක් මැදිහත් වෙනවා.

ජෙහාන් වගේ කලින් කීප දෙනෙක් මේ විදිහෙ නිර්මාණාත්මක අත්හදා බැලීම් කළත් ගප්පියා තරම් දුරකට එන්න බැරි වුණා කියලයි මං හිතන්නෙ. ගප්පියාට පුළුවන් වෙනවා  ඕන පංතියකට සෙට් වෙන්න තමන්ගෙ නිර්මාණය ගේන්න. ඒකට ප‍්‍රධාන හේතුව වෙන්න ඇත්තෙම ගප්පියාම කියන විදිහට අති සාමාන්‍ය ලාංකේය පවුලකින් පැවත ඒම. ඒත් ඊට වඩා සාධනීය කාරනේ වෙන්නෙ ඒ වගේ අයට වෙන රටකදි නිතර වැළඳෙන රෝගයක් වෙන එක එක ආකාරයේ තමන් නොවෙන තත්වයන් ආරෝපණය නොවීම. ගප්පියාගේ වීඩියෝ නැගලා යන්න එකම හේතුව ඒවායේ තියෙන මේ අවංක අමු ගතිය.

තරිඳු මහරගම ඉඳන් ඔස්ටේ‍්‍රලියාවට යනවා. ගොඩක් අයට වගේ ගොඩක් සල්ලියි ඇඳුනුම්කමුයි නැති හින්ද එයාට සෑහෙන වටේකින් තමයි මේ ගමන යන්න වෙන්නෙ. එහේ පුංචි ටවුමක ජීවත් වෙන්න අරගෙන තමන්ට පිටස්තරයෙක් විදිහට මුහුණ දෙන්න වුණු ආගන්තුක තත්වයන් එයාගෙ නිර්මාණ වලට පදනම වෙනවා. 

ඒක හොඳ බේස් එකක්. තමන්ට වැඩියෙන්ම දැනෙන, තමන් වැඩියෙන්ම ළ`ග තැනකින් නිර්මාණ කරන එක. ඒ හැ`ගීම ඇත්තක් හින්දම නිර්මාණය ඇතුලෙ වෙන මොකකටවත් වැඩි විශ්වාසනීය බවක් ගැඹුරක් රඳනවා.

තමන්ට රස්සාවක් නැතුව ගත කරන්න වුණු ජීවිතේ පීඩනය මග අරින්න යූටියුබ් වීඩියෝ හදන්න ගත්තා කියලා තරිඳු කියනවා. ලංකාවෙ ගොඩක් චිත‍්‍රපටි හදන සහ හදන්න හදන අයට වඩා ගප්පියාගේ වැඩ පරිණතයි. වැඬේ මතුපිට මොන අඩුපාඩු තිබුණත් වැඬේ ගැන අදහස පරිණතයි. එතන හැම දෙයක්ම සිද්ද වෙන්නෙ එයාගෙම අතින්. කොටින්ම මියුසික් හැදිල්ල පවා. තමන් නොදන්නා සංගීතයක් කරන්න ගිහින් ටිකෙන් ටික යමක් අටවාගන්න හුරුවුණු හැටි ගැන ගප්පියාට හරි ජොලි. වඩා වැදගත්ම දේ වෙන්නෙ අනුන්ගෙ ෆන් එකකට වඩා තමන්ගෙ ෆන් එකකට නිර්මාණයක් කරන එක. මං හිතන්න ගප්පියාගෙ ආර්ට් එකේ අපි විඳින්නෙ ඒ පිටිපස්සෙ තියෙන සජීවී විඳීම. ආශාව. ඒක තමන්ගේම ජීවිතේ උවමනාවක් ඇතුලෙන් එන එක සහ ඒ උවමනාවට සවිඥාණක බව.

‘මං ඇලඩින් කියල හිතුවද උඹට හිතෙන හිතෙන දේවල් අරන් දෙන්න’

ගප්පියාගේ වීඩියෝ වල දෙබස් මාර පන්ච්. ඒ වගේම ඒ ර`ගපෑමෙ එයාටම ආවේණික විලාසයක් තියෙනවා. ඒක හරි පොප් හැඩයක්. තමන්ට නැති දේවල් ගැන දුක් වෙවී ඉන්නවා වෙනුවට ගප්පියා තමන් ළ`ග තියෙන දේවල් එක්ක වැඬේට බහිනවා.

‘යූ ටියුබ් තමයි තියෙන හොඳම ප්ලැට්ෆෝම් එක. ඒ හරහා අපිට පුළුවන් ගෝලීය පිරිසකට අපේ දේවල් පෙන්නන්න. නොමිලේම. ඒ වගේම උපාංග ගණනාවක් ඔස්සේ’

විනාඩි 05ක වීඩියෝ එකක් හදන්න ගප්පියාට පැය 50ක් 60ක් ගත වෙනවා. තමන්ම කැමරාව අටවගෙන, තමන්ගෙම ගේ ඇතුලෙ කොනක් සෙට් කරගෙන, තමන්ම හැම චරිතයක්ම ර`ගපාගෙන මේ නැටුම මෙච්චර දිගට කරන්න සෑහෙන ජවයක් තියෙන්න  ඕන. ඒ වගේම ක‍්‍රියේටිව් ගතිය එන්න එන්නම වැඩි වෙන්න ඊටත් වඩා ජීවිතේ බඩු තියෙන්න  ඕන.

කතාවක්, පිටපතක් ලියලා ඒකට අවශ්‍ය දේවල් හොයාගෙන තමන්ගෙ ෆිල්ම් එක කරනවා වෙනුවට ගප්පියා කරන්නෙ ඒකෙ රිවර්ස් එක. රොඞ්රිගුඅස් ‘රිබෙල් විතවුට් අ කෲ’ පොතේ කියනවා වගේ තමන් ළ`ග තියෙන දේවල් අනුව පිටපත චරිත හැමදේම සැලසුම් කරන එක. ගෙදරක සැලසුමක් හදලා ඒකට අවශ්‍ය බඩු මුට්ටු හොයන නියම විදිහෙ අනිත් පැත්ත තමන්ට කරන්න සිද්ද වුණා කියල තරිඳු මේක විස්තර කරනවා. ඒ කියන්නෙ තියෙන බඩු මුට්ටු අනුව ගේ සැලසුම හදන එක. ඒ කොහොම වුණත් ඒක සාර්ථක වුණා. ඒ සාර්තක වීමේ හේතුව ගැනත් ගප්පියා සබුද්දිකයි.

‘මං හිතන්නෙ එහෙම මොකක්වත් නිශ්චිත රීති තියෙනවා කියල. ඇත්තටම මට කියන්න බෑ මොකක්ද වැඩ කරන වීඩියෝව මොකක්ද නැති එක කියල. ඒත් ඔයා කරන දේ ඔයාට විශ්වාස නම් සහ ඒ කරන දේට ඔයාගෙ 100%ක් දාලා තියෙනවා නම් ඔයාගෙ  ඕඩියන්ස් එක අනිවාර්යෙන්ම ඔයාව හොයාගෙන එනවා. 

ඔයා හීනයක් එක්ක නිදාගෙන අධිෂ්ටානයක් එක්ක නැගිටිනවා නම් සාර්තකත්වය ඔයාව හොයා ගනීවි. ඔයා ළ`ග නැති දේවල් ගැන පැමිණිලි කිය කිය නොඉඳ තමන්ට තියෙන දේවල් දකින්නත් ඒ තියෙන දේවල් වලින් වැඩ කරන්නත් පටන් ගන්න  ඕන’

ගප්පියා යූ ටියුබ් හරහා තමන්ට එල්ලවෙන විචාර ගැනත් කතා කරනවා. ඉන්ටර්නෙට් එක නිසා ඉතාම නිර්ව්‍යාජව  ඕනම තරාතිරමක කෙනෙක්ගේ ඍජු අදහස් දැනගන්න පුළුවන් එක ගැන ගප්පියා සතුටුයි. ඒවගේම ඒ විචාරක ජනයා මොනවා කිව්වත්,

‘විචාර වලින් සැලෙන්න එපා. එලියෙ ඉන්නවා ගොඩක් මිනිස්සු ඔහේ ඉඳගෙන බලාගෙන. තමන්ගෙ රස්සාව ගැන, සිස්ටම් එක ගැන පැමිණිලි කර කර. තමන්ගේ ජීවිතේ වෙනස් කර ගන්න කිසි දෙයක් නොකර. මුලින්ම අපේ දේවල් විවේචනය කරන්නෙ ඒ අය. පස්ස ගහන්න එපා. ඔයා පාරක් තෝර ගනිද්දි ගොඩක් අය කියයි ඔයාට වරදිනවා කියල. ඒත් හීන දකින එක අත්අරින්න එපා’

ගප්පියා ඉස්සරහට තව ලොකු ලොකු වැඩ කරන්න හිතාගෙන ඉන්නවා කියලත් කියනවා. මේ කියන්න තියෙන දේ තිබුනොත් සහ ඒ කියන්න තියෙන උවමනාව ඒ විදිහටම පැවතුනොත් අනිවාර්යෙන්ම ගප්පියාට සෑහෙන විශිෂ්ට දේවල් කරන්න පුළුවන් වෙයි. වඩා වැදගත්ම දේ වෙන්නෙ එයාට රූප වලින් කතාවක් කියන හැටි හොඳට තේරෙන එක. අපේ ලොකු සිනමා අධ්‍යක්‍ෂවරුන්ට පවා නොතේරෙන සරල තැන ඒක.
ගප්පියාට තව තව පීනන්න ද`ගලන්න වගේම තව තවත් ගප්පි පැටව් යූ ටියුබ් නාලිකා හරහා බෝවෙන්න ඉතසිතින් ප‍්‍රාර්තනා කරනවා. 

චින්තන ධර්මදාස
^http://readme.lk/maharagama-youtube-story-gappiya/&
(රීඞ්මී වෙබ් අඩවියෙන් කරුණු උපුටා ගන්නා ලදී)


Saturday, June 28, 2014

සුනාපරත්නෙද දර්ගාවද වැඩිය වස?



කිසිම දෙයක් ලියන්න හිතෙන් නැති කාලකණ්ණි කාලයක්. අදහසක් සාකච්ඡුාවක් ඇති වෙන්න රටක සමාජයක ටෙම්පො එකක් බලපානවා. ඒ අතින් මේක බයිලා විතරක් කියන්න පුළුවන් ටෙම්පො එකක්. ඒක හින්ද මේ දවස්වල හැමෝම කියන්නෙ බයිලා.

සීරියස් දෙයක් කතා කරන්න තරමට මමමත් නොසන්සුන්. කියා ගන්න බැරි අප්පිරියාවක්, ඔක්කාරයක්, මුස්පේන්තුකමක් දවස පුරාම ළ`ගම කැරකෙනවා. අපේ ජීවිත මේ විදිහට වඳ වෙලා කුණු වෙලා යන දිහා බලාගෙන ඉන්න එකයි මේ අසිරිමත් සිරිලකේ ඉපදිච්ච අපේ ලකේ. ¥පතක් වුණාම තියෙන අවුල  ඕක.  ඕන ගොං අදහසකට දිග කාලයක් වැජඹෙන්න පුළුවන්.  ඕන ගොං ආණ්ඩුවකට  ඕන කාලයක් ආණ්ඩු කරන්න පුළුවන්.

මට වගේම මේ ළදරු වලිප්පුව දරාගන්න බැරි තැන හසලකයත් ෆේස්බුක් එකේ කවියක් කුරුටු ගෑවා. වෙන මොනවා කරන්නද? මේ ගූ ගොඩ ගැනම කවි ලියනවා මිසක. සමනල්ලූ පියාඹන බිමක් නෙමෙයි මේක.

දර්ගාවේ අහස
කලූ දුමෙන් වැහුණා
අපි සැලෙයි  ඕවට!
 ඕව පුරුදුයි අපට

අපි මීට කලිනුත්
ගිනි තියාගත්ත ජාතියක්
මිනි මරාගත්ත ජාතියක්
ඇන කොටාගත්ත ජාතියක්
වෙඩි තියාගත්ත ජාතියක්
අනික අපි කොහොමටත්
ගිනි පත්තු වෙලා ඉන්න ජාතියක්
ඉතිං  ඕන එකෙකුගෙ
සුරුට්ටුවක් දැක්කම
අපෙ රැුවුල දික් වෙනවා
ඉබේටම

හැබැයි මේ රටට කෙළවන්න
වෙන කාටවත් ඉඩ දෙන්න බෑ
මෙච්චර කරපු අපටම
 ඕකත් කජ්ජක්ද?

බුද්දාගමේ උන්ට බුද්දාගම ගැන මතක් කරන මෝඩ ට‍්‍රයි එකකට නෙමෙයි, ඒත් බුදුන් දැක දුක හිතීගෙන හිතීගෙන ගිහින් කෙළවරේදි මට දහම්පාසැල් පොතක අයිනක තිබ්බ කතාවක් මතක් වුණා. සුනාපරත්නෙට ගිය පුණ්ණ.

ඔන්න අනේ පි`ඩු හදපු ආරාමෙ ඉන්න කොට බුදුන් පුණ්ණ තෙරුන් කිට්ටුවට වඩිනවා. මේ වෙලාවෙදි පුණ්ණ තමන්ට කෙටියෙන් කමටහන් ලබා දෙන්න කියල ඉල්ලීමක් කරනවා. ඇස කන නාසය ආදී ඉඳුරන් පිනවීමෙන් ලැබෙන සුඛයට ලොල්වීම දුක ඇති කරන්නක් කියල බුදුන් කෙටියෙන් පැහැදිලි කරනවා. ඒ කතාවෙ ප්‍රෝ ලොග් එක.

ඊට පස්සෙ බුදුන් අහනවා පුණ්ණගෙන් කොයි පළාතටද වඩින්න මනාප ඔබවහන්සේ කියල.
සුනාපරත්න දේශයටයි කියල පුණ්ණ තෙරුන් කියනවා.

පුණ්ණ ඔය සුනාපරත්නයේ මිනිස්සු මහ වසයි. ඔබට බනින්න අපහාස කරන්න ඉඩ තියෙනවා, කියල බුදුන් කල් ඇතුව දන්න නිසා කියනවා.

අනේ ඒත් බුදුනි ඒඅ ය මට අතින් පයින් ගැහුවෙ නෑනෙ. ඒක නිසා ඒ මිනිස්සු හොඳයි කියල හිතනවා, පුණ්ණ කියනවා.

එහෙම නෙමෙයි පුණ්ණ, අතින් පයින් පවා ගහන්න ඉඩ තියෙනවා, බුදුන් ආයිමත් අවවාද කරනවා.
අතින් පයින් ගැහුවත් බුදුනි, ඒ අය මට ගල් මුගුරු විසි කළේ නෑනෙ. ඒක හින්ද ඒ මිනිස්සු හොඳයි කියල මං ඒත් හිතනවා.. පුණ්ණ ආයිත් උත්තර දෙනවා.

ඔයා මේ පිස්සු කියනවා පුණ්ණ. ඒ අය ගල් මුගුරු වලින් ගැහුවොත් මොකද කරන්නෙ?
ඒත් මට පොලූ වලින් ගැහුවෙ නෑනෙ. ඒ හින්ද ඒත් මං ඒ මිනිස්සු හොඳයි කියල හිතනවා. පුණ්ණව හදන්නම බෑ.

පොළු වලින් ගහන්න හොඳටම ඉඩ තියෙනවා. ගැහුවොත් මොකද කරන්නෙ? බුදුන් තත්වයේ බරපතලකම තවත් විස්තර කරනවා.

පොළු වලින් ගැහුවත් බුදුනි, ඒ මිනිස්සු මට ආයුද වලින් ගැහුවෙ නෑනෙ. තාමත් ඒ මිනිස්සු හොඳයි.
ආයුද වලින් ගහන එකත් ගහවි. එතකොට මොනවද කියන්න හදන්නෙ? බුදුන් පුණ්ණව තවත් මහන්සි කරනවා.

ආයුධ වලින් ගැහුවත් මගේ ජීවිතේ නැති කළේ නෑනෙ. ඒත් තාමත් මට ඒ මිනිස්සු හොඳයි බුදුනි කියල පුණ්ණ සංසුන්ව කියනවා.

ජීවිතේ නැති කරන්නත් ඉඩ තියෙනවා පුණ්ණ කියල බුදුන් අවවාද කරනවා.
එහෙම නං එහෙම වෙච්චාවෙ බුදුනි. ඔබේ ශ‍්‍රාවකයෙක් විදිහට ඒත් මං ඒ මිනිස්සු ගැන නරකක් හිතන්නෙ නෑ කියල පුණ්ණ උත්තර දෙනවා.

ඒ අතීත කතාව. ඒකෙ නූතන කතාව දිගඇරෙන්නෙ මෙහෙම.

ඊට වසර දෙදහස් පන්සීයකට පස්සෙ මෙදවස ඥානසාර නම් වූ තෙරුන් බුදුන් මුණගැහෙනවා. එයා අවසර ඉල්ලනවා දර්ගාවට යන්න

ඔයාට අපහාස කරයි, කැත වචන කියයි ඥානසාර.. දර්ගාවෙ මිනිස්සු වසයි.. බුදුන් උපදෙස් දෙනවා.
මට හූ කිව්වොත් මං ගල් වලින් ගහනවා බුදුනි.. කතා දෙකක් නෑ.. ඥානසාර උත්තර දෙනවා.

ඒ අයත් ගල් වලින් ගහන්න පුළුවනි ඥානසාර. දර්ගාවෙ  ඕන තරං ගල් තියෙනවා.. බුදුන් තවත් පරීක්‍ෂා කරනවා.

ගල් වලින් ගැහුවොත් මං පොලූවලින් නෙළනවා බුදුනි.. ඥානසාර බය නැතුව කියනවා.
පොලූවලින් ඒ අයත් ගහන්න ඉඩ තියෙනවා ඥානසාර...

පොලූවලින් ගැහුවොත් මං ආයුද ගෙන්නනවා බුදුනි.. බුදුන්ව මවිත කරමින් ඥානසාර කියනවා.
ඔයාව මරන්න වුණත් ඉඩ තියෙනවා ඥානසාර.. මේ වෙලාව නපුරුයි.. බුදුන් තවත් තත්වයේ බයානකකම විස්තර කරනවා.

මාව මැරුවොත් උන්ගෙ පරපුරම හැඳිගාලා දානවා බුදුනි. දර්ගාවට අබ සරණයි එහෙනං.. යකෝ මේක බුද්ධ චීවරේ.. ඥානසාර බුද්ධ පුත‍්‍රයෙක් වගේ පපුව ඉස්සරහට දාලා උත්තර දෙනවා.

ඥානසාර යන්න. දර්ගාවට යන්න හොඳම සුදුස්සා ඔබයි..

බුදුන් ආඩම්බරෙන් එහෙම කියයිද?

කොහොම උනත් ඒ එදවස බරණැස බුදුන්ය. මේ මෙදවස සිරිලක බුදුන්ය. එහෙම වුනොත් එදවස සුනාපරත්නය මෙදවස දර්ගාවය.

එතකොට එදවස පුණ්ණ තෙරුන් මෙදවස ඥානසාරද?

ජාතක පොතට වඩා වෙනස් වුණත් ඇත්ත කතාව ගැලපිලා තියෙන්නෙ එහෙමයි.

එදවස බුදුසරණ වෙනුවට මෙදවස අබ සරණයි.

Saturday, June 21, 2014

පිස්සො කලබල වුණාට ඩොක්ට කලබල නෑ


අලූත්ගම මුස්ලිම් අයට සිංහල අය ගැහුවද, සිංහල අයට මුස්ලිම් අය ගැහුවද, ඒ ගැහිල්ල ඓතිහාසිකව කොයිතරං සාධාරණද, වගේ කාරණා අලූත්ගම සිද්දියට අදාල නෑ කියලයි මට හිතෙන්නෙ. ඊට පස්සෙ පාරෙ බස් හෝල්ට් වල, ඔෆිස් වල, ෆේස් බුක් එකේ ඇතිවෙච්ච සංවාද රැුල්ල දිහා බලාගෙන හිටියම අලූත්ගම සිද්දියට අලූත්ගම පවා අදාල නෑ කියල තේරෙනවා.

බොරු කතන්දර නැතුව කිව්වොත් මුලූ රටේම සිංහල බෞද්ධයො එක`ගයි අලූත්ගම මුස්ලිම් අයට ගහපු එකට. ඉතුරු මිතුරු කීප දෙනෙක් ඉන්නවා මේ සිද්දියෙන් මානුසිකව කම්පනය වුණු. මහා එක අපිට කියන්න වෙන්නෙ ජාතිවාදීයි කියල. පොඩි එක ජාතිවාදයට එරෙහි. හැබැයි මේ දෙකම ඉන්නෙ එක වගේ පත්තු වෙලා. නැට්ටට තද වෙලා.

මට අලූත්ගම පේන්නෙ ලංකාවෙ ඇත්ත ගිනිකන්ද පත්තු වුණ තැනක් විදිහට. බෝංචි පන්සීයටත් මිනිස්සු මරා ගන්න ගානට ඇවිත් හිටියෙ. නමක් දන්නෙ නැති, කියා ගන්න බැරි මොකක්ද පීඩනේකින් මිනිස්සු පිස්සු වගේ.

මෑතක මොකක් හරි ගමක බීර සාප්පුවක් වහන්න කියලා දෙමව්පියො ප‍්‍රාදේශිය ලේකම් කාර්යාලයක් වට කරලා. තොපිට ළමයි නැද්ද යකුනේ...කියල කෑ ගහනවා. මරාගෙන මැරෙන්න යනවා. ඒත් ඒක බීර සාප්පුවකට අදාල භාව ප‍්‍රකෝපයක් නෙමෙයි. ඒක වෙන මොකක්ද අසහනයක්. පොකුරු පිටින් හැමෝම සටන් කරනවා. සටනට හේතුවක්  ඕන නෑ.  ඕන කරන්නෙ සටනක් විතරයි.

මේක සිංහල විතරක් ප‍්‍රශ්නයක් නෙමෙයි. මුස්ලිම් දෙමළ හැමෝටම පොදු තත්වයක්. එක පැත්තකින් හැම ආශාවක්ම පාගගෙන, උදේ හවස පිරිත් අහගෙන, කිසිම විනෝදාස්වාද මාධ්‍යයක් නැතුව, අනාගතයක් ලෝකයක් නැතුව හිර වෙලා ඉන්න මිනිස්සුන්ගේ මානසික ආතතිය. මේක හිර ගෙදරකට සමානයි. හැමදෙයක්ම පාලිතයි. ප‍්‍රධානවම ලිංගිකත්වය මර්දිතයි.

අලූත්ගමදි නෙමෙයි තව කොතන කොතන වුණත් මේ ලිංගික කැරැුල්ල ඇවිලෙන්න නියමිතයි. කඩුපොලූ අරගෙන තමන්ට දමනය කර ගත නොහැකි තමන්ගේ ශරීරය වෙනුවෙන් වෙන එකෙක් පොලූ ගැහීම අනිවාර්යයි. ඒක සමාජ මනෝ විද්‍යාව. මේ වෙලාවෙ සිංහල බෞද්ධකම කියන්නේ මානසික රෝගෙකට වැඩි තත්වයකින් සළකන්න නරකයි. පිස්සො කියන බුද්ධාගම ගණං ගන්නෙ කවුද?

පිස්සො කලබල වුණාට ඩොක්ට කලබල නෑ කියල ත‍්‍රීවීල් එකක ගහලා තිබුණ.

අපේ විනෝදය ඇහිරීම ගැන කෞෂල්‍ය ලස්සන පෝස්ට් එකක් දාලා තිබුණ. මේ දවස් වල කණක් ඇහෙන්න නැති වෙන ගානට ඇහෙන මනකඳුරේ පඤ්ඤාසාරගෙ කවිබණ චාමර රණවක  ඕපන් ස්ටේජ් එකට අරන් ගිය එක ගැන. ඒක රස්තියාදුකාරයො බණ පාවිච්චි කරනවා වගේ අමාරුවකින් නෙමෙයි එයා කියන්නෙ. ඒ වෙනුවට සික්ස් එයිට් බීට් එකකට එළි වෙනකං නටන්න, පුළුවන් නං පඳුරක් අස්සෙ කෙල්ලෙක් එක්ක ලගින්න, බොන්න, ගහගහන්න තිබ්බ ඉඩත් මේ වාත බෞද්ද රැුල්ලට යට වෙලා ගිය එක ගැන කණස්සල්ලෙන්.

ආගම ලොකු වෙන්න ලොකු වෙන්නෙ ඇහිරෙන්නෙ විනෝදය. විනෝදය ඇහිරෙන්න ඇහිරෙන්න වඳ වෙන්නෙ ජීවිතය. ඒ වේදනාවට පොල්ලක් අරන් තඩිබාන බේබද්දෙකුට වඩා පරිණතකමක් අපිට ඉතුරු වෙලා නෑ. ඒක තමයි යුද්දෙන් පස්සෙ අපි හදාවඩා ගත්ත සංස්කෘතිය. ඒ තමයි අපේ ජාතිකත්වය.
මේක ජාතිවාදය හෝ ජාතිවාදී නොවීම අතරෙ ප‍්‍රශ්නයක් නෙමෙයි. ජාතිවාදියෙක් වෙන්නත් නොවෙන්නත්  ඕන කෙනෙකුට මතවාදිමය අයිතියක් තියෙනවා. මට මුණගැහිලා තියෙනවා  ඕන තරම් ජාතිවාදයට විරුද්ධ මෝඩ මිනිස්සු. ඒ වගේම ජාතිවාදී ඒත් යමක් සංවාද කළ හැකි මිනිස්සු. ඒත් මගේ ජාතිවාදය අනිකාට බලපාන සීමාවයි ගැටළුව. ප‍්‍රචණ්ඩත්වයයි අර්බුදය.

ඒ ප‍්‍රචණ්ඩත්වය අපි ඇතිදැඩි කරපු එකක්.

ඒ ප‍්‍රචණ්ඩත්වය හැම දේකින්ම දකින්න පුළුවන්. කොටින්ම අතිශය ප‍්‍රගතිශීලීයි කියල අපි හිතන විකල්ප දේශපාලන කතිකයන්ගෙ පවා. මේ ලියන වෙලාවෙත් එහා පැත්තෙ එකෙක් ඒ වගේ කතාවක් අහනවා. ඒ කතා කරන චරිතය පොන්නයා පොන්නයා කිය කිය පොලොන්නරුවෙ මිනිහෙකුට බනිනවා.

තක්කඩියා, හොරා වගේ දේවල් කිය කිය එකට වැඩ කරපු උන් එක්ක වෛරයෙන් මරා ගන්න යන එක අපි ලැකාන් ඩෙරීඩා ඉගෙන ගත්ත අයගෙන් පවා දැක්කා. අලූත්ගම කියන්නෙ වචන වල වෙනසක් විතරයි. එකම ආවේගය. ස්ව පීඩක උත්තර තත්වයක් වෙනුවෙන් මර්දිත ලිංගිකත්වය. විනෝදය. ආශාව.
ඒක අපේ ලාංකේය සංස්කෘතික උරුමයක්. මුස්ලිම් කියන්නෙ ඒ උරුමය කොහොමත් දෝතින්ම ගත්ත පිරිසක්.

අපි හිතුවෙ යුද්දෙ ඉවරයි කියල. ඒත් සිද්ද වුණේ යුද්දෙ උතුරෙන් දකුණට ආපු එක. රටේ එහා කොනෙන් වැටේ එහා කොනට ආපු එක. දැන් අපිට අල්ලපු වැටේ එකත් හතුරෙක්. ඇත්ත කතාව අපි අපිටම හතුරෙක්. අපි යුද්දෙ අපේ ඇතුළට අරගෙන ඉන්නෙ.

යුද්දෙන් පස්සෙ හැමදෙයක්ම ලැබෙයි කියල හිතපු අපිට ලැබුනෙ දැවැන්ත හිස්කමක් විතරයි. නැවත නැගිටින එල්ටීටීඊ හොල්මන් විතරක් ඉතුරු වෙන කාන්තාරයක්. අනිත් හැමදේම අපිට ලැබුනෙ සෙල්ලං ඒවා. කොටින්ම සෙල්ලං ආණ්ඩුවකුත් එක්ක.

කවුරු හරි හිතලා බැලූවොත් මේ වගේ දරුණු ප‍්‍රචණ්ඩත්වයක් යළි අවදි විය හැකි තත්වයක ආණ්ඩුව කළේ මොනවද? ආණ්ඩුව වෙනුවෙන් පරිණත වගකීමක් සහිත ප‍්‍රකාශයක් කළේ කවුද? එස්ටීඑෆ් ආරක්‍ෂාව යටතේ පවා ගෙවල් ගිනි ගනිද්දි, මිනිස්සු පොලූ ගැහෙද්දි බොලිවියාවෙන් ජනාධිපතිට සම්මානයක් දෙනවා. සිද්ධියට සම්බන්ධ අය අත්අඩංගුවට ගන්න කිය කිය ඉඳිද්දි ජනතාව ප‍්‍රකෝපකරන ගලගොඩඅත්තේ වැනි චරිත අත්අඩංගුවට ගන්න බැරි වෙන්නෙ ඇයි? තමන් ජාතිවාදියෙක් බවත්, මේ සියලූ හමුදා පොලිසි සිංහල ඒවා බව මුසල්මානුවන් දැන ගත යුතු බවත් එයා ප‍්‍රසිද්දියෙ කියනවා. රටේ නීතියට වලත්ත නීතිය කියනවා. සෙල්ලං ආන්ඩුවක් සහ සෙල්ලං හාමුදුරුවරු හින්ද කවුරුවත් කලබල වෙන්නෙ නෑ. අලූත්ගම ගින්නත් සෙල්ලං එකක් නං ඉතින් අවුලක් නෑ. අපිට තියෙන්නෙ බයිට් වෙන්න විතරයි.

මට කියන්න  ඕන වුනේ අපි මුහුණ දෙමින් ඉන්න හිස්කම ගැන. රජයක්, ආගමක්, නීතියක් නැති අරාජිකත්වයකට අපි යනවා. ඒ දැනෙන අනාරක්‍ෂිතකමත් එක්ක අපිට ශුද්ධ වූ යමක්  ඕන වෙනවා එල්ලෙන්න. තාර්කික හැම දෙයක්ම අභාවයට යද්දි අපි අතාර්කික දේවල් වටේ පොකුරු ගැහෙනවා. ඒක බුද්ධාගම, ඉස්ලාම් හෝ ගහක් ගලක් දක්වා වුණත් වෙන්න පුළුවන්.

යුද්දෙ වෙනුවෙන් හදපු සිංහල බෞද්ද ෆැන්ටසියෙ මූලික තත්වයන් වුණේ ලෝකය බැහැර කිරීම, දැනුම බැහැර කිරීම, සියලූ අලූත් තත්වයන් බැහැර කිරීම. කොටින්ම ජීවිතය බැහැර කිරීම. ඒ අතරෙ මිනීමැරුම් වැඩි වෙන්න ගත්තා. පත්තර වල පිටු පිරෙන්න ගත්තා. දවස ගානෙ දූෂණ වෙන්න ගත්තා. ඒවා තලූ මර මර කියවන්න ගත්තා. ලිංගික කුහකකම ජාතිය ආගම සංස්කෘතිය විදිහට ආදේශ වෙන්න පටන් ගත්තා.

ජාතිවාදීන් වගේම ජාතිවාදයට එරෙහි අයගෙනුත් එළියට පැන්නෙ මේ ආතතිය. ෆේස් බුක් පිටු පුරා ඇවිළුනෙ මේ යුද්දෙ නැති පාළුව. හැබැයි ඒක යුද්දෙට පක්ෂ විපක්‍ෂ හැමෝටම පොදු පාළුවක්.

අපිට උත්තර හොයන්න වෙන්නෙ ජාතිවාදයට නෙමෙයි කියන එකයි මගේ අදහස. මේක මොකක් හෝ වාදයක් විදිහට යළි යළිත් ඇති වෙනවා. අපිට උත්තර හොයන්න වෙන්නෙ ප‍්‍රචණ්ඩත්වයට. වෙනස් අනෙකෙක් දරා ගැනීමට බැරි තරම් අපි දුර්වල වුණ එකට. හැම සුළු දේකින් පවා අපි තර්ජනයට ලක් වෙන එකට. අපිට තේරුම් ගන්න සිද්ද වෙනවා අපි සමාජයක් විදිහට මානසික රෝගයකින් පෙළෙන වග. මේ තේරුමක් නැති වෛරය ඒ රෝගයේ සළකුණ.

එක මනුස්සයෙක් විතරක් තුන්මුල්ලෙ තනියම බෝඞ් ලෑල්ලක් එල්ලගෙන වාඩිවෙලා හිටියා. අලූත්ගම බෞද්ද ක‍්‍රියාවක් නොවේ කියල ඒකෙ ගියලා තිබුණ. බෞද්ද සංස්කෘතික මධ්‍යස්තානය අසල තමන් හුදකලාව මේ ක‍්‍රියාවට එරෙහිව මෛත‍්‍රී භාවනාව වඩනවා කියල එයා කිව්වා.

ජනතාව පෙළගහගෙන යටිගිරියෙන් කෑ ගහන මහා රැුලියක් නොවුණට ඒක ප‍්‍රචණ්ඩත්වට දීපු හොඳ උත්තරයක්. බොදු බල සේනාවකට විරුද්දව තනි මිනිහෙක් හංදියක. ඒ මදිවට පොලූ අරන් එන සිවුරකට උත්තරයක් විදිහට ගිහියෙක් මෛත‍්‍රී භාවනාවක. ඒක දියුණු විරෝධයක් ෆේස්බුක් එකේ හැම ඇන්ටි රේසිස්ට් ප‍්‍රතිචාරයකටම වඩා. මොකද ඒක ප‍්‍රතිචාරයක් වගේම ආරම්භයක් යෝජනා කරන හින්ද. ඒ බුදු දහමෙ හරය. මෛත‍්‍රිය.

දැන් භික්ෂුන්ට බෞද්දකම උගන්නන්න වෙලා තියෙන්නෙ ගිහියන්ට.
ප‍්‍රචණ්ඩත්වයට තවත් ප‍්‍රචන්ඩත්වයක් උත්තරයක් නෙමෙයි. ඒක උදව්වක් විතරයි. ඒකට උත්තර දෙන්න පුළුවන් නිර්-ප‍්‍රචණ්ඩත්වයකින්ම විතරයි. අපි නැවත විනෝදය වගා කරන්න  ඕන. හයියෙන් හිනාවෙන්න  ඕන. සතුරො නැතුව සතුටු වෙන්න පුරුදු වෙන්න  ඕන.

හැම අකුරක්ම ප‍්‍රතිචාරයක් වෙනුවට බලාපොරොත්තුවක් දල්වන්න  ඕන.
රටක් වෙනස් කරන්න බැරි වෙයි. ඒත් ටිකක් වෙනස් වෙයි.


-චින්තන ධර්මදාස

Saturday, June 14, 2014

මුල් තිබුණට මදි - තටු තියෙන්නත් ඕනි.


ලන්ච් බොක්ස් ෆිල්ම් එක එන්න කලින් දාපු පෝස්ටර්, ආපු කතාබහ හින්ද ඔලූවෙ හදාගෙන තිබ්බ චිත්‍රෙ ලොකු වැඩිද මන්ද. ෆිල්ම් එක බලපු ගමන් මළ පැන්නා. ඒක තනිකරම ෆෙස්ටිවල් වලට විකුණන්න  ඕන කරන අඩුමකුඩුම දාලා හදපු කෘතිම රසකාරක වලින් පිරිච්ච හොද්දක්. රූප ලස්සනයි, ගැලපීම ලස්සනයි, මදේ බාලයි.

‘වැරදි කෝච්චිය වුණත් ඔයා හරි ඉස්ටේසමට ගෙනියන්න ඉඩ තියෙනවා’

ෆිල්ම් එකේ තිබ්බ එකම හොඳ දේ ඒ වචන පේලිය විතරයි. ඉර්ෆාන් කාන්ගෙයි, නවසුඩින් සිද්දික්ගෙයි සිරා ටැලන්ට් එක වැඩක් වෙන ප්ලොට් එකක් නෙමෙයි ඒක. සුපුරුදු විදිහට දුර්වල, කපටි පිටපතට වුණත් ඒ දෙන්නා සෑහෙන දෙයක් කරනවා. ඒත් ෆිල්ම් එක බලලා ඉවර වෙද්දි අපිට අන්තිමට හිතෙන්නෙ මොකක්ද? අපිව පාවිච්චි කළා වගේ හැ`ගීමක් විතරයි. අධ්‍යක්‍ෂවරයා කෘතියට අවංක නෑ. ඒ චරිත වලට අවංක නෑ. මං මේ කියන දේ කොයි වගේද කියල බලන්න ලන්ච් බොක්ස් එක්ක ‘ලයිෆ් ඉන් මෙට්‍රො’ වගේ ෆිල්ම් එකක් බලන්න.

බලාපොරොත්තු විය යුතු විදිහටම ලන්ච් බොක්ස් ෆෙස්ටිවල් සිනමාව විසින් කරටම ගන්නවා. කෑම පෙට්ටි බෙදන මිනිස්සුන්ගෙ රූප පෙළ එද්දිම මට ඒක ගැන සැකයක් තිබ්බෙ නෑ. ඒත් මං හිතුවා ඊට අමතර මොනා හරි ජින්තු ටිකකුත් ෆිල්ම් එකේ තියෙයි කියල. විශේෂයෙන් අනුරාග් කාශ්‍යප් පවා වැඬේට සම්බන්ද නිසා. ඒත් ළාමක සිතීමකින් එහා කිසි ගැඹුරු මිනිස් මොහොතක් පහු කරන්න කෑම පෙට්ටියට බැරි වෙනවා.

මං හිතන්නෙ මේ ෆිල්ම් එක ගැන මෙහෙම ලියන එකම කෙනා මං වෙන්න පුළුවන්. ලෝකයක්ම ඒ ගැන ගුණ වැනුම් කරද්දි මේ ලියමන කිසි වැදගැම්මකට නැති එක්ක වෙන්නත් පුළුවන්. ඒත් ඉන්දියානු සමාජ අවකාශ මෝඩ රොමාන්තිකකරණයකට වැඩි යමක් ලන්ච් බොක්ස් වල සිද්ද වෙලා නෑ.

අන්තිමට මිනිහෙක් තමන් වයසට යන වග අත්දැකීම තමයි ෆිල්ම් එකේ කූටප‍්‍රාප්තිය වෙන්නෙ. එකපාරට අනියම් පෙම් ඇසුරක පළමු මුණගැහීමෙදි එයාට තමන් නාකියි කියල අවබෝධ වෙනවා. ඒක විකාරයක්. විශේෂයෙන්ම අධ්‍යක්‍ෂවරයා හිතාමතාම මේ චරිත නන්සෙක්ස් කරනවා. මල් පත්තරේක ලියවෙන නව කතාවකට වැඩි ගැඹුරකට කතාව අරගෙන යන්න එයාට බැරි වෙනවා. ප‍්‍රධාන චරිතය වගේම චිත‍්‍රපටියත් වඳයි. ඒක මනුස්ස ආත්මය හොයාගෙන යන ගමනක් වෙනුවට සම්මාන හොයාගෙන යන ළපටි තැනක නතර වෙනවා. එතකොට ර`ගපෑම්, ෆේ‍්‍රම් මොනා තිබුණත් අපිට බාල හැ`ගීමක් එනවා.

කාලෙකට පස්සෙ ආයිමත් චිත‍්‍රපටියක් ගැන ලියන්න හිතුනෙ බේකරියෙ කට්ටිය සෙට් වෙලා කරපු කොයින්ස් ෆිල්ම් පෙන්නන වැඬේ හින්ද. ඒක ඒ වගේ ස්ක‍්‍රීනින් එකකට මරු තැනක්. පුවක් ගස් දෙකක බැඳපු තිරයක් උඩට ෆිල්ම් ටික ප්‍රොජෙක්ට් වෙනවා. කණ පැලෙන්න සද්දෙත් තියෙනවා. ස්වභාවික අන්ධකාරෙත් එක්ක ලයිට් නිමලා කරුවල කරන්න හේතුවක් නෑ. කොණක තම්බපු මයියොක්කයි, කට දන කොච්චි සම්බෝලෙකුයි එක්ක සීතල බීර කෑන් තියෙනවා. චිත‍්‍රපටි හදන, කතා කරන, එහෙම නැත්තං උනන්දුවෙන් බලන මිනිස්සු ටිකක් එකතු වෙලා ඉන්නවා. ඊට වඩා තව මොනවද?

එකම නොගැලපීමකට තිබුනෙ මටයි විදර්ශනටයි ටිකක් කතා කරන්න පැවරිලා තිබුණ එක. මොනම කතාවකින් වුණත් අනවශ්‍ය විනයක්, සංවිධානගත වීමක් යෝජනා කරනවා මිස ඊට වඩා වැඩි දෙයක් වෙන්නෙ නෑ. අනවශ්‍ය විදිහට කට්ටිය සීරියස් වෙනවා. ඒත් කරුමෙකට අපිට ඒ වගේ හැඩයක් තාම  ඕන වෙනවා.

විදර්ශන එයාගෙ සිනමාව ගැන එයාගෙ කතාව කරගෙන ගියා. සිනමාකරුවා දේශපාලන නොවීම හෝ දේශපාලන දැක්මකින් තොර වීම වගේ චෝදනාවක් එක්ක විදර්ශන කොයින්ස් සිනමා ව්‍යායාමය පිටිපස්සෙ ඉන්න තක්කඩින් එලි කිරීම වගේ තැනකට ගියා. ආණ්ඩුව එක්ක සම්බන්ධ ආයතන හරහා ආණ්ඩුවෙ ප්‍රොජෙක්ට් විදිහට සිද්ද වෙන දේවල් වලින් කිසි දෙයක් වෙන්නෙ නෑ වගේ ආස්තානයක් ඒක. ඒ දේශපාලනය ගැන අවිඥාණක වීම නිසාම මේ චිත‍්‍රපටි හදපු කට්ටියත් වැඩක් නෑ වගේ අදහසක් ඒ කතාවෙ තිබුණ. (මට ඇහුණ විදිහට)
මේ විදිහට දේවල් දිහා බලන ආකෘතිය ලංකාවෙ ස්වභාවිකයි කියල හිතන තරමට මුල්බැහැල කියලයි මං හිතන්නෙ. දේවල් සහ ඒ පිටුපස ඇති බලවේග අඳුන ගන්නවට වඩා දේවල් සහ ඒවා ඉදිරියේ තියෙන තත්වයන් අඳුරගන්න එක අලූත් පිවිසීමක්. උදා විදිහට මං හිතන්නෙ කොයින්ස් වගේ වැඩක යටි පෙලේ ලකුණු හෝ වාසි හෝ ලබන දේශපාලකයන්, නිලධාරීන් කියන්නෙ වැඩකට නැති යතාර්ථයක්.
අපි ඒ තලය එක්ක ගනුදෙනු කරන, ඒ තලයේ සිතීම එකම යතාර්ථය හැටියෙන් විස්තර කරන මොහොතේම අපි ඒ තලයේ ජීවිතයක් ලබනවා. මට හොඳටම විශ්වාසයි එදා විදර්ශන තක්කඩියෙක් කියපු රංජිත් කවදා හරි දවසක විදර්ශන වගේම සිස්ටම් එක ප‍්‍රශ්න කරන්න ඇති. මොකද ප‍්‍රගතිශීලී පැත්තට වේවා ප‍්‍රතිගාමී පැත්තට වේවා කොහොම ගියත් මේ සිතීමේ ආකෘතිය සමානයි. අනෙකා තක්කඩියෙක් හොරෙක් වංචාකාරයෙක් කියන පුද්ගල කේන්ද්‍රීය දැක්ම සමානයි.

මට හිතෙන්නෙ කළ යුත්තෙ අපි වෙනස් යතාර්ථයකට ඇතුල් වීම. ඒ වෙනස් යතාර්ථය සාමූහිකව පොහොසත් කිරීම. දේශපාලනය කියන්නෙ ඒකට අඩංගු නොවිය යුතුම සාධකයක් විතරයි. ඒකට හේතුව දේශපාලනය නරක වීම නෙමෙයි. මේ ක‍්‍රමයෙන් නිර්මාණය කරපු දේශපාලන, සමාජ සිතීම් වලින් ඒ අලූත් තත්වය බාධා කිරීම සහ පරණ විදිහට විනයගත කිරීමට වැඩි දෙයක් සිද්ද නොවෙන හින්ද.

සාරයන්ගෙන් ගැටීම වෙනුවට සාරය අත්හැරීම හරහා අපිට සිතීමේ දිශාව වෙනස් කරන්න පුළුවන්. ආයිමත් උදාහරණයකින් සංයුක්ත කළොත්, ඒඞ්ස් වෛරසය කියන්නෙ සමාජ සංස්කෘතික වෙනසකට හොඳ ආදර්ශකයක්. ශරීරයේ ෙසෙල හා ගැටෙමින් ඒවා මර්දනය කිරීම වෙනුවට ඒ දේහයන්ගේම හැඩය ගැනීම හරහා ඒ ෙසෙල අතරින්ම වැඩෙමින් ශරීරයේ ප‍්‍රතිශක්ති පද්ධතිය අඩපණ කිරීම හරහා ඒඞ්ස් මාරාන්තික තත්වය අත්පත් කර ගන්නවා. ඒක හින්දම බෙහෙතක් හොයා ගැනීම විතරක් නෙමෙයි, ලෙඬේ හොයාගැනීමත් සෑහෙන දුෂ්කර වෙනවා. ඊළ`ග ඉපදෙන එකා පවා මේ වෛරසය අරගෙන යනවා. මට හිතෙන්නෙ අලූත් අදහස් පද්ධතියක්, නව සිතීමක් ආසාදනය වෙන්න  ඕන ඒඞ්ස් වගේමයි. එහෙම නැත්තං පවතින විශාල සමාජ සිතීම විසින් අලූත් වෙනස ඉවරයක් කරනවා. එක්කො ගිලිනවා නැත්තං කපලා අයින් කරනවා.

බලය හෝ ලාබය අරමුණු කර ගනිමින් කරන ව්‍යාපෘති හරහා බලය හෝ ලාබය තවදුරටත් වටිනාකමක් නොවන සිතීමක් ඇති කරන්න පුළුවන් නම් ඒක ලොකු දෙයක්. සුරංගනා කතාවක් වගේ පෙණුනත් ආයතනගත ඔලූ ගෙඩි වලින් හිතාගන්න බැරි තාක්‍ෂණික වෙනස හරහා මේකට  ඕනකරන යටිතලය හැදිලා ඉවරයි. මේ වෙනසෙන් මුලින්ම අභියෝග වෙන්නෙ තාර්කික කියල හිතන ජීවිතය. ඒකට හේතුවම පවතින තාර්කිකත්වය කියන්නෙ පවතින ක‍්‍රමයම වෙන එක. ඒ හින්ද හැම අතාර්කික දෙයක්ම මේ වෙලාවෙදි සමාජ විප්ලවයක් වෙනුවෙන් වැඩ කරනවා.

මේක ටිකක් අමුතු සිද්දියක්. නිකමට හිතුවොත්, අපි හි`ගන්නෙකුට රුපියල් දහයක් දුන්නා කියල හිතමු. අපි ඊට පස්සෙ හිතනවා මේකා මේකෙන් කුඩු ගහයි, කසිප්පු බොයි, මං මූට රැුවටුනා කියල හිතයි වගේ මනස්ගාත ගොඩක්. හු`ගක් අය පාර අයිනෙ මිනිහෙකුට කීයක් වත් නොදෙන්නෙ මේ වගේ තාර්කික හේතු හින්ද. ඒත් ඒ තත්පරෙන් අපිට නොදැනීම අපි හි`ගන්නාගෙ ගානට වැටෙනවා. තව කෙනෙක් රැුවටීම සහ තව කෙනෙක් විසින් රවටනු ලැබේ යැයි තියෙන බය ඒ හි`ගන සිතීමේ කොටසක්. ඒ වෙනුවට අපිට පුළුවන් හිතන්න

‘මූ මේකෙන් ෆන් එකක් ගනී. නැත්තං හොඳට කයි බොයි... කොච්චර හොඳද..?’
ඒත් එහෙම ඒවට සල්ලි දෙන්න අපිට අවුල් වගේ. පිං නෑ වගේ.

ඒත් අපි හිතන විදිහ වෙනස් කළොත් අපි ඇතුලෙත් වෙනස් යතාර්ථයක් හැදෙන්න පුළුවන්. සැක කරන්නා හෝ රැුවටෙන්නා වෙනුවට සතුටෙන් ඉන්න මිනිහෙක් තවත් සහෝදර මිනිහෙකුට කීයක් හරි දෙනවා. කාලයක් යද්දි හි`ගන්නට වුණත්  ඕන වෙන්නෙ නෑ එහෙම බොරු කියන්න. බීර එකක් බොන්නත් කීයක් හරි දෙන මිනිස්සු ඉන්නවා.

එතකොට අපිට හිතෙනවා ඒවා හොඳයි සල්ලි තියෙන උන්ට වගේ හිතුවිලි. සල්ලි ගැන තියෙන මේ නැති බැරි හිතුවිල්ලමත් සල්ලි බාර ගනිමින් ඉන්න යතාර්ථයේ අවුලක්. සල්ලි වලට තියෙන වටිනාකම වෙන දේකට විතැන් කිරීමෙන් විතරයි ඒ සිතීමේ වෙනස ඇති වෙන්න පුළුවන්. ඒක ඇටිටියුඞ් වෙනසක්. ඒත් එතකොටත් අපි අනුන්ගෙ සාක්කුවෙ තියෙන සල්ලි ගාන චෙක් කරන්න යනවා නම්....

‘අපිට බෑ ප‍්‍රශ්න විසඳන්න ඒ ප‍්‍රශ්න නිර්මාණය වුණු විදිහෙම සිතීමක් පාවිච්චි කරලා’
- ඇල්බට් අයින්ස්ටයින්

මගේ යෝජනාව වුනේ අපි මේ තියෙන කුණු වෙච්ච සිතීමේ විශ්වය වෙනුවට සමාන්තර විශ්වයක් තෝර ගමු කියන එක. නිර්මාණාත්මක බවට වැඩි ඉඩක් තියෙන, හැම අලූත් දේකම අවදානම හෝ අවුල වෙනුවට සාධනීය කොටස දකින, ඒ මත තවත් අලූත් දේ තනන වෙනස් යතාර්තයක්. හැම යතාර්තයක් කියන්නෙම මායාවක් හින්ද  ඕනතරම් යතාර්තයන්ට ලෝකෙ ඉඩ තියෙනවා.

මහපොලොවෙ ජීවත් වෙන මිනිස්සුන්ට හොඳ නිර්මාණකරුවො වෙන්න අමාරුයි. ඒකට හේතුව ඒ ගොල්ලොන්ට ඉගිල්ලෙන්න බැරි හින්ද. පොලොවෙ වුණත් කරන්න පුළුවන් කුඹුරු වගේ නිර්මාණ. ඒත් සිනමාව කියන්නෙ මහපොලොවට වඩා ලොකු අවකාශයක්. දේශපාලනය කියන්නෙ ඒකෙදි ගල්යුගයෙ පාවිච්චි කරපු මෙවලමකට වැඩි දෙයක් නෙමෙයි.

ජීවත් විය හැකි ආකාර දෙකක් තියෙනවා. එකක් කිසිම දේකින් ප‍්‍රමෝදයට පත් නොවීම. දෙවෙනි විදිහ කුඩා දේකින් පවා ප‍්‍රමෝදයට පත්වීම. පළවෙනි විදිහ වයසක මහල්ලෙකුගේ ඇසින් බැලීමක්. දෙවැන්න කුඩා දරුවෙකුගේ ඇස් වලින් බැලීමක්.
කියල අයින්ස්ටයින් කියල තියෙනවා.
-චින්තන ධර්මදාස




Saturday, June 7, 2014

කියවීම නතර කරමු.


ආදරය ගැන ආස හිතෙන විග‍්‍රහයක් ඉන්ටර්නෙට් එකේ හුවමාරු වෙමින් තිබිලා හම්බුණා. ඒක ආදරය, කාමය සහ යාලූකම ගැන කුලකමය පැහැදිලි කිරීමක්. ආදරය සහ යාලූකම අතරෙ කුලක ෙඡ්දන අවකාශය ‘කම්ප්ලිකේටඞ්’.  ආදරය සහ කාමය අතරෙ තියෙන්නෙ ජෝඩු වීම, කාමය සහ යාලූකම අතරෙ ‘ෆක් බඞී’ (ෆ්‍රෙන්ඞ්ස් විත් බෙනිෆිට්ස්), ඒ හැම එකක්ම මුහු වෙන තුන් මුල්ල ආදර්ශී ගැලපීම විදිහට නම් කරලා තිබුණ.
 කමෙන්ට්ස් දාපු හැමෝම කැමති ඒ ආදර්ශී තැන එයා ඉන්නවට. ඒත් කාටවත් මතක් වෙන්නෙ නෑ මේ හැම අවස්ථාවක්ම එකවිට පවතින ඒවා කියන එක. ආදර්ශී ගැලපීම අපි වෙද්දි කම්ප්ලිකේටඞ් තැන වෙන කෙනෙක් ඉන්න පුළුවන්. ඒක අපිට කම්ප්ලිකේටඞ් තත්ව ඇති කරන්න පුළුවන්. ආදර්ශී ගැලපීම අපි වෙද්දි ‘ෆක් බඞී’ ලා දෙතුන් දෙනෙක් ඉන්න පුළුවන්. ඒකෙන් අපිට ‘ෆක්’ වෙන්න පුළුවන්. සියලූ වෘත්ත ඡේදනය වෙන තැන දිහා විතරක් ෆෝකස් වෙන හින්ද අපිට ආදරේ තව සුවහසක් අවස්තාවන් සහ සංකීර්ණතා මග ඇරෙන්න පුළුවන්. මං හිතන්නෙ මේ කුලක රූපෙ තේරුම ඒක.

මෑතක අහම්බෙන් අයිපෑඞ් එකක් එක්ක සෙල්ලං කර කර ඉන්න විමුක්තිව මුණගැහුන. නිකං ඉන්න කොට මචං පොතක් පතක් බැලෙනවද වගේ තැනකට කතාව විහිළුවෙන් සැහැල්ලූවෙන් තල්ලූ වුණා. එතකොට විමුක්ති ජෝක් එකට වගේ සිරා කතාවක් කිව්වා. මං හිතන්නෙ නෑ ඌ ඒක සීරියස් කිව්වා කියලා. ඒත් මට ඒක සීරියස් වැදුනා.

‘මචං කියවන එක පරණ පුරුද්දක්නෙ. දැන් මේක (ඉන්ටර්නෙට් එක) තියෙද්දි මිනිස්සු පොත් කියවන්නෙ මොකටද? 

නිකමට හිතපං අර සුදු පිටු උඩ කැත කළු අකුරු ඇස් වලට කිසි ලස්සනක් නෑනෙ. මොකටද ඒවා දිහා වරු ගණං බලන් ඉන්නෙ? ඊට වඩා මේකෙ (ඉන්ටර්නෙට් එකේ) දැන් වීඩියෝ තියෙනවා,  ඕන නං ටිකක් කියවන්න තියෙනවා, සිංදුවක් අහන්න තියෙනවා. ඒක කොච්චර මරුද?’

ඒ කතාව මරු කතාවක්. මාත් හිතනවා කියවීම කියන එක පරණ පුරුද්දක් සහ ඒක අත් ඇරගන්න බැරි නොස්තැල්ජියාවකයි අපි දුක්වෙමින් ඉන්නෙ කියල. තවදුරටත් කවුරුවත් කියවන්නෙ නෑ. ඒ වෙනුවට බලනවා, අහනවා, චැට් කරනවා, බහුවිධ දේවල් එක විට කරමින් ඉන්නවා.

මාධ්‍යය වෙනස් වීම කියන එක සියල්ලෙහි ආකෘතීන් සහ උපයෝගිතාවය වෙනස් කරනවා. සයිබර් මාධ්‍යයත් එක්ක කියවීම ගත්ත වෙනස් මුහුණුවර සහ අපි කියවනවා කියමින් කරන දේ ස්ථානගත වෙන්නෙ කොතනද කියන එක තේරුම් ගැනීම සවිඥාණක සමාජ සිතියමක් ඇඳ ගන්න පොඩි හරි උදව්වක් වෙයි.  

ඇමරිකාවෙ නිව්යෝර්ක් විශ්ව විද්‍යාලෙ ජන සන්නිවේදනය පිළිබඳ මහාචාර්ය මිචෙල් ස්ටීවන්ස් මේ ගැන ‘කියවීමේ මරණය’ කියල ලියමනක් ලියනවා. කියවීම නතර කළ ජාතියක සිතීම නතර වනු ඇත්ද? කියල බියජනක ප‍්‍රශ්නෙකුත් එයා බයිලයින් එකෙන් මතු කරනවා. මේ නිවාඩුවෙදි එයා විසින් පොත් දෙකක් කියවූ වගත් කතාවට කලින් ලියලා තියලා මිචෙල් සාකච්ඡුාවට බහිනවා. 

ටිකෙන් ටික කියවීම වෙනුවට වෙනත් දේවල් ආදේශ වෙමින් යනවා කියන එක පැහැදිලියි. වෙන කාල වලදි පොතක් කියවන කෙනෙක් විසින් පිරවූ ඡුායාරූප වල, සිත්තම් වල ඉඩකඩ පවා අයිපෑඞ් එකක් අතේ තියාගෙන ඉන්න කෙනෙක් විසින් පුරවමින් ඉන්න එක ගැන මිචෙල්ට අවුල්.

‘අවාසනාවන්ත විදිහට කියවීම අපේ සංස්කෘතියට ඇති වැදගත්කම ඔප්පු කරන මොහොතේම ඒක සංස්කෘතියෙන් මැකී යන්න පටන් අරගෙන. ඒත් ඒක අහම්බයක් නෙමෙයි. ඒක කොමියුනිස්ට්වාදයේ කඩා වැටීම තරම්ම පැහැදිලි තත්වයක් වුණත් මේ කඩා වැටීම හින්ද විශාල සංස්කෘතික සහ දේශපාලන තත්වයන්ගේ බංකොලොත් බවක් ඇති වෙන්න පුළුවන්’

‘පණ යන කල් අපි හිනාවෙමු’ කියල පොතක් ලියන නිව්යෝර්ක් විශ්ව විද්‍යාලෙ නීල් පෝස්ට්මන් කියන විදිහට අපි අපේ ‘සයිකික්’ හැකියාවක් අහිමි කර ගනිමින් යන්නෙ. අපේ සංකීර්ණ සිතීමක් නැති කර ගනිමින් යන්නෙ. මේක දැනටමත් අපේ සංස්කෘතික සහ දේශපාලන ක‍්‍රියාකාරකම් තුලින් පැහැදිලි වෙන තත්වයක්’

ඉස්සර වගේ දැන් අපි තැනකට ගියාම අන්තිමට කියවපු පොත ගැන අහන්නෙ නෑ. මොකද ඒකෙන් ඒ අයව අපහසුතාවයට පත්වෙන්න පුළුවන් හින්ද. ඒ වෙනුවට අපි ‘මං දන්නවා ඔයගොල්ලොන්ට පොත් කියවන්න නං වෙලාවක් එන්නෙ නෑ...’ වගේ දේකින් සමාව දීලම වැඬේ පටන් ගන්නවා.


ඇල්බර්යෝ විටෙලි කියන රැුන්ඩම් හවුස් පොත් ප‍්‍රකාශක සංගමයේ සභාපති පවා කියන්නෙ, ඉස්සර කියවපු අය පවා දැන් කියවන පොත් ගාන අඩු කරලා’ කියල.

මේක මිචෙල් ටීවී එක සහ තවත් නොයෙක් ශ‍්‍රව්‍ය දෘෂ්‍ය තත්වයන් එක්ක සම්බන්ද කරමින් සෑහෙන පසුතැවිලි වීමක් කරනවා. මේ කියවීම අඩුවීම සම්බන්දයෙන් එයා මතු කරන තර්කයන් හිතන්න  ඕන කරන තත්වයන් වුණත් ඒවා නිවැරදියි කියල මං හිතන්නෙ නෑ. උදාහරණයක් විදිහට ටීවී රේඩියෝ කියන ප‍්‍රධාන ධාරවෙ මාධ්‍යයන් පවා මේ වෙද්දි අසාර්තක වෙමින් යන්නෙ. ලංකාවෙ මට්ටමෙන් ගත්තොත් රේඩියෝ අහනවටත් සල්ලි දෙන්න සිද්ද වෙලා තියෙනවා.

මේ වෙනසට ප‍්‍රධාන හේතුව වෙන්නෙ ඉන්ටර්නෙට් එක. කියවීමේ තිබුණු සංවිධිත, සංගත, ඒකීය, රේඛීය දැනුම් මූලික හේතූන් මේ වෙද්දි ආකෘතියක් විදිහට කඩා වැටෙනවා. දැනුම ගැන, දැනුමේ අවශ්‍යතාවය ගැන, ඒ දැනුම වෙනුවෙන් මිඩංගු කාලය සහ ඒ කාලය බෙදා ගැනීම ගැන තීරණ අලූත් මාධ්‍ය ප‍්‍රවේශය විසින් වෙනස් කරනවා. 

දැනුම එකවිට හැම තැනම විසිරුණු සංකීර්ණ අවකාශයක් වෙනවා. එක මොහොතක දැනුම ඊළ`ග මොහොත වෙන කොට අවලංගු හෝ උනන්දුවක් නැති තත්වයට පත් වෙනවා. දැනුමේ ඒජන්තවරු සතු බලය මාරු වෙනවා. කර්තෘ සහ කියවන්නා අතර සම්බන්ධය දෙපැත්තටම වැඩ කරන්න පටන් ගන්නවා. කවුරුවත් කැමති නෑ බෝරිං හුදකලා එකම පොතක පිටු තොගේකට ලස්සන දවසක් යට කරලා දාන්න.

මිචෙල් මේ ගැන කතා කරන්නෙ නෙගටිව් හැ`ගීමකුත් කැටිව. දැනුම නොදැනුම බවට පත් වීමේ, සාරය දියාරු වීමේ තත්වය දරා ගන්න තවත් දාර්ශනික කතිකාවන් ගණනාවක් ගත වෙන්න  ඕනි. ඒ කොහොම වුණත් එයා ගොඩක් ගැඹුරට මේ වෙනස කියවනවා.

ඇත්තටම සංඛ්‍යා දත්ත විදිහට ගත්තොත් කියවන පිරිස වැඩි වෙලා තියෙනවා. ප‍්‍රකාශිත පොත් ප‍්‍රමානයත් වැඩි වෙලා තියෙනවා. ඒ විදිහට ගත්තම කියවීම මිය යමින් තියෙනවා කියන කතාව විහිළුවක් වගේ. ඒත් අපිට ප‍්‍රායෝගිකව දැනෙන තත්වය වෙනස්. හරියට සංඛ්‍යා ලේඛන ගත්තම ඒක පුද්ගල ආදායම වැඩි වෙලා තියෙනවා. දළ ජාතික නිෂ්පාදිතය වැඩිවෙලා තියෙනවා. ඒත් ඇ`ගට දැනෙන තත්වය වෙනස් වගේ.

ප‍්‍රකාශිත පොත් වලින් බැලූවම පැහැදිලි වර්ධනයක් පෙන්නන පොත් ගොඩක් උපදෙස් හෝ අවශ්‍ය විෂය කාරණා වෙනුවෙන් ප‍්‍රින්ට් වෙන ඒවා. තමන්ගේ වෘත්තිමය හා අධ්‍යාපනික අවශ්‍යතාවයන් වෙනුවෙන් මිස වෙන කියවීමේ පුරුද්දක් විසින් මිළට ගන්න ඒවා නෙමෙයි. අනිත් පැත්තට පොදු කියවන්නාට ලියන ප‍්‍රබන්ධ සහ අනෙකුත් ග‍්‍රන්ථ ලියන්නන් පවා දැන් ලියන්නෙ වෙන කොන්ත‍්‍රාත්තුවකට. (මේ අපේ රටේ විතරක් නෙමෙයි. ඇමෙරිකාවෙත් තත්වයක්) ඊළ`ග ටෙලි වෘත්තාන්තයට හෝ සිනමා කෘතියට විකුණාගැනීම වගේ අදහසක් ඇතුව. වෙළුම් පිටින් කෙරෙන විශාල ග‍්‍රන්ථ වල අදහසම ඒකයි. 

ඒ වගේම පොත් කියවන්නාගේ තත්වයත් වෙනස් වෙලා. සමහර විට පොඩි ඉක්මන් සංවාදයක් හදා ගන්න. උදා විදිහට මේ කාලෙ ගේම්ස් ඔෆ් ත්‍රෝන්ස් කියවන කට්ටිය ගන්න. 

මිනිස්සු අධිවේගී කියවීමකට හුරුවෙමින් යනවා කියලා ‘ලාස්ට් ඉන්ටලෙක්චුවල්’ පොත ලියන රසල් ජේකොබ් කණස්සලූ වෙනවා. ඒ ගොල්ලො කියවන්නෙ ටීවී බලන ගමන්, චැට් කරන ගමන් හෝ ගේම් ගහන අතරෙ. ‘හෙමින් කියවීමේ මධ්‍යස්ථාන’ හදන්න  ඕනි කියල රසල් ලොකු වලියක් අරගෙන යනවා.

ඒ වගේම පොත් මිළදී ගැනීමේ හේතුවත් වෙනස් වෙලා තියෙනවා. ඉස්සර විස්කි බෝතලයක් හෝ ටයි එකක් තෑගි දෙනවා වගේ දැන් පොතක් දෙනවා. වැඩිපුරම පොත් අලෙවියක් තියෙන්නෙ නොවැම්බර් දෙසැම්බර් වල (ලංකාවෙ නං සාහිත්‍ය මාසෙ වෙන්න පුළුවන්) ඒ තෑග්ගක් විදිහට පොත දෙන කෙනා කියවන්නෙත් නෑ තෑග්ග ගන්න කෙනා කියවන්නෙත් නෑ. ඒ පොත තෑග්ගක්. එච්චරයි. මේ තෑගි දෙන තත්වෙ අපේ බරපතල නොවුණත් ගන්න පොත් නොකියවීමේ සහ ඒවා මේස උඩ, රාක්ක වල තැන්පතු වීමේ ලොකු ප‍්‍රවණතාවයක් තියෙනවා. මේ වෙද්දි පොත් විසිතුරු භාන්ඩයක් විදිහට බහුලව පාවිච්චි වෙනවා.

ඒත් බලාගෙන යද්දි පුස්තකාල පාවිච්චිය පවා වැඩි වෙලා තියෙන්නෙ. හුවමාරු වෙන ඒකක ගාන ඉහල ගිහින්. (ලංකාවෙ නෙමෙයි). ඒත් මේ වෙද්දි පුස්තකාල වල වැඩිපුර හුවමාරු වෙන්නෙ පොත් නෙමෙයි. ඞීවීඞී, සීඞී වගේ දේවල්. 

තවත් ‘භයානක’ ඇත්තක් මිචෙල් එලි කරනවා. ‘මං ගිය අවුරුද්දෙ එක පොතක් වත් කියෙව්වෙ නෑ’ කියල ලැජ්ජාවක් බයක් නැතුව කියන පිරිස දෙගුන තෙගුන වෙමින් යනවා කියල. ඉස්සර පොතක් කියවලා නෑ කියන එක ලැජ්ජාවක් වුණත් දැන් ඒක සාමාන්‍යයක්.

ඒබ‍්‍රහම් ලින්කන්ගෙ කාලෙ එයාට කිව්වෙ පොත් ගුල්ලෙක් කියල. අසල්වැසියො විශ්වාස කළේ ලින්කන් මහ අලසයෙක් කියල පොත් කියවන හින්ද . ඒත් මේ කාලෙ එහෙම පොත් ගුල්ලො නෑ. දැන් කාලෙ පොඩි උන් ඉන්නවද අමාරුවෙන් ලයිට් එළියක් හොයාගෙන පොත් කියවන්න ද`ගළන?

ඒත් මේ වෙද්දි කියවන එකට වෙන කවදාකටවත් වඩා ගරුත්වයක් ආරෝපණය වෙමිනුත් යනවා. හැම තිස්සෙම අත් හැරෙන සංස්කෘතියක් ගැන ඒ වගේ දෙයක් ඇති වෙනවා. 

මුලින්ම ග‍්‍රීක ආකරාදිය අඳුන්නලා දෙද්දි සොක‍්‍රටීස් පවා විරුද්ද වුණා ඒකට. මුඛ පරම්පරාගත සම්ප‍්‍රදාය වෙනුවට ලිඛිතය එන එකෙන් මතකය දුර්වල කරනු ඇති බවත්, ගුරුවරයාගේ අදහසට විරුද්දව තර්ක කිරීමට අධ්‍යනය කරන්නන්ට ඇති හැකියාව දුර්වල කරනු ඇති බවත් සොක‍්‍රටීස් කියා හිටියා. හැමතිස්සෙම වඳවෙන සංස්කෘතිය රොමැන්ටික් වැඩියි. ඒක හින්දම ඉස්කෝල වල, අධ්‍යාපන ක‍්‍රමය ඇතුලෙ මේ කටපාඩම් සංස්කෘතිය පවත්වාගන්න කෘතිමව ලොකු උත්සාහයක් ගන්නවා. අනිවාර්යෙන්ම කියවීමටත් ඒ දේම වෙනවා. ඒක ඉස්කෝලෙ කාලෙ වැඩක් වෙනවා.

ශාන්ත ලූයිස් විශ්ව විද්‍යාලෙ මානව ශාස්ත‍්‍ර පිළිබඳ මහචාර්ය ඔන්ග් කියන විදිහට ‘කියවීම අපේ සංස්කෘතියෙ කේන්ද්‍රය. ඒක මේ සංස්කෘතිය නිර්මාණය කළ හැම අංගයක් එක්කම සම්බන්ධයි. ඒක ගැන ආයිමත් විවාදයක් නෑ. ඒත් ප‍්‍රශ්නය වෙන්නෙ අපි මේ මුද්‍රණ යුගය අත්හැරලා ඉලෙක්ට්‍රොනික් යුගයෙ තවමත් පරීක්‍ෂා නොකළ දියට බහිද්දි කියවීමෙන් අපිට අත් කරලා දීපු ගොඩක් දේවල් අවදානමට ලක් කරනවද කියල.

නීල් පෝස්ට්මන් එක පයින්ම කියන්නෙ ඔව් කියල. මුද්‍රණ යුගයේ තිබුණු සීරියස් බුද්ධිමය දේවල් ඉලෙක්ට්‍රොනික් යුගයෙ හුදු ෂෝ බිස්නස් එකක් වෙනුවෙන් පාවිච්චි වෙනවා කියල එයා චෝදනා කරනවා.
මේ පැරඩයිම් වෙනසක් එක්ක සිද්ද වෙන වික්ෂිප්තිය ඩිජිටල් යුගය වෙද්දි තවත් සංකීර්ණ වෙනවා. මේ කියවීමේ යුගයෙදි මූලික දෙයක් වුණු, පරිස්සං කරපු භාවිතාවක් වුණු භාෂාව ඉලෙක්ට්‍රොනික් යුගයෙන් පස්සෙ, විශේෂයෙන් ඩිජිටල් යුගය වෙද්දි කුඩු පට්ටං වෙනවා. කීප දෙනෙක් අතේ සංවිධානාත්මකව භාෂාව පුහු ගරුත්වයකින් පාවිච්චි කරනවා වෙනුවට විවිධ අය අතින් විවිධ නිර්මාණාත්මක භාෂා රටා ගොඩනැගෙනවා. විශේෂයෙන් වචනයට තිබුණු බලය රූපය දක්වා මාරු වෙනවා. වචන වලින් වෙන්නෙ පොඩි උපකාරයක් විතරයි. සමස්තය වාක්‍ය හෝ ෙඡ්ද වලට වඩා විශාලයි.

කියවීමේ මේ ආකෘතිය මාරු වීම ගැන ලෝකෙ හැමෝම වගේ විස්සෝප වෙනවා. ඒත් පොතක හිරවෙලා තිබුණු කියවීම අකුරු වලින් ගැලවිලා ඊට වඩා විශාල අවකාශයකට තල්ලූ වීම හොඳ දෙයක් කියලයි මං හිතන්නෙ. තව දුරටත් අකුරු වලින් මවාගෙන පරිකල්පනය ගොඩනගන්න කියල ද`ගලන්න  ඕන නෑ. ඒ අවධිය ශිෂ්ටාචාරයක් විදිහට අපි පහු කරලා ඉවරයි. භාෂාව එහි නිදහස අත්පත් කර ගනිමින් ඉන්නවා. භාෂාව සම්බන්ද වුණු කර්මාන්ත සහ බලය මූලික ප‍්‍රවාද නැවත වෙනස් වෙන්න හෝ නැත්තං වඳවී යාමේ තර්ජනයට මුහුණ දෙනවා. එතනදි සාහිත්‍යයට මොකද වෙන්නෙ වගේ ප‍්‍රශ්නයක් තවදුරටත් අදාල වෙන්නෙ නෑ. සාහිත්‍යය සමහර විට සෞන්දර්ය විෂයක් විදිහට අතීතයට එකතු වේවි. සාහිත්‍යය මූලාශ‍්‍ර කරගෙන අලූත් සෞන්දර්ය විෂයන් නිර්මාණය වේවි.

මේ කියවීම නතර වේවි. අලූත් කියවීමක් පටන් ගනීවි.

-චින්තන ධර්මදාස