Saturday, August 1, 2015

සාද්ගේ රමණය සහ පැසොලිනිගේ මරණය


ඩිජිටල් ෆිල්ම් ඇකඩමියෙ සතියෙ සිනමා සාකච්ඡුාව වෙනුවෙන් පැසොලිනිගෙ ‘සාලො’ පෙන්නුවා කියල මට මතක් කළේ භූපති. කලින් වතාවක් දෙකක් මේ පෝස්ටරය මගේ ඇහේ වැදුනත් නතර වෙලා බලන්න ඉස්පාසුවක් තිබුනෙ නෑ. ඇකඩමියෙන් මේ කරන චිත‍්‍රපටි ප‍්‍රදර්ශනය හා සංවාදය ගොඩක් හොඳ දෙයක්. ඒ වගේම උනන්දුවෙන් සහභාගි වෙන පිරිසක් ඒකට හැදුන එකත් හොඳ ලකුණක්.


ඒත් සාලො පෙන්නපු කතාව ඇහුන ගමන් මගේ ප‍්‍රශ්නය වුනෙ ‘මොන එකකට ඒක පෙන්නුවද?’ කියල.

භූපති ගොඩක් කැමති චිත‍්‍රපටියක් ඒක. ෆැසිස්ට්වාදය සේඩිසම් (පරපීඩකකාමය) සමග එකට තියාගෙන කරන දේශපාලනික භාවිතාව ගැන ත‍්‍රිල් එක සිනමාවට වඩා ඒකට හේතු වෙන්න ඇති කියල මට හිතුනත් භූපතිගෙ ප‍්‍රශ්නය වුනේ ‘ඇයි ඒක ආර්ට් නෙමෙයිද?’ කියන එක.

ඒක මට ආපහු හිතන්න බල කළා. මොකද්ද ආර්ට් කියන එකට නිර්වචනයක් අපිට හොයාගන්න බැරි වුණත් මොකද්ද ආර්ට් නොවෙන්නෙ කියන එක ඇතුලෙ අපිට ආර්ට් ගැන සිතීම පළල් කරන සංවාදයකට යන්න පුළුවන්. සාලො ෆිල්ම් එකට වුණත් ඒකෙ සැබෑ අර්ථයට වැඩි අර්ථයක් ලැබෙන්නෙ ( ඕවරේටඞ් අගය කිරීමක්) මේ සාකච්ඡුාව ඇතුලෙ. එහෙම නැතුව කෘතියක් ආර්ට්ද නැද්ද කියල අහන එක හිස් ප‍්‍රශ්නයක්. ආර්ට් හෝ ආර්ට් නොවන කෘතීන් කියල දෙයක් නෑ.

සාලො කියන්නෙ මට අනුව අත්වැරැද්දක්. ඒත් ඒ අත්වැරැුද්ද ඊට කලින් සිද්ද නොවූ නිසාම ඊට හිමිවෙච්ච තැනක් තියෙනවා. ඒක වඩාත්ම උත්සන්න කළේ පැසොලිනිගෙ මරණය. මේ මරණය ෆැසිස්ට්වාදීන් විසින් මේ චිත‍්‍රපටය නිසා කළ එකක් විදිහට කුමන්ත‍්‍රණ න්‍යාය හැඩගැසීම ඇතුලෙ සාලො දිහා  ඕනවට වඩා ලොකු විදිහට බැලෙනවා.

පැසොලිනි කියන්නෙ විවෘතවම සමලිංගික ජීවිතයක් ගත කරපු කැරලිකාර චරිතයක්. එයාගෙ ලිංගික ජීවිතය ඇතුලෙ එයා ස්වපීඩකකාමියෙක්. එයාව ළ`ගින් ආශ‍්‍රය කරපු යාලූවො කියන්නෙ සමහර දවස්වල ?ට එයා තමන්ට කරගන්න වධදීම් ඇතුලෙ එයාව කලින්ම මැරෙන්න ඉඩ තිබුන කියල. ක‍්‍රම විරෝධී ජීවිතයක් ඇතුලෙ පැසොලිනි දිගටම අරගල කළා. සිනමාව කියන්නෙ එයාගෙ එක මාධ්‍යයක් විතරයි. එයාට ඇත්තටම  ඕන වෙලා තිබුනෙ කවියෙක් වෙන්න.

එයා කොමියුනිස්ට්වාදියෙක්. ඒත් පිටුවහල් වුණු කොමියුනිස්ට්වාදියෙක්. නව යොවුන් වියේ ගැටවරයන්ට අතවර කිරීම හේතුවෙන් සහ ප‍්‍රසිද්ද ස්ථාන වල නිරුවත පෙන්නීම වගේ දේවල් නිසා කොමියුනිස්ට් පක්ෂයෙන් විතරක් නෙමෙයි කරමින් හිටපු ඉගැන්වීම් කටයුතු වලින් පවා පැසොලිනිව එලියට දානවා. එයා හැමදේටම විරුද්දව කැරළි ගහනවා. උදා විදිහට එක ශිෂ්‍ය අරගලයක් වෙලාවෙදි සියලූ බුද්ධිමතුන්, දේශපාලන ක‍්‍රියාකාරීන් ශිෂ්‍යයන් වෙනුවෙන් හිටගනිද්දි පැසොලිනි තනියම ශිෂ්‍යයන්ට තඩිබාන පොලිස්කාරයො වෙනුවෙන් හිටගන්නවා. පොලිසියට යන්නෙ හරිහැටි අධ්‍යාපනය ලබන්නවත් හැකියාවක් නොතිබුණු අය කියල ඔවුන් වඩාත් පීඩිත කොටස විදිහට පැසොලිනි දකිනවා. මේ රැුඩිකල් වීමේම ප‍්‍රතිඵලයක් විදිහටයි මං සාලො දකින්නෙ.

‘පැසොලිනිට තිබුණු ප‍්‍රශ්නය වුනේ එයාට එකපාර මාක්ස් හා ජීසස් කියන දෙන්නත් එක්කම සංසර්ගය කරගන්න  ඕන වෙලා තිබුණු එක’
-ජොනතන් රොසන්බම්

මාර්කස් ඩි සාද්ගෙ දින 120ක ගුද සංසර්ගය (120 ඬේස් ඔෆ් සොඩොමි) කියන පොත මත පදනම් වෙලා, ඒක මුසොලිනිගේ කාලයට ගලපලා, ඩාන්ටේගේ ඩිවයින් කොමඩි එකේ සිව් රංග ආකෘතිය පාවිච්චි කරලා, බලයේ බිහිසුණු බව කොයිතරම් දුර යන්න පුළුවන්ද කියන ගැඹුරු දේශපාලනික ප‍්‍රකාශනයක් විදිහට සාලො කියවන්න පුළුවන්. ඒක තමයි ලෝකය පුරා මේක අමාරුවෙන් හෝ නැරඹිය යුතු විශිෂ්ට චිත‍්‍රපටියක් විදිහට දකින විචාරකයො ගොඩක් පෙනී ඉන්න තැන.

ඒත් සාද්ව එහෙම ෆැසිස්ට්වාදය එක්ක ගලපන්න පුළුවන්ද? සාද්ගේ ලිඛිතය ෆැසිසිට්වාදී පසුබිමක් ඇතුලෙ රූපයට නගන්න පුළුවන්ද? ආවේගය ඇතුලෙ පැසොලිනිට අතපහු වෙන්නෙ මේ සිතා බැලීම.
රෝලන්ඞ් බාත් මේ කාරණය ගොඩක් ලස්සනට පැහැදිලි කරනවා. අන්තිමට සාද්ගෙවත් ෆැසිස්ට්වාදයේවත් නොවෙන තැනක මේ ආතක්පාතක් නැති නිර්මාණය නතර වෙනවා. පැසොලිනිගෙ අතින් සාද්ගේ විෂය සහ ෆැසිස්ට්වාදයේ විෂය කියන දෙකම විකෘති වෙනවා කියල බාත් පැහැදිලි කරනවා. ඒක නිසාම දේශපාලනමය වශයෙන් හෝ සැඩිස්මය වශයෙන් හෝ සාලො සමග එකගවෙන්න බැරි වීම අතිශය සාධාරණයි කියල එයා කියනවා.

එක පැත්තකින් ෆැසිස්ට්වාදය හෝ සේඩිසම් කියන අමු කතිකාව සහ අනෙක් පැත්තෙන් පරණ ගුහා චිත‍්‍රයක් තරමට පිරිමැදුනු ලිඛිතයක් අතර පැසොලිනිගෙ සාලො අනාථ වෙනවා කියලයි බාත්ගෙ අදහස. ඒක කිසිවිටෙක සංකේතයක් හෝ රූපකයක් වෙන්නෙ නෑ කියල එයා කියනවා.

‘සාලො චිත‍්‍රපටියෙ ප‍්‍රබලත්වයට බෙහෙවින්ම සාද් විසින් ලියන ලද ලිඛිතය ඉවහල් වන අතරම, සාද්ගේ විස්තර එකින් එක රූපයට නගමින් පැසොලිනි විසින් එම ලිඛිතය සහ මෑත කාලීන දේශපාලන කතිකාවන් තුවක්කුවක් දික් කරලා බලහත්කාරෙන් කරන ලද මංගල්‍යයක් මෙන් ගලපන ලද නමුදු....’
(කියල රොසන්බම් බාත්ගෙ පැහැදිලි කිරීම නැවත කියවනවා)

සාලො කියන්නෙ මාස්ටර්පීස් එකක් කියන මතයට කොහොමත් වැඩි ඉඩක් තියෙන නිසාම ඊට විකල්ප අදහස් වලට තියෙන කුඩා හෝ ඉඩ වඩාත් වැදගත්. සාලො කියන්නෙ මාස්ටර්පීස් එකක්ද නැත්තං පරණ පුරුදු සූරාකෑමමද කියල ඉන්ටර්නෙට් එකේ සංවාදයක් තිබුණ. එතනදි කෙනෙක් කියල තිබුනෙ,

‘මේ චිත‍්‍රපටිය ඉතිහාසය ගැන තියෙන කුතුහලය කියන කාරණයෙන් ගැලෙව්වොත් ඇත්තටම මොකක්ද ඉතුරු වෙන්නෙ? චිත‍්‍රපටියට කලින් අකුරු වලින් කියන ඉතිහාස පසුබිම හෝ සාද්ගේ පොත ගැන තියෙන යම් දැනුමක් ආදී චිත‍්‍රපටියට බාහිර කාරණා බැහැර කලොත් සාලෝ කියන්නෙ ප්ලොට් එකක් නැති, චරිත ගොඩනැංවීමක් නැති හිස්තැනක් විතරයි.

මේ චිත‍්‍රපටියෙන් පරිභෝජනවාදය සහ ෆැසිස්ට්වාදය අතර සම්බන්ධයක් ගේන්න හදනවා නම් ඒක සම්පූර්ණයෙන්ම ෆේල්. හරිහමන් සංදර්භයක් නැතුව රූපකයකට වැඩ කරන්න බැරි වෙනවා. සාලො තියෙන්නෙ සීල් කරපු පරිසරයක. ඒකෙ අපි දකින්නෙ අධ්‍යක්‍ෂවරයාගෙ පරපීඩකකාමය විතරයි. ඒ අතරෙ එයා සිනමා උපක‍්‍රම පාවිච්චි කරනවා මේක බලන් ඉඳීම නිසා අපිත් වැරදිකාරයො කියන හැ`ගීම ඇති කරන්න’

ඊට අමතරව ‘මාස්ටර්පීස් ඔෆ් ෂිට්’ සහ ‘මාස්ටර්ප්ලොයිටේෂන්’ වගේ හැඳින්වීම් පවා සාලො ගැන මතුවෙලා තිබුන. ඒ කොහොම වුණත් සිනමා කෘතියක් නරඹද්දි මට පුද්ගලිකව අධ්‍යක්‍ෂවරයා ප‍්‍රතික්‍ෂේප වෙන තැනක් තමයි එයා මාව (නරඹන්නාව) ටෙස්ට් කරන්න එන එක. සාලො උවමනාවෙන්ම අපි තුල ජුගුප්සාව ඇති කරන්න ද`ගළන හැටි මට අනුව ළාමකයි. ඒක සිනමා පර්යේෂණයකට සහභාගි වීමක් මිස කෘතියක් නැරඹීම හෝ රස විඳීමක් නෙමෙයි.

‘ඒක මොකට පෙන්නුවද ?’ කියල මට කියවුනේ තවත් අදහසක් හින්ද. සාලෝ වගේ චිත‍්‍රපටියක් ප‍්‍රදර්ශනය කරලා ඒක මාරයි, පිස්සු හැදෙනවා වගේ කතා ගොඩක් කිව්වම ඊළ`ගට පොකුරු පිටින් හැදෙන්න පටන් ගන්න ෂෝර්ට් ෆිල්ම් සහ සමහර විට ෆීචර්ස් ගැන මතක් වෙලා ඇ`ග හිරි වැටුන හින්ද. තේරුමක් නැතුව ස්වයං වින්දනයේ් යෙදෙන තරුණයන්ගෙන්, සමහර විට මළපහ කරන ගෑනු මිනිස්සුන්ගෙන් පවා ඒවා පිරිලා යන්න ඉඩ තියෙනවා.

සාලෝ චිත‍්‍රපටියක් විදිහට රස විඳින්න නම් අවශ්‍ය වෙන දැනුම් උපකරණ කීපයක් තියෙනවා. එකක් මාර්කස් ඩි සාද් සහ එයාගෙ සාහිත්‍යය ගැන දැනුම. ඩාන්ටේගේ නාට්‍ය ගැන අල්ප හෝ දැනුම. ඊට අමතරම ෆැසිස්ට්වාදය, මුසෝලිනී ආදී දේශපාලන ඉතිහාස දැනුම. වෙන්න බොහෝ විට ඉඩ තියෙන විදිහටම මේ දැනුමෙන් තොරව ලාංකේය මනසෙ සාලෝ මොකක් විදිහට වැඩ කරයිද ?

අනිත් අතට පැසොලිනිව මාරයි කියල ගන්න ලංකාවේ දැනුවත්තු කවදාවත් සාද්ව එතනට ගන්නෙ නැති එක පුදුමයි බලන් ඉන්න. සාද්ගේ සාහිත්‍යය හෝ දර්ශනය ගැන කතා කරන කිසි සංවාදයක් මට මෙතුවක්  මුනගැහිලා නෑ. ඒ මදිවට එක පොතක්වත් මේ වෙනකල් පරිවර්තනය වෙලා නෑ. එතකොට 120ක ගුද සංසර්ගය ගැන පැසොලිනි වර්ෂන් එක මාර වෙන්නත් සාද්ව උවමනාවෙන්ම අමතක වෙන්නත් බලපාන සමාජ අවිඥාණය මොකක්ද? ඒකෙ ළාවට සිංහල බෞද්දකමක් වගේ එකක් නැද්ද?

සාද් කියන්නෙ ප‍්‍රංශ විප්ලවය කාලෙ හිටපු ලේඛකයෙක්, දාර්ශනිකයෙක්, විප්ලවවාදියෙක්. වැඩියෙන්ම වැදගත් වෙන්නෙ එයා ලිබර්ටයින් කෙනෙක් (නිදහස්කාමියෙක්) වීම. ලිබර්ටයින් කියන එකේ අදහස සමාජ සම්මතයන් හෝ සීමාවන් නොතකන, තමන්ගේ ආශාවට සදාචාරය බාධාවක් විදිහට නොගන්නා නිදහස් මිනිහෙක් කියන එක. සාද් මේ නිදහස ඇතුලෙ ෆැන්ටසි නිර්මාණය කළා. සේඩිස්ම් කියන්නෙ එයාගෙ අග‍්‍රගන්‍ය නිර්මාණය. ඒ ෆැන්ටසි ඇතුලෙ ශිෂ්ට මිනිහාට කවදාවත් ස්පර්ශ කරන්න බැරි ගැඹුරු අඳුරු ඉම්වලට අතපොවන්න සාද්ට පුළුවන් වුණා.

දවස් 120ක ගුද සංසර්ගයෙ තියෙන්නෙත් සල්ලිකාර නිදහස්කාමියො හතර දෙනෙක් තමන්ගේ අඳුරු ආශාවන් සංතර්පනය කරන්න ගැටවර තරුණ තරුණියන් පිරිසක් මන්දිරයක සිර කරගෙන වද/ තෘප්තීන් ලබා දෙන කතාවක්.

මේ කතාව සාද් ලියන්නෙ බැස්ටීලයේ හිරගෙදර ඉඳන්. පොඩි පොඩි කොල කෑලි එකතු කරලා අලවගත්ත රෝලක එයා මේක ලියනවා. ප‍්‍රංශ විප්ලවය වෙලාවෙදි බැස්ටීලයට පහර දෙනකොට තමන්ගේ නිර්මාණය සදහටම නැති වෙලා යන්න ඇති කියල සාද් හිතනවා. ඒත් මේ කතා රෝල ඉතුරු වෙනවා.

1785 දි ලියන මේ කතාව පළවෙනි වතාවට ප‍්‍රකාශයට පත්වෙන්නෙ 1904දි. ඒ ඉවාන් බ්ලොච් කියන බර්ලින් මනෝ වෛද්‍යවරයෙක් අතින්. තමන්ට විය හැකි අපවාදෙට බයෙන් එයත් මේක පළකරන්නෙ බොරු නමකින්.

මේ විදිහෙ ඉතිහාසයක් තියෙන ලේඛනයක් තමයි පැසොලිනී අතින් තමන්ගෙ දේශපාලනය වෙනුවෙන් විකෘති වෙන්නෙ. පැසොලිනිගේ අබිරහස් මරණයත් එක්ක මේ විකෘතිය ප‍්‍රකෘතියට වඩා ලොකු වෙනවා.
පැසොලිනිගෙ මරණය ගැන දැනගන්නෙ එයා ලිංගික කටයුත්තක් සඳහා මිළට ගත් අවුරුදු 17ක කොල්ලා විසින් එයාගෙ ඇල්ෆා රෝමියෝ රථය අධිවේගයෙන් පදවාගෙන යාම හේතු කොටගෙන නතර කිරීමක් හින්ද. තමන්ගේ පස්ස පැත්තට ලී රිටක් ඇතුල්කරන්න යාමේදී ඇතිවෙච්ච ගැටුමක් හින්ද තමන් පැසොලිනීව යටකරලා මැරුවා කියල එයා කියනවා. ඒත් නැවත ඊට කාලෙකට පස්සෙ ඒක තමන්ට ඇතිවෙලා තිබුණු තර්ජන නිසා කියපු බොරුවක් කියල ඉල්ලා අස් කර ගන්නවා.

පැසොලිනී විසින් නිර්මාණය කරමින් තිබුණු චිත‍්‍රපටය තමන්ට කෙලින්ම පහර දෙන්න හදපු එකක් කියලයි ෆැසිස්ට්වාදීන් සැක කරන්නෙ. ඒක මේ විදිහෙ ඇබ්ස්ට‍්‍රෑක්ට් වැඩක් කියල ඔවුන් දැනගත්තා නම් මේ මිනීමැරුම සිද්ද නොවෙන්න තිබුණ.

මේ චිත‍්‍රපටයෙ ර`ගපාපු ඇතැම් නළුවන්ට පසුව ඒ ගැන ඇතිවුණු අවුල නිසා චිත‍්‍රපටය මග නවතිනු පිනිස පැසොලිනීව මරා දැම්මා කියලත් කතා යනවා. කොහොම වුණත් පැසොලිනිගේ මරණයේ සෙවනැල්ල තමයි සාලෝ මේ තරම් ගැඹුරු කරන්නෙ.

පැසොලිනිව කොහෙත්ම අවතක්සේරු කරනවා නෙමෙයි. ආවේගකාරී විරෝධාකල්පික බව ඇතුලෙ එයාට දැක්මක් තිබුණ.

”මම දකිනවා සුන්දර බුද්දිමතුන්, සමාජ විද්‍යාඥයින්, මාධ්‍යවේදීන් සහ විශේෂඥයින්, ඉතාම හොඳ අරමුණු ඇතුව ඉන්නවා. යම් දෙයක් මෙතන වෙනවා නම් ඒ ගොල්ලො ඔලූව හරවන්නෙ අනිත් පැත්තට. මං කියන්නෙ ෆැසිස්ට්වාදයක් නෑ කියල නෙමෙයි. ඒත් අපි කඳුකරයෙ ඉඳිද්දි මට මුහුද ගැන කතා අහන්න  ඕන නෑ. මේක වෙනස් කලාපයක්. මෙතන තියෙන්නෙ මරා දැමීමේ ආශාව. මේ ආශාව විසින් අපි පව්කාර සහෝදරයන් වගේ පව්කාර සමාජ පද්ධතියෙ පව්කාර වැරැුද්දක් එක්ක ගැට ගැහෙනවා. මාත් කැමතියි කළු බැටළුවා පැත්තකට කරලා සංසුන්ව ඉන්න. ඒත් මට හැමදේම පේනවා.... .... අපි දන්නෙ නෑ අපිව මරන්න කවුරු සැලසුම් කරනවද කියල. අපි හැමෝම ඉන්නෙ අනතුරක”

විශේෂයෙන්ම මරණයට ආසන්නව පැසොලිනී එක්ක කරන සම්මුඛ සාකච්ඡුාව හරියට එයා මරණය ගැන කල්ඇතුව දැනගෙන හිටියා වගේ. ඒත් කිසි දෙයක් අධිතක්සේරු වීමෙන් කිසි වැඩක් සිද්ද වෙන්නෙ නෑ.
වෙන්න  ඕන හැමදේම වඩා විවෘත වෙන එක. සංවාද වෙන එක.

-චින්තන ධර්මදාස

Saturday, July 25, 2015

සන්නාට කඬේ යාම


සන්නස්ගල චන්දෙ ඉල්ලන එකට මගේ යාලූවො ගොඩක් අකමැතියි. සාමාන්‍ය ජනතාවට වඩා ළ`ගින් සන්නස්ගලව දන්න ඇසුරු කරන ගොඩක් අය තමයි මේ පිරිසට අයිති. සන්නාගෙ කපටිකම්, බොළඳකම්, කඬේ යැවීම් වගේ තමන් පුද්ගලිකව දන්න අත්දැකීම් එක්ක මහා දේශපාලනයට ආවොත් කොහොම වෙයිද කියන උපකල්පනයක් තමයි ගොඩක් වෙලාවට පාවිච්චි වෙන්නෙ.

මාත් ඒ ගැන හිතුව.
එක විදිහකට මේක සන්නස්ගල විසින් කරගන්නා සිය දිවි නසා ගැනීමක්. කොයිතරම් සාධනීය පැති වලින් බලන්න පුළුවන් වුණත් විචාරකයෙක් හරි ලේඛකයෙක් හරි චරිතයක් විදිහට එයා විසින් අත්පත් කරගත්ත ටික වාෂ්ප වෙලා යන තීරණයක්. ඒක අහම්බයක් නෙමෙයි.

ඒත් හැන්සාඞ් එකේ මතක හිටින කතාවක් හරි කරන්න බලාපොරොත්තුවක් සන්නස්ගලට ඇති. බන්දුල ගුණවර්ධනටත් කාලෙකට කලින් එහෙම ආසාවක් තියෙන්න ඇති. අන්තිමට නූගත් මැට්ටන්ට වඩා දේශපාලනේදි ජෝක් වෙන්නෙ දැන උගත් කට්ටිය.

සන්නස්ගල ගැන මට වැඩි අප‍්‍රසාදයක් ඇති වෙන්න පටන් ගත්තෙ එයාගෙ මාධ්‍ය භාවිතාවත් එක්ක. මාධ්‍ය ඇතුලෙ සිවිල් තග සහ තමන්ට නොතරම් අනෙකා පවා අසරණ කරලා ගන්න ත‍්‍රිලක් එයාගෙ මීඩියා වැඩ ඇතුලෙ පේන්න ගත්ත. මාධ්‍යවේදියෙක් විදිහට සන්නස්ගල ගැඹුරු දැක්මක් ඇතුව එයාගෙ කාලය හැසිරවූ වගක් පේන්න තිබුනෙ නෑ.

අනිත් එක අම්මා කියන පොත ලියපු එක. මක්සිම් ගෝර්කිගෙ අම්මාට පස්සෙ සන්නස්ගලගෙ අම්මා එනවා. මේ අම්මා ලිවීම ඇතුලෙ සන්නා සාක්ෂාත් කරගන්න හදන ආත්ම තෘප්තිය මොකක්ද? පොත ගැන එයා කියන වර්ගයේ භාව විරේචනයක්, සැහැල්ලූවක් වගේ දෙයක්ද නැත්තං හුදු දේශපාලන අරමුණක්ද?

සන්නස්ගල මේක විස්තර කරන්න කැමති වෙනවා ඇත්තේ විවෘතභාවය වගේ තැනකින් වුණත් මට සන්නස්ගල කරපු කිසිම දේක ආත්මීය විවෘතභාවයක් මුණගැහිලා නෑ (වස්සාන සිහිනයේ අවධියෙන් පස්සෙ). එයාගෙ විවෘතකම දේශපාලනිකයි. ඒ විවෘත වීමම එයාගෙ ආවරණයක්, පලිහක්, සමහර වෙලාවට ආයුධයක්. ඒ නිසා සන්නාගේ විවෘත වීමම සංවෘත වීමක් විදිහටයි මං දකින්නෙ. එයාගෙ විවෘතකම ත‍්‍රස්තවාදයක්.

එතකොට ඒක වැරදිද?

සන්නාගෙ පුද්ගලික අගතීන් දේශපාලනයෙදි අදාල වෙන්නෙ නෑ (වුණත් වෙන්නෙ සුළුවෙන්). ඒ වෙනුවට සන්නා පෙනී ඉන්න දාමරික විවෘතභාවය දේශපාලනයෙදි සාධනීය වෙන්න පුළුවන්.

වෙන වචන වලින් කිව්වොත් අපේ පරම්පරාවෙ අදහස් ‘මහා’ ව්‍යූහයක් ඇතුලෙ නියෝජනය කරන්න හොඳම අවස්ථාව සන්නා වෙන්න පුළුවන්. අසාම්ප‍්‍රදායික නවතාවයන් වෙනුවෙන් පෙනී ඉන්න, පුහු සුචරිතවාදී හෝ වර්ගවාදී කතිකාවන්ට ප‍්‍රතිවිරෝධයක් වෙන්න, තමන්ගේ රැුඩිකල් ප‍්‍රතිරූපය ආරක්‍ෂා කරන්න සන්නස්ගලට සිද්ද වෙනවා. බන්දුලට වඩා වෙනස් සංකල්ප ප‍්‍රාග්ධනයක කොටස්කාරයෙක් නිසාම එයාගෙ අතින් සංකල්ප අරගලයක් සුළු හෝ මට්ටමකින් මහා දේශපාලනයෙදි සිද්ද වෙන්න නියමිතයි. සන්නා කපටියෙක් වුණා කියල ඒකෙන් ගැලවීමක් නෑ.

මම සන්නස්ගල චන්දෙ ඉල්ලනවට අකමැති ඇයි කියල හිත හිත ඉන්න දවසක ජිප්සීස් සුනිල් පෙරේරා මුණගැහුන.

‘මල්ලි අද වෙලා තියෙන්නෙ සුදුසු මිනිස්සු දේශපාලනයට එන්නෙ නැති එක. මේක මඩ ගොහොරුවක්, වැසිකිලියක් කියල පැත්තකට වෙලා ඉන්න එක. අපිටත් අපේ දරුවන්ටත් ප‍්‍රශ්නයක් නෑනෙ, ඉතින් මොකද කියල ඒ මිනිස්සු තමන්ගෙ වැඩක් බලාගෙන ඉන්නවා. හොරු, මාල කඩන එවුන් පාර්ලිමේන්තුවට එනවා. එතකොට හැමෝටම ප‍්‍රශ්නයක්. අපිට ප‍්‍රශ්නයක් නැති හින්දම තමයි අපි දේශපාලනයට එන්න  ඕන. පැත්තකට වෙලා මඩ නාගන්න බෑ කියල බලන් ඉන්න සුදුස්සො වග කියන්න  ඕන නුසුදුස්සො පාර්ලිමේන්තු එන එකට...’ (වචන මේවම නොවුනත් අදහස මේකයි)

චන්දෙ ඉල්ලන්න ඇවිත් ඉන්න අනිත් අය එක්ක  බැලූවම සන්නස්ගල එතන පිටස්තරයෙක්. නොගැලපෙන්නෙක්. විශේෂාංගයක්.  සංකල්පමය තලයේ ආධිපත්‍යයක, බලයක ආශාවක් මිසක් පාරවල් වලින් සල්ලි ගහනවා වගේ ත‍්‍රිලක් සන්නස්ගලට තියෙන්න ඉඩ අඩුයි. දැනටමත් ආන්දෝලනාත්මක අදහස් දාමරිකව මහජන වේදිකා උඩ හසුරුවමින් වෙනස් දේශපාලන පිට්ටනියක එයා සෙල්ලම් කරන්න උත්සාහ ගන්න වග පේනවා. අපේ පොඩි පොඩි කල්ට් සංවාද ඇතුලෙ පවතින අදහස් ‘මාස්’ වැඩක් ඇතුලෙ ටෙස්ට් වෙන්න ගන්නවා සන්නස්ගල හරහා. ඒක හොඳ දෙයක්.

පුද්ගලික සන්නස්ගලට ද`ඩුවමක් වගේම අවුල හොඳ ආයෝජනයක් බවට පත් කිරීමක්.

මාත් එක්තරා කාලෙක සන්නස්ගලගෙ පංති ගියා. බයෝ කරන්න ගෙදරින් ඉල්ල ගන්න සල්ලි වලින් සිංහල පංතියෙ වාඩිවෙලා හිටියෙ ඔලූව කැළඹෙන ආස්වාදෙට. ඒ ලෙවල් සිංහල කරන්න සන්නාගෙ පංතියට එන හැම කෙනෙකුගෙම නට් එකක් පොඞ්ඩක් හරි බුරුල් කරන එක එයා වගකීමෙන් කරනවා. මාර්ටින් වික‍්‍රමසිංහගෙ ගම් පෙරළිය ලෝකෙ හොඳම ශෘංගාරාත්මක නවකතාව විදිහට කියවන්න සන්නට පුළුවන්. කොහොමත් ලිංගිකත්වය ගැන  ඕනවටත් වඩා විවෘත දැක්ම සන්නාගෙ රෝගයක්. කිසිම ලාභයක් හෝ තේරුමක් නැතුවම සන්නස්ගල පරම්පරා ගානක් තිස්සෙ මේ පන්සල් යන, සදාචාරවාදී තරුණයාට ප‍්‍රතිවිරුද්ධ නාගරික තරුණයා නිර්මාණය කරනවා. පස්සෙ කොළඹ සිද්ද වෙන සංස්කෘතික දේශපාලන කතිකා සංවාදවල ඉන්න ඔක්කොම වගේ සන්නස්ගලගෙ පංති ගිය උන්. හොඳට සහ නරකට දෙපැත්තටම මේ ඇක්සිඩන්ට් එක බලපාන්න පුළුවන්. ඒත් වෙනසක් අනිවාර්යයි.

ලංකාවෙ කවර හෝ දේශපාලන පක්ෂයකින් කරනවාටත් වඩා විශාල සංස්කෘතික ව්‍යාපෘතියක් (ප‍්‍රමිතියේ ප‍්‍රශ්න සහිතව) සන්නස්ගල දශක ගානක ඉඳන් කරගෙන එනවා.

මේ අදහස් වේදිකාව මහා එක දක්වා දිගු වීම ප‍්‍රගතිශීලියි කියලයි මට හිතෙන්නෙ. ඒ වගේම පැරණි දේශපාලනික මතවාද සහ කාරණා ප‍්‍රශ්න කරන වඩා දියුණු ප‍්‍රවේශයන් මේ හරහා ඇති වෙන්න පුළුවන්.

සන්නස්ගල කියන්නෙ යූඇන්පිය නෙමෙයි. පුද්ගලයෙක් වුණු සන්නාට පුළුවන් වෙයිද මේ කියන ධාරිතාවයක වෙනසක් කරන්න? කින්ඩියට ඇහුවත් තාර්කික ප‍්‍රශ්නයක් ඒක.

ඒත් පක්ෂයක වැඩ කොටසට වඩා වැදගත් එක්ස්පෝස් වීමක් සන්නා වගේ පුද්ගලික චරිතයක් හරහා සිද්ද වෙන්න පුළුවන්. විශේෂයෙන්ම මාධ්‍ය ආකර්ශනය නිසා වඩ වඩාත් මේ විකල්පය ජනතාවට ඇහෙන්න ඉඩ තියෙනවා. ඒක අලූත් උන්ට වඩාත් ගැලපෙන්න ඉඩ තියෙනවා. හොරු අල්ලන එකට හෝ 20 සම්මත කරන එකට වඩා සියුම් නමුත් වැදගත් සමාජමය වෙනස්වීම් සිද්ද වෙන්නෙ දේශපාලනයේ නව කතිකාවන්, ප‍්‍රවේශයන් මහ ජනතාවට ඇහෙන දකින එක ඇතුලෙ.

දැනුවත්ව හෝ නොදැනුවත්ව සිද්ද වුණත් මේක ආක‍්‍රමණයක්. ක්ෂුද්‍ර අදහස් කතිකාවක් විසින් මහා කතිකාව නතු කර ගැනීමක්. ඒක මේ කතිකාවන් එක්ක කාලයක් තිස්සෙ ජීවත් වුණු හැමෝටම වැදගත්  තැනක්.

සන්නස්ගල කියන්නෙ ලංකාවෙ පාර්ලිමේන්තුවට එක්ස්ටී‍්‍රම් එකක්. ජවිපෙ වුණත් මහා දේශපාලනය ඇතුලෙ සාම්ප‍්‍රදායික විනයගත තැනක හොඳ ළමයා වුණා. ඒත් සන්නස්ගල කියන්නෙ පුද්ගලයෙක්. යූඇන්පිය කියන්නෙ විවෘත පක්ෂයක්. ඒක වෙනස් විදිහෙ වැඩක් ට‍්‍රයි කරන්න හොඳ ඉඩක්. සන්නස්ගල කියන්නෙ එහෙම වැඩකට හොඳ ඇමක්.

බුද්ධිමය තග ඇතුලෙ ජනප‍්‍රිය වෙමින් සන්නා කොහොමත් කොළඹ මුල්ම 05 ඇතුලට රිංග ගන්නවා. එයා ළ`ග තියෙන මාධ්‍ය ප‍්‍රාග්ධනය ඒකට හොඳටම ඇති. ඒ මිසක් සන්නාගෙ පොලිටිකල් කැම්පේන් එක නම් නමටත් නොගැලපෙන තරම් දියාරු වග කියන්න  ඕන.

සන්නස්ගලගෙ පංති පෝස්ටර් හොඳ තැනක තිබුණ චන්ද පෝස්ටර් වලට වැඩිය. එයාට තිබුණ කවුරුවත් නොකරපු ප‍්‍රචාරණ උපක‍්‍රම හරහා අලූත්ම අදහස් සන්නිවේදනයකට යන්න. විශේෂයෙන්ම ඩිජිටල් ප‍්‍රජාවත් එක්ක සෙට් වෙන්න. තමන්ගෙ දේශපාලන රැුල්ල කැම්පේන් එකේ ඉඳන්ම හදාගන්න ඉඩක් තියෙද්දි සන්නස්ගල මොකද්දෝ බැලන්ස් කිරීමකට යන්න ගිහින් නාස්ති වෙනවා.

ලංකාවෙ කවුරුවත් මුද්‍රණය නොකරන පොත් සන්නස්ගල මුද්‍රණය කරලා තියෙනවා, ලංකාවෙ කිසි කෙනෙක් සල්ලි නොදාන චිත‍්‍රපටිවලට සන්නස්ගල සල්ලි දාලා තියෙනවා, තාම වුණත් විකල්ප කණ්ඩායම් සල්ලි නැති ප‍්‍රින්ටින් වැඩ වලට හොයාගෙන යන්නෙ සන්නව. බහුතරය බැහැර කරන දේ බාරගන්න, බහුතරය එපා කියන දේ කරන්න, පොඩි බුද්ධිමය චණ්ඩි ත‍්‍රිලක් සන්නස්ගල කියන චරිතය පුරාම තියෙනවා. ඒක මහා දේශපාලනේදි වෙනම පාටක් වෙයි. කවුරුවත් වැදගත් විදිහට නොගන්නා ක්ෂුද්‍ර තලයේ මාතෘකා හරහා වෙනම ප‍්‍රවණතාවයක සංවාද ඇති කරන්න පුළුවන් මන්ත‍්‍රී කෙනෙක් පාර්ලිමේන්තුවේ ඉඳී.

විකල්ප කතිකාවන් වල ඉන්න අයට සන්නස්ගල වෙනුවෙන් යම් මැදිහත්වීමක් කිරීමේ යුතුකමක් තියෙනවා කියල මම හිතනවා. ඒක සන්නස්ගලට කඬේ යාමක් වෙන්නෙ අපි අපි උන් අතරෙ විතරයි. ඒත් මහ මැතිවරණ දේශපාලනයක් ඇතුලෙ ඒක අපි අපේ අදහස් වෙනුවෙන් කඬේ යාමක්.

ඒක හින්ද මං හිතන්නෙ සන්නස්ගල චන්දෙ ඉල්ලපු එක හොඳයි. ඒ චන්දෙ ඉල්ලීම පවා විකල්ප සංස්කෘතික කතිකා ජනගත කරන්න පාවිච්චි කරන්න පුළුවන් අවස්ථාවක්. ඒ විදිහට මහජන කතිරයක් හරහා ක්ෂුද්‍ර තලයේ දේශපාලන අදහස් අනාවරණය කරන්න ඉඩක් හදාගන්න එක දියුණු වැඩක්. අපිට පුළුවන් සන්නස්ගල හරහා පිට්ටනිය වෙනස් කරන්න. ඒකට අපි දන්න අඳුරන පුද්ගලික සන්නස්ගලගෙන් ටිකක් ඈතට වෙන්න  ඕන.

අදහසක් සංසිද්ධියක් ව්‍යාපෘතියක් විදිහට සන්නස්ගලව ගන්න  ඕන. සන්නස්ගලගෙ අවසානය සනිටුහන් කරන මේ චන්දෙ අපේ ආරම්භයක් වෙන්න පුළුවන්.


චින්තන ධර්මදාස

Saturday, July 18, 2015

සිනමාවට බැඳි හාද...


දවස් ගානක් කැලෑ ඇතුලෙ ෂූට් කරලා ආපහු ගෙදර එද්දි මාව ඇතුලෙන් දෙකට තුනට ඉරිලා. මට මාව අමතක වෙලා තිබුණ. දවස් ගානක් එක දිගට තිබුණ ඇසිඞ් ටි‍්‍රප් එකක් වගේ. ෂූට් එකක් කියන්නෙ රමණයක් තරම් ලස්සන මරණයක්.

ලංකාවෙ සිනමාව තවදුරටත් හුස්ම ගන්නෙ කොහොමද කියන එකට හරි උත්තරේ වෙන්න  ඕන ඒ හා සම්බන්ධව වැඩ කරන මිනිස්සු අතලොස්සකගෙ තියෙන නොසන්සිඳෙන පේ‍්‍රමය කියලයි මං හිතන්නෙ. ඒක රොමැන්ටික් කතාවක් වගේ පෙණුනත් ඊට එහා මේ මොහොතෙ සිනමාව වැඩකරන භෞතික හේතුවක් මට හිතාගන්න බෑ. මේ ගෞරවය චිත‍්‍රපටි ඩිරෙක්ටර්ලට වඩා අයිති වෙන්න  ඕන චිත‍්‍රපටි වෙනුවෙන් වැඩ කරන අනෙක් පිරිසට. ඒ කියන්නෙ යුනිට් එකේ කොල්ලොන්ගෙන් පටන්ගත්තම ආර්ට්, මේක් අප්, ස්පෙෂල් අෆෙක්ට්ස්, කැමරා, එඩිටින් වගේම ර`ගපාන නළු නිළියන්ට. ඩිරෙක්ටර් කෙනෙකුට පිටරට සම්මානයක් හරි වැදගත් වෙන්න පුළුවන්. ඒත් සිනමාව කියල එකක් තවදුරටත් නෑ කියල දැන දැන ඒ වෙනුවෙන් තමන්ගෙ ශ‍්‍රමය හරිහමන් වැටුපක් වත් නොලබා කැප කරන මේ ඉතුරු පාර්ශ්ව වල කැපවීම සහ භක්තිය මං වෙන කිසිම කර්මාන්තෙක නොදැකපු දෙයක්. කොටින්ම මාසෙ වැටුපට වැඩ කරන මාව තැගැස්සුන තැනක්.

නළු නිළියො කියන්නෙ විශේෂයෙන්ම විකල්ප සිනමාවෙ ර`ගපාන අය. වාණිජ සිනමාවෙ අයට නම් තාමත් ඉතිරි ඔප්ෂන් කීපයක් තියෙනවා. වැඩි ගානකට ලිංගික අලෙවියක් ලැබීමේ ඉඳන් දේශපාලනයට එනකල් ඒ ඔප්ෂන් විවිධ වෙන්න පුළුවන්. ඒත් විකල්ප සිනමාව වෙනුවෙන් එන නළු නිළියො මේ පරිප්පුව කන්නෙ මොකක් වෙනුවෙන්ද? හරි හැටි ගෙවීමක් නැතිව, සමහර වෙලාවට ඇෙ`ග් ඇඳුම් පවා නැතුව, රූගත කිරීම් වලදී හරිහැටි ඉන්න හිටින්න තැනක් වත් නැතුව,  ඒත් උපරිමයෙන් තමන්ගේ චරිතය (ස්ක‍්‍රිප්ට් එකෙන් තමන්ට භාර) ජීවත් කරවන්න කැපවෙන කෞෂල්‍යා ප‍්‍රමුඛ මේ සිනමාවට අයිති රංග ශිල්පීන් සහ ශිල්පිනියන් මේ කට්ට ඇතුලෙ ලබන තෘප්තිය.. ඒක අත්ඇරගන්න බැරි රෝගාතුර පේ‍්‍රමයක්. සමහර විට තමන් ගැන කිසිම ගරුත්වයක් හෝ වටිනාකමක් නොදෙන බව සහතික අධ්‍යක්‍ෂවරුන් එක්ක පවා මේ අය වැඩ කරනවා, තමන්ගෙ රංගන දායකත්වයේ අබමල් රේණුවක හෝ අඩුවක් නොකර. සිනමාව ගැන තියෙන පිස්සුව, භක්තිය, විශ්වාසය ඇරෙන්න වෙන කිසිම මාව තෘප්තිමත් කරන උත්තරයක් හොයා ගන්න මට බෑ.

ආර්ට් සහ මේක්අප් කියන්නෙ සිනමාවෙ ඊළ`ග අඩිය ඉස්සරහට යන්න නම් කැමරාවෙ තාක්‍ෂණයටත් වඩා වැදගත් වෙන කොටසක්. ලෙන්ස් එක දැනුම වගේම චිත‍්‍රපටියෙ කතා කරන ලෝකය ඇතුලෙ තමන්ගෙ විෂය නිර්මාණය කර ගැනීමත් මේ කාරනා දෙකේදිම අවශ්‍යයි. කරපු වැඩ වලින් සහ බලපු ලංකාවෙ නිර්මාණ වලින් මං බලාපොරොත්තු අත්ඇරගෙන හිටියෙ මේ කලාප දෙක ගැන. දියුණු කර්මාන්තයක් නැතුව කොහොමද ඒ කර්මාන්තෙ අංශ වෙනම දියුණු වෙන්නෙ? ඒත් මට මුණගැහුන අලූත් උන් හින්ද මට හිතෙන්නෙ වැඬේ සිද්ද වෙන්නෙ අනිත් අතට. කර්මාන්තයක් නැතුවමත් ක‍්‍රියේටිව් එවුන් ටිකක් තමන් විහින් මේ විෂයන් දියුණු කරමින් යනවා.  වෙන කවර කාලෙක හිටියාටත් වඩා දක්ෂ කලා සහ වේශනිරූපණ ශිල්පියො ‘ටිකක්’ අද ලංකාවෙ ඉන්නවා. ප‍්‍රතිලාභයක් හෝ අඩුතරමෙ පාවිච්චි කරන්න තැනක් හෝ නැතුවම තමන්ගේ ඇෙ`ග් අමාරුවට මේ අය විවිධ අත්හදාබැලීම් කරනවා. යූ ටියුබ් වීඩියෝ හරහා වෙන රටවල චිත‍්‍රපටි තාක්‍ෂණයන් ගැන දැනුම එකතු කර ගන්නවා. කොමර්ෂල් එකක් කරලා කිසි මහන්සියක් නැතුවම වැඩි ගානක් හොයාගන්න පුළුවන්කම තියෙද්දි චිත‍්‍රපටියක් වෙනුවෙන් දෙපාරක් නොහිතා වැඩ කරන්න ඉදිරිපත් වෙනවා. නොපවතින සිනමාවක් ඇතුලෙ වුනත් තමන්ගෙ සිහිනය ජීවත් කරවන්න මේ අය  ඕනම දේකට උපරිමෙන් එකතු වෙනවා.

යුනිට් වල ඉන්නෙ චිත‍්‍රපටි ගැන පිස්සුවෙන් ආපු උන්.  ගොඩක් වෙලාවට නළුවෙක් වෙන්න ආසාවෙන් ඇවිත් එකතු වෙච්ච එවුන්. දවල් රෑ නැතුව, කඳු කැලෑ නැතුව චිත‍්‍රපටියෙන් චිත‍්‍රපටියට මාරු වෙන උන්ට වෙන ජීවිතයක් නෑ. ඒත් හැම චිත‍්‍රපටියකටම තමන්ගෙ උපරිමය දෙන්න උන් ට‍්‍රයි කරනවා. පොතෙන් පතෙන් නොවුනත් චිත‍්‍රපටි ගානක වැඩි  කිරීම හරහා දන්න අත්දැකීම් වලින් ප‍්‍රායෝගිකම විසඳුම් දෙන්න උන්ට පුළුවන්. සමහර වෙලාවට මං වගේ ඩිරෙක්ටර්ලා පවා චිත‍්‍රපටිය අත්අරින කොට ඒක ඇදගෙන යන හයිය වෙන්නෙ මේ ‘යක්කු’  ටික.

ඩිරෙක්ටර් කෙනෙක් කියන්නෙ අව්කූටකේ ෂූට් එකක දවස් දෙකක් යද්දි හෙම්බත්  චරිතයක්. මානසිකව සහ භෞතිකව අමාරු තැන් කීපයක් පිට පිට ආපු ගමන් ඩිරෙක්ටර් කෙනෙක් වැටෙනවා. (ඉඳලා හිටලා පහල වෙන යකඩයො ඇරුණම) ඒත් ඩියුටිය, නැත්තං තමන්ගේ කාර්යය ගැන විශ්වාසය කියන එක ක‍්‍රියේටිව් තැනට වඩා ගොඩක් හයිය තැනක්. හැම වෙලාවකම තමන්ගෙ වැඩෙන් එලියට ගිහිල්ලත් චිත‍්‍රපටිය වෙනුවෙන් කරන්න තියෙන දේ කරන්න යුනිට් වල එවුන් බහින්නෙ ඒ විශ්වාසෙට. ඇත්තටම උන්ගෙ අතේ පයේ හයිය සහ විනයක් සහිත දැනුම එක්ක මීට වඩා ලේසි ජීවත් වෙන ක‍්‍රම හොයාගන්න පුළුවන්. ඒත් ෆිල්ම් උණට බෙහෙත් නෑ.

චිත‍්‍රපටියක් කියන්නෙ තිරය උඩ දකින දේ කියල කියන්නෙ නිෂ්පාදකයො, වෙළෙන්දො සහ පේ‍්‍රක්ෂකයො. ඒත් චිත‍්‍රපටි හදන හැමෝම දන්නවා චිත‍්‍රපටියෙ ඇත්ත කොටස තියෙන්නෙ තිරයට කලින්. චිත‍්‍රපටියක් හැදෙන අත්දැකීම.. ඒකයි සිනමාවෙ ඇත්ත පේ‍්‍රමනීය කොටස. ඒක ආධ්‍යාත්මික අත්දැකීමක්.

මේ වෙලාව ලංකාවෙ ආධ්‍යාත්මික සිනමාවෙ මොහොත විදිහටයි මං දකින්නෙ. විශේෂයෙන්ම නොපවතින සිනමාවක් වෙනුවෙන්, කොටින්ම පෙන්නන්න තිරයක් පවා නැතුව, බලන්න පේ‍්‍රක්ෂකයන් පවා නැතුව ලංකාවෙ චිත‍්‍රපටි හැදෙනවා. ඒ චිත‍්‍රපටි වෙනුවෙන් මිනිස්සු දවල් රෑ නැතුව වැඩ කරනවා. මෙතන හේතුව මුදල නෙමෙයි. මේ වැඩකරන්නෙ සිනමාව ගැන තියෙන භක්තිය. ආගමිකත්වය. නැත්තං ඇබ්බැහිය.

සිනමා කර්මාන්තය දියුණු වෙන්න  ඕන කියල කොයිතරම් අරගල කළත් මේ පවතින මොහොතටත් මං යටි හිතෙන් කැමතියි. ආදරයක් ටෙස්ට් වෙන්නෙ අර්බුද අවස්ථාවලදි වගේම සිනමාව ටෙස්ට් වෙන්නෙත් ඒකට පැවැත්මක් නැති තැනදි. ඒ නොදකින දේ වෙනුවෙන් කරන්න පුළුවන් කැපකිරීමේ ප‍්‍රමාණය තමයි සිනමාව ගැන විශ්වාසයේ තරම.

චිත‍්‍රපටියක් කරනවා කියන්නෙ කෙනෙකුට ජීවිත කාලෙදි ලබන්න පුළුවන් එක්තරා ආධ්‍යාත්මික අත්දැකීමක්. ඒක කවදාවත් කෙටි චිත‍්‍රපටියකින් ලබන්න බැරි දෙයක්. කෙටි චිත‍්‍රපටි කියන්නෙ සිනමාව නෙමෙයි කියල මං දකින්නෙ මේ තැනින්. සිනමාව ඇතුලෙදි තමන්ව පරීක්‍ෂාවට ලක්වෙන්න  ඕන. කෘතිය ඇතුලෙ ඒක සිද්ද වෙන එක කලාවට අයිති වගේම ඊට පිටින් අත්දැකීම ඇතුලෙ ඒක සිද්ද වෙන ජීවිතේට අයිතියි.

ෆිල්ම් එකක් ෂූට් කරනවා කියන්නෙ දවස් ගානක වැඩක්. වැඩියෙන්ම තමන් ජීවත් වෙන පළාතෙන් පිට දුර ඈතක වෙනස්ම පරිසරයක ගොඩක් දවස් ගත කරන්න වෙනවා නම් මේ අත්දැකීම තවත් දරුණුයි. මිනිස්සු කට්ටියක් තමන්ගෙ සුවදායී පරිසරයෙන් සහ ජීවිතයෙන් වෙන් කරලා කොහේ හරි පළාතක බරපතල වැඩ ඇතුව සිරගත කිරීමක් වගෙයි.

මේ විදිහට දවස් දෙකක් තුනක් යද්දි මහන්සිය සහ කාංසිය විසින් මිනිස්සුන්ව හෙම්බත් කරනවා. කේන්තිය, ආවේගය, අසහනය, නොරිස්සීම හැමදෙයක්ම පිටාර ගලන්න ගන්නවා. අපි විසින් වහන් කරගෙන දමනය කරගෙන හුන් සත්වයා එලියට එන්න ද`ගලනවා. ඒත් කණ්ඩායමක් විදිහට එක වැඩක් ඉවර කරන්න අපිට නියමිතයි. මේ වටපිටාව ඇතුලෙ දේවල් කළමනාකරනය වෙන විදිහ හරිම මානුෂීයයි. වැඩියෙන්ම අල්ලගෙන ඉන්න පුළුවන් වෙන්නෙ යුනිට් එකට. ඉක්මනටම කඩන් වැටෙන්නෙ ඩිරෙක්ටර්.  තේ හදන කොල්ලා පවා සමහර වෙලාවල කිලෝමීටර් ගනන් අතේ කරේ එල්ලගෙන තේ, වතුර අදිනවා, කිසි හාවක් හූවක් නැතුව. මේ ශක්තීන් වැඩක් ඇතුලෙ මුහුවෙන එක චමත්කාරජනක මනුස්ස අත්දැකීමක්.

චිත‍්‍රපටියක් හැමතිස්සෙම ඒකෙ ඩිරෙක්ටර්ට වඩා විශාලයි. චිත‍්‍රපටිය කියන්නෙ ඩිරෙක්ටර්ම වුනොත් එයාගෙ තියෙන සීමිතකම ලොකු තිරයක් උඩ ලොකුවට පේන්න ගන්නවා. ඒත් වියමනක් විදිහට හැමෝගෙම දැනුම සහ මහන්සිය සෙට් එකක සෙට් වුනාම සිනමාව බිහිවෙන්න පටන්ගන්නවා. පුද්ගලික සීමිත බව නවකතාවක් හෝ චිත‍්‍රයකට වඩා එහාට යන්නෙ නෑ. ඒත් චිත‍්‍රපටියක් කියන්නෙ මේ මොහොතෙ ලෝකෙ දැවැන්තම කලාව. ඒකට සාමූහික බව අනිවාර්යයි.

එකිනෙකාගෙ රසායනයන් මිශ‍්‍රවෙලා චිත‍්‍රපටියක වේගය තීරණය වෙන හැටි, රූපයේ ස්වභාවය තීරණය වෙන හැටි, මේ දේවල් වලින් තමයි ඒ චිත‍්‍රපටියේ බීට් එක හැදෙන්නෙ. සාමූහික කලාවක් විදිහට හිතන එක ඇතුලෙයි සිනමාවෙ අනාගතය තීරණය වෙන්නෙ.

තාමත් විජයට ආදරේ කරන ඇසිස්ටන්ට් ඩිරෙක්ටර්ස්ලා, ගාමිනී වගේ වෙන්න ආපු ටෙක්නීෂියන්ස්ලා, පරණ ප්‍රොඩක්ෂන් ගැන තළු මර මර කතා කියන ප්‍රොඩක්ෂන් මැනේජර් ලා වගේ සිනමාවෙන් ආතුර වුණු ලොකු පිරිසක් කැමරාව වටේ ඉන්නවා. සිනමාව වෙනුවෙන්  ඕනම දෙයක් කරන්න කොන්දේසි විරහිතව සූදානම් රසික පිරිසක් පරණ සිනමාව විසින් ඉතුරු කරලා තියෙනවා. සිනමාවෙ ප‍්‍රාග්ධනය මේකයි. හෝල් එකේ කැඩෙන ටිකට් ගානට වඩා චිත‍්‍රපටියක් හැදෙන්න බලපාන පාරභෞතික හේතුව මේකයි.

එදා සිනමාව වගේ නෙමෙයි අද සිනමාවෙ ඇත්ත හේතුව තියෙන්නෙ තිරයට කලින්. ඒ යතාර්ථය පයිසෙකටවත් ගණන් නොගෙන සිනමාවට ආදරය කරන පිරිසක් ඒ වෙනුවෙන් වැඩ කිරීම මිසක් සුනිල් ටී හෝ වෙන වෙළෙන්දෙක්ගෙ කැපවීම නෙමෙයි.


-චින්තන ධර්මදාස

Sunday, July 12, 2015

ගල් ගහන්න එන්න.

ගණිකාව කියන්නෙ හරිම සරාගී වචනයක්. ඒ වචනෙ ඇහුණ ගමන්ම ගොඩක් පිරිමින්ගෙ හැ`ගීම් අවදි වෙනවා. මේ වචනෙ තියෙන සුවිශේෂීත්වය වෙන්නෙ හැ`ගීම් අවදි වෙන අතරෙම තමන්ගෙ සදාචාරය ගැන පොඩි වහගැනිල්ලකුත් කරගන්න පුළුවන් එක. පත්තරවල ගණිකා නිවාස වටලන ප‍්‍රවෘත්ති මේ තරම් පළවෙන්නෙත්, හිරු වගේ නාලිකාවල සීඅයිඒ කිය කිය නිතර ගණිකා නිවාසවලටම පනින්නෙත් මේ ජාතිය අවදි කිරීම වෙනුවෙන්.

ගණිකාව, බඩුව, ගොනා මේ විදිහට සමාජ ශෝදක අර්තෙකින් නිතර මේ වචනෙ තලූමැරීම පිටිපස්සෙ තියෙනවා ‘හියුමිලියේෂන්’ නැත්තං අනෙකාට නිර්දය ලෙස ලැජ්ජා කරමින් ලබාගන්නා ලිංගික තෘප්තියක්. මේ ඉරොටික් හියුමිලියේෂන් කියන එක මේ වෙද්දි ලෝකෙ ෆැන්ටසියක් විදිහට හොඳටම දියුණු වෙච්ච ශෘංගාර කලාපයක්. සමාජ දියුණු වෙද්දි අනෙකා පෙලීමෙන් තමන් ලබන තෘප්තීන් ක‍්‍රීඩාවන් බවට පෙරලගන්නවා. රගර්, ෆුට් බෝල්, ක‍්‍රිකට් මේ හැම ක‍්‍රීඩාවකම මුල තියෙන්නෙ දමනය කළ ප‍්‍රචණ්ඩත්වයක්. වනචාරී ආශාවක් ශිෂ්ට කර ගැනීමක්. ඒ විදිහටම අනෙකා පෙලීමෙන් තෘප්ත කරනු ලැබූ හැම ලිංගික ආශාවක්මත් ක‍්‍රීඩාවක් බවට පෙරලූනා. ඒ දියුණු සමාජ වල. අපි වගේ නොදියුණු සමාජ වල තාම ඒ වනචාරී ආශාවන් සමාජය පෙළමින් ගලන්න ගන්නවා. පත්තර පිටු උඩ, සාලෙ මැද ටීවී තිරය මත, ගල් උඩ ඉඳන් හෙලන බැලූම් අතර තියෙන්නෙ මේ අශ්ශීල ආශාව. ප‍්‍රසිද්ද මාධ්‍ය හරහා මිනිස්සුන්ගෙ ජීවිත කෙලෙසමින් තියෙනවා.

මම ගණිකාවන් ගැන කතා කරන්නෙ ‘ලඳුනේ ලඳුනේ’ සිංදුවෙ වර්ගයේ මානව පේ‍්‍රමයකින් නම් නෙමෙයි. ඒ වෙනුවට වඩා දියුණු වෘත්තීය අයිතීන් සහිත ගණිකා වෘත්තියක් වෙනුවෙනුයි මම පෙනී ඉන්නෙ. ආකල්පමය සහ නීතිමය හැටියෙන් මේ වෘත්තිමයභාවය නැති හින්ද සිද්ද වෙන්නෙ ගණිකාවො අඩුවෙන එක නෙමෙයි. ඒ වෙනුවට කිසිම අනුදැනුමකින් තොර ලිංගික සූරාකෑමක් සිද්ද වෙන එක. අපේ රටේ නීතිය වගේම මාධ්‍ය වලින් කරන්නෙත් ඒ සූරාකෑමෙ කොටසක්.

ගණිකාවක් කියන එකේ තේරුම යම් කෙනෙක් මුදලක් පිණිස යම් ලිංගික කටයුත්තකට සම්බන්ද වෙනවා කියන එක. ඒකෙ තියෙන බරපතල කාරනේ ඒ මුදල වෙනුවෙන් විකිණෙන දේ වෙන්නෙ තමන්ගෙ ශරීරය වීම. තමන්ගෙ ජීවිතය දෙයක් බවට ඌනනය කර ගන්න එකයි ගණිකා වෘත්තියෙ අත්විඳින දුෂ්කරම අභියෝගය වෙන්නෙ. දෙයක් විදිහට පාවිච්චි කරන්න, සූරා කන්න, තලාපෙලා දාන්න, කිසිම අයිතිවාසිකමක් නැති නිකම්ම නිකම් දෙයක් විදිහට ජීවිතයක් එක්ක සෙල්ලම් කරන්න පුළුවන් එකයි ගණිකාවක් එක්ක නිදාගැනීමේ බහුතර උවමනාව වෙන්නෙ (ඊට බාහිර පුංචි සොඳුරු උවමනා ඇති අයත් නැතුවා නෙමෙයි).

බඩුවක් දක්වා පිරිහෙලීම ඇතුලෙ අපි විසින් වාෂ්ප කරන්නෙ ඇයගෙ ජීවිතය. පත්තරවලට, ගොසිප් වලට අහුවෙන්නෙ නැත්තෙ ඒ ජීවිතය. එතනයි තියෙන්නෙ ගණිකාව පැවතීමේ සමාජ හේතුව. වෙනස් කිරීම කොහොම වුණත් අඩු ගානෙ තේරුම් ගැනීමකටවත් ඒ අවස්ථා සම්බන්දය දැනගන්න  ඕන.

ගණිකාවකටවත් බෑ තමන්ව දෙයක් විදිහට බාර ගන්න. එයා රහසේ දෙයක් බවට පත්වෙලා නැවත උදේ වෙද්දි බැඳීම් හා සම්බන්දතා සහිත මනුස්ස ජීවිතයක් බවට පත්වෙන්නෙ ඒ හින්ද. ඒ හැංගීම පිටිපස්සෙ තියෙන්නෙ සමාජ පිළිගැනීමක, බාර ගැනීමක උවමනාව. ඒත් මේ මාධ්‍ය සහ අනෙක් සදාචාරවාදී ගෝත‍්‍ර කරන්නෙ ඇයව දෙයක් විදිහටම සීල් කරන එක. කොන්ක‍්‍රීට් දාලා මුහුදෙ වලදාන එක.

 ඕෂෝ ළ`ග හිටපු සන්‍යාසි කෙනෙක් නැවත එයාගෙ රටට යන්න ලෑස්ති වෙනවා. එයා ඒ රටේ ගණිකාවක්. නැවත එහේ ගිහින් මුදල් උපයන්න ඒ රැුකියාවට යොමු වෙන්න වුණත් හිත ඇතුලෙන් බෑ කියනවා වගේ.

 ඕෂෝ උත්තර දෙනවා.

”වෙන මොනවා හරි කරන්න. ගණිකාවක් වෙනවා කියන්නෙ ඔයාගෙ ශරීරය පාවා දෙනවා කියන එක. සදාචාරාත්මකව ඒකෙ ඇති කිසි වැරැද්දක් නෑ. ඒත් ආධ්‍යාත්මිකව ලොකු අවුලක් තියෙනවා. ඔයා ඔයාව දෙයක් බවට පත් කර ගන්නවා. ඒක ශරීරයට කරන අපහාසයක්.

අනිත් ආගමික කට්ටිය ගණිකා වෘත්තියට විරුද්ද වෙන්නෙ වෙනමම හේතු මත. ඒත් මම විරුද්ද වෙන්නෙ ඊට වඩා වෙනස් හේතුවකට. කෙනෙක් එයාගෙ ශරීරය ගැන භක්තිවන්ත වෙන්න  ඕන. ශරීරයට ආදරය කරන්න  ඕන.

ඔයා කැමති කෙනෙකුට ඒක තෑගි කරන්න. ඒත් මුදලට විකිණීම කියන්නෙ අපහාසයක්. ඒක දෙවියන්ගෙන් ඔයාට ලැබිච්ච තෑග්ගක්. මුදලට ගත්ත නැති දෙයක් මුදලට විකුණන්න ඔයාට කොහෙත්ම අයිතියක් නෑ.

මේ ශරීරය ලැබීම ගැන ඔයා ස්තුතිවන්ත වෙන්න  ඕන. මේක තමයි ඔයාගෙ පන්සල. අනිත් ආගමික කට්ටිය ගණිකා වෘත්තියට විරුද්ද වෙන්නෙ වෙන වෙන හේතු උඩ. ඒ ගොල්ලො සෙක්ස් වලට විරුද්දයි. තෘප්තියට විරුද්දයි. මිනිස්සු සතුටු වෙනවට විරුද්දයි. ඒ හේතු උඩයි ඒ ගොල්ලො ගණිකා වෘත්තියටත් විරුද්ද වෙන්නෙ. ඒ ගොල්ලො ලිංගික ආශාවන් යටපත් කරගෙන ජීවත් වීම අනුදකින අය. ඉතා සීමිත ලිංගික ජීවිත ඇතුලෙ ජීවත් වෙන්නයි ඒ ගොල්ලො උපදෙස් දෙන්නෙ.

ගණිකාව නිසා නිදහස ලැබෙනවා. ඒකයි ඒ අය විරුද්ද. ඒ අයට  ඕන දැඩි ලෙස ඒක ස්වාමි/භාර්යා ව‍්‍රතයට නතු වුණු සමාජයක්. මිනිහා ගැහැනිය අයිති කරගෙන ඉන්නවා. ගැහැනිය මිනිහව අයිති කරගෙන ඉන්නවා. ගැහැනියත් මිනිහාත් දෙන්නම අන්තිමට එකිනෙකාට අයිති දේපොලක් විතරයි. මට අනුව ඒකත් වෛශ්‍යා ව‍්‍රතයම තමයි. ඒ අය ඒකට විවාහය කිව්වට මං කියන්නෙ ඒක සදාකාලික වෛශ්‍යා ව‍්‍රතයක්.

මම සම්පූර්ණයෙන්ම පෙනී ඉන්නෙ ආදරය වෙනුවෙන්. විවාහයට මං විරුද්ද නිසාම ගණිකා වෘත්තියටත් මම විරුද්දයි. ගණිකා වෘත්තිය කියන්නෙම කසාදෙ අතුරුඵලයක්. ලෝකෙන් කසාදෙ නැතිවෙන දවසට ගණිකා වෘත්තියත් නැති වෙලා යනවා.

මිනිස්සු ඒ අයගෙ ශරීර වලට ඇති ආදරය නිසාම තමන් ආදරය කරන අයත් එක්ක ඒ ශරීර බෙදා ගැනීමයි සිද්ද වෙන්න  ඕන. ඒකයි එකම සම්බන්ධතා විදිහ. ඒත් කසාදය ඇතුලෙ නීත්‍යානුකූල ගණිකා වෘත්තියක් සිද්ද වෙනවා. පිරිමියා ආර්ථිකය බාර ගන්නෙ තමන්ට උවමනා විදිහට පාවිච්චි වෙන්න ගැහැණිය එක`ග නම් විතරයි. පාරට වැටෙන්න බය නිසා ගැහැණිය එක`ග වෙනවා වෙන්න පුළුවන්.

පුරුෂයා විසින් අත්ඇරලා දැම්මොත් එක මිනිහෙක් වෙනුවට ඇයට පිරිමි ගානක් එක්ක නිදාගන්න සිද්ද වෙනවා. ඉතින් ඇය එක`ග වෙනවා.

කිසි වෙලාවක ශරීරය දෙයක් විදිහට සලකන්න එපා. ඔයා ආදරය කරන කෙනෙක් එක්ක ශරීරය සහ හදවත එකට පැවැත්මක් විදිහට බෙදාගන්න. එතන ආදරය නැත්තම් වෙන විදිහක් නෑ. ශරීරය බෙදාගන්න  ඕන ආදරෙන් විතරයි. ඒක නැත්තං ස්වාමි පුරුෂයා එක්කවත් ශරීරය බෙදාගන්න එපා”

- ඕෂෝ-

ගණිකාව සහ සදාචාරය කියන කාරණය  ඕෂෝ ආධ්‍යාත්මික තැනකට අරගෙන එනවා. ශරීරය පාවා දීම ඇතුලෙ සමාජයට නිදහස ගේන අතරෙ තමන්ගෙ ඇතුලෙන් පැවැත්ම මරා දැමීම ගැනයි  ඕෂෝ මේ කාන්තාව සවිඥාණක කරන්නෙ.

බ්‍රෙන්ඩා මයර්ස් පවෙල් ගණිකාවක් වෙන්නෙ එයාගෙ ළමා කාලෙදි. අවුරුදු තිස්ගානක් ගතවුණු ඒ ජීවිතේ ගැන බ්‍රෙන්ඩා කියන්නෙ පත්තරයක්වත් වැඩසටහනක්වත් වැඩිපුර විකුණන්න නෙමෙයි. එයා වගේ ජීවිතේ අහිමි වෙමින් යන තව කීප දෙනෙකුට හරි ඒ කතාව ඇහෙන්න.

”මිනිස්සු හිතනවා නම් ගණිකා වෘත්තිය හරි සරලයි, ලේසියි, ආටෝපයි කියල, (හරියට ප‍්‍රිටී වුමන් වගේ) ඒක මුලාවක්. ගණිකාවක් දවසට මිනිස්සු පස්දෙනෙක් එක්කවත් නිදාගන්නවා. ඒ කියන්නෙ අවුරුද්දට 1800ක් පිරිමි. එතන කිසි සම්බන්ධයක් නෑ. කිසි කෙනෙක් මට මල් පොකුරු අරන් එන්නෙ නෑ. ඒ හැමෝම කක්කුස්සියක් වගේ මගේ ඇ`ග පාවිච්චි කරනවා විතරයි.

ක්ලයන්ට්ස්ලා නිතරම වගේ ප‍්‍රචණ්ඩයි. මට පස් සැරයක් වෙඩි වැදිලා තියෙනවා. දහතුන් වතාවක් පිහි ඇනුම් කාලා තියෙනවා. මට කියන්න තියෙන්නෙ සමාජය ඒ අයට එහෙම කරන්න ලේසි කරනවා. ඒ අයගෙ මානසික රෝග, අවුල් ඔක්කොම ගණිකාවන්ගෙ පිටින් යන්නෙ. පොලිසියකට ගිහින් පැමිනිල්ලක් කරන්නවත් ඉඩක් අපිට නෑ.

මට අවුරුදු 40 දි විතර එක රෑක මාව ක්ලයන්ට් කෙනෙක් කාර් එකෙන් එලියට විසි කරලා දැම්මා. මගේ ඇඳුම දොරේ පැටළුණු හින්ද මාව ගෙවල් බ්ලොක් දෙකක් විතර දුර ඇදි ඇදී ගියා. මගේ මූණත් ඇෙ`ග් පැත්තකුත් දරුණු විදිහට තුවාල වුණා.

මාව දැකපු දොස්තර කලබල වෙලා පොලිස් නිලධාරියෙක් කැඳෙව්වා. පොලිස් නිලධාරියා මං දිහා බලාගෙන ඉඳලා දොස්තරට මෙහෙම කිව්වා.
‘ආ.. මං මෙයාව දන්නවා. මෙයා පාරෙ ඉන්න ගණිකාවක්නෙ. ෂුවර් එකට කාගෙ හරි පර්ස් එකකට වැඩක් දීලා ඇති. හොඳ වැඬේ මුංට...’

ඒ ගොල්ලො හිනාවුනා. මාව හදිසි අනතුරු වාට්ටුවෙන් එලියට ඇදලා දැම්මෙ හරියට මං බෙහෙතක් දාගන්නවත් තරම් වටින්නෙ නෑ වගේ.

මං ඇත්තටම වාසනාවන්තයි. මං දන්න ලස්සන ගෑනු ළමයි කොච්චරක් පාරෙ මරලා දාලා තියෙනවද?

මම ඩ‍්‍රග්ස් වලට වැටෙන්නෙ නැතුව අවුරුදු 14ත් 15ක් විතර රස්සාව කළා. ඒත් අමාරු තැනක් එනවා. කවුරු හරි කොට්ටෙන් ඔයාගෙ හුස්ම හිර කරලා මරලා දාන්න හරි, පිහියෙන් බෙල්ල කපන්න හරි හදන කොට... ඔයාට මොනවා හරි දෙයක්  ඕන වෙනවා ජීවිතේ ඉස්සරහට ඇදගෙන යන්න.

මිනිස්සු එක එක දේවල් කියනවා ගණිකා වෘත්තිය ගැන. සමහරු හිතන්නෙ මේක නීතිගත කළාම හරි යයි කියල. ඇත්තටම එක එක ගැහැණුන්ගෙ කතාව වෙනස්. නීතිගත කරනවා වගේ දෙයක් හොඳ වෙයි ප‍්‍රයිවෙට් කැම්පස් එකේ ගාන ගෙවා ගන්න ගණිකා වෘත්තිය කරන අයට වගේ නම්. ඒත් පොඩි කාලෙම අපචාරයට ලක්වුණු ළමයෙකුට... වෙන විකල්පයක් තියෙනවා කියලවත් නොදන්න දරුවෙකුට ඒක ගැලපෙන්නෙ නැහැ. එයා උත්සාහ කරන්නෙ කන්න විදිහක් හොයා ගන්න.

මං අහන්නෙ ගණිකා වෘත්තිය නීතිගත වුනොත් ඔයා යාලූවො කී දෙනෙකුට බලකරන්න ලෑස්තිද දැන් කරන රස්සාව අත්ඇරලා ඒක කරන්න කියල. ඔයාගෙ නෑදෑයොන්ට ඒ විකල්ප රස්සාව දෙන්න ඔයා ලෑස්තිද?

මං තව එකක් කියන්නම්.. අපි හිතමු අර කැම්පස් එකට සල්ලි හොයන ගෑනු ළමයට මේ ප‍්‍රශ්න නෑ කියල. එයාට ඉන්නෙ නිශ්චිත ඉහල පංතියෙ ක්ලයන්ට්ස්ලා ටිකක් කියල. ඒත් පළවෙනි වතාවට එයාට එක්කෙනෙක් වද දෙන්න ගත්තමයි තේරෙන්නෙ මේ රස්සාවෙ ඇත්ත තත්වෙ.  ඕනම වෙලාවක ඒ විදිහෙ විකෘතියෙක් මේ රස්සාව ඇතුලෙ මුනගැහෙන්න පුළුවන්. එයාගෙ පිටිපස්සෙ තව කට්ටියක්ම ඉන්නවා. උන් ඔයාට බලහත්කාරකම් කරනවා, දූෂනය කරනවා..  සල්ලි මංකොල්ල කනවා. ඔයාට ජීවත් වෙන්න විදිහක් නැති තැනක් එනවා. ඒකයි ගණිකා වෘත්තියෙ යතාර්ථය”

කොයි තරම් දුක වුණත් බ්‍රෙන්ඩා කියන්නෙ ලස්සන කතාවක්.

‘කොයිතරම් හානියකට පස්සෙ වුනත් ජීවිතයක් ඉතුරු වෙලා තියෙනවා. කොයිතරම් වදවේදනා වලට පස්සෙ වුණත් ජීවිතයක් තියෙනවා. ඔයා කිසි වටිනාකමක් නැති දෙයක්, කුණු කෑල්ලක් කියල මිනිස්සු කිව්වත් තවත් ඉතිරි ජීවිතයක් තියෙනවා. මං කියන්නෙ පොඞ්ඩක් එහෙම නෙමෙයි. ගත කරන්න තව ලොකු ජීවිතයක් තියෙනවා..’

බ්‍රෙන්ඩා එ විදිහට පාරට වැටුණු අයට බලාපොරොත්තුවක් දෙනවා. ඒ අය දේවල් නෙමෙයි මිනිස්සු කියල එයා මතක් කරනවා. ඒ විතරක් නෙමෙයි ඒ අය එක්ක ජීවිතේ බෙදා හදාගන්න මැදිහත් වෙනවා.

(උපුටාගැනීම - බීබීසී ප‍්‍රවෘත්ති ස`ගරාව)

මට හිතෙන්නෙ සදාචාරය කියන්නෙ ඒකට. ඒක ආදරයේ ප‍්‍රතිඵලයක් වෙන්න  ඕන. ලංකාවෙ මගේ ජීවිත කාලෙ ඇතුලත ඒ විදිහට සදාචාරය වෙනුවෙන් මැදිහත් වුන එක චරිතයක් මට මුණගැහිලා තියෙනවා. ඒ උදුල් පේ‍්‍රමරත්න. පොලිසියෙන් ගණිකාවක් කියල බට්ටිව බූට් සපත්තුවට පාගලා දාන්න යද්දි උදුල් බට්ටි වෙනුවෙන් හිටගත්තා. බට්ටි කියන්නෙත් ජීවිතයක් කියල සමාජයටත් නැවත බට්ටිටත් කියල දුන්නා. පොඩියට කළා වුණත් ඒක ලොකු අරගලයක්.

සදාචාරය හොයන්න  ඕන සමාජ සංසිද්දියේ හෝ හේතුවේ මිස පුද්ගලයා ඇතුලෙ නෙමෙයි. ජීවිත දේවල් බවට පත් කරන එකට කියන්නෙ අපචාරය. මිනිස්සු මිනිස්සු විදිහට තේරුම් ගන්න පුළුවන්, බාර ගන්න පුළුවන් සදාචාරයක් අපිට තියෙන්න  ඕන. ඒකට අපචාරී මාධ්‍ය සහ සමාජ සංස්කෘතිය කෙලින් ප‍්‍රශ්න කරන්න  ඕන.

‘ ඕන වෙලාවක ජැක්ට (බූරුවාට) ජැක් කියන්න.ඉස්කෝප්පෙට ඉස්කෝප්ප කියන්න. ඒත් වෛශ්‍යාවට නෝනා කෙනෙක් මෙන් අමතන්න වග බලා ගන්න.’

-පැටි‍්‍රක් රොත්ෆස් (ලේඛක)

-චින්තන ධර්මදාස









Sunday, July 5, 2015

ඕකත් විප්ලවයක්ද?




පහුගිය ජනවාරි 08 වෙනිද සිද්ද වුනේ සරල සාමාන්‍ය බල පෙරලියක් කියන තැන ඉඳන් අත්වැරැුද්දක්, කුමන්ත‍්‍ර‍්‍රණයක් කියන තැන දක්වා විවිද කතා කියන කට්ටිය ඉන්නවා. මහින්දට කඬේ යන පිරිස් විතරක් නෙමෙයි කවදාහරි මහා ඔක්තෝම්බර් විප්ලවයක් වෙනකල් බලන් ඉන්න වර්ගයේ වාමාංශිකයොත් මේ අතර ඉන්නවා. සමාජයේ සිද්ද වෙන වැදගත් සවිඥාණක වෙනස්කම් වලට බරක් තියන්න බැරි  වෙන එකම මේ අයගෙ දේශපාලන නොදැනුම සටහන් කරනවා.

මගේ ජීවිත කාලෙදි දැකපු ලොකුම විප්ලවීය වෙනස සිද්ද වුණේ ජනවාරි 08 වෙනිද. කවදාවත් කවුරුවත් වෙනස් කරන්න බෑ කියල හිතපු රාජාණ්ඩුවක් පෙරලන්න පුරවැසි කණ්ඩායම් වලට පුළුවන් වුණා. යහ පාලනය කියන්නෙ අරකද මේකද කියල අහන ගොඩක් ප‍්‍රගතිශීලී කට්ටිය අමතක නොකරන කාරනේ වෙන්නෙ ජනවාරියේ මහින්ද පැරදුනේ නැත්තං වෙන්නෙ මොකක්ද කියන එකයි.

රට සහමුලින්ම මෝඩකමේ ගිලෙමින් තිබුනෙ. සංවර්ධනය කියන්නෙ පාරවල් හදන එක කියල සමස්ත ජනතාවම පිළිඅරගෙන හිටියෙ. කොළඹ පාරවල් වල ගල් අල්ලනවා ගලවනවා නැවත අල්ලනවා. අන්තිමට පාරට වඩා ලොකු පේමන්ට් හැදෙනවා. මහ පාරෙ සන්නද්ධව ඇවිත් මිනී මරලා පස්සෙ අමතක වුණා කියල කියන්න පුළුවන් විදිහට රටේ නීති හැදුන. විරුද්ද මතයක් දරන අයට සුදු වෑන් පහසුකම් ලබා දුන්නා. රටේ මාධ්‍ය කියල දෙයක් තිබුණෙ නෑ. හොරකම කියන එක සරල සාමාන්‍ය ශ‍්‍රී ලාංකේය උරුමය වුණා. සිනමාව කලාව නන්නත්තාර වුණා. ලෝකෙ සිද්ද වෙන හැම දියුණුවක්ම ලංකාවට එරෙහි කුමන්ත‍්‍රණයක් වුණා. අපි ගූූගල් ෆේස්බුක් වලට පවා රාජ්‍ය මට්ටමෙන් එරෙහි වෙන ජාතියක් වුණා.

සියල්ල සංක්‍ෂිප්තව කිව්වොත් අපි අභිමානයක් නැති ජාතියක් වුණා. ලෝක මට්ටමෙන් වගේම රට ඇතුලෙත් කිසිම කෙනෙකුට ආත්ම අභිමානයක් කියල දෙයක් ගෑවිලාවත් තිබුනෙ නෑ. අරුම පුදුම අධ්‍යාපන ඇමතිවරු සහ අනෙක් කටයුතු ඇමතිවරු රටේ ඇතිවුණා. මේ හැමදේකම තියෙන භෞතික පරිහානියට වඩා දරුණු වුනේ රටේ සිද්ද වෙමින් පැවති මානසික පරිහාණිය. අපි සමාජයක් හැටියට අපි ගැන වටහා ගනිමින් සහ පිටතට ප‍්‍රක්‍ෂේපණය කරමින් ඉන්නෙ මොකක්ද කියන එක.

අන්ත ජාතිවාදී කෙලවරකට රට ගමන් ගනිමින් තිබුණ. මහින්දට පක්ෂ නම් දේශපේ‍්‍රමී, විපක්ෂ නම් දේශද්‍රෝහී.. බෙදුම් ලකුණ තිබුනෙ එච්චරයි. රට හෘදය සාක්ෂියක් රහිතව එල්ලෙමින් පැද්දෙමින් තිබුණ.

යම් පමණකට හෝ සමාජය ගැන සවිඥාණකත්වයක් ඉතිරිව තිබුණු සිවිල් සමාජ ක‍්‍රියාකාරිකයන් මේ ප‍්‍රවාහය වෙනස් කරන්න එකතු වෙන්නෙ මේ පසුබිමේදි. කිසිම බලාපොරොත්තුවක් තබා ගත නොහැකි කාලයක තමන්ගේ ජීවිත තර්ජන පවා නොතකා මේ අවසාන උත්සාහය දරන්නට මේ මිනිස්සු එකතුවීමම අහම්බයක්. මහින්දගෙම භාෂාවෙන් කියනවා නම් ආශ්චර්යයක්.

ආණ්ඩුව උපරිම ද`ග දැමීමෙන් පවා පාලනය කරගත නොහැකි වුණු ඩිජිටල් මාධ්‍ය හරහා දැවැන්ත කැරැල්ලක් ඇරඹෙන්නෙ මෙතනදි. ඒක තනිකරම තාක්‍ෂණික විප්ලවයක්. නූතන සමාජ පෙරළියක්. උදලූ කෙටේරි අරගෙන කොළඹ වටකරන ග‍්‍රාමීය විප්ලව සිහිනයේ පසුවෙන වාමාංශිකයො මේක විප්ලවයක්ද කියල අහන්නෙ ඒකයි. ලෝකයේ බිහිවුණු දුර්දාන්තම පාලනයක් එක ලේ බිංදුවක් හෝ නොසොල්ලා පෙරලා දමන්නට හැකිවුණු සිවිල් සමාජ අරගලයක් විප්ලවයක් නෙමෙයි නම් වෙන මොන බුබ්බක්ද? (නදීක ගුරුගේ වචනයක්)

වැදගත්ම දේ මේ වෙනස පුරවැසි සමාජයෙන් ආපු වෙනසක් වුණු එක. මේක පාර්ලිමේන්තුව ඇතුලෙ බල පෙරලියක් හෝ හුදෙක් පක්ෂ ජරමරයක් නෙමෙයි. ජනතාවගේ සවිඥාණක නැගී සිටීමකට අනුගත වෙන්න දේශපාලනයට සිද්ද වෙනවා. මෛත‍්‍රී කියන්නෙ ඒ අදහස වෙනුවෙන් හිටගත්ත නායකත්වයක් මිස වෙනස කියන්නෙ මෛත‍්‍රී නෙමෙයි. රටම තමන් යටත් වැසියන් හැටියට කිසි පැකිලීමකින් තොරව බාරගෙන තමන්ගෙ පාඩුවෙ පොඩි පොඩි හොරකම් කරගෙන අගේට ජීවත් වෙමින් යද්දි නැවත මිනිස් අයිතීන්, විධිමත් රාජ්‍ය ආයතන සහ යාන්ත‍්‍රණ අවධාරණය කරන හ`ඩක් සමාජයට ගේන්න මේ නාගරික කණ්ඩායම් වලට පුළුවන් වෙනවා. අනිවාර්යෙන්ම මේක මහ ජනතාවගේ අරගලයක් නෙමෙයි. මේක සිවිල් ජන කොටසෙ අරගලයක්. ජනප‍්‍රිය තේමාවන්ට විරුද්දව ගිය, නැවත සමාජය ගැන විශ්වාසය අවධාරණය කරපු අරගලයක්. බුද්ධියකින් තොර පාදඩකම පෙරළන්නට ඒ සංවිධානගත වීම ඇතුලෙ පුළුවන් වුණා.

මේ විප්ලවය හෑල්ලූ කරන පිරිස් ප‍්‍රශ්න කරන්නෙ දින සීයෙ පොරොන්දු ලැයිස්තුව අතේ තියාගෙන. ඒ එකින් එක පොරොන්දුව ඉටු නොවුණු පදනම උඩ යහපාලනය ආපහු මහින්ද පාලනය කරා වුණත් පෙරළා දමන්න ඒ අය ලෑස්තියි. දින සීයෙ පොරොන්දු ඇතුලෙ අසාර්ථක වෙන්නෙ ආණ්ඩුව මිස පුරවැසි අරගලය නෙමෙයි. ආණ්ඩුවට බැරි වෙනවා ඒ පුරවැසි ප‍්‍රතිරූපය රකින්න. පුරවැසි සංවිධාන වලට සිද්ද වෙනවා අරගලය ඉවර නැති බව තේරුම් ගන්න.

ජනවාරි 08න් පස්සෙ ජනතාව වෙනුවෙන් හිටගත්ත හැටියට පෙනී හිටපු නායකයො ආයිමත් තම තමන්ගෙ බලය  ලොකු කර ගැනීමේ ව්‍යාපෘති දක්වා පසුබැස්සා. එතෙක් පුරුදු පුහුණු වෙමින් හිටපු කුහක, හොර, හීන ආත්ම ලාභයන් වෙනුවෙන් වැඩ කරන්න ගත්තා. විශේෂයෙන්ම පොදු පෙරමුණ සහ යූඇන්පිය අතරෙ බලය තමන් අතට ගැනීමෙ පොරය බලන් ඉන්න කැතයි. තමන්ගෙ පක්ෂය සහ තමන්ගේ බලයේ ත‍්‍රිල ඇරුණම ඊට වඩා ලොකු දේශපාලන විශ්වයක ආස්වාදයක් විඳින්න මේ දේශපාලකයො පොඩි වැඩියි. ඉතා නුදුරු අනාගතයෙදි තමන්ගෙ දේශපාලන භූමිකාවන් අවලංගු වෙන්න නියමිත වග දකින්න ඒ ඔලූ ළපටි වැඩියි.

ඒ කොහොම වුණත් මේ අවුල සාපේක්ෂයි. මහින්දගේ පාලනයේ වියවුල එක්ක බලන කොට මේක අවුලක් නොවෙන ගානයි. ජනතාව විදිහට ජීවත් වීමේ නිදහස බුක්ති විඳින්න, ගෞරවනීය ජීවිතයක අයිතිය ලබා ගන්න ජනවාරි 08න් පස්සෙ වේදිකාවක් හැදුන. උදා විදිහට විද්යා දැරිය දූෂණය කිරීම කොටි නැවත නැගිටීමේ කුමන්ත‍්‍රණයක් කියන පැලැස්තරයෙන් මුදාගෙන සමාජ පාදඩකරණයේ ප‍්‍රතිඵලයක් හැටියට නීතිමය ද`ඩුවම් ලබා දෙන්න පුළුවන් තත්වයක් ඇතිවුණා. දෙමළ මිනිස්සු සහ පොඩි එවුන්ගෙ බෙලි කපලා මරා දාපු හමුදා සොල්දාදුවන්ට එරෙහිව නීතිය ක‍්‍රියාත්මක කරන්න පුළුවන් වුණා. දැරියන් සිය දෙනෙක් දූෂණය කළ සතුටට පාර්ටි දාන මන්ත‍්‍රීවරුන් හිටපු රටක මේ වෙනස සෑහෙන ලොකු වෙනසක්.

සිවිල් සංවිධාන පැත්තෙනුත් ජනවාරි 08න් පස්සෙ වැඬේ ආණ්ඩුවට බාර දීලා අපි ගෙවල් වලට ගියා. ඒකයි අපේ පුරුදු විදිහ. ඒත් මෙතනදි ආණ්ඩුව කියන්නෙ ද්විතියික කාරණයක් කියන එක අපිට අමතක වුණා. තවදුරටත් වඩාත් සංවිධානාත්මකව සමාජ ප‍්‍රතිසංස්කරණ වෙනුවෙන් වැඩ කිරීම අනිවාර්යෙන්ම අවශ්‍ය මොහොතක ආණ්ඩුව දිහා බලාගෙන කාලය ගත වුණා. නැවත එළඹෙන මහ මැතිවරණය අවධාරණය කරන්නෙ මේ අවශ්‍යතාවය.

නිර්මාල් යෝජනා කරලා තිබුණු විදිහට ශක්තිමත් විපක්ෂයක් ගොඩනැගීම මෙතනදි හොඳ වෑයමක් වෙන්න පුළුවන්. ඒත් මට හිතෙන්නෙ ප‍්‍රධාන පක්ෂ දෙක එකතු කරමින් ශක්තිමත් ජාතික ආණ්ඩුවක් ගොඩනැගීම හරහා රටේ විවිධ විෂයන් වෙනුවෙන් ජාතික ප‍්‍රතිපත්ති ගොඩනගා ගැනීම මේ මොහොතේදී තීරණාත්මකයි. එතනදි වඩා වැදගත් වෙන්නෙ දූෂිතයන්ව පාර්ලිමේන්තුවට නොගැනීමේ දරුණු බල කිරීමක්. ප‍්‍රධාන පක්ෂ දෙකටම මේ පීඩනය සිවිල් සංවිධාන පැත්තෙන් එල්ල වෙන්න  ඕන. විවේචන එල්ල වෙන්න  ඕන. අවශ්‍ය ශිෂ්ට පාර්ලිමේන්තුවක් වෙනුවෙන් ජනතාව උනන්දු කරන්න  ඕන.

මෙතනින් එහාට තියෙන්නෙ හොරු ඇල්ලීම හෝ වැරදි සෙවීමේ දේශපාලනය නෙමෙයි. රටේ දැක්මක් ඇතිව වැඩ කරන සැලසුමක් නිර්මාණය වෙන්න නම් ප‍්‍රධාන පක්ෂ දෙක රටට වග කියන අන්දමින් ප‍්‍රතිසංවිධානයක් වීම අනිවාර්යයි. එතනදි පුරවැසියන්ට අවශ්‍ය පරිදි පක්ෂය නිර්මාණය කර ගැනීමේ උවමනාව දැනෙන තරමට තල්ලූව ප‍්‍රබල වෙන්න  ඕන. විපක්ෂය ශක්තිමත් කිරීම මෙතනදි ද්විතියික කාරණයක්.

‘‘අසාධාරණය, දුගීබව,  වහල්බව,  මෝඩකම  මේ  වගේ  දේවල්  සමහර  විිට  විිප්ලවයකින්  වෙනස්  කරන්න  පුලූුවන්.  ඒත් මිිනිස්සුන්ගෙ  ජීීවිිතේ  කියන්නෙ  නපුරට  විිරුද්දව  සටන්්  කිරීමම  නෙමෙයි.  මිිනිස්සුන්ට  ධනාත්මක  අරමුණු  අවශ්‍යයි.  පුද්ගලිකව  වගේම  සාමූහිකවත්.  විිශාල  පරිිමාණයක  එවන්  අරමුණු  සමාජයකට  අවශ්‍යයි.  සමහරවිිිට  සමාජයට  නොගැලපෙන  තරමට..’’

ඉසයියා  බර්්ලින්

ඩිජිටල් මාධ්‍යකරණයත් එක්ක රටේ දේශපාලනය වෙනස් වෙලා ඉවරයි. තවදුරටත් ආණ්ඩුවේ බලය දෙවියන් වහන්සේගේ බලය විදිහට ක‍්‍රියාත්මක වෙන්නෙ නැහැ. වෙළඳ බලය තීරණාත්මක බලය විදිහට වැඩ කරන්නෙ නැහැ. මාධ්‍ය බලය ප‍්‍රධාන ගාමකය විදිහට පවතින්නෙ නැහැ. ඒ වෙනුවට අසංවිධානාත්මක නමුත් සවිඥාණකව එකිනෙකා සම්බන්ධ පුරවැසි නාලිකා අන්තර්ජාලය හරහා ක‍්‍රියාත්මකයි. අනෙක් රටවල සිද්ද වෙන නව ප‍්‍රජාතාන්ත‍්‍රික වෙනස්කම් හරහා ඒ මොහොතේම යාවත්කාලීන වන, දූපතෙන් එහා අවකාශයක මනසින් සැරිසරන නව පුරවැසි ප‍්‍රජාවකට සරිලන දේශපාලනයක් පක්ෂ වලට නිර්මාණය කර ගන්න සිද්ද වෙනවා. ඒ නූතන දේශපාලන රටාව තේරුම් ගන්න බැරි වෙන ඩයිනසෝරයො වුණත් වඳ වෙලා යනවා.

හොඳම උදාහරණය පොලිස් සේවයේ විනය හැදෙන්න වඩාත් බලපෑවෙ ආයතනික නීති හෝ පරිපාටි නෙමෙයි. ඒ වෙනුවට මිනිස්සු හොරෙන් ගත්ත මෝබයිල් වීඩියෝ ක්ලිප් සහ සෙල්ෆි. ඒ හරහා වැඩි විනිවිදභාවයකින් වගේම සහෝදරත්වයකින් යුත් සේවයක් සපයන්න පොලිසියෙ අයටත් සිද්ද වුණා. දඩ සෙල්ෆි හැටියට මෑතක ප‍්‍රසිද්ද වුණු දඩ කොල ලියන අතරෙ ගත්ත සෙල්ෆි ගැන පොලිස් මාධ්‍ය ප‍්‍රකාශක කියපු කතාව වුණත් ප‍්‍රගතිශීලියි. ඒකෙන් පොලිසියෙ හිතවත් මහජන සේවය ගැන හැ`ගීමක් රටවැසියන්ට ඇති වෙනවා වගේ තැනකින් එයා ඒක බාර ගත්තා. ඒක ඇත්තක්. ඉස්සරහට අපි නිරන්තරයෙන්ම තවත් පිරිසක් විසින් නිරීක්ෂණය කරමින් සිටින ජීවීන් බවට පත්වෙනවා. දේශපාලකයන්ට අනිත් අයට වඩා කැමරා ප‍්‍රමාණයක් අනිවාර්යෙන්ම එල්ල වෙනවා. ඩිජිටල් දේශපාලන යුගයට ගැලපෙන දැක්මක් ඇතිව තමන්ගෙ ව්‍යාපෘති නිර්මාණය කර ගන්න බැරි බඩ තඩියන්ට විශ‍්‍රාම යන්න සිද්ද වෙනවා.

‘ඩිිජිිටල්  විිප්ලවය කියන්නෙ ලිවීීම  සහ  මුද්‍ර‍්‍ර‍්‍රණය  සොයාගැනීමටත්  වඩා  අතිශය  වැදගත්  පෙරලියක්’

- ඩග්ලස්  එන්ගල්බර්ට්

මෙතනදි වඩා භයානක අවදානම වෙන්නෙ මහින්ද සාධකය. කිසිම ලැජ්ජාවක් ඇති මිනිහෙක් නොකරන ආකාරයෙන් පැරදුණු දවසේ පටන් පන්සල් ගානෙ කතා පවත්වමින් මහින්ද අගමැති වෙන්න ද`ගලනවා. මහින්ද කියන්නෙ ප‍්‍රතිවිප්ලවය. නැවත ජාතිවාදය, ආගම්වාදය, දූෂණය හොරකම සහ මැරකම. දේශපාලනය ඇරෙන්න අනිත් හැම කුජීත පුද්ගල මිනිස් ගතියක්ම තමයි මහින්දගෙ දේශපාලනය. ගූගල් වලට ගල් ගහපු හෙංචයියන් පිරිවරාගෙන එන මහින්දගේ කතිකාව කියන්නෙම යටත්වැසියන්ගෙ උවමනාව.

ලංකාවෙ මහා ජනතාව කියන එක ගත්තොත් එක විදිහකට ඓතිහාසික ස්ව පීඩකකාමයකින් පෙළෙන පිරිසක්. බීගෙන ඇවිත් තඩිබාන මිනිහටම පෙම් කරන ගෑනියෙක් වගේ තමන් පෙළන්නාටම වන්දනා කරන මානසිකත්වයක්. අනාගතය, අභියෝගය වෙනුවට අතීතයටම වදින්නට කැමති ගුහාගත ආත්ම කොටසක්.

හොරකමෙන් අවුරුදු දහයක් තිස්සෙ දුවපු යාන්ත‍්‍රණයන් හොරකම නැතුව දුවන්න දන්නෙ නැහැ. සංවර්ධනය අඩාල වෙලා කියල අපි දකින්නෙ ඒ දුවන තෙල් නැතිකම. මේ සියල්ල නැවත ගොඩනගන්න ශක්තිමත් ව්‍යාපාරයක්  ඕන වෙනවා. ඒක ආණ්ඩුවකට විතරක් කරන්න පුළුවන් දෙයක් නෙමෙයි.

ජනවාරි විප්ලවය රැකගැනීම වෙනුවෙන් නැවත පළල් සංග‍්‍රාමයක් කරන්න  ඕන වෙන්නෙ ඒ නිසයි. පුරවැසි සමාජයක් ඇති කර ගැනීම වෙනුවෙන් ජනවාරියේ පටන් ගත් නාගරික විප්ලවය ගම් දනවු කරා ගෙනයමින් ගෞරවනීය ජීවිතයක උවමනාව කියල දෙන්න සිද්ද වෙනවා. හෘදය සාක්ෂිය කියන්නෙ මොකක්ද කියල ආයිමත් උගන්නන්න වෙනවා. මහින්ද ඇත්තට පරාද වෙන්නෙ එදාට.







Sunday, June 14, 2015

රීමේක් වැඩ කෝටියයි - ප‍්‍රවේගයෙ විසිල් බල්ටියයි



මහින්දගෙන් පස්සෙ ලංකාවෙ සිනමාව ගොඩ යන ලකුණු පහල වෙන්න අරගෙන. ඊට කලින් මේ නව රැල්ල වගේ එක ඇති වුණත් මහින්ද චින්තන සිනමාව නිසා ඒ චිත‍්‍රපටි කම්පියුටර් ඇතුලෙම නතර වුණා. තව ඒවා හැදුනෙම එලියෙ ෆෙස්ටිවල් මාර්කට් එක දිහා බලාගෙන. ඒ වී කරල් පෙන්නලා මෙහේ දුවන අරමුණ හෝ අන්තර්ජාතික සිනමාකරුවෙක් වීමේ ෂෝර්ට් කට් වාසනාව උරගෑමක් විදිහට. ඒත් මහින්දගේ ගෙදර යාමත් එක්ක සිනමාව හෝල් වලට කඩා පනින්න පටන් අරගෙන. වැදගත්ම දේ ලංකාවෙ පේ‍්‍රක්‍ෂකයා අරමුණු කරගෙන රජකතා බණකතා ප්‍රොපගැන්ඩා සිනමාවෙන් පිට විවෘත පිට්ටනියක් හැදෙන්න ගන්න එක.

මේ පසුබිමේ මහා සිනමාව පැත්තෙන් ආරම්භයක් ගන්නෙ ධනුෂ්ගෙ පොල්ලාදවන් චිත‍්‍රපටියෙ රීමේක් එකක් විදිහට හැදෙන ප‍්‍රවේගය. ආරම්භයක් කියන්නෙම අවදානමක්. කලින් කටේ තියන්න බැරි සුපර් සික්ස් නිෂ්පාදනය කරපු සදේශ් කුමාර් තව වතාවක් මේ අවදානම ගැනීම අගය කරන්න  ඕන.

මහින්ද චින්තන සිනමාවට පස්සෙ ඊළඟ දිශානතිය වෙන්නෙ දකුණු ඉන්දියානු රීමේක් සිනමාවද? ප‍්‍රවේගය එක්ක මතුවෙන ප‍්‍රශ්නෙ ඒක.

2007 පොල්ලාදවන් කියන්නෙ වෙට්රිමාරන් කියන පිස්සු අධ්‍යක්‍ෂවරයාගෙ පළවෙනි වැඬේ. වෙටි‍්‍ර කියන්නෙ කොයි වගේ අධ්‍යක්‍ෂවරයෙක්ද කියල යම්තරමකට තේරුම්ගන්න එයාගෙ ෆොටෝ එකක් දැක්කත් ඇති. සිනමාවෙ සාටෝප මොකුත් නැති වඩුබාස් කෙනෙක් තරම් සාමාන්‍ය ඩිරෙක්ටර් කෙනෙක්.

වෙටි‍්‍රරාමන් කියන්නෙ බාලූ මහේන්ද්‍ර කියන සිනමා දැවැන්තයාගෙ සහාය අධ්‍යක්‍ෂක. ඒත් මට වෙටි‍්‍රමාරන් මතක පොල්ලාදවන් හින්ද නෙමෙයි. එයා ඊට පස්සෙ කරන ආඩුකුලම් හින්ද. ඒකෙත් ප‍්‍රධාන චරිතය කරන්නෙ ධනුෂ්. පාදඩ ජීවිත ඇතුලෙ යතාර්ථය එක්ක ඉන්න ගමන්ම ඇෙඩන්න රොමැන්ටික් කතාවක් කියන්න වෙටි‍්‍රමාරන්ට තියෙන හැකියාව මාව පුදුම කළා. ඒ වගේම ගොන්සාලේස් වගේ නව පරපුරේ විදේශීය අධ්‍යක්‍ෂවරුන්ගේ සිනමාවත් එක්ක වෙටි‍්‍රගෙ තියෙන ඇඟෑලූම්කම ඒ බැඳීම තවත් වැඩි කළා. මං පොල්ලාදවන් බැලූවෙ ඊට පස්සෙ.

මේ ලංකාවෙ පළවෙනි රීමේක් එක නෙමෙයි.  දන්න කාලෙක ඉඳන්ම අපි හදන්නෙ රීමේක් තමයි. අපි ඉතා දුක්ඛිත මට්ටමකින් මේක කළත් ලෝකයේ සිනමාව කියල හැම කෙලවරකම වැඩිපුර හැදෙන්නෙ රීමේක්. ඒත් ගොඩක් වෙලාවට ලංකාවෙ රීමේක් එකක් එහෙමයි කියල හිතාගන්නත් බැරි තරමට මුල්කොපියෙන් වෙනස් වෙනවා. ඒ තරම් අජූත ෆිල්ම් එකක වෙන ඔරිජිනල් එකක් තියෙයි කියල නිකමටවත් හිතෙන්නෙ නෑ. මේ වෙලාවෙ කටට මතක් වෙන උදාහරණයක් විදිහට සළඹක් හඩයි කියල ගීතා රඟපාපු බයිස්කෝප් එක කියන්න පුළුවන්.

රීමේක් එකක් හැදෙන්න කාරණා කීපයක් බලපාන්න පුළුවන්. බසීන් 1951දි කියන විදිහට චිත‍්‍රපටියක සාර්ථකත්වය සහ ජනප‍්‍රියත්වය දැවැන්ත නම් නිෂ්පාදකයො කරන්නෙ ඒක නැවත බෙදාහරින එක නෙමෙයි. නැවත නිෂ්පාදනය කරන එකයි. වෙන ආර්ට් වලට වඩා වෙනස් විදිහට සිනමාව කියන්නෙ කාලයත් එක්ක අගය වැඩි වෙන ආර්ට් එකක් නෙමෙයි. ඒ වෙනුවට සිනමා ප‍්‍රයෝග, තාක්‍ෂණ අලූත් වෙනවත් එක්ක පරණ සිනමාවෙ අගය පිරිහෙනවා. රීමේක් එකකින් පුළුවන් ෆ්‍රෙෂ් ලූක් එකක් ගන්න.

තව විදිහකට මතවාදිමය, සමාජමය හෝ දාර්ශනික කාරණා වල අනුරූප බව වුණත් රීමේක් එකක් කෙරෙන්න බලපාන්න පුළුවන්. මේ කාරණා අනුව රීමේක් එකකදි යම් යම් සිද්ධි චරිත වෙනස් වෙන්න වුණත් පුළුවන්. උදා විදිහට සදේශ් මේ රීමේක් එක කරන්නෙ මහින්දගෙන් පස්සෙ තාරුණ්‍යය ප‍්‍රභූ (ධනුෂ්) වගේ වෙයි කියල හිතාගෙනද දන්නෙ නෑ.

තුන්වෙනි හේතුව මීට වඩා ගොඩක් ප‍්‍රායෝගිකයි වගේම බහුලයි. රීමේක් එකකදි වියදම සහ අවදානම අඩු වෙන එක. සියල්ල කලින් අත්හදා බලලා තියෙන නිසාත් කලින් ෆිල්ම් එක ජනතාව දිනාගත් එකක් නිසාත් අලූත්ම ෆිල්ම් එකකදි තරම් දෙගිඩියාවකින් පෙලෙන්න නිෂ්පාදකයාට සිද්ද වෙන්නෙ නෑ. ඒක හරියටම එක හන්දියක එක වර්ගයක කඩයක් ජනප‍්‍රිය වුණොත් ඒ වටේම ඒ වර්ගයේ කඩ ඇරෙනවා වගේම සාමාන්‍යයක්.

රීමේක් එකක ආර්ට් පැත්තෙ උවමනාවන් කිසි දෙයක් නෑ කියනවා නෙමෙයි. යම් චිත‍්‍රපටියක් නැවත නිෂ්පාදනයට තෝරා ගැනීමේදී ඒ ප්ලොට් එක ගැන කැමැත්තක්, ආකර්ශනයක් රීමේකර්ට තියෙන්න  ඕන. මේ කතාව නැවත කීම වැදගත් කියල දැනෙන යම් සෞන්දර්ය කාරණාවක් මෙතනදි අදාල වෙනවා.

පස්වෙනි කාරණය තමයි මට අනුව ප‍්‍රවේගයේදි වඩාත් වැදගත්ම වෙන්නෙ. ඒ රීමේක් එකක් මගින් ලබාගන්න පුහුණුව, අත්දැකීම සහ තාක්‍ෂණය කියන කාරණා. ඒ වගේම අත්හදා බැලීමේ ප‍්‍රවේශයක් විදිහට. ලංකාවෙ සිනමාව මේ වෙලාවෙ තියෙන පසුගාමී තත්වයෙදි දකුණු ඉන්දියානු සිනමාවේ රීමේක් එකක් සාර්ථකව කෙරෙන එකේ වටිනාකම මට දැනෙන්නෙ මෙතන.

කලින් කිව්වා වගේම මෙච්චර කාලයක් ලංකාවෙ අපි කරපු රීමේක් අතිශය දුක්ඛිත ඒවා. මට අනුව සාර්ථක රීමේක් එකක් විදිහට මුලින්ම අපි දකින්නෙ ප‍්‍රවේගය. චිත‍්‍රපටිය දකින්න කලින් ටේ‍්‍රලර් එක බලද්දිම මාව මුසපත් කළ කාරණය වුණේ ක‍්‍රියාදාම ජවනිකා, සටන්, සිනමාවෙ වේගය එක්ක ඒ තරම් දියුණු විදිහට ගණුදෙනු කරනවා මං තිරයෙ දකින පළවෙනි වතාව වුණු එක. විශේෂයෙන්ම ඒ විදිහට රඟපාන්නවත් අපේ රටේ නළු නිළියො හිටියෙ නෑ. ධනුෂ් වෙනුවට හේමාල් කියන්නෙ ඉතා සාර්ථක හඳුන්වාදීමක්.

මං දන්න තරමට චිත‍්‍රපටියෙ අධ්‍යක්‍ෂවරයෙක් විදිහට දෙවෙනියට නම වැටෙන එස් සරොව් මුල් කෘතියෙ සහාය අධ්‍යක්‍ෂවරයෙක් විදිහට වැඩ කරනවා. අනිවාර්යෙන්ම චිත‍්‍රපටිය මේ තරම් දුරක් එන්න එයාගෙ අත්දැකීම් බලපාන්න ඇති.

වෙටි‍්‍රමාරන්ගෙ පාදඩ ජීවිතයේ රොමාන්තිකයක් ආපහු කරන්න තෝරා ගැනීමම එක විදිහක අභියෝගයක්. අපේ සිංහල පේ‍්‍රක්‍ෂකයා දකින්න කැමතියි කියල සම්මත වෙලා තියෙන්නෙ සුන්දර දර්ශන. ලොකු ගෙවල් වාහන. බොළඳ ආදර සම්බන්ද. පොඞ්ඩක් හරි රළු තැනක් ස්පර්ශ කරද්දි පවුලේ සිනමාව අර්බුදයට යනවා. හැමෝටම එකට ඉඳන් බලන්න විතරක් චිත‍්‍රපටි හැදෙන හෝල් ඇතුලට වෙටි‍්‍රමාරන් අරන් එනවා කියන්නෙම අවදානමක්.

මේ හින්දම ලංකාවෙ රීමේකර්ස්ලට සිද්ද වෙනවා මුල් කෘතිය  ටිකක් කප්පාදු කරන්න. පොල්ලාදවන් බලලා ප‍්‍රවේගය බලන අයට සිද්ද වෙන අවාසිය ඒක. ටැමිල් ෆිල්ම් එකේ තිබුණු තාරුණ්‍යයේ සාරගී බව සහ වල්මත් බේබදුකම සිංහල ප‍්‍රවේගයේදි එඩිට් වෙනවා. අපේ තරුණයා තාම දහම් පාසැල් වැඩියි.

ඒත් මේ ස්ටෝරිලයින් එකම  වුණත් අපේ සාම්ප‍්‍රදායික බාර ගැනීම් ටිකක් තල්ලූ කරන සුළුයි. දෙමව්පියන්ට කීකරු, ටිකක් දඟකාර හුරතල් මධ්‍යම පාංතික තරුණයා වෙනුවට මෙතනදි අපි දකින්නෙ පේලි ෆ්ලැට් එකක ජීවත් වෙන අනාගතයක් නැති කැරම් ගගහා ඉන්න කොල්ලෙක්. ඌට තියෙනවා හීන දෙකක්. එකක් බයික් එකක්. අනික කෙල්ලෙක්. ගෙදර තාත්තා පවා කාලකණ්කනියෙක් කියලා අල්ලලා දාපු මේ ප‍්‍රතිවීරයා තමයි අපේ වීරයා වෙන්නෙ. ලක්ෂ ගණං ගෙවාගෙන රට රටවල උපාධි කරන සමකාලීන යාලූවන් ගැන තාත්තාගෙ සංසන්දනය මේ තරුණයා අභියෝග කරනවා. තාත්තා අන්තිම සන්තකේට ඉතුරු කරලා දෙන මුදලෙන් එයා ආසම මෝටර් බයික් එක ගන්නවා. ඊට පස්සෙ කෙල්ලව යාලූ කර ගන්නවා. ජොබ් එකක් හොයාගෙන ඒකෙනුත් සාර්ථක වෙනවා. ඒත් තමන් ජීවත් වෙන පසුබිම විසින් මේ තරුණයාව ෆේල් කරනවා. ඒ පසුබිමේ ක‍්‍රියාත්මක වෙන පාතාල ගනුදෙනු මැද්දට මේ තරුණයාගෙ ජීවිතය මැදිවෙන්නෙ අහම්බෙකින්. ඒ තමයි වෙටි‍්‍රමාරන් සංසිද්ධිය.

අදහස්මය අතින් පවා මේ චිත‍්‍රපටය අපි අවුරුදු දහයක් තිස්සෙ සිරගත වුණු බොරු සදාචාර අදහස් පද්ධතිය එක්ක ගැටෙනවා. දෘෂ්ටිමය සහ දෘෂ්‍යමය කියන අංශ දෙකෙන්ම ප‍්‍රවේගය සිංහල සිනමාව වෙනස් තැනකට ගෙනියනවා.

හේමාල් කොයිතරම් සාර්ථක සොයාගැනීමක් වුණත් ධනුෂ්ගේ රංගනය දැකපු කෙනෙක්ව සංතර්පනය කරන්න එයා අසමත්. කලින් ආරංචි වුණු විදිහට ජැක්ලීන් ෆර්ඩිනැන්ඩස්ට දවස් නැති වීම නිසා අලූතෙන් ගන්න සිද්ද වුණු නිළිය සෑහෙන අඩපණයි. ඒත් ජැක්ලීන් ගත්තා නම් වැඩේ තව අල වෙන්න ඉඩ තිබුණ.
පොල්ලාදවන් තරම් සාර්ථකව අපේ ප‍්‍රධාන චරිත නිර්මාණය කර ගන්න බැරි වුණත් අප‍්‍රධාන චරිත හැම එකක්ම පාහේ දෙමළ චිත‍්‍රපටියට වඩා ඉදිරියෙන් හිටගන්නවා. මෙතනදි ජැක්සන් ඇන්තනි, මහේන්ද්‍ර, පුබුදු චතුරංග කරන රංගනයන් ගොඩක් ප‍්‍රබලයි (ජැක්සන්ට මේ ඇක්ට් එක ගේමක් නැති එක ඇත්ත) ඉතාම සුළු චරිතයකට එන සනත් පවා ටැමිල් ෆිල්ම් එකේ ඒ අනුරූප චරිතයට නොතිබුණු හැඩයක් ප‍්‍රවේගයට එකතු කරනවා. තරුණයාගේ මෝටර් බයිසිකලය හොරකම් කරන ගොට්ටා පවා පට්ට ඇක්ට් එකක් ෆිල්ම් එකට ගේනවා. පසුපෙළ ක‍්‍රීඩකයන් විසින් මැච් එකේ සෑහෙන කොටසක් ගොඩදාලා දෙනවා.

සංගීතය පැත්තෙන් භාතිය සංතුෂ් චිත‍්‍රපටියට එකතු කරන කිසි දෙයක් නැති වග කණගාටුවෙන් වුණත් කියන්න වෙනවා. අඩුම තරමෙ දෙමළ චිත‍්‍රපටිය බලාගෙනවත් ගැලපෙන සාර්ථක සංගීතයක් නිර්මාණය කරන්න ඒ ගොල්ලොන්ට බැරි වෙලා තියෙනවා. වාණිජ චිත‍්‍රපටියක් නිසාම සංගීතයෙන් දැනෙන්න  ඕන ප‍්‍රබලතාවය මගහැරීම ප‍්‍රවේගයට ලොකු අවාසියක්.

ඒ වගේම පොල්ලාදවන් චිත‍්‍රපටයේ ප‍්‍රවේගය දනවන හෙල්ලෙන සුළු කැමරාව සහ බය නැතුව ළඟ කපන සංස්කරණ රටාව වෙනුවට අපේ චිත‍්‍රපටය ට‍්‍රයිපෝඞ් ගත වීමකට සහ බාල මියුසික් වීඩියෝ වර්ගයේ කලර් කරෙක්ෂන් එකකට ගෙනිහින් තියෙනවා. තාමත් සහමුලින්ම සීනිබෝල සිනමාවෙන් ගැලවෙන්න බිය වීම කරණ කොට ගෙන ප‍්‍රවේගයේ වේගය බාල වෙනවා.

මේ මොන කාරණා තිබුණත් ප‍්‍රවේගය වගේ චිත‍්‍රපටියක් නිර්මාණය වීම මේ වෙලාවෙ වැඩක්. අපේ අසල්වැසි රටේ, අපේ අසල්වැසි ජනතාවගේ පරිණත සිනමා වින්දන මානයන් සදා ළමා වියේ පසුවෙන ලාංකේය මහා පේ‍්‍රක්‍ෂකයාට සමීප කරවීමම සාධනීය වෑයමක්.

වෙටි‍්‍රමාරන් තමන්ගේ චිත‍්‍රපටි හදන්නෙ තමන්ගෙ ජනතාවට. තමන්ගෙ සංස්කෘතිය ගැන තියෙන පළල් විස්තරාත්මක දැනුමත් එක්ක. උදා විදිහට පොල්ලාදවන් චිත‍්‍රපටිය ලියවෙන්නෙම පවා දකුණු ඉන්දියානු තරුණයන්ගේ පොදු බරපතල ආශාවක් ඉන්සයිට් එක විදිහට තියාගෙන. ඒ මෝටර් බයිසිකලයක් ගැනීමේ උවමනාව. දකුණු ඉන්දියානු තරුණයන්ට තමන්ගේ පළවෙනි මෝටර් බයිසිකලය එක්ක තියෙන්නෙ පෙම්වතිය එක්කවත් නැති තරම් ආදරයක්. ඒ කතාව සිංහලට එද්දි මේ ආශාව කොයිතරම් දුරකට දැනෙයිද කියල කියන්න අමාරුයි. රීමේක් එකකදි සිනමාවට සෞන්දර්යාත්මක පැත්තෙන් සිද්ද වෙන ලොකුම අවුල මේ සුවිශේෂතා මගහැරෙන එක. අපිව පරාරෝපණයකට ලක්වෙන එක.

‘මේ දවස්වල අධ්‍යක්‍ෂවරු චිත‍්‍රපටි හදන්නෙ බහු-සංස්කෘතික පේ‍්‍රක්‍ෂාගාරයකට. මට හිතෙන්නෙ ඔයා ඔයාගෙ පේ‍්‍රක්‍ෂකයාව අත්ඇරගන්නවා ඔයා ඔයා නොවෙන, ඔයාගෙ මිනිස්සු වෙනුවෙන් නොවෙන සිනමාවක් කරන්න යන එකෙන්...’
-වෙටි‍්‍රමාරන්-

වෙටි‍්‍රමාරන් කියන්නෙ ඔරිජිනල් එකක්. ප‍්‍රවේගය කියන්නෙ කොපියක්. ඒත් ඒ කොපිය හොඳට නම්බු ඇතුව කරලා තියෙනවා.

-චින්තන ධර්මදාස







Saturday, May 30, 2015

ආශා සියොතුන් ඉගිල ගියාවේ



මං බ්ලොග් එකට ලියන ලිපි වලින් වැඩියෙන්ම ෂෙයාර් වෙන්නෙ සහ ප‍්‍රතිචාර ලබන්නෙ දේශපාලනය නැත්්තං ආර්ට් ගැන ලියන ලිපි. අඩුවෙන්ම ෂෙයාර් වෙන්නෙ පුද්ගලික ජීවිතේ ප‍්‍රශ්න කරන ලිපි. ගොඩක් වෙලාවට අඩුවෙන්ම ජනප‍්‍රිය දේ තමයි නැවත නැවත කරන්න  ඕන වෙන්නෙ.
අමිල ගලප්පත්ති මෑතක පාර්ටියකදි මට වටින කතාවක් කිව්ව.

‘මචං උඹ මැක්‍රො දේවල් ගැන ලියන ආර්ටිකල් වලට මං එච්චර කැමති නෑ. ඒවා අපරාදෙ කියල මට හිතෙන්නෙ. උඹ මයික්‍රො දේවල් ගැන ලියන ලිපි මරු...’

අමිල මෙතනදි කියන්නෙත් මං උඩදි කියපු කතාවට සමාන කතාවක්. තමන්ගෙන් පිට මැක්‍රො දේවල් ගැන ලියන ලිපි කියවන්න, ෂෙයාර් කරන්න, අදහස් දක්වන්න වැඩි නැඹුරුවක් තියෙනවා. ඒත් ඒවා කොයිතරං පලදායීද කියල ආයිමත් හිතන්න වෙනවා. මයික්‍රො දේවල් වලට විසිල් එකයි අත්පුඩියයි නැති වෙන්න පුළුවන්, ඒත් ඒක වැඩක් වෙන්න පුළුවන්.

මේ ලියමනට මුල්වුනෙ මං එකදිගට අතනෑර බලපු ටෙලි සීරීස් එකක්. ෂෝ ටයිම් එකේ විකාශය වුණු, ද අෆෙයාර් නැත්තං ‘හාදකම’ කියන. මේක කරන්නෙ සාරා ටී‍්‍රම් සහ හැගායි ලෙවි කියන නිර්මාණකරුවන් දෙන්නා. සාරා ටී‍්‍රම් තමයි ප‍්‍රධාන. 2014දි විකාශය වුණු මේ සීරීස් එකට හොඳම ඩ‍්‍රාමා සීරීස් එකට හිමි ගෝල්ඩන් ග්ලෝබ් සම්මානය ලැබුණා. මේකෙ අද්විතීය චරිතය වන ඇලිසන්ගෙ චරිතය වෙනුවෙන් රූත් විල්සන් (මේ වෙද්දි මගේ ආසම නිළිය) හොඳම නිළිය සම්මානය ලැබුවා. ඒත් සීරීස් එක හොඳ වෙන්න මේ සම්මාන පිළිගැනීම් අදාල වෙන්නෙ නෑ.

මේ කතාව දිවෙන්නෙ පවුල් දෙකකට අයිති ගැහැණියක් සහ පිරිමියෙක් අතර අසම්මත සම්බන්ධයක් දිගේ. මේක එක විදිහකට ආදර සම්බන්ධයක් ගැන රෂෝමන් වර්ගයේ චිත‍්‍රපටියක්. අපි චරිත දෙක එකම සිද්දිය දැකපු දෙවිදිහක් තිරය උඩ දකිනවා. සරල විදිහට කිව්වොත් මේ අනියම් සම්බන්ධයේ වගඋත්තරකරුවන් වන ඇලිසන් සහ නොආ සලවේ දෙන්නගෙ ඇස් වලින් වෙන වෙනම අපි කතාව දකිනවා. ඒක හරිම ආස හිතෙන අත්දැකීමක්.

මගේ ජීවිතේ මම වඩාත්ම රස විඳින දෙයක් වෙන්නෙ ආදර සම්බන්ධතා ගැන පාර්ශ්ව දෙක වෙන වෙනම කියන කතා අහන් ඉන්න එක. මගේ ප‍්‍රියතම විෂය ඒක. ඒ සම්බන්ධතාවල දෙපැත්ත දකින දෙවිදිහ සහ දෙන්නම දකින්නෙ එකක් කියන විශ්වාසයේ ජීවත් වීම හරිම ආකර්ශනීයයි. මනුස්සයි. අපිට අපේ සම්බන්ධයකදි කවදාවත් අත්විඳින්න බැරි මේ යතාර්ථය වෙන කෙනෙකුගෙ ජීවිතය හරහා අපිට දකින්න පුළුවන්. ඒක කණ්ණාඩියක් වගේ.

සාරා ටී‍්‍රම් ‘ද අෆෙයාර්’ හරහා මේ සංකීර්ණතාවය ස්පර්ශ කරනවා. ඒක අතිශය සරාගී ස්පර්ශයක්. ඒ වගේම ගැඹුරු ස්පර්ශයක්. මේ සීරීස් එක එකට නරඹන්න බැරුව ගොඩක් අඹුසැමියන් අර්බුදයට යනවා. එක විදිහකට මේක තමන් සහ තමන්ගේ පෙම්වතා/පෙම්වතිය අතර තියෙන සම්බන්ධයේ දිග පළල මැනගන්න ප‍්‍රායෝගික අභ්‍යාසයක්.

‘මේක ලිවීම ඇතුලෙ මං වැඩියෙන්ම ආස කළේ මිනිස්සු ජීවිතය කෙළවගන්න හැටි ලියන්න වුණු එකට. ඒක හරි බය හිතෙන අත්දැකීමක්, එහෙම වෙන්නෙ මොකද, එහෙම වෙන්නෙ ඇයි, වගේ දේවල් හිතන්න ගත්තම. අපිට හැමතිස්සෙම  ඕන අපිට නම් එහෙම වෙන්නෙ නෑ කියල හිතන්න. නැත්තං අපි දෙවියන්ට කියනවා කාට එහෙම වුණත් අපිට එහෙම නරකක් වෙන්න එපා කියල. ඉතින් මේ විදිහෙ දෙයක් ලියන එක මම මගේ ඇතුලෙම තියෙන බය එලියට දානවා වගේ වැඩක්. ඒක එක විදිහක කැතාසිස් එකක්. ඊට පස්සෙ මං මගේ පවුල ඇතුලට යන්නෙ ගොඩක් සැහැල්ලූවෙන්..’
සාරා ටී‍්‍රම් මේ කතාව ලිවීමේ අත්දැකීම බෙදා ගන්නවා.

‘මං උත්සාහ කරන්නෙ මිනිස්සුන්ට ඒත්තු ගන්වන්න ජීවිතයේ හැමතිස්සෙම නිවැරදි තෝරාගැනීම කරන එක ජීවිතය තේරුම් ගන්න හොඳ විදිහක් නෙමෙයි කියල. මට  ඕන ඒක ටිකක් අවුල් සහගත කරන්න. අපිට පුළුවන් අපේ අතීතයට ගිහින්  ඕනම සිද්දියක් අරගෙන එතනදි අපි ගත්ත තීරණය හරියටම හරි එක බව පේන විදිහට කරුණු පෙළගස්වන්න. ඒත් අපි නොදැනුවත්ව හරි තවත් මිනිස්සුන්ව රිදවනවා, තුවාල කරනවා, අපේ ගැලවීම වෙනුවෙන්. මට හිතෙන්නෙ අපි අපේ අතීතෙට ගිහින් වෙන තුන්වැන්නෙකුගෙ ඇහින් අපි පසු කළ සිද්දි දිහා බැලුවොත්, සමහර විට කතාවෙ දුෂ්ටයා අපි වෙන්න පුළුවන්. ඒක අමාරු තේරුම් ගැනීමක්. ඒක පය ගහලා ඉන්න අමාරු තැනක්. ඒත් විශ්වයේ අපි ඉන්න තැන තේරුම් ගන්න ඒක හොඳ අභ්‍යාසයක්...’

ද අෆෙයාර් සීරීස් එකේ කතාව සරලයි. පවුල සමග ගිම්හාන නිවාඩුව ගත කරන්න එන ‘නොආ සලවේ’ රෙස්ටොරන්ට් එකක සේවය කරන ඇලිසන් එක්ක අනපේක්ෂිත අනියම් පළහිලව්වක් පැටලෙනවා. ඇලිසන් කියන්නෙත් ටිකක් මදාවි තරුණයෙක් සමග විවාහ වෙලා ඉන්න තරුණියක්. ඇගේ කුඩා දරුවා දියේ ගිලී මිය යාමේ ඛේදවාචකයෙන් මනස ගලවාගැනීමේ අසාර්ථක උත්සාහයක ඇලිසන් පොරබදද්දි ආශා සුන් වුණු බලාපොරොත්තු පිරිහුණු පවුලක ප‍්‍රධානියා විදිහට නොආ දුක් විඳිමින් ඉන්නවා. මේ අනියම් ආදරය වැඩ කරන්නෙ මේ රසායනය ඇතුලෙ.

ලේඛකයෙක් වෙන්න පෙරුම් පුරන නොආට ලියන්න පුළුවන් වෙනවා. ජීවිතය ආපහු ආනන්දයෙන් සහ ත‍්‍රිලෙන් පිරෙනවා. පවුල අර්බුදයට යනවා. මරණීය තෘප්තියක ආස්වාදයේ අගිස්සෙ මේ දෙන්නා නැළවෙනවා. කතාව තියෙන්නෙ මේ සම්බන්ධය හරහා ඒ අයගෙ අනිත් වගකීම් සහගත නියම් සම්බන්ධතා අර්බුදයට යන්නෙ කොහොමද කියන එකත් එක්ක. මිනිස්සුන්ගෙ අතිශය සියුම් සංවේදනා ග‍්‍රහණය කර ගනිමින් පුද්ගලික ගැඹුරු නිමේෂයන් වල නතර කරමින් මේ අර්බුදය බලා සිටින්නාට අභිමුඛ කරනවා. තමන්ගේ හිතේ ගිල්ටියක් ඇති කරන්න පුළුවන් තරම් සමීපව සාරා කතාව මෙහෙයවෙනවා.

වැඩියෙන්ම වැදගත් වෙන්නෙ මේ කතාව දෘෂ්ටි කෝණ දෙකකින් කියවන එක. සමහර අවස්ථාවල අපි දකින මූඞ් එක විතරක් නෙමෙයි ඇඳන් ඉන්න ඇඳුම්, අවට පරිසරය පවා දෙන්නාගේ ඇස්වලින් වෙනස් වෙනවා. නොආ අතිශය අනුරාගී විදිහට දකින මොහොතවල් ඇලිසන් දකින්නෙ ආදරණීය විදිහට. ස්ත‍්‍රී පුරුෂ කියවීම් වල වෙනස දක්වා පරාසයක කතාව දිගහැරෙනවා.

සාරා මේ සම්බන්ධතා ඇතුලෙ සංවේදනා සහ තෘෂ්නා ස්පර්ශ කරන්නෙ එස්තර් පෙරල් කියන බෙල්ජියානු සමාජ හා සංස්කෘතික චර්යා පර්යේෂිකාව ඒ ගැන විධිමත්ව කරපු පර්යේෂණ පාදක කරගෙන.  එයා ලෝකෙ විවිධ ජන කොටස්වල සම්බන්ධතා ගැන පරීක්‍ෂා කරමින් ‘මේටින්ග් ඉන් කැප්ටිවිටි’ කියල පොතක් ලියනවා. ආදරය ඇතුලෙ දේශපාලනය ගැන එස්තර්ගෙ අදහස් හරි තියුණුයි. දියුණුයි.

ආදරය තියෙද්දි සෙක්ස් (ලිංගික ආශාව) වියැකෙන්නෙ ඇයි? අනුමත ආදරය තියෙද්දි තහනම් ආදරය වඩා රස වෙන්නෙ ඇයි? එස්තර් ප‍්‍රශ්න කරනවා.

එයා ආදරය සහ ආශාව කියල දෙබෙදුමක් අඳුර ගන්නවා. ආදරය ඇතුලෙ වගකීම, සැලකීම, බලා ගැනීම, ආරක්‍ෂාව, ස්ථාවර බව වගේ දේවල් තියෙනවා. ඒත් ආශාව ඊට ප‍්‍රතිවිරුද්දයි. ආශාව කියන්නෙම ත‍්‍රාසය, අනාරක්‍ෂාව නිදහස, වගකීම් රහිත බව එක්ක බැඳෙන හැ`ගීමක්. මේ දෙක එක විට පිහිටන ප‍්‍රතිවිරෝධතා දෙකක් වීම ඇතුලෙ සම්බන්ධතා අර්බුදයට යන හැටි එයා විස්තර කරනවා.

පවුල කියන ආර්ථික සංස්ථාව දැන් වෙනස් ස්වරූපයකට පරිවර්තනය වෙමින් තියෙනවා කියලයි එස්තර් දකින්නෙ. පවුල එන්න එන්නම පුද්ගලික අවකාශයකට ගමන් කරනවා. තවදුරටත් ආරක්‍ෂාව, රැකබලා ගැනීම වගේ කාරණා සම්බන්ධ ආර්තික සංස්ථාවෙ කාර්යය පවුලට පැවරෙන්නෙ නෑ. තවදුරටත් ලිංගික ක‍්‍රියාව දරුවන් හැදීම එක්ක සම්බන්ද නෑ. ඒක තෘප්තිය සහ අනෙකා ගැඹුරින් තේරුම් ගැනීම හෝ සම්බන්ධ වීම කියන දොරටුවක්.

ආශාවෙ ඵලයන් විදිහට උපදින දරුවන් විසින් ආශාව නසන හැටි එස්තර් කියනවා. වගකීම කියන්නෙම ආශාවට ප‍්‍රතිවිරෝධයක්. පවුල ඇතුලෙ ආදරය විසින් ආශාව අර්බුදයට යවනවා. එතනදි ආශාව තියෙන්නෙ පවුලට එලියෙන්. ඒත් පවුල හෝ ආදරය වෙනුවෙන් ඒ ආශාව කැප කරන්න සිද්ද වෙනවා. ඒකෙන් මළ ජීවිත සම්බන්ද වුණු ඒකකයක් විදිහට පවුල ඉතුරු වෙනවා.

පවුල ඇතුලෙ අර්බුදය එස්තර් විස්තර කරන්නෙ ‘ක‍්‍රයිසිස් ඔෆ් ඩිසයර්’ විදිහට. ආශාවෙ අර්බුදයක් විදිහට. ආශාවෙ අර්බුදයක් තියෙන තැන පරිකල්පනය අර්බුදයට යනවා. නිර්මාණශීලීත්වය ආස්වාදය අර්බුදයට යනවා. එස්තර් කියන්නෙ ගින්නකට හුළ`ග අවශ්‍යයි කියල.

සජීවී ආශාබරිත ආදරයකට නම් දෙන්නා අතර ලොකු ඉඩ පරාසයක් තියෙන්න  ඕන කියල එයා කියනවා. අලූත් දේවල් හොයන්න, අලූත් දේවල් විඳින්න විවෘත අවකාශයක් නිර්මාණය කර ගන්න එකයි ආදර සම්බන්ධයක අභියෝගය විදිහට එයා දකින්නෙ.
‘හැම සම්බන්ධයක් ඇතුලෙම රහස් උයනක් දළුලමින් තියෙන්න  ඕන...’

ලිංගිකත්වය ක‍්‍රියාවක් බවට පත්වීම මේ මළ බවේ ලකුණක්. ඒක විලාස හෝ ආකාර වෙනස් කිරීමෙන් ජයගත හැකි අර්බුදයක් නෙමෙයි. ලිංගිකත්වය විවිධ තැන් සොයා යන ගමනක් වෙන්න  ඕන. අනාර්ක්‍ෂාවට, අර්බුදයට, අවිනිශ්චිතයට තල්ලූ කරන ලිංගිකත්වය ආශාව නොනිමී දල්වන්න සමත් වෙනවා.

මේක එස්තර් හඳුන්වන්නෙ ‘පොයෙටික්ස් ඔෆ් සෙක්ස්’ විදිහට. ඒ කියන්නෙ ලිංගිකයේ කාව්‍යය හැටියට. මෙතනදි පරිකල්පනය, සෙල්ලක්කාර බව සහ නවතාවය කියන කාරණා වැදගත් කොටසක් ඉටු කරනවා.
එස්තර් බෙල්ජියානු ජාතිකයෙක්. ඒ වගේම හිට්ලර්ගෙ යුදෙව් සමූලඝාතනයෙන් බේරුණු ජීවිතයක්. එස්තර් කියන්නෙ ඒ අත්දැකීමට හසුවී නොමැරී ගැලවුණු සහ ඊට හසුනොවුණු කියන මිනිස් කාණ්ඩ දෙකේ බරපතල වෙනසක් අඳුරගන්න පුළුවන් කියල. නොමැරී ගැලවුණු පිරිස වඩාත් ආශාවෙන් ජීවිතය වැළඳගන්නා අතර ඊට හසුනොවුණු පිරිස ජීවිතේ අවිනිශ්චිත සහ අස්ථාවර බව ගැන උවමනාවට වඩා හිතමින් ළතැවෙනවා කියල එයා විස්තර කරනවා. මරණයේ සීමාවෙදි ජීවිතේ ආශාව වැඩියෙන් දැල්වෙනවා වගේම වැඩියෙන් ආලෝකමත් වෙනවා.

ශෘංගාරය දේශපාලනිකව නිවැරදි වෙන්න අවශ්‍ය නැහැ. හැම අනියම් සම්බන්ධයක් කියන්නෙම නිදහසේ ප‍්‍රකාශනයක්. ආදරවන්තයන් මුහුණ දෙන අභියෝගය වෙන්නෙ මේ ආශාව සහ ආදරය අතර ප‍්‍රතිවිරෝධය කළමනාකරණය කරන්නෙ කොහොමද කියන එක.

එස්තර් උදාහරණ හොයන්න නැවත ළමා කාලෙට යනවා. දරුවෙක්ව නිතර ළ`ගම තියාගෙන රැුකබලාගන්නා මවක්, ඒ කියන්නෙ එලියෙ ද`ගවැඩ කරන්න නොදී, එළිය අනතුරු සහගතයි කියන හැ`ගීම පෙරදැරිව ආදරයෙන් දරුවෙක් රකින මවක් සහ  ඕනෑම ද`ග වැඩකට නිදහස දෙමින් අවශ්‍ය වෙලාවට රැුකවරණය පිණිස තමන් සිටින බව දනවන මවක් සමග හැදෙන දරුවන් දෙදෙනෙකුගේ වෙනස එයා ගේනවා. පළමු දරුවා දුක්මුසු, අනෙකාව නිතර සැක කරන, අනන්‍යතා අර්බුද සහිත දරුවෙක් වන අතර දෙවැන්නා වඩාත් නිරෝගී සම්බන්ධතා පවත්වා ගන්නා, ඉදිරිගාමී දරුවෙක් වෙනවා. මේක වැඩිහිටි වයස සඳහාත් මේ විදිහටම අදාලයි කියන එකයි එස්තර්ගෙ අදහස.

”පවුල ආශාවට සහ අලූත් අත්දැකීම්වලට ඉඩ ඇති නිර්මාණශීලී අවකාශයක් කර ගන්න. වඩ වඩාත් පුද්ගලිකත්වයට, ආත්මීය පතුලට කිමිදිය හැකි දොරටුවක් කර ගන්න..” එස්තර් පැවැත්මේ ප‍්‍රතිවිරෝදතා එකට පැවතිය හැකි ආදරයක් ගැන කතා කරනවා.

අෆෙයාර් සීරීස් එක හැදෙන්නෙ එස්තර්ගෙ මේ අදහස් සහ පර්යේෂණ ඇසුරු කරමින්. දෙන්නෙක්ගෙ ඇස් වලින් කතාව කියනවට වඩා තව තවත් චරිත වල දෘෂ්ටීන් එකතු කරමින් දෙවෙනි පරිච්ෙඡ්දය පටන් ගන්නවා කියල ‘සාරා ටී‍්‍රම්’ කියනවා.

එක එක ඇස්වලින් කියවෙද්දි ආදරයේ රොමැන්ටික් අදහස බිඳවැටෙනවා. ඒ වෙනුවට පැවැත්ම මූලික ආශාව සහ ආදරය අතර සංවාදයක් විවෘත වෙනවා.

විවෘත වීම හැමතිස්සෙම හොඳයි සංවෘත වීමකට වඩා. අවබෝධය වැඩි වෙන්නෙ කොහොමත් ඇරෙන තරම වැඩි වෙන කොටයි.

- චින්තන ධර්මදාස