Saturday, March 28, 2015

උඹලට වැඩ ඇතිනෙ මං ගිහින් එන්නං...


පසන් මැරිලා කියල කෝල් එකක් ආවෙ හසාට. ඌ තව විස්තර දැනගන්න හැදුවට කෝල් එක දුන්න කෙනා ඊට වැඩි විස්තරයක් දැනගෙන හිටියෙ නෑ.

පසන් මැරිලා... හසා මට කිව්වෙ ඊට පස්සෙ.

මාව පස්සට විසිවුනා. එකපාර ආපු තිගැස්මකින් කාලය ටිකක් වෙලා යනකල් නතර වෙලා තිබුණ.
පසන් මැරුණු වග දැනගත්තම මට දැණුන ඒ හිස්තැන මොකක්ද?

මං පසන්ගෙ පරිවර්තන කියවලා නෑ. මට ඒ භාෂාව අල්ලන්නෙ නෑ. පසන්ගේ නාට්‍ය හෝ ඒ ආශ‍්‍රිත කිසිම කලාවකටත් මගේ ආකර්ශනයක් තිබුනෙ නෑ. පසන්ගේ දැනුවත්කම් සහ කලාත්මක තැන් කිසිම දෙයක් එක්ක මගේ සම්බන්දයක් තිබුනෙ නෑ.
ඒත් පසන් මළ ප‍්‍රවෘත්තිය මාව අර්බුදයකට දැම්මා.

හමුවෙන හැම තැනකදිම පසන්ට කතා කරන්න ගොඩක් දේවල් තිබුන. ඒත් ඒ කිසි දෙයක් අහන් ඉන්න මට වෙලාවක් තිබුනෙ නෑ. ඒ හින්දම ඌව දකිද්දි මගඇරලා යන්න මං ගොඩක් ට‍්‍රයි කළා. ඒ කතා බහ මට මහන්සියක් වුනා. ඒ බීම මට බලන් ඉන්න අමාරු වුණා.

ඒත් මං පසන්ව පසන් කියල නොදන්නා කාලෙ ඉඳන් පසන් දිහා බලන් හිටියා. බස් එකේ අයිනක ද`ගර ගැහිලා ඉඳගෙන, නොගැලපෙන තොප්පියක්, නොගැලපෙන ලොකු කමිසයක් ඇඳගෙන, අහම්බෙන් පහලවෙච්ච රුසියානු චරිතයක් වගේ පසන් ඉස්කෝලෙ කාලෙ ඉඳන් මට මුනගැහිලා තියෙනවා. වෙන මොකවත්ම නැතත් ඒ පැවැත්ම මට ලොකු වෙනසක් කළා. ඒ නොගැලපීමෙ මගේ ගැලපීමක් දැණුන. එක වගේ අඳින පළඳින, එක වගේ වේගෙකින් එහේ මෙහේ යන, එක වගේ පැවතුම් ඇති මිනිස් පොදියක් මැද පසන් තනියම වෙනසක් කළා. පොඩි ඉඩක් අරගෙන, ලොකු ලෝගුවක් ඇඳගෙන.

පසන්ගේ කතා තේමා මොකක්වත් අල්ලලා ගියෙ නැතිවුනත් මට, පසන් ඒවා කතා කළ ආශාව, ජීවිතෙන් පිරිලා ඇවිලෙන උගේ ඇස් එක දෙයක් කිව්වා සහතිකව. උගේ ඇතුලෙ තියෙන අව්‍යාජත්වය. ඒක ඉරිසියා හිතෙන තරමෙ දෙයක්.  කිසිම පැවත්මකට සාපේක්‍ෂ නැති තමන්ගෙම ජීවිතේක උද්දාමයෙන් ඌ බිව්වා හැමතැනම.

මං හිතන්නෙ නෑ පසන් නැති එක ලංකාවෙ දැනුමට හරි විෂයකට හරි ලොකු අඩුවක් කියල. ඊට වඩා පසන්ගෙ පැවැත්ම නැති එක ලොකු හිස්තැනක් හදනවා අපේ පැවැත්ම ඇතුලට. එහෙම මිනිස්සු ඉන්නෙ ඇ`ගිලි ගානට. දැකීමෙන්ම අපිව වෙනස් කරන උන්.

උන් හදිස්සියේ යද්දි අපේ ඇතුලෙන් කඩන් වැටෙනවා අපි නොදන්න දෙයක්. ජීවිතයක් උපරිම ආලෝකයෙන් දැල්වීමේ ප‍්‍රහර්ෂය. අපි උන් දිහා බලන් ඉඳීමෙන් පමණක්ම අත්වින්ද ජීවිතේ රමණය.
පසන් මළ එකෙන් මාව පස්සට තල්ලූ කළ හේතුව ඒක.

ලංකාවෙ අපි ගත කරන්නෙ මනුස්සයො විදිහටම දෙවෙනි හෝ තෙවෙනි පංතියෙ ජීවිත. අපි අහන්නෙ වෙන රටවල සිංදු. අපි බලන්නෙ කොපි කරපු චිත‍්‍රපටි. අපි කියවන්නෙ අනුන්ගෙ පරිවර්තන. අපේ දර්ශනය ණයට ගත්ත නම් වැලක් විතරයි. කිසි දෙයක් ඔරිජිනල්  නැති දූපත් ආත්ම උද්දාමයෙන් ගත කරනවා අපි.

පසන් වුනත් එතනදි වෙනස් නෑ. ඒත් ඌට තිබුනා ඔරිජිනල් ජීවිතයක්. නොගැලපීමම ආත්මය කරගත්තු, ඉරි වැටුන පැවැත්මෙන් පිට වැඩුන, කතා කරපු වචන, දර්ශන වලට පිටිපස්සෙන් ජීවත් වීමේ විනෝදයෙන් පෙ`ගුන. ඔරිජිනල් පැවැත්මක් පසන්ට තිබුන.
ඒක අපි ගොඩකට නැති දෙයක්. චාර්ල්ස් බුකොව්ස්කි ස්ටයිල් එකක සහ ෆැෂන් එකක වෙනස කියන්නෙ ඒකට. සමහර විට බල්ලෙකුට තියෙන්න පුළුවන් මිනිහෙකුට වඩා ස්ටයිල් එකක් කියල බුකොව්ස්කි කියන්නෙ මේකට. පසන්ට තිබුන ජීවත් වීමේ ස්ටයිල් එකක්. ඌ නැති වුනාම දැනෙන පාළුව ඒක.

ලංකාවෙ බහුතර හි`ගන කලා-සංස්කෘතික බුරුත්තක් මැද පසන් බොහිමියානුවෙක් වගේ ජීවත් වුණා.
 උගේ කාලය සහ අවකාශය සිස්ටම් එකේ කාල අවකාශ රිද්මයත් එක්ක කවදාවත් සෙට් වුනේ නෑ. සම්මත ඔරලෝසුවක් විසින් කරකවන මගේ වගේ ජීවිත වලට පසන් කටුකඩලා යන අත්දැකීමක් වුනේ ඒ හින්ද වෙන්නැති. මිනිහෙක් විදිහට මං ග`ගක් වගේ ඌ ගලනවා බලන් හිටියා.

හමුවීම, කතාබස් කිරීම, ගත කිරීම, මුහුවීම, සජීවී රමණය පසන්ගේ ජීවිත ක‍්‍රමයේ හැටි. ෆේස් බුක් වලින්, එස්එම්එස් වලින් පැවැත්වෙන මගේ වගේ සම්බන්දකම් ගැන ඌට තිබුනා දරුණු විවේචනයක්.

‘මිනිස්සු මුණගැහෙන්න  ඕන...’ පසන් මට යාලූවෙකුගේ ම`ගුල් ගෙදරක, ගැලවෙන්න බැරි විදිහට මුනගැහුන වෙලාවක චෝදනා කළා. හිනාවෙවී, අතින් අල්ලගෙන උණුහුම් විදිහට.. හේතුවක්, තර්කයක්, වෙලාවක්, කලාවක් හිතාගන්න බැරි හැම මුනගැහීමකදිම මුනගැසීමේ විතරක්ම මනුස්ස ප‍්‍රබෝදෙන් උගේ ඇස් ඇවිලූනා. ඒ සතුට අපෙන් කොච්චර දුරද... ඌව මුනගැහිලා එද්දි මං පුරුදු අභියෝගෙට ලක්වුනා.

මට හන්ටර් තොම්ප්සන්ගෙ කතාවක් මතක් වෙනවා. ‘ඉන්නද නොඉන්නද?’ ඒකයි ප‍්‍රශ්නෙ. දෛවයේ හී පහර සහ කැපුම් දරාගෙන ඉන්න එකද නැත්තං සාගරයක් තරම් කරදර වලට එරෙහිව අවි අමෝරාගෙන බහින එකද?

ඒක තමයි ඇත්තම ප‍්‍රශ්නෙ. රැුල්ල එක්ක පාවෙලා යනවද නැත්තං පීනනවද? ඒක අපි දැනගෙන හෝ නොදැනගෙන ජීවිතේ ගන්න තීරනයක්. ගන්න  ඕනම අනාගතය ගැන තීරණයක් අරන් බලන්න. අන්තිමට එතන තියෙන්නෙ එක දෙයයි.. පීනනවද නැත්තං රැුල්ල එක්ක යන්න දෙනවද?
-හන්ටර් තොම්ප්සන්.

අපි එක`ග වෙන්න තීරණය කරද්දි පසන් පීනන්න තීරණය කළා. කඩාකප්පල්කාරයෙක් වගේ බාර් එකක කොනක, නගරයේ මුල්ලක අපිට මුනගැහිලා ඌ ජීවිතේ පෙන්නලා අපිට කරදර කළා.

‘එක්කො අත්අරින්න, නැත්තං ඇදි ඇදී යන්න..’ කියල සෙන් කියමනක් තියෙනවා. පසන් ජීවිතේට තමන්ව ඔහේ ඇදගෙන යන්න දුන්නෙ නෑ. ඒ වෙනුවට ඌ බය නැතුව ජීවිතේ අත්ඇරියා. පසන්ගෙ ජීවිතේ කියල අපි දැක්කෙ ඒ අත්ඇරීමේ නිදහස. මරණය කියන්නෙ ඒකෙ කූටප‍්‍රාප්තියක් විතරයි.

මිනිහෙකුගෙ ජීවිතේ කරන්න පුළුවන් උත්තුංගම දේ ඒක. කියපු ලියපු කතා දර්ශනවාද හෝ පොත්පත් නිසා මිනිස්සු අතර නොරැුඳී තමන්ගෙම සුවිශේෂ වූ ජීවිතය, පැවැත්ම නිසා මිනිස්සුන්ගෙ හිත්වල ජීවත්වෙන එක. ඒක කරන්න පුළුවන් දෙයක් නෙමෙයි. ඉබේට සිද්ද වෙන දෙයක්. පිටස්තරයෙක්, පිටුවහලෙක්, දඩබ්බරයෙක්, රස්තියාදුකාරයෙක්, පැවැත්මෙන්ම විප්ලවවාදියෙක් විදිහට පසන් ජීවිතේ සම්පූර්ණයෙන්ම පත්තු වුණා. ඌ ශරීරය අත්ඇරියා මිසක් ශරීරය විසින් ඌව අත්අරින කල් පරණ වුනේ නෑ.

‘මරණය හිතන මගේ යාලූවනි, මට හිතෙන්නෙ අපි ඇත්තටම ප‍්‍රඥාවක් නැතිව ප‍්‍රඥාවන්තයන් වගේ කල්පනා කරන්න හදනවා කියල. අපි නොදන්නා දෙයක් ගැන දන්න විදිහට හිතනවා කියල. කවුරුවත් දන්නෙ නෑ මරණයද මිනිහෙකුට ලැබෙන්න උරුම උපරිම සැපත කියල..’
-ප්ලේටෝ

පසන් වගේ මිනිස්සු මැරුණම අපිට එහෙම හිතෙනවා.

-චින්තන ධර්මදාස

Saturday, March 7, 2015

සමන්ත බද්දගේ අබද්ද කකුළු හොද්ද.



සමන්ත බද්ද එයාගෙ උපන්දින සාදය ආයිමත් පාරක් ආන්ෙදා්ලනාත්මක විදිහට සැමරුවා. මේ පාර ගිය පාරටත් වඩා. චිකන්, මටන්්, පෝර්ක්, සීෆූඞ් ඔක්කොමත් එක්ක කියලයි ප‍්‍රචාරය ගියේ. මේ පාර ඒක ජාතික රූපවාහිනී නාලිකාවල පවා හිට් නිව්ස් එකක් කරන්න සමන්ත බද්දට පුළුවන් වුණා. ආඩම්බරකාර විදිහට ඔෆීෂල් ෆොටෝ වෙබ් සයිට් වල පළවුණා. ඒවට විරුද්දව නැගෙන සාම්ප‍්‍රදායික බෞද්ධ තර්ක වලට උත්තර දෙන්න ‘බද්දවාදී’ වෙබ් පිටු හැදුන. සමන්ත බද්ද අන්තිමට මහ නායක හාමුදුරුවරුන්ට පවා අභියෝග කළා.
කුල මල රහිතව සමාන මහණකමක් දෙන්න, අවචාරයේ හැසිරෙන පිළිගත් හිමිවරුන්ට එරෙහිව කටයුතු කරන්න, ඔය වගේ තවත් බොහොම තාර්කික සහ දියුණු විදිහට පේන කාරණා කීපයක් ගැන බද්ද බෞද්ද නායක හිමිවරුන්ට අභියෝග කරලා තිබුණ.

සමන්ත බද්ද මේ කරමින් ඉන්නෙ මොකක්ද? හාමුදුරු කෙනෙක් මස් මාළු කෑම හෝ ගෑණු සමග බුදියා ගැනීම වැරැුදියි සහ ඒකෙන් බුද්ධාගම වැනසෙනවා වගේ කතන්දර ඇත්තටම ළදරුයි. ඒ වගේම බුදුන් ඒවා අකැපයි කියල තියෙනවද වගේ තර්ක මතින් බුද්දාගම ප්‍රෝග්‍රෙසිව් කරන්න යන එකත් අමනයි. වැදගත් වෙන්නෙ බුදුන් එහෙම කියල තියෙනවද නැද්ද කියන එක නෙමෙයි. ඒකෙන් සිද්දවෙන ආධ්‍යාත්මික බලපෑම මොකක්ද කියන එකයි. බුදුන් කී හෝ නොකී පමණින් යමක් විශ්වාස හෝ අවිශ්වාස කිරීම අන්ධ භක්තියකට හෝ යම් ආගමික බලාධිකාරියක යටත්වැසියෙක් වෙනවාට වැඩි දෙයක් නෙමෙයි. බුදුන් කිව්වා වුණත් එයින් බලාපොරොත්තු වෙන ආධ්‍යාත්මික වෙනසයි තේරුම් ගන්න අවශ්‍ය. ඒක සමාජයට සහ තමන්ට අදාල වෙන විදිහ ගැන සබුද්ධික වීමයි වැදගත් වෙන්නෙ. වෙන විදිහකින් කිව්වොත් ආධ්‍යාත්මික කාරණයක ලා වැදගත් වෙන්නෙ සවිඥණක බවට යමකින් ලැබෙන රුකුල හෝ නුරුකුල විතරයි. අනෙක් දේවල් අදාල වෙන්නෙ දේශපාලනයට. බලයට හෝ ඇටෙන්ෂන් එකට.

සමන්ත බද්දගේ කකුළු හොද්ද දානයක කාරණයක් හෝ සාදයක කාරණයක් යන දෙකෙන් එකක්වත් සම්පූර්ණ කරනවද කියන එකයි මට වැදගත්. දානයක් වගේම සාදයක් කියන්නෙත් ආධ්‍යාත්මික සාධනාවක් වෙන්න පුළුවන්. ඝාතනයක් වුණත් භාවනාවක් වෙන්න පුළුවන්.

පරණ සෙන් කතාවක් තියෙනවා.

එක ආරාමයක පොඩි හාමුදුරුවරු කට්ටියක් ලස්සන පූස් පැටියෙක් එක්ක සෙල්ලම් කරනවා. එතකොට ගුරු හාමුදුරුවො ඒ ළඟින් වඩිනවා. පොඞ්ඩො ටික පූස් පැටියා දික් කරගෙන ගුරු හාමුදුරුවො ළඟට වඩිනවා. පූස් පැටියා ගත්ත ගමන් ගුරු හාමුදුරුවො උගෙ බෙල්ල කරකවලා මරලා විසි කරනවා. පොඩි හාමුදුරුවරු අන්දොස්. මේ තරම් අවිහිංසාව වදාරන, භාවනාව උගන්වන ගුරු හාමුදුරුවන්ගෙ ම්ලේච්ඡු ක‍්‍රියාව අදහාගන්න බැරුව ඒ ගොල්ලො තුෂ්නිම්භූත වෙනවා. ඒ අතරෙ එක්කෙනෙක් හයියෙන් හිනාවෙන්න ගන්නවා. එයා ඒ ගැප් එක ඇතුලෙ අවබෝධයට පත්වෙනවා.

මේක සාම්ප‍්‍රදායික ථේරවාදය ඇතුලෙ පැහැදිලි කරන්න පුළුවන් තත්වයක් නෙමෙයි. එතනදි මේක ප‍්‍රාණඝාතයක් හෝ වෙන මොකක් හරි පාප කර්මයක් වෙන්න පුළුවන්. ඒත් සෙන් දර්ශනය ඇතුලෙ එහෙම දැඩි පණත් කෙටුම්පත් නෑ. හොඳ හෝ නරකට වඩා අදාල වෙන්නෙ අවබෝධයේ ඇති කරන පැල්ම. සතෝරිය.

ඔබේ මාර්ගයේදී ඔබට බුදුන් මුණගැහුනොත් වහාම මරා දමන්න... එක සෙන් ආචාර්යවරයෙක් තමන්ගෙ ශිෂ්‍යයන්ට උපදෙස් දෙනවා. ථේරවාදයට අනුව ඒක බුද්ධ ඝාතක ආනන්තරීය අකුසලයක්. ඒත් සෙන් දහමට අනුව බුදුන් පවා ඔබේ අවබෝධයේ බාධාවක්. එය ඉවත් කරන්න  ඕන.

දානයක් වගේම සාදයක් ආධ්‍යාත්මික පිළිවෙතක් වෙන්න පුළුවන්. ඒ සාදයේ සතුට, සිනහව, ඇතුළතින් විවෘත වීම භාවනාවක් වෙන්න පුළුවන්. විශේෂයෙන්ම ලංකාව වගේ කඩුකේඩු, ගුලිවෙච්ච, යමක් නැවත ලබා ගැනීමේ අරමුණින් මිස පූර්ණ සිතින් දීම හුරු නොකළ සමාජයක සාදය දානයකට වඩා ඒ අර්ථයෙන් වැඩකරන්නත් පුළුවන්. බටහිරට දානය වැඩියෙන් අදාල වෙද්දි පෙරදිගට සාදය අදාල වෙන්න පුළුවන්.

මේ කාරණා මේ විදිහට සිද්ද වෙන්නෙ අදාල ක‍්‍රියාව ඇතලෙ තියෙන සවිඥණක බව, අවදි බව ඇතුලෙදි විතරයි. සමන්ත බද්දගේ කකුළු හොද්දෙ ඒ අභ්‍යන්තර විවෘත වීම, අවදි බව තිබුණද?

ගැටළුව තියෙන තැන එතනයි. බුදුන් මස් මාළු කන්න කිව්වද නැද්ද කියන එකේ නෙමෙයි. බුදු කෙනෙක් පටන් පෘතග්ජන සාමාන්‍ය මනුස්සයා දක්වාම කියන යමක් අදාල වෙන්නෙ ඊට අදාල සංදර්භයක් ඇතුලෙ විතරයි. බුදුන් වදාල ධර්මය අකාලිකය, සියලූ තැන්හි අදාලය වගේ පිළිගැනීම් මෝහයකට වැඩි දිහාවකට දක්කන්නෙ නෑ. බුදුන් වදාල කාරණා පවා අදාල දේශපාලන, සංස්කෘතික සමාජ වපසරියේ ලා තුලනාත්මක මෙන්ම මධ්‍යස්ථ වටහා ගැනීමක් නැතුව ගැඹුරු අවබෝධයකට යන්න පුළුවන් කියල මං හිතන්නෙ නෑ. විශේෂයෙන්ම ආධ්‍යාත්මික පිළිවෙත් හැටියෙන් ගන්නා දේවල් නම් වඩා ගැඹුරු ආත්මීය විශ්ලේෂනයක් නැතුව බාර ගැනීමම රෝගයක්. උදා විදිහට කොසොල් වගේ බඩජහරි රජෙකුට දුන් උපදෙසක් දවසට එක වේලක් කාලා ජීවිතේ ගැටගහගන්න අපේ උපාසක අම්මා කෙනෙකුට කොහෙත්ම අදාල වෙන්න විදිහක් නෑ. ඒ වගේම වජ්ජින්ට කියපු සප්ත අපරිහානීය ධර්ම ලංකාවෙ පාර්ලිමේන්තුවටත් කොහෙත්ම අදාල නෑ.

සමන්ත බද්දගේ කකුළු හොද්ද මට අබද්ද වෙන්නෙ ඒකෙ පිටතක් මිස ඇතුළතක් නොතිබුණු නිසයි. කේක් ගෙඩිය කපන්න එන සෝමා එදිරිසිංහගේ පටන් මල් ගහපු ලලනාවන්, අනේක අලංකාර සහ සැරසිලි හැම දේකම තිබුනෙ පිටතක්, එලියට පේන්න කරන යමක් විතරයි. ඒක ඇඞ් එකක්, සාම්ප‍්‍රදායික ථේරවාදය සමග ගැටෙමින් එයින් ප‍්‍රසිද්දියක් ලබා ගැනීමේ බාල වෑයමකට වැඩිය දුර යන්නෙ නෑ.

යම් කෙනෙක් තමන් තුල මස් මාළු නොකෑම නිසාම තමන් සිල්වත්ය, දියුණුය වැනි මාන්නයක් හදාගෙන ඉන්නවා නම්, ඒකම ඒ අයගෙ ඇතුළත ගමනට බාධාවක් නම් ඊට අදාල වෙන්නෙ ඒ ඒ අයට වෙන් කර දෙන කමටහන් හෝ පිළිවෙත් මිස මේ වගේ සැනකෙලි නෙමෙයි. අනෙක් පැත්තෙන් මේ උත්සවාකාරයෙන් මස් වැළඳීම හරහා ඇතිවෙන්නෙ ප‍්‍රතිවිරෝධයක් සහ ආතතියක් කියන එක පැහැදිලියි. කොටින්ම ඒ සමස්ත දානයම මස් මාළු කෑම වුනා මිස වෙන කිසිම ආධ්‍යාත්මික බෙදාගැනීමක් එතන තිබුනෙ නෑ. ඒක ප්‍රොටෙස්ට් එකක් විතරයි.  ඒක නිකාය භේදයට පස්සෙ ඇතිවෙන සාසනේ ඊළ`ග අවධිය. ආරාම භේදය. සමන්ත බද්දගේ ආරාමය, ඥානානන්දගේ ආරාමය, ධම්මාලෝකගේ ආරාමය, සසුන, පොඩි පොඩි සාසන කල්ට්.


සමන්ත බද්දගේ සාදයේ වෙන කිසි ආධ්‍යාත්මික ගුණයක් තිබුනෙ නෑ. හුදු ප‍්‍රචාරාත්මක වෑයමක් වඩා දියුණු ආධ්‍යාත්මික ප‍්‍රවේශයක් විදිහට ගැනීමේ වැරැුද්දයි අවුල වෙන්නෙ. මේ විදිහෙ නව අර්ත කථන හරහා වඩා පුළුල් ආධ්‍යාත්මික සම්බන්ධතා යෝජනා කරපු සීරියස් අය හිටියා. බද්දගේ හිස් ටින් එකක් වගේ වැඩ හින්ද හෑල්ලූ වෙන්නෙ ඒ සවිඥාණක උත්සාහයන්. පේන්න කරන හෝ ඇහෙන්න කියන දේ නෙමෙයි වැදගත් කාරණය. ඊට ඇතුලතින් දරන සමාධිය, ධාරණය මොකක්ද කියන එකයි. සමන්ත බද්දගේ ඇවතුම් පැවතුම් හෝ ඒ ඉරියව් වලින් පවා පළවෙන්නෙ එහෙම සීරියස් ධාරණාවකට වඩා බෙහෙත් ගන්න  ඕන තත්වයක්.

යම් අලූත් ආධ්‍යාත්මික අදහසක්, ප‍්‍රවේශයක් සමාජගත කිරීම මේ මොහොතෙ අවශ්‍යතාවයක්. සාම්ප‍්‍රදායික ආගම් වලින් විස්තර කරගන්න බැරි ආධ්‍යාත්මික අභියෝග ගොඩකට අද අපි විවෘත වෙනවත් එක්ක අලූත් ආගමක, සම්ප‍්‍රදායක උවමනාව බරපතල වෙනවා.  ඒත් සමන්ත බද්දගේ ආගම එහෙම ඇත්ත උවමනාවක ප‍්‍රකාශනයක් නෙමෙයි. ඒ වෙනුවට මීඩියා බලය, මුදල් බලය සහ ශාසනික (දේශපාලනික) බලය අත්පත් කර ගැනීමේ පහත් උවමනාවක් වෙනුවෙනුයි වැඩ කරන්නෙ. ඒකෙන් යම් ආතපාත නැති ආධ්‍යාත්මික සරණාගත පිරිසකට (නූතන බෞද්ධයා) බරපතල හානිවෙන්න පුළුවන්. ඒ සරණාගතබව අපේ රටේ බරපතල නිසාම ඒක ඔඩුදුවන්නත් පුළුවන්. ගොඩක් කමෙන්ට්ස් වල කියල තිබුණ විදිහට සමන්ත බද්දගේ ඊළඟ උපන්දිනය නයිට් ක්ලබ් එකක පැවැත්වෙන්නත් පුළුවන්. බුදුන් කියල තියෙනවද නයිට් ක්ලබ් නරකයි කියල? ඒ අතැවැසි උවැසි පිරිස් එතකොට අහන්නත් පුළුවන්.

මේක වැරැුද්දක් හෝ වහාම තහනම් කළ යුතුයි කියන එක නෙමෙයි මගේ අදහස. ඒ දේවල් පිළිකා මට්ටමෙන් පැතිරිය හැකි තත්ව අවම කරන වගකිව යුතු සමාජ දේහයක් තියෙන්න  ඕන. උදා විදිහට විවිධ මාධ්‍ය නාලිකා හරහා මාර ආන්ෙදා්ලනාත්මක විදිහට මේ ප‍්‍රවෘත්තිය විචිත‍්‍ර විශේෂාංගයක් විදිහට ඉස්සරහට ගැනීම මෙන්ම ඒ ගැන සාකච්ඡුා, වාද විවාද සංවිධානය කිරීම සිද්ද වුනේ සමන්ත බද්දගේ අබද්ද වෑයමට සහාය පළකරන හැටියටයි. සමාජයක ආධ්‍යාත්මික කාරණා විෂයෙහි ගනුදෙනු කරන එක ගොඩක් සෙන්සිටිව් වැඩක්. අනවශ්‍ය විහිළු වලට ඇයි මේ තරම් ප‍්‍රසිද්දියක් අවශ්‍ය? සමාජ දේහයක සාම්ප‍්‍රදායිකව පිළිගත් කාලාන්තරයක් මුළුල්ලේ මිනිස්සු හුරුකරපු ආධ්‍යාත්මික භාවිතාවන් එක්ක වගකීම් රහිත විදිහට සෙල්ලම් කරන්න ඉඩදීම සමන්ත බද්දගේ නෙමෙයි අනිත් අයගෙ වැරැද්දක්.

සමන්ත බද්දගේ වැඬේ අබද්ද වෙන්නෙ ඒකෙ ඇතුල හිස් හින්ද. ඒ පිට පොත්ත රකින්න ආධ්‍යාත්මික කියන වචනය පාවිච්චි කිරීම ඒ තේරුම ගණිකා වෘත්තියෙ යෙදවීමක් විතරක් හින්ද. සමන්ත බද්දගේ අබද්ද කකුළු හොද්ද මට රහ නැති වෙන්නෙ ඒකෙ තියෙන්නෙ බොරු පාට විතරක් හින්ද. හොඳට රහට ලූණු ගොරක ඇතුව පිහෙන හොද්දක පැහෙන්න කකුළුවෙක් වුණත් අකමැති වෙන එකක් නෑ. එහෙම හොද්දක් නං ඒක පැහෙන්නෙ පන්සලකද අගුපිලකද කියල ප‍්‍රශ්නෙකුත් නෑ.


චින්තන ධර්මදාස






Saturday, February 28, 2015

බොර දිය පොකුනේ මාළු බාන්න එන්න..



බොරදිය පොකුණ හෝල් එකේ බලන්න යන්න මට තාම බැරි වුණා. ඒත් මං ඒක කලින් කීප වතාවක් පොඩි පොඩි ස්ක‍්‍රීනින් වලදි බලලා තියෙනවා. අවුරුදු දහයක් තිස්සෙ එකම චිත‍්‍රපටියක් එක්ක ඉන්නවා කියන්නෙ සෙල්ලමක් නෙමෙයි. ඒක ද`ඩුවමක්. සත්‍යා ඉන්ටවිව් එකක ඒක හරි ලස්සනට කියලා තිබුණ. ‘අනිත් අයගෙ දරුවො ලොකු මහත් වෙනවා, ඉස්කෝලෙ යනවා මං බලාගෙන හිටියා...’ දරුවෙක් බිහිකිරීමේ දසමස දසවසක් දක්වා දික්වුනොත් කොහොම වෙයිද? සත්‍යට වුනේ ඒක.

මේ චිත‍්‍රපටිය ප‍්‍රදර්ශනයට අවසර ලබා නොදුන්නෙ බුද්ධාගමට හානියක් වෙනවා වගේ අදහසකින්. සමහර විට නිරුවත් සහ ලිංගික දේවල් ගැන කතා කරන විවෘත ආකාරය වගේ දේවලූත් හේතු වෙන්න ඇති. මං කියන්නෙ මේවා පිටට කියන්න පුළුවන් හේතු විදිහට අපි නිර්මාණය කර ගත්ත ඒවා. ඇත්තටම මේ වාරණය එන්නෙ ඇතුලෙන්. මේක තිගැස්මක්. අපි නිරුවත් වුණා හෝ පැවැත්ම පිළිබඳ අර්බුදයකට ගියා වගේ හෝ ඩිග්නිටි එක සම්බන්ද අවුලකට යනවා මේ චිත‍්‍රපටිය ඇතුලෙ. ඒක අපෙන් බාහිර සිනමාවක් වගේ තැනක තියලා සරලව ගෙදර යන්න බැරි වෙනවා. කිසි තේරුමක් හිතාගන්න බැරි විදිහට, ‘මේ වගේ කුණුජරාව පෙන්නන්නෙ මොකටද බං?’ විදිහෙ විචාර වල තියෙන්නෙ ඒ අසරණකම.

මේ චිත‍්‍රපටියට ආපු වාරණය ස්වභාවික එකක්. ඒක අපේ මනස විසින් පනවාපු එකක්. සත්‍යා මෙතන කරන්නෙ ‘ආර්ට්’ එකක්ද කියන ප‍්‍රශ්නෙ මට තියෙනවා. සිනමාවෙ රූපය, භාෂාව, සෞන්දර්ය රීති වෙනුවට සිනමාව ජීවිතේ ගැන භාවනාවකට තල්ලූ කරනවා. ඒකට සිනමාව කියන එක චිත‍්‍රපටියෙන් ඈත් කරන්න  ඕන. ශුද්ධ ජීවිතයට ඉඩ දෙන්න  ඕන.

මිනිස්සු භාවනාවට බයයි.

මේ චිත‍්‍රපටිය බෞද්ධ චිත‍්‍රපටියක්. බෞද්ධ කියන්නෙ බුද්දාගම්කාරයන්ගෙ අදහසෙන් නෙමෙයි. මේ චිත‍්‍රපටිය නූතන ජාතක කතාවක්. ඒක පූර්වාපර සන්ධි ගැලපීමේ තාක්‍ෂණයට එහා යන එකක්. මේ චිත‍්‍රපටිය ඇතුලෙ බෞද්ධ සමාජ සංස්කෘතික ජීවිතය කියන එක පළවෙනි වතාවට තිරය උඩට ගේනවා. බෞද්ද ඉතිහාසයක් ඇති අපේ ජීවිතවල වර්තමානය කියනවා. අපි ඇතිවීම් සහ නැතිවීම් දරාගන්නා හැටි, අපේ ආශාවන් එලවාගෙන යන හැටි, අපි ජීවිතයේ දුක එක්ක යාත‍්‍රා කරන හැටි... සත්‍යා මේ හැමදෙයක්ම කියන්නෙ බෞද්ද දෘෂ්ටියක් ඇතුලෙ ඉඳගෙන. බොර දිය පොකුණ කියන නම පවා යෝජනා කරන්නෙ ඒ ආධ්‍යාත්මික දැක්ම කියලයි මං හිතන්නෙ.

ඒක දෘෂ්ටිවාදයක හිරවීමක් වෙනුවට අපිට අනන්‍ය සාමූහික විඥානයක් එක්ක, කිසිදු පරාරෝපණයකින් තොරව, අපි දිහා බැලීමක් විදිහටයි මං දකින්නෙ. මේක යම් පමණකට හෝ මං කලින් දැකලා තිබුනෙ සේකරගේ තුං මං හන්දියෙන් විතරයි. ඒත් සත්‍යා තරම් පරිණතව, යෝගීව නෙමෙයි.

නරඹන අත්දැකීමක් විදිහටත් බොරදිය පොකුණ සිනමාවකට වඩා භාවනාවක් යෝජනා කරනවා. භාවනාවෙදි තමන්ගේ සිතුවිලි පරම්පරාව පිළිබඳ සාක්ෂිකරුවෙක් හැටියට විනිශ්චයකින් තොරව බලා ඉන්න පුරුදු කරනවා වගේම මේ චිත‍්‍රපටියෙ අපේ ජාතක පරම්පරාව දිහා, අපි දිහා විනිශ්චයකින් තොරව බලා ඉන්න අභ්‍යාසයක් තියෙනවා. කොතනකින් හෝ කොතනදී හෝ නරඹන්නා ක්ෂනික ආත්ම ලැජ්ජාවකින් ඇතිවෙන හිරිවැටී යාමකට ලක්වෙන්න නියමිතයි. එතන පංති භේදයක් නෑ.

ඒ ලැජ්ජාව නිසා ඇතිවෙන ඉක්මන් ප‍්‍රතික්‍ෂේප කිරීම ඇතුලෙයි ‘මේක කුණු ගොඩක්’ කියන අදහස උපදින්නෙ. ඒක හරියටම ශරීරය කුණු ගොඩක් කියන බෞද්ද අදහසමයි. සත්‍යාගේ කතාවත් ඒකයි. මේ සමාජ දේහය කුණු ගොඩක්. ඒක කුණු වලක්. ඒ කුණු වලේ නෙළුම් පිපෙනවාද කියල බලන්නයි එයා කතා කරන්නෙ. මඩ ගාගන්නෙ නැතුව නෙළුම් නෙළන්න බැරි වග අපි දැනගෙන යන්න  ඕන.

මේ බෞද්ද සම්ප‍්‍රදාය, සංස්කෘතිය ඇතුලෙ ජාතක වුණු ලාංකේය ක‍්‍රිස්තියානි සමාජ ආධ්‍යාත්මයත් වියමන ඇතුලට එනවා. ජාඇල, හලාවත, මීගමුව සමාජ සංස්කෘතික විඥාණය සිංහල බෞද්ද විඥානයත් එක්ක මූනට මුනගැහෙනවා.

ගලා එන වතුර පාරක් කොතනක හෝ රැුඳෙන මොහොතකදි එතන පොඩි වතුර වලක්, නැත්තං පොකුණක් හැදෙනවා. ඒ පොකුනෙ මාළු නටනවා. නෙළුම් පිපෙනවා. ඒත් යටින් හෙමින් වතුර ගලා බහිනවා. අපි හැමෝම පොකුණක් දැක්කට ඒ එකම පොකුණ නෙමෙයි. අපි වෙනස් වෙනවා. ඊට සාපේක්‍ෂව සහ නිරපේක්‍ෂව පොකුණත් වෙනස් වෙනවා.

මට සත්‍යා බොර දිය පොකුණ දිහා බලාගෙන ඉන්න සෙයියාව මතක් කරන්නෙ හර්මන් හෙසගේ සිද්ධාර්ථ. සිද්ධාර්ථ ග`ගක් දිහා බලාගෙන ඉඳලා ජීවිතාවබෝධය ලබනවා. ඒ ආධ්‍යාත්ම මාර්ගයේ හෙවනැල්ලක් බොරදිය පොකුණ දිහා බලන් ඉඳලා නැගිටලා එද්දි දැනෙනවා.

ඒක චිත‍්‍රපටියකට වඩා ආධ්‍යාත්මික ප‍්‍රකාශනයක් හැටියට මං දකින්නෙ ඒකයි. අවුරුදු 10ක් තිස්සෙ තමන්ගෙ ආධ්‍යාත්මික ප‍්‍රකාශනයක් හිර කරගෙන ඉන්න එක චිත‍්‍රපටියක් හිරකරගෙන ඉන්නවට වඩා ගොඩක් අමාරුයි. එක අතකින් ඒක සත්‍යා වගේ මිනිහෙකුට වෙච්ච එකත් හොඳයි. ඌට ඒවා දරන්න පුළුවන්.

ෆිල්ම් එක රිලීස් වුණත් එක්ක ගැමුණුගේ ‘මතක පද’ ප්‍රෝග‍්‍රෑම් එකට ඇවිත් සත්‍යා ‘13 හෝර්සස්’ කියල සිංදුවක් එයාගෙ ආසම සිංදුවක් විදිහට නම් කරනවා. ඒක ඇලෙක්සැන්දර රයිබැක් කියන අවුරුදු 28ක් වයස බෙලොරුසියානු සංගීතකරුවාගේ නිර්මාණයක්. මේ සිංදුවෙන් දැනිච්ච ගැඹුර හින්දම මං රයිබැක් ගැන ටිකක් දුර කියෙව්වා.

රයිබැක් කියන්නෙ 2009 යුරෝවිෂන් සෝන්ග් කන්ටෙස්ට් කියල රුසියාව නෝර්වේ ආශ‍්‍රිත රටවල ජනප‍්‍රිය ඇමරිකන් අයිඞ්ල් වගේ තරගයකින් (අපේ නං සිරස සුපර් ස්ටාර්* ජයග‍්‍රහනය කරන තරුණයා. ඒත් අපේ වගේ නෙමෙයි ඒ රටවල මේ තරගවලට පවා ඉදිරිපත් වෙන්නෙ ටිකක් දරුණු හැදෑරීම් සහ විනයන් ඇති අය. උදා විදිහට රයිබැක් අවුරුදු 10 විතර ඉඳන් සංගීතය විධිමත්ව ප‍්‍රගුණ කරන චරිතයක්. එයා හැදෙන්නෙ දැඩි ක‍්‍රිස්තියානි පවුලක් ඇතුලෙ. ඒ සංස්කෘතියක් ඇතුලෙ. රයිබැක්ගෙ විශිෂ්ටතම නිර්මාණයක් වෙන 13 හෝර්සස් හැදෙන්නෙ එතනින්.

අවුරුදු 28ක කොල්ලෙක් කොහොමද මේ ඛේදවාචක පතුල ස්පර්ශ කරන්නෙ? මට දැණුන කුතුහලය ඒකයි. රයිබැක්ගෙ ජීවිතේ කිසිම වෙනසක්, පැල්මක් හොයාගන්න බෑ. ඒ තරමට විධිමත්, රාමුගත යුරෝපීය ජීවිතයක් ඒක.

ඒත් එයාට තියෙනවා පාලනය කර ගත නොහැකි කේන්ති යාමේ රෝගයක්. එකපාරක් තමන්ට අවශ්‍ය විදිහට ශබ්දය පාලනය කළේ නෑ කියල එයා තමන්ගෙ අත ඇ`ගිලි කීපයක් කැඩිලා යන තරම් තදින් බිත්තියක ගහනවා. ස්විඩිෂ් ටීවී චැනල් එකක රිහර්සල් මැද්දෙ වයලින් එක කුඩුවෙලා යන්න පොලොවෙ ගහනවා. චැනල් එකෙන් වහාම ඒ ප්‍රෝග‍්‍රෑම් එක කැන්සල් කරනවා.

රයිබැක් එයාගෙ කේන්ති යාම ගැන මෙහෙම කියනවා. ‘මං කවදාවත් මීට කලින් මගේ කට ඇරලා නෑ. ඒකයි මං එහෙම කළේ. මිනිස්සු දකින්න කැමති ග්ලොසි කැරැුක්ටර් එකක් නෙමෙයි මං. මාත් සාමාන්‍ය මිනිහෙක්. ඒ විදිහට මගේ මානසික කඩාවැටීම් එලියට එන එක හොඳයි, ඒකෙන් මට තව ඉස්සරහට යන්න පුළුවන්...’
සමහර විට මේ කේන්තිය එයාගෙ අභ්‍යන්තර පැවැත්මෙ අප‍්‍රකාශිත පැල්මක ප‍්‍රකාශනයක් වෙන්න ඇති. කොහොම නමුත් ඒක එයාගෙ ක‍්‍රිස්තියානි ආත්මයේ දැක්ම එක්ක සම්බන්දයි. 13 හෝර්සස්් කියන්නෙ ගැඹුරු සාංදෘෂ්ටික වේදනාවක්.

ගිලෙන නැවකින් අස්සයො 13 දෙනෙක් මුහුදට පනිනවා. ඒ අස්සයො තමයි වඩා ශක්තිමත්ම උන්. උන් පීනනවා ඉවුරක් හොයාගෙන. උන් දකිනවා උන්ගෙ ආඩම්බර හාම්පුතුන් ගිලෙනවා. උන් උත්සාහය අත් නොහැර පීනනවා. තමන්ගෙ ශක්තිය ගැන විශ්වාසයෙන්. එක එකා අස්සයො ගිලෙනවා. ඒත් අනිත් උන් පීනනවා.. අන්තිම අස්සයාත් ගිලී මැරෙන තාක් උන් බලාපොරොත්තුව අත්අරින්නෙ නෑ... ඇෙ`ඩනවා.
රයිබැක් සිංදුව ඉවර කරන්නෙ බලාපොරොත්තුව කවදාවත් මැරෙන්නෙ නෑ කියන තැනින්. ඒත් ඒ බලාපොරොත්තුව වෙනුවෙන් ජීවත් වුණු උන් මැරිලා යන්න පුළුවන්. පැවැත්මේ ඛේදය, සිද්ධාර්ථ අවුරුදු 29දි දැකලා බයවෙච්ච දේ රයිබැක් රුසියාවෙ ඉඳන් 28දි දකිනවා. ඒ තමයි අස්සයො 13 දෙනාගේ සිහිනය.

සත්‍යා මේ සිංදුව තමන්ගෙ කැමතිම සිංදුවක් විදිහට තියාගන්නෙ අහම්බෙන් නෙමෙයි. මේ තමන්ගෙ ප‍්‍රකාශනයට සමාන්තර යුරෝපීය අනෙකා. පැවැත්මේ ශුන්‍යතාවය ගැන බෞද්ධ දැක්ම සහ ක‍්‍රිස්තියානි දැක්ම අතර වෙනසක් විදිහටයි මට බොරදිය පොකුණ සහ අස්සයො 13 දෙනාගේ සිහිනය පෙණුනෙ. එකම අර්බුදය. රයිබැක් දකින්නෙ අස්සයො. සත්‍යා දකින්නෙ මාළුවො. රයිබැක් දකින්නෙ මුහුදක්. සත්‍යා දකින්නෙ පොකුණක්.

බලාපොරොත්තුව විතරක් ඉතිරි කරමින් මිය යන ජීවිත අඳුරු නාඳුනන සාගරයක හුදකලා කරනවා වෙනුවට සත්‍යා සංසාරය එක්ක ගැටගහනවා කියල මට හිතෙනවා. රයිබැක් යෝජනා කරන්නෙ මරණය. සත්‍යා යෝජනා කරන්නෙ යළි යළිත් ඉපදීම. රයිබැක්ගෙ අඳුර සහ ඩිප්‍රෙස් වීමට වෙනස්ව සත්‍යා ජීවිතය දිහා බලාගෙන ඉන්න උපේක්‍ෂාව අරගෙන එනවා. සිදත් මෝසස් ෆර්නැන්ඩස් කියන හදාගන්න ගන්න පොඩි එකා කියන්නෙ ඒ නැවත උත්පත්තිය. සිංහල බෞද්ද, සිංහල ක‍්‍රිස්තියානි හැමෝගෙම අවසාන විමුක්තිය. කාගෙ හරි දරුවෙක්....

ඒක එක විදිහකට අපි ජීවිතේ ගැන බඳින අත්නොහරින පේ‍්‍රමයේ උත්තුංගභාවය වෙන්න පුළුවන්. තව විදිහකට පලා යා නොහැකි හිස්කම, ඛේදය තමන්ගෙන් පසු ජීවිතයක බලාපොරොත්තුවෙන් මුවාකර ගැනීම වෙන්නත් පුළුවන්. වෙන විදිහකට කිව්වොත් මගහැර යා නොහැකි පැවැත්මේ දුක සහ ඒ දුක පැලැස්තර කරන තෘෂ්ණාව වෙන්න පුළුවන්.

පැවැත්ම විසින් නිතර මුණගස්සන හිස් ගැඹුරු පාතාලය නොදැක ඉන්න අපි නිතර අපෙන් බාහිර විශාල දේවල් නිර්මාණය කරගන්නවා. සල්ලි, බලය, පවුල, තමන්ගේ ජීවිතයත් ඉක්මවා වැඩෙන ජීවිතයක් යෝජනා කරන දරුවෙක්... මේ මොකක් හරි වෙන්න පුළුවන්. වැදගත් වෙන්නෙ තමන්ගේ කුඩා බව වැසී යන විශාල නිර්මාණයක්. තමන්ගේ ශක්තියෙන්, වෑයමෙන් ගොඩනැගිය හැකි, තමන්ගේ ජීවිතයේ සාර්ථකත්වය පසක් කර දෙන යමක්. මේ දුක වසන එකම මිනිස් ප‍්‍රයෝගය ඒක.

සත්‍යා කතා කරනවා ඒ අසරණකම දකින්න. නිවනක් නැති සංසාරයක් දිහා බලාගෙන ඉන්න. ඒක දරුණු වැඩක්.

බොර දිය පොකුණ කියන්නෙ ථේරවාදී බෞද්ධ බණ පදයක් වෙන්නෙ එතනදි.

-චින්තන ධර්මදාස

Saturday, February 7, 2015

මුනිවර මරණයක නිදහස




සිගරට් පැකට් වැහෙන්න පිළිකා පිංතූර දාන්න පටන් ගත්තා. ඒ මදිවට සිගරට් ලූස් දෙන එකත් නවත්තන කතාවක් තියෙන්නෙ. බැලූ බැල්මට ජනතාවගේ සෞඛ්‍ය පැත්තෙන් හිතලා ගන්න තීරණ මේවා. ඒත් ඒ බැලූ බැල්මට විතරයි. සිගරට් ලූස් දෙන එක නවත්තන එකෙන් වෙන්නෙ මිනිස්සු බීඞී බොන්න පුරුදු වෙන එකයි. නැත්තං වෙන හොර බාල සිගරට් මාර්කට් එකට එන එකයි. ඊට පස්සෙ ආයිමත් පොලිසිය පැන පැන  ඕවා අල්ලන්න ගන්නවා. බොළඳ වර්ගයේ ඩ‍්‍රාමා විතරයි ඉතුරු වෙන්නෙ.

සිගරට් බොන එක අඩු කරන්න  ඕන නම් ආණ්ඩුව ඒකට ආදේශක ගේන්න  ඕන. වෛද්‍ය විද්‍යාව දුර්වල විදිහට අසමත් වෙලා තියෙනවා මිනිහෙක් දුම් බීමෙන් ලබන තෘප්තියේ අයිතිය උරුම කරලා දෙන්න. වඩා නිර්මාණශීලී පාරිභෝජනයක් සීමා කිරීම හරහා ඒකාකාරී ජීවිතය ආරක්‍ෂා කිරීමයි පිළිගත් මතය වෙලා තියෙන්නෙ. ඒත් අඩු ගානෙ සාමාජීය මට්ටමෙන් වෙනත් ආදේශක යෝජනා කරන්න, විවෘත කරන්න ආණ්ඩුවට පුළුවන්. දුම්කොළ වෙනුවට වෙන සිගරට් වර්ග. මගේ අන්තගාමී අදහස අනුව නම් කංසා නීතිගත කරන එක වගේ දේවල්. අඩු ගානෙ ලෝක මට්ටමෙන් ටිකක් වත් ප‍්‍රගතිශීලී රටක් විදිහට අපිට නමක් හදා ගන්න පුළුවන්. ඊටත් වඩා සංචාරක කර්මාන්තය පැත්තෙන් ලොකු දියුණුවක් අත්පත් කර ගන්නත් පුළුවන්. කංසා බීලා මිනිස්සු අපරාධ කරනවා වගේ මැටි තර්ක නගන අයට කරන්න තියෙන්නෙ  ඕලන්දය වගේ රටක් ගැන කියවන එකයි.

මොනවා වුණත් මේ ලියමනේ අරමුණ දුම්බීම සාධාරණීකරනය කරන එක නෙමෙයි. ඒත් අපි ජීවිතය ගැන හිතන පැත්තෙ ප‍්‍රශ්නයක් මෙතන තියෙනවා. අපි ජීවිතය කියල දකින්නෙ, නීතිගත කරගෙන ඉන්නෙ මේ ශරීරය පවත්වාගෙන යාම කියන පදනම විතරයි. අපේ මානසික තෘප්තීන්, අපේ ආශාවන් හඹා යාම් අපේ ව්‍යවස්ථාව ඇතුලට ගේන්න අපි අසමත් වෙලා තියෙනවා. විශේෂයෙන් ලංකාව වගේ රටක අපි ඒ ගැන හිතලාවත් නෑ. ඒ වෙනුවට ආශාව දමනය කිරීම තමයි වඩා හොඳ හෝ ආධ්‍යාත්මික කියල තහවුරු වෙලා තියෙන්නෙ.

සිගරට් කතාවෙන් පටන් ගත්තෙ සිගරට් බොන එක වළක්වන්න ආණ්ඩුව ගත්ත පියවරේ මානසික මට්ටම ගැන සාකච්ඡුා කරන්නයි. එතනදි සිගරට් බීමේ ආශාව මඩින්න හදන්නෙ මරණය ගැන බය පාවිච්චි කරල. මරණය ගැන බය සමාජගත කරන එක පිළිකාවකින් මැරෙන එකට වඩා ගොඩක් අහිතකර සමාජ ප‍්‍රතිඵල ඇති කරාවි කියල කිසි කෙනෙක් හිතන්නෙ නෑ. ජීවිතය ගැන බය, මරණය ගැන භීතිය නැවත නැවත පාවිච්චි කරන එකෙන් සෞඛ්‍ය බේරගන්න හිතන එකම මුළාවක්. පිළිකාවකට වඩා භීතිය සෞඛ්‍යයට අහිතකරයි.

සිගරට් කතාවෙන් ගැලවිලා මං මට  ඕන කතාවට යන්නං. මරණය බාර ගන්න තැනට ආකල්පමය වෙනසක් ඇති කරන එක සුවදායී සමාජයක අවශ්‍යතාවයක්. අඩුගානෙ අපි මාර දියුණුයි කියන වෛද්‍ය විද්‍යාවත් අසමත් බව දැනෙන අවස්ථා වැඩි වෙද්දි මේ ආකල්පමය වෙනස වෙනුවෙන් අපි වැඩ කරන්න  ඕන. ජීවිතය දුකයි කියන බෞද්ධ මිත්‍යාවෙ ගැලිලා ජීවිතේට සිද්ද වෙන හැමදේම බාර ගන්න ලෑස්ති වෙනවට වඩා සවිඥාණකත්වයක්, අභිමානයක් ජීවිතේට දෙන්න අපි හුරු වෙන්න  ඕන. එතනදි තියෙන පළවෙනි කොන්දේසිය මරණය බය උපදවන කාරණයක් කියන තැනින් සමාජය එළියට ගන්න එක. වෙන විදිහකින් කිව්වොත් මරණයේ වේදනාව අහෝසි කරන එක.

සුවදායී මරණයක අත්දැකීමක් සමාජයේ නිර්මාණය වෙලා තියෙනවා නම් මරණය ගැන පවතින බය අඩුවෙනවා. බට ගහපු, මැෂින් වලට හයි කරපු, ඇෙ`ග් කෑලි කෑලි බද්ධ කරපු, එළවළුවක් වගේ වුණු ජීවිතය වෙනුවට වේදනාව රහිත මරණයක් සහතික කළ, තෘප්තිය වෙනුවෙන් ගත කරන ජීවිතයක සංකල්පයක් සමාජයට අරගෙන එන්න  ඕන කරනවා. එක පැත්තකින් ආගමික විදිහකට මේ ආකල්පයන් සමාජගත කරන්න පුළුවන් අතරෙදි අනිත් පැත්තෙන් අසමත් වුණු, නින්දා සහගත ජීවිතයක් උරුම කර දීම වෙනුවට මිනිහෙක් විදිහට ආඩම්බරෙන් මැරෙන්න පුළුවන් තත්වයක් හදලා දෙන්න රජයකට, වෛද්‍ය විද්‍යාවට මැදිහත් වෙන්න පුළුවන්.

අපිට ආලෝක වර්ෂ ගානක් දුර අදහසක් විදිහට පෙනුනත් ලෝකෙ වඩාත්ම දියුණු රටවල යුතනේෂියා (සුවදායී මරණය) නීතිගත කරලා තියෙන්නෙ මේ ගැඹුරු සිතීම ඇතුව. ඇත්තටම සමාජයක සිතීමේ ගැඹුර පේන්න ගන්නවා ඒ සමාජයේ සම්මත වෙන නීති හරහා. උදා විදිහට අන්‍යාගමික පණත වගේ දේවල් සම්මත කරගන්න මරාගන්න සමාජයකට යුතනේෂියා නීතිගත කරපු සමාජයක තරම හිතාගන්නවත් අමාරුයි. ඒත් මරණයේ අයිතිය පවා නැවත මිනිස්සුන්ට අරන් එන්න තරමට දියුණු සංස්කෘතීන් මේ ලෝකෙ තියෙනවා.

ඒ වගේ රටවල සදාකාලික රෝගීභාවයකට පත්වෙච්ච කෙනෙකුට වේදනා රහිත සුවදායී මරණයක් ලබා ගැනීමේ ඉඩ නීතියෙන් විවෘත කරලා තියෙනවා. එතනදි ස්වේච්ඡුාවෙන්, වෙන කෙනෙකුගේ ඉල්ලීමක් මත, සහ බලහත්කාරයෙන් කියල වර්ග තුනකට මේ සියදිවි නසා ගැනීම වර්ග කරනවා. ස්වේච්ඡුාවෙන් ගන්නා තීරණයක් අනුව වෛද්‍යවරයෙකුගේ සහාය මත ජීවිතය අවසන් කරන්න අවස්ථාව පුරවැසියෙකුට තියෙනවා. ඒකෙ අර්බුදයක් නෑ. ඒත් සමහර අවස්ථාවලදී කිසිවක් කර කියා ගන්න බැරි දරුවෙක් ඒ වගේ ලෙඩකින් පීඩා විඳිද්දි මව්පියන්ට ඒ තීරණය ගන්න සිද්ද වෙන්න පුළුවන්. ඒක තමයි දෙවන වර්ගය වෙන්නෙ. යම් යම් කොන්දේසි කාරණා යටතේ ඊටත් අවකාශ සැලසෙනවා. ඒත් රෝගියාගේ ඉල්ලීමක් හෝ පිළිගත හැකි දෙවන පාර්ශ්වයේ මැදිහත්වීමකින් තොරව රෝගියාට මරණය අත්කර දෙන තුන්වෙනි අවස්ථාව සැලකෙන්නෙ මිනීමැරුමක් විදිහට. ඒකට කිසි රටක නීතියේ අවකාශයක් නෑ.

සුවදායී මරණයක අයිතිය ගැන කරුණු හොයාගෙන යද්දි ඒ වෙනුවෙන් 90 ගණන් වලදි ඇමරිකාවෙ සටන් කරපු ජැක් කෙවොකියන් කියන වෛද්‍යවරයා ගැන හැදුන චිත‍්‍රපටියක් හම්බුණා (යූ ඩෝන්ට් නෝ ජැක් ඒ චිත‍්‍රපටියෙ නම). ඒක 2010දි කරපු එකක්. රේන් මෑන් වගේ අද්විතීය නිර්මාණ කරපු ඇකඩමි සම්මානලාභී බැරී ලෙවින්සන්ගෙ නිර්මාණයක්. මේ චිත‍්‍රපටියෙ කෙවොකියන්ගෙ චරිතය කරන්නෙ අල් පැචිනො. එයාගේ සුවිශිෂ්ට රංගනය ඇතුලෙ ජැක් කෙවොකියන් කියන්නෙ මිනීමරුවෙක්ද කියන ප‍්‍රශ්නය සංවේදී විදිහට නැවත ඔසවා තබනවා. මේ රංගනය වෙනුවෙන් පැචිනොට ඇකඩමි සම්මාන ලැබෙන අතරෙ කෙවොකියන් පේ‍්‍රක්‍ෂාගාරයේ ඉඳන් අත්පොලොසන් දෙනවා. මේ අපූර්වතම මනුස්සයාගේ චරිතය පණගන්වන්න ලැබුණු එක තමන්ට ලැබිච්ච විශාල භාග්‍යයක් කියලා පැචිනො ඒ වේදිකාවෙ කියනවා. තමන්ගේ තීරණයක් හැටියට මරණය තෝරා ගන්නා මොහොතේ මුනිවරභාවය මේ චිත‍්‍රපටිය ඇතුලෙ විදාරණය වෙනවා.
ජැක් කෙවොකියන්ගෙ කතාව මොකක්ද?

ජැක් කෙවොකියන් කියන්නෙ ‘ඩොක්ටර් ඩෙත්’ කියල ප‍්‍රසිද්ද  ඇමරිකානු වෛද්‍යවරයෙක්. එයාගෙ අදහස වෙන්නෙ වෛද්‍යවරයෙක් විදිහට තමන්ගෙ කාර්යය රෝගියා විඳින වේදනාව තුරන් කරන එක කියලයි. ඒක මරණය දක්වාම දිවෙන සේවයක්. දුක් විඳිමින් වෙන විකල්පයක් නැති නිසා ජීවිතය අරගෙන යන රෝගීන්ට තමන් දන්නා විද්‍යාවෙන් උදව් කරන එක නීති විරෝධී දෙයක් නෙමෙයි උපරිම මානුෂික දෙයක් හැටියට හිපොක‍්‍රටීස් දිව්රුමට අලූත් අදහසක් එකතු කිරීමයි ඩොකටර් ඩෙත්ගෙ සටන වුනේ. ඒත් ආගමික අදහස් වලින් ඔලූව පුරවාගත්තු, විශේෂයෙන් දෙවියන් වහන්සේගේ මැවීම ගැන කතාව ලොකුවට බාර ගත්ත පිරිස් දැඩි ලෙස එරෙහි වෙනවා කෙවොකියන්ගෙ මෙහෙයුමට.

ඒත් කිසිදු මුදලක් අය නොකර ඒ දුක් විඳින රෝගීන්ගේ වේදනාව අවසන් කිරීමේ සාන්තුවරභාවයෙන් කෙවොකියන් තමන්ගේ සේවය ලබා දෙනවා. එයා විවිධ විෂ රසායන එන්නත් කරන යන්ත‍්‍රයක් පවා නිපදවනවා. පස්සෙ ඒක තවත් සංවර්ධනය කරලා කාබන් මොනොක්සයිඞ් වායුව පාවිච්චි කරමින් සියදිවි නසා ගැනීමට උදව් දෙන ගෑස් මාස්ක් එකක් නිර්මාණය කරනවා.

මේ හැම මරණයක්ම වීඩියෝගත කරමින් කෙවොකියන් සමාජය අවදි කරන්න උත්සාහ කරනවා මේ අවසන් මොහොත ගැන. ජීවත් වීමේ ආශාවෙන් මැඩුණු නිරෝගී මිනිසුන්ට කවදාවත් තේරුම් ගන්න බැරි රෝගී මිනිසාගේ වේදනාව වෙනුවෙන් කෙවොකියන් කතා කරනවා. නීතිය එක්ක ගැටෙනවා.

‘ඔයාට නිදහස සහ ස්වයං තීරණ අයිතිය නැත්තං ඔයාට කිසි දෙයක් නෑ. ඒ මතයි මේ රට (ඇමරිකාව) ගොඩනැගිලා තියෙන්නෙ. මේ තමයි (මරණය) අත්‍යන්ත ස්වයං තීරණය. ඔයා වේදනා විඳින කොට ඔයාට පුළුවන් වෙන්න  ඕන ඔයා මැරෙන දවස සහ විදහ තීරණය කරන්න’
- ඩොක්ටර් ඩෙත්

ජැක් කෙවොකියන් පස්සෙ විස්තර කරන විදිහට එයාගෙ අම්මා දරුණු පිළිකාවකින් මරණයට පත් වෙනවා. වෛද්‍යවරු විවිධ ප‍්‍රතිකර්ම කරමින් ඇයව ජීවිතයේ රඳවා තියන්න හදනවා.
 ‘ලෝකෙ තියෙන දරුණුතම දත් කැක්කුමක් ගැන හිතන්න. ඒ කැක්කුම ඇෙ`ග් හැම ඇටයකින්ම එන කොට දැනෙන වේදනාව ගැන හිතන්න...’ කෙවොකියන්ගෙ අම්මා එයාට කියනවා.

අවසන් මොහොතෙ අම්මාගේ මේ අසරණ වීම, ඒ වෙනුවෙන් තමන්ට කිසි දෙයක් කරන්න බැරි වීම ජැක් කෙවොකියන්ට ජීවිත කාලය පුරාම වධ දෙන මතකයක් වෙනවා. කිසිම රැුකියාවක් අහිමිව සිටියදී පවා මරණය වේදනා රහිත කිරීමේ ව්‍යාපෘතියක මාරාන්තිකව නියැලෙන්න එයාට බලපාන වේදනාව ඒ අතීතය.
‘මං මේක කරන්නෙ මං වෙනුවෙන්. කවදා හරි මං මේ වගේ අසාධ්‍ය තත්වෙක හිටියොත් මට ඒ වේදනාවෙන් අත්මිදෙන්න උදව් කරන්න කවුරු හරි ඉන්න  ඕන. ඒකට මේ නීතියෙ ඉඩක් හැදිලා තියෙන්න  ඕන..’
ජැක් කෙවොකියන්ට එයා කරන වැඬේ ආත්මීයයි. ආධ්‍යාත්මිකයි.

‘සල්ලි තියෙන රෝගීන්ට පුළුවන් මොනවා හරි වැඩි වියදම් ප‍්‍රතිකර්ම ගනිමින් වේදනාව මගඇරලා ජීවත් වෙන්න. ඖෂධ සමාගම් සහ පුද්ගලික ඉස්පිරිතාල ලාබ උපයන්නෙ මේ රෝගීන් පවත්වාගෙන යාමෙන්. ඒත් දුප්පත් රෝගීන් කිසි දෙයක් කරකියා ගන්න බැරුව ඒ වේදනාව විඳිමින් ඉන්න  ඕන මැරිලා යනකල්. ඒක හරි අසාධාරණයක්. මිනිස්සුන්ට තමන් කැමති වෙලාවක මැරෙන්න අයිතිය තියෙන්න  ඕන’

මේකට අදාල වෙන සිංහල වචනෙ කිව්වට මං හිතන්නෙ ඒකෙ සම්පූර්ණ අදහස එන්නෙ නෑ. ‘ඩිග්නිටි’ කියන කාරණය මුල් කරගෙනයි කෙවොකියන්ගේ අරගලයෙ ගැඹුර තේරුම් ගන්න වෙන්නෙ. ඒක අපි වගේ ප‍්‍රාථමික සමාජයකට ටිකක් දුරවබෝධ වෙන්න පුළුවන්. ‘ඩිග්නිටි’ එකක් ඇතුව ජීවිතය අවසන් කිරීමේ මනුස්ස උවමනාව. ඒ වෙනුවෙනුයි සුවදායී මරණයක ඉඩකඩ සමාජයක තියෙන්න  ඕන.
‘නීතිය සදාචාර විරෝධීයි කියල ඔබේ හෘදයසාක්ෂිය කියනවා නම් ඒ නීතිය පිළිගන්න එපා’
-ඩොක්ටර් ඩෙත්

එක අවස්ථාවක අතපය අහිමි රෝගියෙක් වෙනුවෙන් අවසන් බොත්තම තද කිරීම කෙවොකියන් විසින්ම කරනවා. එයා ඒ හිතුවක්කාරකම පාවිච්චි කරනවා තමන්ගේ කතාවට නීතියේ අවධානය ගන්න. ඒත් නීතිය ඉදිරියේ තනියම හැප්පෙන්න තරමට මුරණ්ඩු වෙන වැරැුද්දට එයා අවුරුදු 08කට හිරේ යනවා.
එතනදි කෙවොකියන් ජූරි සභිකයන්ගෙන් කියනවා,‘ මං දිහා බලන්න.. මගේ ඇස් වලින් මිනීමරුවෙක් පේනවද? එහෙම පේනවා නම් මාව වැරදිකාරයා කරන්න..’

අක්මාවේ පිළිකාවකින් අවුරුදු 83දි කෙවොකියන් මැරෙනවා. රෝගීන් 130ට අධික ප‍්‍රමාණයකට වේදනාවෙන් තොර ගෞරවනීය මරණයක් හිමි කරලා දීපු ජැක් කෙවොකියන් වෙනුවෙන් ඒ සේවය කරන්න කෙනෙක් නැති වෙනවා.

ජීවිතය කොහොම හරි පවත්වාගෙන යන්න දරන නිසරු උත්සාහයට වඩා සුවදායී මරණයක් තමන්ගේ රෝගීන්ට ලබා දෙන එක මානුෂීයයි වගේම තාර්කිකයි. ජීවිතය පැත්තෙන්ම හැම ආකල්පයක්ම ගොඩනැගීම සහ මරණය එහි බිය දනවන අනෙකා කරනවා වෙනුවෙට කෙවොකියන් මරණයත් ජීවිතයේ කොටසක් විදිහට දකින දර්ශනයක් ඉල්ලා සිටිනවා. වඩා උත්තර මනුෂ්‍යභාවයක් වෙනුවෙන්, දුක් විඳිමින් බලූවෙලා මැරෙන ඛේදාන්තයක් වෙනුවට අභිමානවත් මරණයක් වෙනුවෙන් නිර්භීතව සටන් කරනවා.

අපි වඩාත් ජීවිතය පොහොසත් කරන්න  ඕන. ජීවිතයේ අයිතිය වගේම මරණයේ අයිතියත් අපිට ලැබෙන්න  ඕන. අපරාජිතව මිනිසෙක් විදිහට සුවදායී නින්දකට වැටීමේ දිව්‍යමය වරප‍්‍රසාදය හැම මිනිස් ප‍්‍රාණියෙකුටම තියෙන්න  ඕන.

අපිට ඒ තරම් දුර යන්න බැරි වුණත් අඩුගානෙ අපිව බය කරමින් පවත්වාගෙන යන සෞඛ්‍යයට විරුද්ද වෙන්නවත් පුළුවන් නම් ඒක ලොකු දෙයක්.

-චින්තන ධර්මදාස


Saturday, January 31, 2015

ජීවිතය රෝගයක් නොවේ



පහුගිය දවසක උවමනාවක් නිසා පිළිකා විශේෂඥ වෛද්‍ය ලැයිස්තුවේ උඩම ඉන්න දහ දෙනෙකුට විතර අපොයින්මන්ට් එකක් ගන්න කතා කළා. ඒ ඔක්කොම කට්ටිය ඉස්සරහට සති තුනක් විතර යනකල් බුක් වෙලා. මාව අන්දමන්ද වුණා. මේ හැම දොස්තර කෙනෙක්ම තවත් තුන් හතර තැනක චැනලින් කරන අය. ඒ කියන්නෙ අපේ රටේ මේ තරම් පිළිකා රෝගීන් ඉන්නවද? නැත්තං අපි දැවැන්ත ඖෂධ ව්‍යාපාරයක ගොදුරු බවට නොදැනුවත්වම පත්වෙමින් ඉන්නවද? මේ වෙද්දි ඖෂධ සමාගම් වලට පිළිකා රෝගීන් කියන්නෙ ලොකු ඉන්වෙස්ට්මන්ට් එකක්. කීමෝ තෙරපි වල ඉඳන් ඊට පස්සෙ ජීවත් වෙන්න ආසාවෙන් රෝගීන්  ඕන ගානක් ගෙවලා ගන්න සදාකාලික බෙහෙත් වට්ටෝරුව, හදිසි තත්ව වලදී නැවත අවශ්‍ය වෙන ප‍්‍රතිකාර, තව තව නොයෙකුත් ප‍්‍රකාර සත්කාර බලද්දි වෙන කිසි රෝගයකට වඩා පිළිකාව ලාභ උපයා දෙනවා. කුමන්ත‍්‍රණ න්‍යායේ ප‍්‍රශ්නයක් වුණත් මේ හින්දම පිළිකාව වවාගෙන කන්න කොම්පැණි පෙළඹෙන්න පුළුවන් කියන එක සාධාරණ සැකයක්.

හොඳ පැත්තට ගත්තොත් සමහර විට අපේ රටේ පිළිකා ගැන දැනුවත්කම වැඩිවෙලා හෝ ඒවා සොයාගන්නා සහ ප‍්‍රතිකාර කරන ප‍්‍රමාණය වැඩි වෙලා හෝ වගේ වෙන්න පුළුවන්. ඒත් එහෙම නොවී ඉහත කාරණා වලින් යමක් මේ පිටිපස්සෙ තියෙනවා නම් ඒක ගැන අපේ සෞඛ්‍ය බලධාරීන් හෝ ජනතාව කොයි තරමින් දැනුවත්ද කියන ප‍්‍රශ්නෙ මතු වෙනවා.

ලෙඩ රෝග සම්බන්ධයෙන් ඇලොපති වෛද්‍ය විද්‍යාව (ප‍්‍රධාන ධාරාවේ වෛද්‍ය ක‍්‍රමය) ක‍්‍රියාත්මක කරන්නෙ ත‍්‍රස්තවාදයක්. නැත්තං මාෆියාවක්. ඒක චැනල් කරන දොස්තරගෙ ඉඳන් බෙහෙත් ගැන පර්යේෂණ කරන විද්‍යාඥයා දක්වා අදාලයි. මේ වෙද්දි කණගාටුදායක විදිහට මේ වෛද්‍ය ක‍්‍රමය මිනිස් සදාචාරයකින් තොරව සමස්ත ලෝක ජනතාව රෝග වලින් හිර කරලා පාලනය කරනවා. ඒත් ඇත්තටම සංකල්පමය අතින්, සිතීම අතින්් මේ වෛද්‍ය ක‍්‍රමය මේ පෙන්නන තරම් දියුණුද? රෝග සම්බන්ධ බය ආයුධයක් විදිහට පාවිච්චි කරමින් මේ වෛද්‍යවරුන් විශේෂයෙන් ලංකාව වගේ රටක වැජබෙන තැන කොයිතරම් යුක්තියුක්තද?

මෙතනදී ඇලොපති වෛද්‍ය ක‍්‍රමය විසින් රටක දේශීය හෝ විකල්ප සියලූ වෛද්‍ය ක‍්‍රමයන් මුග්ධ විදිහට නොතකා හරිනවා. ඒ වෙනුවෙන් ඒ අය කියන්නෙ විද්‍යාත්මකව සනාථ නොකරන ලද තත්ව, පුහුණු අහිතකරය වගේ තර්කයක්. මේ කතාව දියුණු රටක වෛද්‍යවරයෙක්ට යම් පමණකින් හෝ කියන්න අයිතියක් තිබුණත් ලංකාව වගේ රටක වෛද්‍යවරයෙකුට කොහෙත්ම කටක් ඇරලා කියන්න පුළුවන් කතාවක් නෙමෙයි. නිකම්ම ණයට දෙන විද්‍යාවක්, පුහුණුවක් සහ බෙහෙත් ටිකක් එක්ක නියෝජිත සේවයක් සපයනවා මිස රෝග හෝ ඖෂධ ගැන පර්යේෂණ කරන වෛද්‍යවරු හෝ විද්‍යාඥයන් අපිට නෑ. අපි අනුන්ගෙ විද්‍යාවක් විද්‍යාත්මකයි කියලා පිළිගන්නවා මිස එතනින් එහාට ඒ ගැන ප‍්‍රශ්න කිරීමක්වත් කරන්නෙ නෑ. වෛද්‍ය ක්‍ෂේත‍්‍රය එතනදි ඉදිරියෙන්ම ඉන්නවා.

විද්‍යාව කියල ගේන තර්ක හෝ පර්යේෂණ වලින් යම් යම් කාරණා ඔප්පු කරන්න පුළුවන් වුණත් ඒ ඔප්පු කිරීම සිද්ද වෙන්නෙ නැවත නිශ්චය කරන ආකෘතියක් ඇතුලෙ. ඒ ආකෘතිය ඇතුලෙ දේවල් කොහොමත් ඒ න්‍යායන්ට එක`ගයි. වෙනත් විද්‍යාවක් හෝ අදහසක් කියන්නෙම ඒ ආකෘතිය පිටින්ම ප‍්‍රශ්න වෙන මොහොතක්. ප‍්‍රතිසංස්කරණවාදයක් වෙනුවට විප්ලවීය යෝජනාවක්. කොහොමවත් ඒ වගේ තත්වයක් පවතින විද්‍යාත්මක ක‍්‍රමය ඇතුලෙන් ඔප්පු කරන්න බැරි වෙනවා. ඒකට  ඕන වෙනවා ඒ විද්‍යාත්මක සිතීමේ පැරඩයිමය වෙනසක්. විද්‍යාව විසින් ගොඩනගපු ව්‍යවස්ථාවෙන් එලියට බලන්න අපිට සාවධාන වෙන්න සිද්ද වෙනවා. දැවැන්ත වෙළඳ පොලක් එක්ක විනාඩි පහෙන් පහට රෝගීන්ගෙ ඔලූ ගණං කරන වෛද්‍යවරුන්ට එහෙම ඉඩක් නෑ.

මේ කියන කාරණය පැහැදිලිව තේරුම් ගන්න  ඕන. මං යෝජනා කරන්නෙ නලින්ද සිල්වා වර්ගයේ ජාතික චින්තනයක් හෝ අපේ පැරණි විද්‍යාවන් යළි සොයා යා යුතුයි කියන වර්ගයේ අදහසක් නෙමෙයි. මේක ජාතික ප‍්‍රශ්නයක් නෙමෙයි කොහොමවත්. මේක අපේ සිතීමේ ප‍්‍රශ්නයක්. නිරෝගී බව, ජීවිතය ගැන අපේ ඔලූවෙ ගොඩනගපු වෛද්‍යමය ආකෘතිවල ප‍්‍රශ්නයක්. අපි උත්සාහ ගන්නෙ කොහොම හරි ජීවත් වෙන්න. අන්තිමට අපිට සිද්ද වෙන්නෙ මැරි මැරි ජීවත් වෙන්න.

හැම දෙයක් ගැනම වාස්තවික පර්යේෂණ සිද්ද වෙන්න  ඕන. ඒ පර්යේෂණ වලට පුළුල් දැක්මක්, අලූත් මනසක් සහ අලූත් සිතීමක්  ඕන. පවතින පර්යේෂණ ක‍්‍රම වලින් තක්සේරු තීරණ ගනිමින් විකල්පයන්ට ගරහන එක පටු සිතීමක ලකුණක්. 19 වෙනි ශතවර්ෂෙ හෝමියෝපති වෛද්‍ය ක‍්‍රමය අඳුන්නලා දුන්නු සැමුවෙල් හානමන් මේක ඇලොපති ක‍්‍රමය කියල සලකුණු කරන කල් ලෝකෙ තිබුණු එකම එක වුණේ ඒක. හෝමියෝපති ක‍්‍රමය සාර්ථක වේවා අසාර්ථක වේවා, පවතින වෛද්‍ය ක‍්‍රමය යනු තවත් එක ක‍්‍රමයක් විතරයි කියල තේරුම් කිරීමේ ගෞරවය හානමන්ට හිමිවෙනවා.

ඇලොපති ක‍්‍රමය විශ්වාස කරන්නෙ ක‍්‍රියාකාරී රසායන සංයෝග (බෙහෙත්) සහ කපා කොට යලි සකස් කිරීම (ශල්‍යකර්ම) කියන ක‍්‍රම දෙකෙන් රෝග තත්ව පාලනය හෝ යටපත් කරන එකයි. මේ හින්දම ඒ වර්ගයේ පර්යේෂකයො හෝමියෝපති ක‍්‍රමය ප‍්‍රශ්න කරන්නෙ ඒ ක‍්‍රියාකාරී සංයෝගය සිය දහස් ගුණයක් දක්වා තනුක කරන එකෙන් ලෙඩ හොඳ වෙන්නෙ කොහොමද කියල. ඒත් හෝමියෝපති ක‍්‍රමය ඇතිවෙන්නෙම ඇලොපති ක‍්‍රමයට විවේචනයක් විදිහට. විශේෂයෙන් ඒ ක‍්‍රමයෙ හැම ප‍්‍රතිකාරයකම තියෙන සයිඞ් අෆෙක්ට්ස් ගැන දැනුවත් බවකින්. ඒ හින්ද හානමන් නැවත එයා විසින්ම පර්යේෂණ කරමින් අතුරු ආබාධ නැති වෛද්‍ය ප‍්‍රතිකර්ම හොයන්න පටන් ගන්නවා. ඒ ක‍්‍රමය තුල සුව කිරීම් ගැන විධිමත් පර්යේෂණ 6000ට අධික ගානක් සිද්ද වෙලා තියෙනවා. ඒත් අධිපතිවාදී වෛද්‍ය ක‍්‍රමය තමන්ගේ සීමාවන් ඇතුලෙ ඉඳන් විකල්පය ප‍්‍රශ්න කරමින් ඉන්නවා.

මේ ලියමනේ අරමුණ හෝමියෝපති ක‍්‍රමය වඩා සාධනීයයි කියන එක නෙමෙයි. හෝමියෝපති වගේම ඇලොපති ක‍්‍රමයට පසුව බිහිවුණු ගොඩක් විකල්ප වෛද්‍ය ක‍්‍රම වල සිතීම ඇලොපති ක‍්‍රමයට වඩා දියුණුයි කියන එකයි. සරලව ගත්තොත් පවතින ප‍්‍රධාන වෛද්‍ය ක‍්‍රමය මිනිහෙකුගේ ශරීරයට වාහන ඇන්ජිමකට වැඩි සැලකිල්ලක් කරන්නෙ නෑ. එතන වෑල්ව් එකක් අවහිර නම් වෙනත් වෑල්ව් එකක් බද්ධ කරලා ඇන්ජිම පණ ගන්නනවා. එච්චරයි. ඊට පස්සෙ ඒ බද්ධය පවත්වාගෙන යන්න ජීවිත කාලයක් බෙහෙත් මත යැපෙන්න සිද්ද වෙනවා. රෝගයක් ගැන ගැඹුරු සිතීමක් අහිමි විද්‍යාවක් කියන එකයි මගේ අදහස.

පෝස්ට්- ඇලොපති වෛද්‍ය ක‍්‍රම ගොඩක් වෙලාවට මේ සිතීමේ ආකෘතිය ඉක්මවා යනවා. කෘතිමව ශරීරය අත්අඩංගුවට ගන්නවා වෙනුවට ශරීරයේ පවතින යාන්ත‍්‍රණයන්ටම උදව් දෙන්න උත්සාහ ගන්නවා. විශේෂයෙන්්ම අපේ සෞඛ්‍ය දොස්තර විසින් බාර ගන්නවා වෙනුවට ඒක නැවත අපිටම බාර දෙනවා.

ඇලොපති ක‍්‍රමයේ මේක සිද්ද වෙන්නෙ වෙන කිසි දෙයක් කරගන්න බැරි තැනදි. මේක ගොඩක් වැදගත් බල හුවමාරුවක්. අපේ ශරීරයේ අයිතිය සහ බලය නැවත අපිටම පවරා දීම. ඒක ඉස්පිරිතාලයකට හෝ වෛද්‍යවරයෙකුට ලියා දුන් ජීවිතයක් ඉස්සරහට අරගෙන යනවද කියන අභිමානය, නිදහස ගැන හිතන්න පුළුවන් තැනක්.

රෝග ලක්ෂණය වෙනුවට රෝග නිධානය, වෙනත් විදිහකින් ශරීරයේ රසායන වල ඇති වී ඇති වෙනස්කම් යළි සකස් කිරීම වගේ ගැඹුරු පළල් චින්තාවකින් ගොඩක් නූතන වෛද්‍ය ක‍්‍රම වැඩකරනවා.

‘අනාගත වෛද්‍යවරයා විසින් මානව ශරීරයට බෙහෙත් වලින් ප‍්‍රතිකාර කිරීම නවතා දමනු ඇති. ඒ වෙනුවට පෝෂණය මගින් රෝග වැලැක්වීම සහ නිවාරණය කරනු ඇති’
-තෝමස් එඩිසන්

පවතින ක‍්‍රමයට පක්ෂ ගොඩක් අය ගේන තර්කයක් වෙන්නෙ මේ වෛද්‍ය ක‍්‍රමය ප‍්‍රතිඵල දත්ත මත පදනම් ක‍්‍රමයක් නිසා වඩා විශ්වාසනීයයි කියල. ඒක ඇත්ත කතාවක්. වෛද්‍ය ක‍්‍රමයක් විධිමත් ප‍්‍රතිඵල සහ දත්ත මත පදනම් වෙන්නම  ඕන. ලංකාවෙ ගොඩක් වෙද්දු, ගුරුකම් ඇදුරො ලෙඩ හොඳ කරනවා කියල මිනීමරමින් ඉන්නවා. වැදගත්ම දේ අපි පත්තරවලින් සහ ටීවී එකෙන් දකින්නෙ ගොඩක්ම එහෙම කට්ටිය වෙන එක.

විශේෂයෙන් මාධ්‍ය කිසිම වගකීමක් නැතුව තමන්ගේ මිත්‍යාව පතුරන්න තරම් ලැජ්ජා හීන වෙලා. ඒත් මේ කතාව ඇලොපති ක‍්‍රමය කොහෙත්ම තමන්ව සාධාරණීකරනය කරගන්න බැරි තර්කයක්. ඒ ක‍්‍රමය ඇතුලෙ පැවතුණු මිනිස් ඉතිහාසය පුරා ඒ විද්‍යාත්මක දියුණුවෙන් කරලා තියෙන්නෙ මොනවද? පිළිකා රෝගයෙන් ඇමරිකාවෙ පවා සුවපත් වෙන්නෙ 20%යි. ඒ සුවපත් වීමත් යම් තාවකාලික කාලයක් දක්වා විතරයි. මේ වෙද්දි ලෝක ජනගහනයම දැවැන්ත විදිහට දියැවැඩියාව, අධික රුධිර පීඩනය වගේ රෝග තත්වයන්ට ගොදුරු වෙමින් යනවා. තොග පිටින් බෙහෙත් සැපයීමට වඩා මේ වෛද්‍ය ක‍්‍රමය විසින් ඒ වෙනුවෙන් ලබා දෙන විසඳුම් මොනවද? පිළිකා හැදෙන නිසා සිගරට් බොන්න එපා කියනවට වඩා තමන් කැමති පරිදි සිගරට්ටුවක් රස විඳින්නත් එයින් එන අවදානම මකන්නත් සමත් ක‍්‍රමයන් හොයන්න මේ සිස්ටම් එකට පුළුවන් වෙයිද? ශල්‍යකර්මය සාර්ථකයි ඒත් ලෙඩා මළා වගේ සිද්ධීන් අපි කොයිතරමක් අහලා තියෙනවද?
මේ කියන්නෙ සම්පූර්ණයෙන්ම ඇලොපති ක‍්‍රමය මුළාවක් කියන එක නෙමෙයි. ඒ ක‍්‍රමය පෙනී ඉන්න තරමට ඒක සුපිරි නෑ කියන එකයි. විශේෂයෙන්ම ලෙඩ වෙලා ඉන්න මනුස්සයාගේ මානසිකත්වය පැත්තෙන් මේ ක‍්‍රමය අතිශය නොදියුණුයි. ලංකාව වගේ රටක නම් තාමත් තමන්ගෙ රෝගී තත්වය, තමන්ට දෙන බෙහෙත් වර්ග ගැන දැනගන්න රෝගියාට අයිතියක් නෑ. දොස්තර ලෑස්ති නෑ ඒ විදිහෙ කාලයක් මිඩංගු කරන්න. කුකුල්ලූන්ට බෙහෙත් විදිනවා වගේ තුණ්ඩු ලිය ලිය ෆාමසියට යවන එක තමයි ප‍්‍රධාන සම්ප‍්‍රදාය.

මරණය භයානක තත්වයක් වෙන්න පුළුවන්. ඒත් මරණයට බයේ ජීවත් වීම ජීවිතය විදිහට බාර ගන්නවද කියල අපිට හිතන්න සිද්ද වෙනවා. මරණයෙන් බේරීම වෙනුවෙන් ගෙවන්න සිද්ද වෙන ගාස්තුව අපිට කිරන්න සිද්ද වෙනවා. ඒ මොහොතට පසුව අපි ගෙවන ජීවිතය තවදුරටත් ගුණාත්මක ජීවිතයක්ද? නිදහස් ජීවිතයක්ද? දියුණු මනුස්සයෙක් එහෙම හිතනවා. සදාකාලික රෝගී ජීවිතයකට වඩා සුවදායී මරණයක් හොඳ වෙන්න පුළුවන්. ඒ හින්ද මරණයෙන් හෝ රෝගයෙන් ගැලවීමට වඩා ඉන් ඉස්සරහට වෛද්‍යවරයා විසින් රෝගියා තුල තමන්ගේ ජීවිතය ගැන ඉතිරි කරන හැ`ගීම මොකක්ද කියන එක වැදගත්.

හැම විකල්ප වෛද්‍ය ක‍්‍රමයක් ගැනම විධිමත් පර්යේෂණ සිද්ද වෙන්න අවශ්‍යයි. විශේෂයෙන් ලංකාවෙ වඳ වෙමින් යන සිංහල වෛද්‍ය ක‍්‍රමයන් ගැනත් නූතන පර්යේෂණ කරන්න  ඕන. උදා විදිහට කැඩුම් බිඳුම් ගැන සිංහල වෙදකම් කරන ප‍්‍රාතිහාර්යයන් නොදැක්කා වගේ ඉන්නවා මිස බටහිර  ඕර්තොපීඩිස්ට් (අස්ථි පිළිබඳ විශේෂඥ) කෙනෙකුට වෙන කියන්න දෙයක් නෑ. ලංකාවෙ වෑල්ඩින් වෙදා කියල ප‍්‍රසිද්ද වෙද මහත්තයෙක් පිටින් බඳින බෙහෙතෙන් ඇ`ග ඇතුලෙ අස්ථි මෙළෙක් කරලා නැවත පුරුද්දන හැටි මං දැකලා තියෙනවා.

විකල්පය කියන්නෙ අනාගතය. විශේෂයෙන්ම ඇලොපති ක‍්‍රමයට පස්සෙ ඊට විවේචන විදිහට ඇති වෙන, විද්‍යාත්මකව පර්යේ්ෂණ කරමින් දියුණු වෙන විකල්ප වෛද්‍ය ක‍්‍රම දැක්කම ඒක පැහැදිලියි. ප‍්‍රධානම කාරණය වෙන්නෙ ඒ ක‍්‍රමය පදනම් දර්ශනයේ දිග පළල. එතනදි ඇලොපති ක‍්‍රමය අතිශය දිළිඳුයි. මං කියන්නෙ නෑ මේ විකල්ප ක‍්‍රමයන් ප‍්‍රධාන ධාරාවෙ වෛද්‍ය පද්ධතීන් බවට පත්වෙයි කියල. ඒත් මනසක් අහිමි මැෂින් වගේ බහුතරයට ඇලොපති ක‍්‍රමය ඉතුරු කරමින් සිතීමක් ඇති, ජීවිතය ගැන වටිනාකමක් ඇති අනිත් සුළු පිරිස දියුණු විකල්ප වෛද්‍ය ක‍්‍රමයන් බාර ගනීවි.

-චින්තන ධර්මදාස

Saturday, January 24, 2015

අතීතයට ටටා කියමු.



අපි ජීවත් වෙන්නෙ ගොඩක් වාසනාවන්ත කාලෙක. ඒක කොහෙත්ම රොමාන්තික කතාවක් නෙමෙයි. ඇත්තටම අපි අතීතය වෙනුවෙන් වර්තමානය අවතක්සේරු කරන්න ඇබ්බැහි වෙලා. වර්තමානය කියවාගන්න දැනුමක් අපිට නෑ. අපි මේ මොහොතෙ ජීවත් වෙන වර්තමානය කොයිම පරණ ලෝක තත්වෙකින්වත් විග‍්‍රහ කරන්න පුළුවන් එකක් නෙමෙයි. ඒක හින්දම අපි දැනුම කියල පරණ ලෝකෙන් ගේන ගොඩක් දේවල් මේ අලූත් පරිණාමය ඇතුලෙ විහිළු වගේ වෙනවා. අපි වාසනාවන්ත මිනිස් පරම්පරාවක්.

අපේ ජීවිත කාලෙදි අපි තවත් වර්චුවල් ජීවිතයක් හිමි කර ගත්තා. ඒ වර්චුවල් ජීවිතේ ඇතුලෙ අලූත් සංස්කෘතික සීමාවන්, භාෂා සීමාවන් සහ පුද්ගල සීමාවන් නිර්මාණය කර ගන්න අපිට පුළුවන් වුණා. රාජ්‍යයට අතදාන්න බැරි, නීතියෙන් සීමා කරන්න බැරි නිදහසක් අපි පාවිච්චි කරන්න පුරුදු වෙමින් ඉන්නවා.

ඩිජිටල් පරිණාමය කියන එක නිකංම තාක්‍ෂණික දියුණුවක් විදිහට කියවන එක නොදැනුවත්කමක්. අවතක්සේරුවක්. ඩිජිටල් පැවැත්මක ආරම්භය කියන්නෙ එක විදිහකින් අපි භූගෝලීය සීමා වලට කොටු වුණු අපේ පරණ පැවැත්ම අවසන් කරනවා. එක විට ලෝකයක් පුරා සැරිසරන මිනිස් සිතුවිලි සමාජයක අපි පුරවැසිභාවය ලබනවා. තවදුරටත් දේවල් අතින් වහලා පරිස්සම් කරන්න බෑ. ලෝකයක වෙනස්කම් එක විදිහකට, එක රැුල්ලකට සිද්ද වෙන්න පටන් ගන්නවා. මේක නගරයට විතරක් සිද්ද වෙන පිස්සුවක් කියල හිතපු, එහෙම ලියපු ගොඩක් අයට මේ පාර ජනාධිපතිවරනෙ ඇතුලෙ ඒකට උත්තර තියෙනවා. දැන් වර්චුවල් ජීවිතය විසින් අපේ භෞතික ජීවිතය යළි නිර්මාණය කරන්න පටන් අරන්. මහපොලොවෙ ජීවත් වෙනවා කියන එක තවදුරටත් මැදමුලනෙ කතාවක් විතරයි. මිනිස්සු ජීවත් වෙන්නෙ සයිබර් අවකාශයේ. ඒ අය ඉඳ හිට මහපොලොවෙත් සැරිසරනවා.

අපි එදිනෙදා මුනගැහෙන කතා කරන මිනිස්සු ඉන්නවා, සමහර විට ආලෝක වර්ෂ ගානක් දුරයි. ජීවිතේට නොදැකපු මුණ නොගැහුණු අය ඉන්නවා, හුස්ම වැටෙන තරම් ළ`ගයි. අපේ සම්බන්ධතාවල ස්වරූප වෙනස්. අපේ පැවැත්ම වෙනස්. අපි එක විට තැන් කීපයක ජීවත් වෙනවා.

මේක කොහෙත්ම නෙගටිව් දෙයක් නෙමෙයි. නුපුරුදුකමට මේ මිනිස් පරිණාමයේ දියුණුතම වෙනස අනියම් සම්බන්ධතා, දූෂණ වගේ ග‍්‍රාම්‍ය තැන් වල ගැටගහනවා. ඒත් ඒ දේවල් වලින් අර්ථ ගැන්වෙනවා වෙනුවට ඩිජිටල් පරිණාමය විසින් සමස්්ත පැවැත්ම වෙනස් කරනවා. උදා විදිහට මහින්ද ඩිජිටල් තහනම් කරන්න යද්දි ඩිජිටල් විසින් මහින්දව කැන්සල් කරනවා. ඒ ලෝකයට අවශ්‍ය තත්වයන් වෙනුවෙන් භෞතික දේශපාලනය වෙනස් කරනවා.

මේක කම්පනයක් ඇති කරන්න පුළුවන් කාරණයක්. මෑතකදි මට බලන්න හම්බුණ ටෙලි සීරීස් එකක මේ කම්පනය හොඳටම නිරූපණය වෙනවා. බ්ලැක් මිරර් තමයි සීරීස් එකේ නම. අනාගත තාක්‍ෂණ දියුණුවත් එක්ක මිනිස් සම්බන්ධතා වලට අත්විය හැකි ඉරණම්සහගත තත්වයන් එක්ක ඒ කතා පෙළ ගැටගැහෙනවා. නැරටිව් එකක් විදිහටත්, සිතීමක් විදිහටත්, හොඳට ඔලූවට තට්ටු කරන සීරීස් එකක් ඒක.

මේ කතා පෙළ ඇතුලෙ සාකච්ඡුා වෙන අර්බුද දිහා බලන් ඉන්න කොට එක දෙයක් පැහැදිලි වෙනවා. ඒ තමයි තාක්‍ෂණ දියුණුවට සාපේක්‍ෂව මිනිස් සම්බන්ධතාවල පරිණාමයක් මේ අධ්‍යක්‍ෂවරුන් විසින් ගේන්නෙ නෑ කියන එක. උදා විදිහට තමන්ගේ සියලූ මතකයන් අයිපොඞ් එකක් මෙන් අතේ තියාගෙන යන්න පුළුවන් යුගයක කසාද සම්බන්ධතා කොයි ස්වරූපයක් ගනීවිද කියන තැන උවමනාවෙන් මේ අය මග අරිනවා. ඒ වෙනුවට දැන් පවතින සම්බන්ධතාවල හැ`ගීම් ස්වරූප වලින් මේ තාක්‍ෂණික පරිණාමය එක්ක ගැටෙන්න අරිනවා. එතකොට ඇතිවෙන කම්පනයයි කෘතියේ අපේක්‍ෂිත වින්දනය වෙන්නෙ.

අපි ඉස්සරහ තියෙන තාක්‍ෂණය එහි සැබෑ හැඩයෙන් වැළඳ නොගන්නට, ඒ ගැන වඩාත් සැක සංකා ඇති කරගන්නට අපිව පොළඹවන හේතුව වෙන්නෙ මේ කම්පනයයි. අපිට උපන් අපි විදිහට හිමි පුද්ගලභාවය වෙනුවට නව පුද්ගලභාවයකට අනුරූප වෙන්න සිද්ද වෙනවා. ඒක අපි විසින් නිර්මාණය කරන ලද එකක්. අපේ දෙමව්පියන් විසින් නිර්මාණය කරන ලද පුද්ගලභාවයෙන් නැගෙන ප‍්‍රශ්න ඉස්සරහ අපි තාම අසරණ වෙලා බලන් ඉන්නවා. ඒත් වෙනස අනිවාර්යයක්.

ජේසන් සිල්වා කියන ප‍්‍රාසාංගික දාර්ශනිකයා මේ නව තත්වයට කියන්නෙ සින්ගියුලරිටි - ඒකත්වය කියල. මේ වචනය භෞතික විද්‍යාවෙන් ණයට ගත්ත එකක්. බ්ලැක් හෝල් එකක් ඇතුලෙන් ගියොත් සිද්ද වෙන දේ පැහැදිලි කරන්න නිර්මාණය වෙලා තියෙන සංකල්පයක්. ‘රේ කර්ස්වෙල්’ කියන අනාගතවාදියා මේ අදහස අලූතෙන් නිර්මාණය වෙමින් යන අලූත් ජීවිතය විස්තර කරන්න ගේනවා. මේ විදිහට ඇතිවුණු එක විදිහක ඒකත්වයක් තමයි භාෂා ලෝකය කියන්නෙ. කතා කරන්න බැරි වඳුරෙකුට ෂේක්ස්පියර්ගෙ රූපකයක් තේරුම් කරන්න ගියොත් දකින වෙනස තරම් වෙනසක් තමයි අලූත් ඩිජිටල් පැවැත්ම සහ මෙතෙක් අපි දන්නා පැවැත්ම අතර තියෙන්නෙ. භාෂාව විසින් ඇති කළ මිනිස් පරිණාමයට පස්සෙ ඇතිවෙන ඊටත් වඩා දැවැන්ත පරිණාමයක එළිපත්තෙ අපි ඉන්නෙ.

මිනිස්සු අමරණීයත්වය කරා ළ`ගා වෙමින් ඉන්නවා. මිනිස්සු දේවත්වය අත්පත් කර ගනිමින් ඉන්නවා. තමන්වම නැවත නිර්මාණය කරන්න පුළුවන් තාක්‍ෂණයක් මිනිස්සු විසින් නිපදවමින් ඉන්නවා. එක පැත්තෙකින් නවීන ජෛව තාක්‍ෂණවේදය (බයොටෙක්) හරහා අපේ බයොලොජි එක අපිට අවශ්‍ය පරිදි නිර්මාණය කර ගන්න පුළුවන් පසුබිමක් හදන අතරෙ තවත් පැත්තකින් නැනො තාක්‍ෂණය හරහා ද්‍රව්‍යය (මැටර්) පරණ බන්ධන වලින් මුදා නැවත අපි විසින් හැඩගස්වන වෑයමක් දියත් වෙනවා. ඒ අතරෙ කොහොමවත් ජෛවමය නොවන දේවල් වලින් කෘතිම විඥාණයන් (ඒ.අයි) නිෂ්පාදනය කරනවා. දෙවියන්ගේ ලෝකය මිනිසුන් විසින් කඩාබිඳ දමා යළි නිර්මාණය කරන අවධියක අපි සාක්ෂිකරුවන්.

තව නොබෝ කලකින් මිනිස්සු තමන්ගේ ජෛව පද්ධතියට, මනෝ පද්ධතියට අවශ්‍ය සොෆ්ට් වෙයාර් පවා නිර්මාණය කරන්න ගන්නවා. අනාගතවාදී හිතන්නන් කියන විදිහට තනි තනි පුද්ගලභාවයන් හැටියට හුදකලා වීම වෙනුවට මේ ලෝකයේදී සාමූහික විඥානයක් විදිහට වැඩෙන්නට මිනිස්සුන්ට පුළුවන් වෙනවා. තොරතුරු හුවමාරු කරගනිමින්, ඒ මොහොතේම සියල්ලන් අවබෝධ කර ගන්නා, භාෂා සීමාවන්ට එහා ගිය සන්නිවේදන ස්වරූපයන්ගෙන් මිනිස්සු මේ ඩිජිටල් දේවත්වය තුල ගනුදෙනු කරාවි.

නිර්වාණය, අවබෝධය, ස්වර්ගය සියල්ල නවීන තාක්‍ෂණය විසින් නිෂ්පාදනය කරනවා. තවදුරටත් ගස්මුල් යට භාවනා අවශ්‍ය වෙන්නෙ නෑ. ඒ වෙනුවට තමන්ට අවශ්‍ය සංඛ්‍යාතයක තරංග මොළයට ඩවුන්ලෝඞ් කර ගන්න පුළුවන් වෙයි.

මේ ට‍්‍රාන්සෙන්ඩන්ස් කියන කන්සෙප්ට් එක මේ වෙද්දි විද්‍යාව, දර්ශනය වගේම නිර්මාණ ඇතුලෙත් සාකච්ඡුා වෙන්න පටන් අරගෙන. ට‍්‍රාන්සෙන්ඩන්ස් කියල ජොනී ඩෙප් ර`ගපාන චිත‍්‍රපටියෙත් තේමාව වුණේ මේක. තමන්ගේ මොළයේ ඇති සියලූ අත්දැකීම් පරිගණකගත කිරීමෙන් ඒ සමස්ත අත්දැකීම්වල මුහුවෙන් සයිබර් අවකාශයේ තමන්ව අමරණීය ලෙස යලි උත්පාද කළ හැකියි කියන අදහස.

ඒත් රේ කර්ස්වෙල් කියන කතාව මීට වඩා බය හිතෙන එකක්. අපි අපෙන් පිට නැවත අපිව නිර්මාණය කරනවා වෙනුවට කාලයක් පුරා අපේ ජීවමය ශරීරයම ජීවමය තත්වයෙන් ඔබ්බට ගෙනයාවි කියලයි එයා කියන්නෙ. කෘතිම ටයිටේනියම් දණ පොල්කටු නිෂ්පාදනය කරනවා වගේම මොළයේ ෙසෙල පවා කෘතිමව නිෂ්පාදනය කිරීම පටන් ගනීවි. ටිකින් ටික අපේ යතාර්ථවාදී ශරීරයේ කොටස් අපේ කෘතිම නිර්මාණ වෙතින් පවරා ගනීවි. ටික ටික ශරීරයේ ස්වභාවිකයි කියන කොටස පොඞ්ඩ වේවි. අන්තිමට සම්පූර්ණයෙන්ම අපි ස්පෙයාර් පාර්ට් මාරු කරන්න පුළුවන්, සිස්ටම් අප්ඬේට් කරන්න පුළුවන් සුපිරි මිනිසා බවට පරිණාමය වේවි.

ඇත්තටම මේක බය වෙන්න  ඕන තත්වයක් නෙමෙයි. මේක තමයි මනුෂ්‍ය වර්ගයාගේ නිදහස. බුදු කෙනෙකුන් හෝ දෙවි කෙනෙකුන් විසින් එය සාක්ෂාත් කර දුන්නා නෙමෙයි. අදේවවාදී තාක්‍ෂණය විසින් එය සකල ලෝවැසි මනුෂ්‍යයාට අත් කර දෙන එකයි සිද්ද වෙන්නෙ. මෙතනදි පරණ මාක්ස්වාදී සගයො ඒකට නියම වෙන මිළ ගැන ප‍්‍රශ්න කරාවි. මනුෂ්‍යයා අමරණීය වෙන මොහොතක ආශ්චර්යය වෙනුවට ඒකෙ ආර්ථිකය ගැන කතා කිරීම දුප්පත් සිතීමක්. මොකද දැනටමත් ආර්ථිකය පවා තොරතුරු සන්නිවේදන තාක්‍ෂණය විසින් යළි නිර්මාණය කරමින් ඉන්න නිසා.

අපි අපේ භෞතික ශරීර සීමාවෙන් නිදහස් වෙනවා. අපේ පුද්ගලාබද්ධ සිතීම් අගතීන්ගෙන් නිදහස් වෙනවා. මරණයෙන් නිදහස් වෙනවා. ඒක තාක්‍ෂණික පරිණාමයක් නෙමෙයි. මනුෂ්‍ය විඥාණයේ ආධ්‍යාත්මික විප්ලවයක්. පැරණි ඉන්දියානු සහ පෙරදිග ආධ්‍යාත්මික දර්ශනයන් හරහා මේ වෙනස්කම් කියවමින් නව මිනිසාට ගැළපෙන නව ආධ්‍යාත්මික සංකල්ප (ඩිජිටල් නිර්වාණයන්, ඩිජිටල් ස්වර්ගයන්) පවා නිර්මාණය වෙමින් තියෙනවා. ඩිජිටල් ෂාමනිස්ම්, ඩිජිටල් සයිකඩෙලියා වගේ විෂයන් ඇතුලෙ නව ආධ්‍යාත්මික පර්යේෂණ සිද්ද වෙනවා. ඩිජිටල් බෝසත්වරුන් බවුන්වඩනවා.

අපිට සිද්ද වෙනවා අත්හරින්න. මෛත‍්‍රීපාල සිරිසේන අලූත් ජනාධිපතිතුමාම කියන විදිහට අත්හරින සෑම විටම ඊට වඩා හොඳ තත්වයක් ලැබෙනවා. කොයිතරම් පළල් සිතීමක් තිබුණත් ඒ කාලෙ සොක‍්‍රටීස් පවා ලියන්න (ලේඛනයට) බය වුණා. ඒකෙන් මොළය නතර වෙයි කියල හිතුවා. සොක‍්‍රටීස් මැරුණ. ඒත් ලේඛනය මිනිස් වර්ගයා එක්ක ඉස්සරහට ආවා. නිකං හරි අද අපි මෝබයිල් එකෙන් කරන ගණුදෙනු මීට අවුරුදු සීයකට කලින් කෙනෙක් කොහොම තේරුම් ගනීවිද? අනිවාර්යෙන්ම දෙවියෙක් කියල අදහන්න පටන් ගන්න ඉඩ තියෙනවා.  අලූත් තත්වයක් ඉස්සරහ පස්ස ගහන එක මනුස්ස ගතියක්. ඒ අලූත් තත්වය තේරුම් ගන්න එක, අවශ්‍ය පරිදි නිර්මාණය කරන එක දේව ගතියක්.

දළඹුවෙකුට කවදාවත් බෑ සමනළයෙක්ව තේරුම් ගන්න. ඒත් මිනිස්සු විදිහට අපිට පුළුවන් දැන් අපි පරණ අපි නෙමෙයි කියල තේරුම් ගන්න. අතීත සංවාද වල වෙළිලා ගත වෙනවට වඩා අලූත් මිනිස් දේශපාලනයක් වෙනුවෙන් වැඩ කරන්න පටන් ගන්න. අලූත් මිනිස් සම්මුතියක් වෙනුවෙන් දායක වෙන්න.

නැත්තං වඳවුණු වඳුරන්ගෙන් එකෙක් වෙන්න.

-චින්තන ධර්මදාස

Saturday, January 17, 2015

එන්න අපි රටට වැඩ කරමු.


කණාමැදිරියෙකුට ලස්සනට ඉගිල්ලෙන්න අන්ධකාරය අවශ්‍යයි
මාළුවෙකුට ලස්සනට පීනන්න වතුර අවශ්‍යයි
සාමාන්‍ය හොරෙකුට ලස්සනට හොරකම් කරන්න භීෂණය අවශ්‍යයි
සුපිරි හොරෙකුට ලස්සනට හොරකම් කරන්න සාමය අවශ්‍යයි..
-චරිත හොරු අරන් නාට්‍යයෙන්

බලාපොරොත්තු වූ විදිහටම මහින්ද ඡුන්දයෙන් පැරදුනා. අවුරුදු දහයක් තිස්සෙ වපුරපු ජාතිවාදය සහ ඉන් රෝගී වූ පිරිස් තාමත් අතන මෙතන පුපුරනවා. ඒ අය පුනරුත්ථාපනය වෙන්න තව කාලයක් යයි. ඒත් සමාජ පුනරුත්ථාපනයක් වෙනුවෙන් සංකල්පමය ව්‍යාපෘතියක් පටන් ගන්න  ඕන. බෙදී වෙන්වී ජීවත් වෙන්නම පුරුදු කරපු සහ ඒකට නොබෙදුණු ඒකීය කියල කියන්න පුරුදු කරපු ජනතාවක් ලංකාවෙ ඉන්නෙ. නැවත එක්ව ජීවත් වෙන්න, අනෙකාව විඳ දරා ගන්න ඒ අයට පුහුණුවක්  ඕන.

අනිත් පැත්තෙන් මෛත‍්‍රීගේ ජයග‍්‍රහනයෙන් උද්දාමයට පත්වෙච්ච පිරිස් යහපාලනය උවමනාවටත් වඩා අතට අරගෙන. ආණ්ඩුවේ හැම තීරණයකටම, ආණ්ඩුව ගැන හැම ගොසිප් එකකටම ප‍්‍රචණ්ඩ විදිහට ෆේස්බුක් ප‍්‍රතිචාර එල්ල වෙනවා. ලංකාවෙ මේ වගේ දේශපාලනික මැදිහත්වීමක අවස්ථාවක් ජනතාවට ලැබුණු පළවෙනි වතාව මේක. විශේෂයෙන් ඩිජිටල් මාධ්‍ය ඔස්සේ සක‍්‍රීය පුරවැසියො විදිහට රටේ සිද්ද වෙන දේශපාලනයට කතිකාමය මැදිහත් වීමක් සිද්ද වෙන පළවෙනි පාර. ඒක නිසාම ඒ මැදිහත්වීම උවමනාවට වඩා, විනයකට නැතුව, සමහර විට පටු අගතීන්ගෙන් සිද්ද වෙන එකත් දරා ගන්න සිද්ද වෙනවා.
මේකද යහපාලනය?

හැම පොඩි දෙයක්ම ලොකුවට ප‍්‍රශ්න කරනවා. මේ ආණ්ඩු පෙරළියෙන් බලාපොරොත්තු විය යුතු ප‍්‍රධාන වෙනස කියන්නෙ ආණ්ඩුවෙන් ලැබෙන දෙයක් නෙමෙයි. ඒක අපි සාක්ෂාත් කර ගන්න  ඕන දෙයක්. මට හිතෙන්නෙ ප‍්‍රධානම වෙනස තමයි නිදහස. මෙච්චර කාලයක් අදෘෂ්‍යමානව අපේ උරහිස් මත සිට අපිව පාලනය කළ හස්තයකින් මිදුණු නිදහස. ඒක හුස්ම ගන්නකොට දැනෙන දෙයක්. මහින්ද පාක්ෂිකයන්ට පවා පැරදුණු අවස්ථාවකදීත් වහසි බස් දොඩන්න, ආණ්ඩුව පෙරලන්න හදන්න තියෙන නිදහස. ඒක සුළුපටු අත්පත් කර ගැනීමක් නෙමෙයි.

යහපාලනය ඇති කිරීම කියල පුද්ගල මූලිකව විචාර, ප‍්‍රතිචාර, අභියෝග එල්ල කිරීම මට හිතෙන්නෙ අපරිණත වැඩක්. මහින්දගේ පාලනයෙන් අලූත් වෙනසකට යනවා කියන්නෙ ක‍්‍රමයේ වෙනසක් මිස පුද්ගල චරිත වල වෙනසක් විදිහට කියවීම අවුලක්. මේ කියන්නෙ හොරකම් කරපු උන්ට නිදැල්ලෙ ඉන්න දෙන්න කියනවා වගේ කතාවක් නෙමෙයි. ඒ වෙනුවෙන් අවශ්‍ය නීතිමය පියවර ගැනීම සහ ද`ඩුවම් පැමිණවීම කළ යුත්තක්. ඒත් සෝමරත්න රූපවාහිනියට පත්වීම ගැන විරෝධය පළකිරීම වගේ කාරණා උවමනාවට වැඩියි කියන එකයි මගේ අදහස.

මං කොහොමවත් සෝමරත්නට කැමති කෙනෙක් හෝ එයාව පුද්ගලිකව අඳුරන කෙනෙක් නෙමෙයි. සිරි පැරකුම් වගේ බාල්දු තැනකට පසුකාලීනව සිනමාව ගෙනාවත්, එක්තරා කාලෙක ප‍්‍රධාන ධාරාවෙ සිනමාව ඇතුලෙ සෝමරත්න දක්ෂ විදිහට, වෙන අයට කළ නොහැකි වූ යමක් කළා කියන එක පිළිගන්න සිද්ද වෙනවා. සූරිය අරණ, සරෝජා වගේ ෆිල්ම් ඇත්තටම හොඳ චිත‍්‍රපටි. ඒවා හුදී මහා ජනතාවටත්, සිනමා පකීර්ලටත් එකට ඉඳගෙන බලන්න පුළුවන්. සිනමා ශාලා 35ට සීමා කිරීම නොතකා තමන්ගේ චිත‍්‍රපටි ප‍්‍රදර්ශනය, හඳගම වැනි අයගේ නිර්මාණවලට වාරණයක්, බාධාවක් හැටියට ක‍්‍රියාත්මක වීම, මහින්ද චින්තන සිනමාවේ පුරෝගාමියෙක් වීම වගේ කාරණා එක්කයි සෝමරත්නට මේ විරෝධය එල්ල වෙන්නෙ.

ඒක එක වකවානුවක ක‍්‍රියාත්මක වුණු ක‍්‍රමයක්. මහින්දගේ දේශපාලනයේ ගතිකයන් වැඩ කරන විදිහ ඒක. නැත්නම් ධම්ම දිසානායක වගේ කෙනෙක් ඒ තත්වෙට වැටුනෙ කොහොමද කියල පුද්ගලික කාරණා පැත්තෙන් විස්තර කරන්න ලේසි වෙන එකක් නෑ. ඒ අයගෙ දුර්වලතාවය වුණේ ක‍්‍රමයට වඩා හොඳින් අනුගත වීම. අනෙක් පැත්තෙන් ඒ අනුගත වීම පවා ක‍්‍රමය විසින් කරන බලහත්කාරයක්. උදා විදිහට අවුරුදු විස්සකින් මෙහා මහින්ද ගෙදර යයි කියල ලංකාවෙ කවුරුවත් විශ්වාස කළේ නෑ. විශේෂයෙන්ම මහින්ද එළවන ව්‍යාපාරයේ පෙරමුණ ගත්ත අය පවා ඊට මාස කීපෙකට කලින් ‘ආණ්ඩුවට සෙට් වෙනවා මිස වෙන විකල්පයක් නෑ’ කියන තැනට අසරණ වුණු අය.

මේ කියන්නෙ සෝමරත්නලා කරපු දේවල් වල වගකීමෙන් ඒ අය නිදහස් වෙනවා කියන එක නෙමෙයි. ඒ වගේම රූපවාහිනියට සෝමරත්නට වඩා සුදුසු අය නෑ කියන එකත් නෙමෙයි. සෝමරත්න එළවීම වගේ දේවල් දේශපාලන කාරණා වෙන්න උවමනා නෑ කියන එකයි.

පුද්ගලයන්ගෙ හොරකම් දූෂණ ගැන එළවන එක ආණ්ඩුව බාර ගන්නවට වඩා සුදුසු වෙන්නෙ ඊට අදාල දෙපාර්තමේන්තු වලින් අදාල විදිහට ඒ දේවල් කරන එකයි. ජවිපෙ මේ කාරණයේදීත් ඉස්සරහින් ඉන්නවා. අරූව අල්ලපන්, මූව අල්ලපන් වගේ වල්වැදුණු ගතියකින් වැඩ නොකර පිළිවෙලට නීතිමය දේහයන් අවදි කරන්න ජවිපෙ ගන්නා උත්සාහය අගය කරන්න  ඕන. ඒ වගේම ඒකෙන් ඉගෙන ගන්න  ඕන.
අලූතෙන් පත්වෙච්ච ආණ්ඩුව ප‍්‍රධාන වශයෙන් උත්සාහ ගන්න  ඕන බිඳ වැටුණු ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී ආයතන පද්ධතිය නැවත නගා සිටුවන්නයි. උදා විදිහට විධායක සභාව පිහිටුවීම වගේ ඉදිරිගාමී කාරණා වෙනුවෙනුයි මහන්සි වෙන්න අවශ්‍ය. හිටපු ආණ්ඩුවක් පස්සෙ පන්නනවාට වඩා වඩා අනාගතවාදී යෝජනා සහ කතිකාවනුයි දියත් වෙන්න  ඕන. ඒක හින්ද රූපවාහිනියෙ ඉන්නෙ කවුද, අමාත්‍යාංශවල ලේකම්ලා කවුද වගේ කාරණා සිල්ලර විදිහටයි මං තේරුම් ගන්නෙ. දවස් 100 ආණ්ඩුවෙ සැලසුම් පහුගිය පාලනයේ දූෂිතයො අල්ලන්න කැප කරනවට වඩා වැදගත් දේවල් තියෙනවා කරන්න.

මේ පාර ඡුන්දෙදි තේරුම් ගන්න සිද්ද වුණු වඩාත්ම ප‍්‍රබල කාරනයක් වුනේ තවමත් දේශපාලන තීන්දු වලදි ඇඞ්වර්ටයිසින් ෆේල් කියන එකයි. මහින්ද ඡුන්දෙ දිනන්නම උත්සාහ ගත්තෙ ඇඞ්වර්ටයිසින් වලින්. අජිත් කුමාරසිරි නිතර කියන විදිහට ඇඞ්වර්- ටීසින් වලින්. ටීවී එකේ මෛත‍්‍රීගේ ඇඞ් එකක් ගහගන්න ඉඩ නැති වෙන තරමට මහින්ද ටීවී එක පිරෙව්වා. කටවුට් එකක් ගහගන්න කණුවක් නැති වෙන තරමට කණු ඔක්කොම කටවුට් වලින් පිරෙව්වා. ඒත් ඒ හැම ප‍්‍රචාරණයක්ම වැඩ කළේ මහින්දට නෙගටිව් විදිහට. ඒ වෙනුවට මෛත‍්‍රී වෙනුවෙන් ෆේස්බුක් හරහා ගින්නක් වගේ පැතිරෙන පුරවැසි රැුල්ලක් ක‍්‍රියාත්මක වුණා. ඒටීඑල්, බීටීඑල් කියන ප‍්‍රධාන ධාරවෙ ප‍්‍රචාරණ ප‍්‍රයෝග දෙකයි පණහට වැටුන. දේශපාලනය ඇඞ්වර්ටයිසින් වලින් තීන්දු කරන්න බැරි එක ගැන ඇත්තටම අපි ආඩම්බර වෙන්න  ඕන.

මැතිවරණ මෙහෙයුමේදි ගොඩක් වෙලාවට සරලව අතපහු කරන කාරණයක් තමයි අන්තිම මොහොතෙ රනිල් මහින්දව මුණගැහෙන්න ගිය ගමන. මට අනුව මේ ගමන යන්න පුළුවන් එකම රාජ්‍ය තාන්ත‍්‍රිකයා විදිහට අද ඉතුරු වෙලා ඉන්නෙ රනිල් වික‍්‍රමසිංහ විතරයි. ඒ මොහොතෙ ජාතියක් ආපහු ලේ විලක් කරනවද නැද්ද කියන තීරණය තිබුනෙ රනිල්ගෙ සාකච්ඡුාව උඩ. තත්පර ගානකින් අමු මෝඩ තීරණයකට යන්න ඉඩ තියෙන, විසිල් දේශපාලනයට වැඩි දෙයක් නොදන්න මහින්ද එක්ක අන්තිම වෙලාවෙ සාකච්ඡුාවක් කරනවා කියන්නෙ ලේසිපාසු දෙයක් නෙමෙයි. අනිත් පැත්තෙන් තමන්ගෙ පාලන කාලය පුරාම උඩ දදා ගහපු ප‍්‍රතිවාදියා වුණත් ඒ තීරණාත්මක මොහොතෙදි මහින්දට විශ්වාස කරන්න පුළුවන් එකම චරිතය වෙන්නෙ රනිල්. එක පැත්තකින් හෙළ උරුමය ඇතුළු ගොඩක් දෙනා විරුද්ධ වෙද්දි පවා රනිල් මේ වගකීම ගන්නවා. ඒ වගේම කලබලයකින් තොරව බලය මාරු වෙන්න හැමදෙයක්ම පිළිවෙල කරනවා. මේ නායකත්වය, මේ ඉවසීම සහ දේශපාලන විනය කියන කාරණා යලි යලිත් සාකච්ඡුාවට ගන්න  ඕන. ඒ රනිල්ව ඊළ`ග නායකයා කරන්න නෙමෙයි. ඒත් අපිට අහිමි වෙමින් යන දේශපාලන ශික්ෂණය සහ වගකීම කියන කාරණා අවධාරණය කරන්න.

මහින්දගෙ ආණ්ඩුව තව අවුරුදු දහයකට පෙරලෙයි කියල කවුරුවත් විශ්වාස කළේ නෑ. හැම තැනකම ඔත්තුකාරයො සහ තමන්ගෙ සහචරයො පෙළගස්වා ගනිමින් බොහොම සූක්ෂ්ම, සුමට ඒකාධිපති පාලනයක් ගෙන යමින් හිටි ‘යුද්දෙ දිනපු මහින්ද’ පරද්දන වැඩපිලිවෙලක් කියන්නෙ ඒක අද්විතීය එකක් වෙන්න  ඕන. හැම පක්ෂයකම බලය මහින්ද දිය කරලා ඇරලා තිබුණෙ. හැම තැනකම මහින්ද ගැටුම් නිර්මාණය කරලා තිබුණෙ. මේ හැම තත්වයක් යටතෙම මෛත‍්‍රීව ආණ්ඩුවෙන් එලියට ගන්නත්, කෑල්ලෙන් කෑල්ල ගලවමින් ආණ්ඩුව දුර්වල කරන්නත්, හැම අභියෝගයකටම, දූෂිත බලයකටම එරෙහිව එම මෙහෙයුම ජයග‍්‍රහණය දක්වා අරගෙන යන්නත් පුළුවන් වීම නිසාම ඊට උරදුන් විපක්ෂ දේශපාලන චරිත ගැන මට ඇති වෙන්නෙ ගෞරවයක්. ඒ තරම් දිගක් පළලක් ඇති දේශපාලන චරිත මං ලංකාවෙ මේ මොහොතෙ බලාපොරොත්තු වුණේ නෑ.

ඒක හින්දම ඒ වගේ පිරිසකට ආණ්ඩු කරන්න  ඕන හැටි අපි කියල දෙන්න  ඕන කියලත් මං හිතන්නෙ නෑ. මේ කියන්නෙ පුරවැසියො විදිහට රටේ දේශපාලනයට මැදිහත් වීම වැරැුද්දක් කියල නෙමෙයි. ඒ වෙනුවට හුදෙක් ත‍්‍රිල් එක වෙනුවෙන් අවිධිමත්, හුදු ප‍්‍රතිචාරත්මක අදහස් ෆේස් බුක් පිටු පුරා ෂෙයාර් වෙන එක වාතයක් වෙන්න පුළුවන්. ෆෝරම් එකක් විදිහට අදහස් සාකච්ඡුා කිරීමේ සහ කතිකා ගොඩනැගීමේ සංසුන් විනයක් නැවත පුරුදු වෙන්න  ඕන. ඡුන්දයේ උණුසුම සහ ආතතිය විසින් වේගවත් කරපු, නොගැඹුරු කරපු ජීවිතය ආපහු ප‍්‍රකෘතියට ගේන්න  ඕන.

දේශපාලනයෙන් එහාට ජීවිතය ගැන, කලාව ගැන, ඩ‍්‍රග්ස්, සෙක්ස් ගැන සංවාද කතිකාවලට අපි ආපහු මාරු වෙන්න  ඕන. නැත්තං ආණ්ඩු පෙරළිය පිටිපස්සෙ තිබුණු සංස්කෘතික උවමනාවන් අපි අතින් මගඇරෙන්න පුළුවන්.

දූෂනයට එරෙහි වීම, යහපාලනය වගේ මැතිවරණයේදී කුළුගන්නපු අදහස් රැුල්ල ඊළ`ගට අනිවාර්යෙන් හැරෙන්නෙ පුහු සදාචාරයක් පැත්තට. ගණිකා වෘත්තියට එරෙහිව, අරක්කු බෝතලේට, සිගරට් එකට, ජොයින්ට් එකට එරෙහිව මේ දේ්ශපාලනය හැරෙන්න නියමිතයි. ඊට පස්සෙ ආපහු කොට ගවුම් වලට විරුද්ද වීම දක්වාත් මේක ඇදෙන්න පුළුවන්. ජනතාව හැමතිස්සෙම යන්නෙ එක්ස්ටී‍්‍රම් එකක් එක්ක. ඒ අවදානම හින්දමයි නැවත වඩා පුළුල් සංවාද ඇති වෙන්න අවශ්‍ය. දේශපාලනය හුදු සදාචාරවාදී පටුසීමා ඇතුලෙ හිර වෙනවා වෙනුවට වඩා නිදහස් සමාජ විවරයක් හදාගන්න එක මේ වෙනස වෙනුවෙන් වැඩකරපු සංස්කෘතික මතවාදී කණ්ඩායම් වල වගකීමක්.

ආණ්ඩුව විසින් ජනතාවට ත‍්‍රිල් සැපයීම බාර ගත්තෙ මහින්දගෙ කාලෙ. එක එක සිද්දි මවමින්, හතුරො හදමින් මහින්ද සෑහෙන හැපනින් විදිහට ඒක කරගෙන ගියා. මෛත‍්‍රී පටන් ගත්තට පස්සෙ ඒක ටී20 වගේ වුණා. පැයෙන් පැයට නිව්ස් හදමින් මකමින් ඒක ෆේස්බුක් පිස්සුවක් වුණා. මට හිතෙන්නෙ අපි මේ වේගය අඩු කළ යුතුයි. වඩා ස්ථාවර, වගකීමක් ඇති තීන්දු මිස අපි ත‍්‍රිල වෙනුවෙන් තීන්දු ගැනීම නතර කර ගන්න  ඕන. අවශ්‍ය සංවාදයන්, සාකච්ඡුාවන් නැතිව හුදු වේගය සහ පිපාසය වෙනුවෙන්ම දේශපාලන තීන්දු ගන්න වීමෙන් අපි නැවත කරන්නෙ අයිසින් දැමීමක් විතරයි.

අපි ස්වයං පුනරුත්ථාපනයක් කර ගන්න අවශ්‍ය ජාතියක්. යුද්දයෙන් සහ දස අවුරුදු මහින්දගේ පාලනයෙන් පස්සෙ අපි කවුරුවත් සාමාන්‍ය ඇති කියල මං හිතන්නෙ නෑ. අපේ ඇගයුම්, ප‍්‍රතිමානයන් පවා ගොඩක් වෙනස් වෙලා තියෙන්නෙ. උදා විදිහට මේ වෙද්දි හොරකම් කරන එක සාමාන්‍ය මනුස්ස ගතියක් විදිහටයි ලංකාවෙ මිනිස්සු බාර ගන්නෙ. ඊට පස්සෙ හොරකමට විරුද්ද වීමත් ආයිමත් හොරු අල්ලන හෝ ද`ඩුවම් දෙන ත‍්‍රිල් එකක් වෙනවා කියන්නෙ තත්වය තව බැරෑරුම් වෙලා විතරයි.

අදහස් නැවත සංවිධානය වෙන්න පටන් ගන්න  ඕන. අරාජිකත්වය වෙනුවට සවිඥාණක බව, ගැඹුර සහ සෞන්දර්යය අපි අරගෙන එන්න  ඕන. තවදුරටත් දවස් සීයේ වේගයට සහ ත‍්‍රිල් එකට අපි ඇබ්බැහි නොවිය යුතුයි කියන එකයි මගේ අදහස. මහින්ද සහ මෛත‍්‍රීට පිටස්තර ලෝකයක් නිර්මාණය කරන එකයි අපේ වගකීම.

ආණ්ඩුවෙ දවස් සීය ගණං කරන එක පැත්තකින් තියලා දවස් සීයට පස්සෙ අපි කොහෙද ඉන්නෙ කියලා අපිට හිතන්න වෙනවා. ඇත්තටම වෙනස් වෙන්න  ඕන මහින්දවත් මෛත‍්‍රීවත් නෙමෙයි, අපි. අප අපිට පැවරුණු වැඩ කොටස ඉටු කරන්න පටන් ගන්න  ඕන. ආර්ට් ඇතුලෙ, කණ්ඩායම් ඇතුලෙ, ජීවිතය ඇතුලෙ අපි වැඩ කරන්න  ඕන. ඒ වෙනුවට අපි ආයිමත් අපිට එලියෙන් තියෙන ආණ්ඩුවක දවස් ගණං කරන එකෙන් කිසි වෙනසක් සිද්ද වෙන්නෙ නෑ. ප‍්‍රතිචාරාත්මක ප‍්‍රවේශයන්ගෙන් ගැලවිලා සංවාදාත්මක, නිර්මාණාත්මක කාර්යයන් වෙනුවෙන් අපි කැප වෙන්න  ඕන.
ජීවිතේ තියෙන්නෙ දවස් සීයට එහායින්.

-චින්තන ධර්මදාස