Saturday, November 1, 2014

දේවදූතයො යන්න යනවා, පව්කාරයො ඉතුරු වෙනවා.



‘කන්නලාගෙ තාත්තා නැති වෙලා’
මට යායුතු තවත් මරණයක් එකතු වුණා. මේ නොවැම්බර් මාසෙ මළවුන්ගෙ මාසෙ හින්දමද කොහෙද ගොඩක් අය සමුගන්නවා. කොහොම වුණත් ඒ මරණය ගැන මට ආපු පළවෙනි දැන්වීම.

‘දන්නෙ නැද්ද? කේ. ඞී කියන්නෙ පරණ ෆිල්ම් පොරක්’
‘මාර සිංදු තොගයක් ලියලා තියෙන්නෙ...’
‘මේ රටේ මිනිස්සු තනිකර කෙළින්නෙ පිස්සු.. ඒකත් කේ. ඞීගේ..’

දෙවෙනි තුන්වෙනි විස්තර දැනගනිද්දි මං මගේ නොදැනීම ගැන ලැජ්ජ වෙන්න පටන් ගත්තා.
‘කොච්චර වැඩ කරපු මිනිස්සු ඉන්නවද එහෙම කවුරුවත් නොදැන මැරිලා යන...’ මාධවයා කිව්වා.

කේ. ඞී නිකලස් කියන්නෙ පුදුම පරාසයක එහා මෙහා යන්න පුළුවන් නිර්මාණශීලීත්වයක් තිබ්බ කෙනෙක්. ඒක මං දැනගත්තෙ කලාභවනෙ දාලා තිබ්බ සිංදු අහද්දි. බයිලා වල ඉඳන් සම්භාව්‍ය, කලාත්මක, සාහිත්යයික  ඕනම විදිහක සිංදු කේ. ඞී ලියලා තිබුණ.

‘දේව මන්දීරේ... පුදසුන අබියස වැතිරී බැතියෙන්..
ආයාචනා කරම්... දැවෙන සිතේ..
සංකා සෝ දුක් නිවන ලෙසේ...’

ඒ කාලෙ හැම බූට් එකකදිම ඇෙ`ග් හිරිගඩු පිපෙන්න වැදිච්ච සිංදුවකුත් ඒ අතරෙ තිබුණ. පාර්ලිමන්ට් ජෝක්ස් ෆිල්ම් එක පවා ලියපු කේ. ඞී නිකලස් ගැන මං මොකුත්ම දැනං ඉඳලා නෑ. (ඒක ලංකාවෙ හැදිච්ච මං ආසම කොමඩියක්)

කේ. ඞී නිකලස්ලා චිත‍්‍රපටි කළේ සම්මාන ගන්න නෙමෙයි. දළුගම ස්ටුඩියෝ එකේ නිතර රස්තියාදු ගහපු චිත‍්‍රපටි පිස්සන්ගෙන් කෙනෙක් කේ. ඞී. ඒ ආසාව චිත‍්‍රපටි ගැනම වූ ආසාවක් මිසක් එතන සම්භාව්‍ය පීචං භේදයක් තිබුනෙ නෑ. රිදී තිරය උඩ  ඕන දේකට උන් ලව්. ඒ චිත‍්‍රපටි පිස්සුවට ලිව්වා, ඇසිස්ට් කළා, සෙට් එකක  ඕන දෙයක් කළා මිස ටයිට්ල් ගැන පවා කේ. ඞීලා උනන්දු වුණේ නෑ. සිනමාව ගැන තියෙන ඒ ආදරේ මාර පිවිතුරු එකක්.

වෙන්න  ඕන විදිහටම කේ. ඞීලා වෙන වෙන අය වෙනුවෙන් පාවිච්චි වෙන්න ඇති. ඒ පාවිච්චි වීම ගැන හිතන්න හෝ ඒ ගැන කළකිරෙනවා වෙනුවට දිගටම ඒ අය දිගටම තමන්ගෙ වැඬේ කරගෙන ගියා. දෝංකාරයක් පවා නොඇසෙන ප‍්‍රපාතයකට මැරෙන කල් සිංදු කියන්න කේ. ඞී නිකලස්ලාට හයිය තිබුණ. (මෙතන කේ. ඞී නිකලස්ලා කියලා ලියන්නෙම තවත් ඒ වගේ පරපුරක් ඉන්න හින්ද)
ඒක ආදරයක්. විචාරයක්, ප‍්‍රතිචාරයක් අනවශ්‍ය, තමන්ගෙ කලාව තමන්ගෙ ප‍්‍රකාශනය වෙච්ච මිනිස්සුන්ට විතරක් කරන්න පුළුවන් විදිහෙ ආදරයක්.

මට අද සිනමාව ගැන හිතුණ. මාත් ඇතුළු තවත් සිනමාකරුවො ගොඩක් ගැන හිතුන. කේ. ඞී නිකලස්ලට සිනමාව හෝ තමන් කරන කවර හෝ කලාවක් ගැන තිබුණ පැෂන් එක තවදුරටත් අපි ළ`ග තියෙනවද?
මං හිතන්නෙ සිනමාව මැරෙන්න අරගෙන. සිනමා පිස්සන්ගේ විචිත‍්‍රත්වය නැතුව සිනමාවක් පවතින්න බෑ. ඒ ආදරය අහිමි සිනමාවක් කියන්නෙ මැරිච්ච පිංතූර පෝලිමක් විතරයි.

මේ අතරෙ හිරු ගෝල්ඩන් ෆිල්ම් අවෝර්ඞ්ස් අතිඋත්සවාකාරෙන් පැවැත්වුණා. ඒ සංදර්ශනේට දීපු මාධ්‍ය ප‍්‍රචාරය හින්දම මට ඒකට යන්න ලැජ්ජ හිතුණ. හිරු ඒ සිනමා සම්මාන උළෙල අරගෙන තිබ්බෙ මෙගා බ්ලාස්ට් තැනින්මයි. අර වචන කණපිට ගහන බයිලා එක විතරයි අඩු.

මට දැනිච්ච විදිහට ඒ සම්මාන උළෙල තරමට අපේ සිනමාව ලොකු නෑ. ඒක හින්දම හිරු සම්මාන උළෙල සිනමාවෙන් පරාරෝපිත වෙන කොහෙද අවකාශෙක තමයි තිබුණෙ. ඉන්දියාවෙ තරු විසිතුරු සහ විශාල පරිමාණයේ විනෝද වරුසාවක් ඉස්සරහ අපේ නළු නිළියො පුංචි වෙලා ගියා. අපේ සිනමාව ඒකට අදාල නොවෙන පිට්ටනියක කිච වුණාදෝ කියල හිතුන.

උදා විදිහට අනිල් කපූර්, බිපාෂා බාසු, ඔබ්රෝයි එන එක සම්මාන උළෙලක විශේෂිතම කාරණය වීම පොඩි අවුලක්. වෙන රටවල ආර්ටිස්ට්ලා එන එක හොඳ දෙයක් තමයි. ඒත් ලොකු ගණං ගෙවලා මේ වගේ අය ගෙන්නද්දි අපේ සිනමාව (හෝ ඒ වගේ එක) හෑල්ලූවට ලක් වෙනවා. අපේ නිර්මාණ ගැන කිසි හැ`ගීමක් නැතුව අනිල් කපූර්ලා ප්‍රොෆෙෂනල් බොරු කියද්දි ඒක දැනෙන්න ගන්නවා.

මේ හැම දෙයක් එක්කම මට හිතුනෙ හිරු සිනමා සම්මාන උළෙල සිනමාවෙන් බැහැර වෙන තැනකට මොකක් හරි කියන්න හදනවා කියල. සිනමාව තුල ස්ථානගත නොකර ඒ සම්මාන උළෙල ස්ථානගත කරන්නෙම පොදු ජනප‍්‍රියවාදී තැනක. එතනට හරියන්න අපේ තරු නෑ කියල ගන්න තීරණයක් නිසා හිරු කට්ටිය ගෙවලා වෙන රටවලින් තරු ගෙන්නනවා. ඊළ`ගට අපේ රටේ සිනමාව ඒ තරමට මදි හින්ද වෙන රටවලින් ගෙවලා සිනමාවත් ගෙන්නාවිද?

මේ කිසි දෙයක් නරක දේවල් නෙමෙයි. සිනමාව ඒ තරම් නොවුණට සම්මාන උළෙලක් මේ තරම් වෙන්න බැරිද කියලත් හිතන්න පුළුවන්. සමහර විට මේ ජනප‍්‍රියවාදී රැුඩිකල් ප‍්‍රවේශයෙන් සිනමා කර්මාන්තයේ පිබිදීමක් ඇතිවෙන්නත් පුළුවන්. විශේෂයෙන්ම සිනමා උළෙලේ තත්වය අන්තර්ජාතික මට්ටමෙන් පවත්වාගෙන යන්න ඒ අය වුණු මහන්සිය අගය කරන්නම  ඕන.

ඒ වගේම සම්මාන සහ ඇගයීම් වල මැදිහත්බව සහ පිළිගතහැකි බව ගොඩක් වැදගත්. ඒත් මට හිතෙන්නෙම මේක සිනමාවෙන් එලියෙ සිද්ද වෙච්ච දෙයක් කියල. ඒ වගෙම සිනමාව තමන්ට අදාල නොවන වපසරියක පොසිෂන් කිරීම සිනමාවට හානියක් කියල. (උළෙල නොනැරඹූ මගේ අදහස් බෙහෙවින් දෝෂ සහිත විය හැකි බව කරුණාවෙන් සලකන්න)

කාලෙකට පස්සෙ මාරයා කතා කළා. හරි විදිහට කිව්වොත් මං ෆෝන් එක ආන්සර් කළා. සුජිත් අක්කරවත්තගේ පොත් කීපයක් එලියට එන එකෙන් ඌ පිනා ගිහින්. සුජිත් එක්ක සංවාදය හරහා මතු කරගත්ත කාරණා ගොන්නක් එක දිගට කියාගෙන ගියා.

‘මචං අපේ හාමුදුරුවරු වැඩිය එලියට අදින්නෙ නැති සූත‍්‍ර තුනක් තියෙනවා. එකක් අංගුලිමාල සූත‍්‍රය. මිනිස්සු නවසිය අනූනවයක් මරන අංගුලිමාල කියන පෝරිසාදයා එක මොහොතකින් රහත් වෙනවා. අවබෝධයට පත් වෙනවා. කිසිම වත්පිළිවෙත් පිරීමක්වත්, බණ භාවනා කිරීමක් වත් නැතුව. දරුණු අපරාධකාරයෙක්. ඒත් එක මොහොතකින් නිර්වාණය අවබෝධ කරගන්නවා.

මචං මේක අපේ හාමුදුරුවරුන්ට කියන්න පුළුවන් කතාවක් නෙමෙයි. එතකොට පින්පව් කතාව අවුල් වෙනවා. ඒත් මචං මේ
ක බුදුන්ගෙ මාර ලස්සන තැනක්.

දෙවෙනි එක සර්කානි සූත‍්‍රය. සර්කානි ශාක්‍යසිංහ කියන්නෙ සුද්දෝධන ගෙ මල්ලි. සර්කානි බේබද්දා. ශාක්‍ය පරම්පරාවටම නිගා දෙමින් පාරෙ තැන තැන බීලා වැටෙනවා. සුද්දෝධනගෙන් පස්සෙ රාජ්‍ය බාරගන්න කියල සර්කානිට කියනවා. එයා ප‍්‍රතික්‍ෂේප කරනවා. සර්කානි කසාද බඳින්නෙත් නෑ. බිබී, සිංදු කිය කිය, ඇවිද ඇවිද, තැන තැන වැටි වැටි සර්කානි සතුටෙන් ජීවත් වෙනවා.

මේ විදිහට බිබී ඇවිදින මේ ඇල්කොහොලික් සර්කානිව ශාක්‍ය වංසෙන් නෙරපනවා. අන්තිමට සර්කානි බීලා ඇවිදිද්දි පාරෙ වැටිලා මැරෙනවා. මිනිය වළලන්නවත් ශාක්‍යයෙක් ඉදිරිපත් වෙන්නෙ නෑ.
බුදුන් ආනන්දත් එක්ක සර්කානි හොයාගෙන යනවා. ගිහින් මිනිය වළදානවා. බුදුකෙනෙක් අතින් වැළලෙන පළවෙනි මිනිහා සර්කානි.

ආපහු එද්දි බුදුන්ට ශාක්‍යයන්ගෙන් බරපතල චෝදනා. ඒ වගේ අපහාසයක් කළා කියල වර්ගයට.
‘සර්කානි බුද්ධ වංශයෙ කෙනෙක්. එයා සෝවාන් ඵලයට ඇවිත් හිටපු කෙනෙක්..’
ශාක්‍යයන්ගෙ හකු මාට්ටු වෙන්න බුදුන් උත්තර දෙනවා. මචං, ඇල්කොහොලික් සර්කානි අවබෝධයට පත් වුණා කියල කොහොමද අපේ් හාමුදුරුවරු කටක් ඇරලා කියන්නෙ? (දැන් මේක මරු ඥානසාර වගේ කෙනෙකුට..)

තුන්වෙනි සූත‍්‍රයෙන් මචං ඔය ස්ත‍්‍රීවාදය අනං මනං කුඩු වෙලා යනවා.  ඕසාක මන්ත‍්‍ර සූත‍්‍රය.
ඔන්න සිටු කෙනෙක් තමන්ගෙ පුතාව යවනවා ශිල්ප ඉගෙන ගෙන එන්න කියල. කල වයස හරි නං, පුතා දක්ෂයෙක් නං, ශිල්ප කෙලවර ඇදුරගෙ දුවෙක් බැඳගන්නත් පුළුවන්. නැත්තං අස්සයෙක් අරන් එන්න පුළුවන්.

ඉතින් මේ ඇදුරට දුවලා නෑ, පුතා එනවා අස්සයෙක් අරගෙන.
‘මං ශිල්ප කොරලා අහවරයි අප්පොච්චි...’ කොල්ලා කියනවා.
දැන් මුගේ කලවයසත් හරි. කසාදයක් කරලා දෙන්න. අප්පොච්චා අහනවා,
‘උඹ  ඕසාක මන්තරෙත් ඉගෙන ගත්තද?’ කියල.
‘එහෙම එකක් නං ඉගැන්නුවෙ නෑ..’ කොල්ලා කියනවා.

ආපහු මේකව ඇදුරා ළ`ගට යවනවා කසාදයක් කරගන්න කලින්  ඕසාක මන්ත‍්‍රය දැනගෙන වරෙන් කියල. ‘ආ... ඒකත් එහෙමද කියල...’ ඇදුරා වැඬේ බාර ගන්නවා.

‘එතකං ඔය මගේ වයසක අම්මට තෙල් සාත්තු කරගෙන ඉඳපං...’ කියල ගුරා වැඩකුත් බාර දෙනවා. ගුරාගෙ අම්මා ඇස් දෙකත් හරියට නොපෙනෙන මැහැල්ලක්. ඇඳේ ඉන්නෙ.

දවස ගානෙ අර කොල්ලා ඉතින් මේ ආච්චිගේ ඇ`ගපතේ හැමතැනම තෙල් ගාලා සාත්තු කරනවා. ටික ටික ආච්චි වෙනස් වෙනවා. වෙන වෙන හැ`ගීම් පහලවෙනවා.

අන්තිමට කොල්ලට කියනවා තමන්ට ඒකා එක්ක රමණය කරන්න  ඕන කියල.
කොල්ලා ගිහින් මේක ගුරාට කියනවා. ගුරා කියනවා, ‘තමන් ඉන්න කල් ඒක කරන්න හිත හදාගන්න බැරිය කියපං’ කියල.

‘ගුරුතුමා ඉන්න කං මගේ හිතට හරි නෑ...’ කියල ඒකා මැහැල්ලට කියනවා.
එතකොට මැහැල්ල සැලසුම් කරනවා ගුරා, ඒ කියන්නෙ තමන්ගෙ පුතාව මරන්න. කණවැල අල්ලගෙන ඇවිත් පොරොවෙන් නිදාගෙන ඉන්න පුතාට කොටනවා.

ඒත් කලින් සැලසුම් කර ගත්ත විදිහට එතන තියෙන්නෙ කෙසෙල් කඳක් හින්ද අවුලක් වෙන්නෙ නෑ.
‘මං ඔසාක මන්ත‍්‍රය ඉගෙන ගත්තෙ නෑ අප්පොච්චි මං ඒකෙ ජීවත් වුණා...’ කියල කොල්ලා ඇවිත් තාත්තාට කියනවා.

‘එහෙනං උඹ ගෑනියෙක් බඳින්න සුදුසුයි’ කියල තාත්තා කොල්ලව නතර කර ගන්නවා..
මාරයා තවත් කියාගෙන කියාගෙන යනවා.

‘මචං සුජිත් අක්කරවත්ත මේ ලියන ටෝන් එක මාරයි. ඒක අර බටහිර දාර්ශනික එකත් නෙමෙයි, මාක්ස්වාදී එකත් නෙමෙයි.. ඒක හින්ද ඌට මාර තැන් ටිකක් ඉතිහාසෙ අහුවෙනවා...

ඉතිහාසෙ කියන්නෙ අතීතෙට නෙමෙයිනෙ බං.. අතීත දත්ත පාවිච්චි කරලා අනාගතේදි කරන කියවීමකට. ඉතිහාසෙ කියන්නෙ අනාගත විෂයක්....’

ගොඩක් වෙලා ඉඳන් මං කබඞ් එක උඩ තියෙන බුදු පිළිමෙ දිහා බලාගෙන. මගේ ඇස් වලට කඳුළු ආවා. ඒ බුදුන් ගැන හිතිලා නෙමෙයි. මාරයා ගැන හිතිලා.

අදහස් හිතන්න, කතා කරන්න, බෙදා ගන්න මාරයාට තිබුනා නොසිඳෙන පැෂන් එකක්. ප‍්‍රසිද්ධියට, දේශපාලනයට, හෝ වෙනයම් අරමුණකට නොවූ උවමනාවක් තිබුනා අදහස් ගනුදෙනුවකට..
‘මාව හම්බු වෙන්න වරෙං..’ හැමදාම වගේ මාරයා කියනවා.

කේ. ඞී නිකලස් වගේම දවසක මාරයාත් සමුගනීවි. කවුරුවත් නොදන්නා තරමට පුංචි, ඒත් ගොඩක් ලොකු විශ්වයන් වල ජීවත් වුණු මිනිස්සු ගොඬේ එකෙක් විදිහට.

අන්තිමට තරු විතරක් ඉතුරු වෙයි.

-චින්තන ධර්මදාස

Saturday, October 11, 2014

අන්තවාදයක් ඕන.



මේක ප‍්‍රබන්දයක්. ඒ කියන්නෙ මෙතන ඉඳන් මං ලියන්නෙ ඇත්තක් නෙමෙයි. ඒකෙන් කොහෙත්ම අදහස් වෙන්නෙ නෑ මං මීට කලින් ලියපුවා ඇත්ත කියල. ඒත් මේ ලියන්නෙ ෆික්ෂන් එකක්. මිත්‍යාවක්.
සමහර වෙලාවට ජොයින්ට් එකකට හෑෂ් ටිකක් වැඩි වුනාම අපි යන අදහස් ධාරාවන් වල වේගය සහ පරාමිතිය අපිට පාලනය කරගන්න බෑ. එකපාර ප‍්‍රතිවිරුද්ද ගමනාන්තයන්ට යන අදහස් කෝච්චි කීපයක අපි ගමන් කරනවා. පීලි මාරු වෙනවා. ඒත් ඒක වෙන්න පුළුවන්. අද පෝය.

මේ ළ`ගදි දවසක චන්දනයා අලූත් අදහසක් ටීපෝව උඩට ගෙනාවා. ඌ කියන හැටියට එක්ස්ටී‍්‍රම් එකක්, එහෙම නැත්තං අන්තවාදී විදිහට පේන ක‍්‍රියාකාරීත්වයක් දේශපාලනිකව තියෙන්න  ඕන. ඒ කියන්නෙ ඒක අවශ්‍යතාවයක් කියල. එහෙම එකක් අවශ්‍ය වෙනවා අපිට අවශ්‍ය  ඕනම අයිතියක් හෝ නිදහසක් ලබා ගන්න.
උදා විදිහට බොදු බල සේනාව වගේ අන්තවාදී ව්‍යාපෘතියක අවශ්‍යතාවයක් තියෙනවා. කවුරුවත් එක`ග නෑ ඒ තරම් අන්තවාදයකට. ඒත් ඒ අන්තවාදය හැමෝටම බල කරනවා ඒ පැත්තට ටික දුරක් හරි යන්න.

ආණ්ඩුවකට සිද්ද වෙනවා සිංහල බෞද්ද පැත්තට ටිකක් හරි බර තීන්දු තීරණ වලට යන්න. බොබසෙ ඉල්ලන දේ දෙන්නෙ නෑ කියල මැදිහත් සතුටක් බුක්ති විඳිනවා ජනතාව. ඒත් මැදිහත් කියන එකම බොරුවක්. අපි මැද්ද තෝර ගන්නෙ අන්තවාදය විසින් යෝජනා කරන දුරට සාපේක්‍ෂව. අන්තවාදය පැත්තට බරව. සමාජ අදහසක් විදිහට අපි නොදැනුවත්වම සිංහල බෞද්ද.

මේ විදිහෙ අන්තවාදයක් අවශ්‍ය වෙනවා  ඕනම අතකට සමාජයක් ගෙනියන්න නම් කියන එකයි චන්දනගෙ අදහස වුනෙ. ඒක මේ සිස්ටම් එකේ අවශ්‍යතාවයක්. ආණ්ඩුවකට එක පාර බෑ ආණ්ඩුව විසින්ම රැුඩිකල් වෙනස්කම් ඇති කරන්න. උදා විදිහට ගබ්සාව නීතිගත කරන්න හෝ ගණිකා වෘත්තිය නීතිගත කරන්න ආණ්ඩුවකට තීරණ ගන්න බෑ. එහෙම වුණොත් ඒක ලොකු ප‍්‍රතිවිරෝධතා ඇති කරනවා. ඒක නිසා බලපෑම් කණ්ඩායම් වල අන්තවාදී ඉල්ලීම්  ඕන කරනවා. එතකොට සාකච්ඡුාව නැත්තං පිට්ටනිය හැදෙනවා. ඒ පිට්ටනිය ඇතලෙ එක`ගතා වලට එන්න ආණ්ඩුවකට පුළුවන්. එතනදි මැදිහත් බව කියන්නෙ දේශපාලනිකව කොහෙට හරි පාවිච්චි වෙනවා කියන එක.

ඒ විදිහට ඩිමොක‍්‍රසි කියන එක තියෙන්න නං මේ ප්‍රෙෂර් ගෲප්ස් කියන ඒවා ගොඩක් ශක්තිමත් වෙන්න  ඕන. පුළුවන් තරම් සෑම අදහස් අන්තයකටම සමාජය තල්ලූ කරන්න  ඕන. එතකොටයි සමාජ මනසක් පුළුල් වෙන්නෙ. සමාජයක ඉලාස්ටිසිටි කියන එක වැඩි වෙන්නෙ. ඒත් මේ ඇදීම සහ ඉරීම කියන එක අද අපේ රටේ සිද්ද වෙන්නෙ නෑ. ඒ වෙනුවට වැඩ කරන්නෙ එකම එක සමාජ බලපෑම් කණ්ඩායමයි. ඒ බොබසෙ විතරයි.
මේ ළ`ගදි ලාල්කාන්ත මේක හොඳ විදිහකට කිව්වා. පඩි වැඩි කිරීම ගැන. ඉල්ලා සිටින පඩි වැඩි කිරීම ප‍්‍රායෝගික නෑ නේද කියල අහද්දි එයා කියනවා, ‘දෙන්න පුළුවන්ද බැරිද කියන එක ඒ ගොල්ලොන්ගෙ වැඩක්. අපි කියන්නෙ අපිට  ඕන ගාන’.

හැමතිස්සෙම ඉල්ලීම හෝ ක‍්‍රියාකාරීත්වය සිද්ද වෙන්න  ඕන අන්තගාමීව තමයි. ඒ අන්තගාමීත්වයේ ප‍්‍රබලතාවය විසින් තමයි ඊළ`ග මැදිහත්බව කොයිතරම් දුර එනවද කියන එක තීරණය වෙන්නෙ. ඒක හින්දයි එල්ටීටීඊ එක අන්තවාදීයි කියල කාටවත් චෝදනා කරන්න බැරි. ඒ අන්තවාදය විසින් තමයි දෙමළ යම් හෝ අයිතියක් නිදහසක් තියෙනවා නම් ඒක තහවුරු කළේ.
අන්තවාදයෙන් අපි එනවා නපුරට.

නපුර කියන එක ගැන අපි හිතන විදිහ වැරදියි කියල හොවාර්ඞ් බ්ලූම් කියනවා. නපුර කියන්නෙ නිර්මාණාත්මක අවශ්‍යතාවයක්. ස්වභාව ධර්මය විසින් තමන්ගේ ඊළ`ග දියුණු පියවර තියන්නෙ නපුර හරහා. ඒ නපුර නිර්මාණාත්මක බවේම අතුරුඵලයක් කියල එයා විස්තර කරනවා. අපි මහා විනාශයන්, බිඳවැටීම් හෝ ව්‍යසන කොයි එකක් ගත්තත් ඩාවීනියානු ස්වභාවික වරණයේ හැටියට ඊළ`ග පරිණාමයේ් මොහොතක් ඒවායින් සළකුණු කරනවා කියලයි බ්ලූම්ගේ අදහස. ඒක නෙගටිව් විදිහට දේවල් ගන්නවා වෙනුවට ඒ ව්‍යසන වල තියෙන පොසිටිව් කාරණා එක්ක දියුණු වෙන්න යෝජනා කරන වර්ගයේ අදහසක්. බ්ලූම් පෙනී ඉන්නෙ කැපිටලිස්ම් වෙනුවෙන්. එයා කැපිටලිස්ම් හෝ මේ පවතින යාන්ත‍්‍රණය අපේ ජානමය තත්වයන් එක්ක සම්බන්ද කරනවා. මේ නපුර හෝ දුෂ්ටබව කියන්නෙ එළියෙ තියෙන එකක් නෙමෙයි අපේ ජානමය මූලයන් එක්ක සම්බන්ධ ජීව විද්‍යාත්මක ලක්ෂණයක් විදිහට එයා විස්තර කරනවා. එතකොට සිස්ටම් එක කියන්නෙ අපෙන් වියුක්ත, නැත්තං පරාරෝපිත තත්වයක් විදිහට නොගෙන ඒක අපේම නිර්මාණයක් විදිහට තේරුම් ගන්නත් ඒක වැඩ කරන සමාජ මනසක් වැනි විඥාණයක ලක්ෂණ අඳුර ගන්නත් බ්ලූම් යෝජනා කරනවා.
ඒක මං හිතන්නෙ මාර්ක්ස් යෝජනා කරන එකේ අනිත් පැත්ත. පරාරෝපිතයන් වීමේ හෝ පෙළෙන්නන් අසරණයන් වීම වෙනුවට අපිව නිර්මාණකරුවන්ගේ ප‍්‍රවේශයකට, වඩා වැඩි මානව හැකියාවකට අරගෙන යන එකයි වැදගත්.

මොකක් හරි හින්ද මාව මෙතනදි ථේරවාදය හා මහායානය අතර සම්බන්දයක් එක්ක පැටලෙනවා. මං හිතන්නෙ බුදුන්ගේ අදහස් පුද්ගලික භාවිතාවක් ඇතුලෙ මිස සමාජ භාවිතාවක් ඇතුලෙ වැඩ කරන්න හොඳ නැති විදිහට. ඒ කියන්නෙ ආත්ම විමුක්තිය ගැන බුදුන් දේශනා කරපු අදහස් සංස්ථාපිත ආයතන ඇතුලෙන් සමාජගත වෙන්න ගත්තම, රාජ්‍ය ආගම වගේ තත්ව වලට යන්න ගත්තම මානව කොට්ඨාශයක් විදිහට ඒ සමාජයේ හැකියාවන් ඇකිළෙනවා. මේක පැහැදිලිව තේරුම් ගන්න  ඕන තත්වයක්. බුදුන් ආත්ම විමුක්තිය ගැන කියන කාරණා සමාජ ආයතනගත දේශපාලනයක් වෙන එකයි අවුල වෙන්නෙ.

නැත්තං සමස්තයක් විදිහට බුදුන්ගෙ අදහස් වැඩකරන්නෙ ගොඩක් ධනවාදය පැත්තට. බුද්ධ චරිතෙ ඉන්න තරමක් ඉන්නෙ සිටුවරු රජවරු. එකපාරටම සුනීත සෝපාක වගේ චරිත මතක් වුණාට ඒ චරිත ඇ`ගිලි වලින් ගනං කරන්න පුළුවන්. ඒත් සාසනේට බද්ද වග්ගිය වගේ කුමාරවරු ඇතුල් වෙන්නෙ රංචු පිටින්. බුදුන්ගේ සංඝ සමාජයේත් ධූරාවලියක් තියෙනවා. ඒ ධූරාවලියෙ හැමතැනකම ඉන්නෙ ඉහළ සමාජ ස්ථර වලින් ආපු අය. බුදුන්ගේ අදහස් වුණත් අතිශය දක්ෂිනාංශිකයි. උදා විදිහට කාන්තා අයිතීන් වගේ දේවල් සම්බන්දයෙන් බුදුන් ගොඩක් සාම්ප‍්‍රදායිකයි. එයාට උත්තර දෙන්න වෙන්නෙ කෝසල වගේ මෝඩ රජවරුන්ගේ කාලා වැඩිවෙලා බඩ පිම්බෙනවට උපදෙස්. සමාජ දේශපාලනයක් විදිහට බුද්ධාගම සමාජ ආකෘතියට චැලෙන්ජ් කරන්නෙ නෑ.

සැල්වොජ් ජිජැක් කියන විහිළුකාර වමේ දාර්ශනිකයා මේක ගැන කියනවා. එයා කියනවා බුද්ධාගම බටහිර ප‍්‍රසිද්ද වෙන්න හේතුව ඒක කැපිටලිස්ම් වලින් හදන වේගයට ප‍්‍රතිකර්මයක් වෙන එක කියල. ඒ කියන්නෙ ඒ වේගයට සපෝර්ට් එකක් වෙන එක කියල. කැපිටලිස්ම් වලින් ඒකට හොඳටම අහුවෙලා ඉන්න අයගෙ ජීවිත රෝලර් කෝස්ටර් කරන කොට භාවනාවෙන් වගේ කාරණා වලින් පොඞ්ඩක් විවේකයක් හදාගන්න මේ අයට පුළුවන් වෙනවා. තමන් සහ සිස්ටම් එක අතර පොඩි දුරක් හදාගන්න මේකෙන් පුළුවන්් වෙනවා. එතකොට මේ පීඩනය තියෙන්නෙ තමන්ට එලියෙන් කියල අපි පොඩි මායාවක් හදාගන්නවා. මේක හින්ද ගෝලීය ධනවාදයේ සාරයට වඩා ගැලපෙන්නෙ බුද්ධාගමේ ආචාර ධර්ම කියල ජිජැක් කියනවා.

මේක කොහොම වුණත් මට හිතෙන්නෙ බුදුන්ගෙ අදහස් යෝජනා කරන්නෙ කොන්ෂස් කැපිටලිස්ම් වගේ ස්ථාවරයක්. ඒක කොහොමවත්ම සමාජවාදයක් නෙමෙයි. වඩාත් වාණිජ පැත්තට උදව් කරන නැඹුරුවක් වගේම ලොකු වාණිජ දායකයො පිරිසක් බුදුන් වටේ හිටියා. දේශපාලනයක් විදිහට වඩාත් සවිඥානක ධනවාදයක් යෝජනා කරන අතරෙ බුදුන් ආත්මීයව තමන්ගෙ විමුක්තිය හදාගන්න වෙන දේශනයක් කරනවා.

 ඒක තමන්ගෙ කල්ට් එකේ අයට විතරයි. අපි ගොඩක් වෙලාවට අමතක කරන දෙයක් තමයි බුදුන් මේ අදහස් දේශනා කරන්නෙ ඉන්දියාවෙ සමෘද්ධිමත්ම කාලෙක කියන එක. සල්ලි ඉතිරෙන මිනිස්සුන්ටයි බුදුන් අල්පේච්ඡුතාවය ගැන කියන්නෙ. ශරීරය ගැන ආසාවෙන් පැය විසි හතරෙ සැනසෙන අයටයි කායගතාසතිය කියන්නෙ.

මේක ලංකාවෙදි රාජ්‍ය ආගම වෙනවා. අනිත්‍යතාවය, අල්පේච්ඡුතාවය සමාජ අදහස් වෙනවා. කිසිම නිෂ්පාදනයක් නැතුව, සංස්කෘතික වර්ධනයක් නැතුව තමන්ගේ කාලකණ්ණිකම කොස්මික් විදිහට සාධාරණීකරනය කරගන්න පුළුවන් දර්ශනයක් විදිහට බුද්දාගම ලංකාවෙ වැඩ කරන්න පටන් ගන්නවා. තමන් කියන එක (සෙල්ෆ්* හරියට ගොඩනැගිලාවත් නැතුව තමන් අත්අරින්න උගන්නනවා. තමන් ලෝකයේ අංශුමාත‍්‍ර කොටසක්ය, ඒ මදිවට තමන් කියලත් දෙයක් නැතිය වගේ ව්‍යවහාරික අදහසක් තමයි ථේරවාදය අන්තිමට ඉතුරු කරන්නෙ.

ලෝකය කියන්නෙම තමන්ය, ලෝකය තමන්ගේ නිර්මාණයක්ය කියන මහායාන අදහස පැත්තටවත් ගියා නම් (ඒ කියන්නෙ මේකෙම රිවර්ස් එක* මේ තියෙන කුඩා වීමේ ආශාව යම් තරමකින් හරි වළක්වා ගන්න තිබුණ. මං ඒකයි ගොඩක්ම හැනිබල් සීරීස් එකේ විල් ග‍්‍රැහැම්ගෙ වචන වලට ආස.
‘දිස් ඉස් මයි ඩිසයින්’ - මේ මාගේ නිර්මාණයයි..

හැම අපරාධයක් ගැනම තමන්ගේ කතාවට පස්සෙ විල් එහෙම කියනවා. අපේ ලෝකය, අපි ලෝකය කියල දකින සම්බන්ධතා අපේ නිර්මාණයක්. අපේ ප‍්‍රබන්ධයක්. අපි ලෝකය ගැන දරන්නෙ සම්මුති අදහසක්. ඒ සම්මුතිය තියෙන්නෙ අපි ඒකට එක`ග වෙලා ඉන්නකල් විතරයි. අපි ජීවිතේ කියල ගත කරන්නෙත් අපේ සම්මුතිය. ඒ සම්මුතීන් වෙනස් කරන්න සහ අලූත් කරන්න අපි වැඩ කරන්න වෙනවා. අපේ බාහිරය වෙනස් වෙන කොට අපේ අභ්‍යන්්තරය වෙනස් වෙනවා. මොකද අපි සහ අපේ ලෝකය කියන්නෙ ආයිමත් එකක් හින්ද. වඩාත් හොඳින් තමන්ව නිර්මාණය කර ගන්න, ඒ හරහා වඩා හොඳ සමාජ සම්බන්දතා ගොඩනගන්න පාවිච්චි කරන්න තිබුණු අදහස් දුප්පත්කම ඇතුලෙ ඍනාත්මකව පාවිච්චි වෙමින් තියෙනවා. බුද්දාගම කියන්නෙත් සාපේක්‍ෂ අදහසක්. ඒක පිහිටන පසුතලය විසින් ඒකට අර්ත නිර්මාණය කරනවා.

වඩා සවිඥාණක ධනවාදයක් කියන්නෙ අපි උත්සාහ කළ යුතු ඊළ`ග සමාජ පියවරයි කියල මට හිතෙන්නෙ. එහෙම නැත්තං අපි අවිඥාණක ධනවාදයක ගොදුරු විදිහට පේමන්ට් එකේ විකිණෙනවා. දැන් වෙමින් තියෙන්නෙ ඒක. ඇමරිකාව හෝ ජපානය වෙනුවට චීනය හරහා අපි ධනවාදය ඉගෙන ගනිමින් ඉන්නවා.

ථේරවාදී බෞද්ද ආකල්පයෙන්ම ධනවාදයට එරෙහි වීම සහ අත්හැරීමම, අල්පේච්ඡුයම, දුකම පෙරදැරි කර ගන්න ලංකාවෙ වමට මේ ගැන කිසි දෙයක් කරන්න බෑ. අවාසනාවට අපිට තියෙන්නෙ වමක් විතරයි. ඒ වම ලෝකෙ වමට ගොඩක් වෙනස්. ලෝකෙ වම කියන්නෙ වඩා නිර්මාණශීලී, වෙනසක් යෝජනා කරන, සම්ප‍්‍රදාය විරෝධී අලූත් අදහස් මතු කරන පිරිසට. ඒත් අපේ වම එහේ දකුණටත් වඩා සාම්ප‍්‍රදායිකයි. ගණිකා වෘත්තිය නීතිගත කිරීම හෝ සමලිංගික අයිතීන් වගේ දෙයක් වෙනුවෙන් පෙනී ඉන්න අපේ වමට පුළුවන් කමක් නෑ. ඒ අය සංස්කෘතිය ආරක්‍ෂා කරන්නයි උත්සාහ ගන්නෙ. උදා විදිහට වමේ ප‍්‍රධාන පක්ෂයක් වෙන ජවිපෙ වුණත් සිගරට් අරක්කු ගැන දරන්නෙ දැඩි විරෝධයක්. ඒවා බහුජාතික සමාගම් හෝ වෙන කතාවක් ඇතුලෙ බැහැර කරද්දි ඒවා බොන්න හෝ රස විඳින්න ජනතාවට තියෙන අයිතියත් ඒ ගොල්ලොන්ට මගඇරෙනවා. ලංකාවෙ සංස්කෘතික වෙනසක් වෙනුවෙන් ලංකාවෙ වමට කරන්න පුළුවන් කිසි දෙයක් නෑ. ඒ හින්ද මට හිතෙන්නෙ අපිට  ඕන කරන්නෙ වඩා නිර්මාණශීලී දකුණක්. ථේරවාදී නොවන දේශපාලනයක්. ලෝකය සහ සමාජය ගැන වඩා පොසිටිව්, සක‍්‍රීය කියවීමක්. පරාරෝපණයක් වෙනුවට එක්වීමක් ගැන අදහසක්.

‘මිනිස්සුන්ට වෙස්මූණක් දෙන්න. එතකොට ඔවුන්ගේ සැබෑ ස්වභාවය එළියට එනු ඇති’ කියලා ඩාර්ක් නයිට් ෆිල්ම් එකේ ජෝකර් කියනවා. මං කියන්නෙ ඒක එහෙම නං අපි වෙස්මූණු ගලවන්න ට‍්‍රයි නොකර හැමෝටම වෙස්මූණු අරන් දෙමු කියලයි.
දිස් ඉස් මයි ඩිසයින්.

-චින්තන ධර්මදාස

Saturday, October 4, 2014

ඒ රහස් කවුළුවෙන් එබෙද්දි..


කව්වාගෙ පොත ගැන ලියන්න පටන් ගන්නෙ කොතනින්ද? මේ රහස් කවුළුවෙන් එබෙන්න කියන නමෙන්ද? නැත්තං කතාව කියාගෙන යන විදිහෙන්ද? කතාවෙ එළවගෙන යන චරිත වලින්ද?
ඒ වෙනුවට මං කතාවට කොහෙත්ම අදාල නැති චිත‍්‍රපටියකින් පටන් ගන්නවා.

ඒක මට මුණගැහුනෙ මේ පොත කියවගෙන යන දවසකම රෑක. රීකන්ස්ට‍්‍රක්ෂන් තමයි ෆිල්ම් එකේ නම. මේ පොත කියවන හැමෝටම මං කියන්නෙ ඊට පස්සෙ ඒ ෆිල්ම් එක ඩවුන්ලෝඞ් කරගෙන බලන්න. 2003 දි ක‍්‍රිස්ටොෆර් බෝගෙ පළවෙනි අධ්‍යක්‍ෂණය. මේ චිත‍්‍රපටිය ඇතුලෙ නැරටිව් එකත් එක්ක මාර කතන්දරයක් කරනවා. අපිව නැරටිව් එක ඇතුළට ගන්නවා. ඒ වගේම ඒ චරිත ඇතුලෙන්ම නැවතත් නැරටිව් එක කරන්නා හෝ කර්තෘව ප‍්‍රශ්න කරනවා.

‘අපි දන්නවා ඒක ප්ලොට් එකක්. නැත්තං කතාවෙ කොටසක් කියල. ඒත් අපිට වේදනාව දැනෙනවා අපි ඒ තරමට ඒකට ඇළිලා හින්ද...’

මොකක් හරි හේතුවකට මට රීකන්ස්ට‍්‍රක්ෂන් ෆිල්ම් එකේ කතා කරන දේත් එක්ක කව්වාගේ කතාව එකට ගැටගැහෙනවා. ඒක නැරඹීමේ අත්දැකීමක් විදිහට දැනෙන සමීපතාවයක්.

කව්වාගෙ කතාවෙ නමෙන්ම යෝජනා කරන්නෙ අපිට රහසේ මේ කවුළුවෙන් එබිලා බලන්න කියලයි. සම්පූර්ණ කතාවම හැදෙන්නෙ නැරඹුම්කාමී ඇහැකින්. මේක චිත‍්‍රපටි පිටපතක් වගේ කියල කියනවට වඩා මං හිතන්නෙ මෙතනදි වැදගත් වෙනසක් යෝජනා කරනවා. ඒ තමයි කියවීම ඉවර කිරීම කියන අදහස. කියවීම අත්අරින්න කියල මං කලින් කියපු අදහසකදි මට උවමනා කරපු මතුකිරීමත් මේක. අපිට කියවන්න වෙනුවට බලන්න තියෙන පොතක්. භාෂාව ඇතුලෙ වික‍්‍රම පානවට වඩා අකුරු වලින් විෂුවල් හදන, එඩිට් කරන කියවීමක්. හරි වචනෙ වෙන්නෙ නැරඹීමක්.

කව්වාගෙ පොත තියෙන්නෙ නරඹන්න. සාමාන්‍ය නැරඹීමකට එහා ගිහින් කරන්න සිද්ද වෙන ඒක සවිඥාණක නැරඹීමක්. කව්වා රූප හදන්නෙ අපිත් එක්ක කතා කර කර. එතකොට කතාවෙ කොයි වෙලාවකවත් අපි නිකම්ම හාන්සිපුටු නරඹන්නා වෙන්නෙ නෑ. අපේ ඔලූව ඇතුලෙ මැවෙන සමහර රූප එක්ක කව්වා තර්ක කරනවා. වෙනස් වෙනස් යෝජනා කරනවා. චිත‍්‍රපටියක් ඇතුලෙවත් කරන්න බැරි විෂුවල් හරඹයක් පොතක් ඇතුලෙ කරනවා.

කව්වා රූප වල අතිසමීප විස්තර දක්වා යනවා. චිත‍්‍රය සම්පූර්ණයෙන්ම, පූර්ණ සජීවීව මවා ගන්න එයා හැමදෙයක්ම කරනවා. සිද්දියකට වඩා හැම දෙයක්ම අත්දැකීමක් කරනවා. හුස්ම දැනෙන තරම් ළ`ගට චරිත අරන් එනවා. මං ගොඩක් කැමතියි පොත ඇතුලෙ තියෙන දැනෙන නිදහසට. මුණගැහෙන හැමදෙයක් පස්සෙන්ම ටිකක් හරි දුර අපි යනවා. යන බස් එකෙන් පනින මගියෙකුගෙ, ඒ පහු කරන ‘කියා’ ජීප් එකක ඉඳන් ඊට පිටිපස්සෙ එන ලෑන්ඞ්රෝවර් එකක් දක්වා වෙනසත් ඒ වෙනස ඇතුලෙ පේන්න ඉඩ තියෙන සංස්කෘතික කලාපත් සළකුණු කරන අතරෙ අන්තිමට තමන්ගෙ තෝරා ගැනීම කරනවා. ‘කියා’ ජීප් එක. අපි කතාව පටන් ගන්නෙ එතනින්.

කතා සාරංශයක් කරන එක උවමනාවෙන්ම බැහැර කරලා මම කියවීමෙන් පස්සෙ මට දැනිච්ච ටික විතරක් ලියන්නෙ ඒකෙන් පොත නොකියවූ කෙනෙකුට ලිපියෙන් පලක් නොවන විත්තිය දැනගෙනම. ඒ තරමට ඒ කියන්න තියෙන විස්තර මට වැදගත් සහ හදිස්සි හින්ද.

කව්වා කතාව කියන විදිහෙන් මට දැනිච්ච පළවෙනි අවුල වුණේ මේ චරිත වලට පිටතක් විතරක් දීලා තියෙන එක. පිටත විස්තර වලින් ඇතුළත ගැන අපිට හිතාගන්න වෙන එක. ඒත් ආකෘතිය වෙන්නෙ රහසේ කරන නැරඹීමක් හින්දම පිටතින් විතරක් කතාව කියන එක එතනට එක`ගයි. ඒත් ඊටත් වඩා ඒක පිටතක් විතරක් ගැන කියන කතාව ඇතුලෙන් නගරයේ ජීවිත වලට තවදුරටත් ඇතුළතක් අහිමියි කියන එක දැනවීමක්ද? ඒ දිහා බලා ඉන්න අපි විසින් දෙන හෝ යෝජනා කරන ඇතුළතක් මිස සාරයක් වශයෙන් නිශ්චිත ඇතුළතක් කව්වා චරිත වලට දෙන්නෙ නෑ. සාරය දෙන්නෙ එළියෙන් ඇතුළට.

මේ කතාව නගරයේ කතාවක්. මේ චරිත වලට තියෙන්නෙ වෙනස් වෙනස් නාගරික ප‍්‍රශ්න. මට හිතෙන්නෙ ලංකාවෙ පසු-නූතන නගරය ගැන ලියවෙන පළවෙනි නවකතාව මේක.

නගරය ගැන කියන්න කව්වා චරිත කීපයක කතා කීපයක් පාවිච්චි කරනවා. ඒ චරිත එකිනෙක නගරයේ තැන් තැන් වල නාඳුනන විදිහට මුණගැහෙනවා. ඒ චරිත අතරෙ මුණගැහෙන අතුරු චරිතවල කතා හරහා නැවත ඒ චරිත එකිනෙක සම්බන්ද වෙනවා. කව්වාගේ ආකෘතිය ඒක. මට අනුව සාර්ථක කරගන්න අමාරුම ආකෘතියක් එයා තෝර ගන්නෙ.

කොහොම වුණත් ඒක රේඛීය කතාවක් දිගේ යනවා වෙනුවට විවිධ විවිධ චරිත ඔස්සේ, මුණගැහෙන නොගැහෙන චරිත -වාහන- දේවල් එක්ක නගරයේ වියමන කරන එක ඇත්තටම නගරයට කරන සාධාරණයක්. කතාවෙ තේමාවට තමන්ගෙ ආකෘතියෙන්ම අනුගත වෙන එක රහස් කවුළුවේ තියෙන සාර්ථකම මොහොත. මං හිතන්නෙ අපි ජීවත්වෙන හයිබි‍්‍රඞ් නගරෙ හයිඩි‍්‍රඞ් සම්බන්දතා වලට කව්වා රහස් කවුළුවකින් එබෙනවා.

මේ චරිත හැමෝටම තෝරා ගැනීම් තියෙනවා. ඒ හැමෝගෙම සම්බන්ධතා අපි විශ්වාස කරන රේඛාවෙන්, සම්ප‍්‍රදායෙන් කොයි විදිහකින් හරි එලියට තල්ලූ වෙලා තියෙනවා. උදා විදිහට මේ කතාව ඇතුලෙ කිසි කෙනෙක් එක්කෙනෙකුට විතරක් ආදරේ කරන්නෙ නෑ. විශ්ව විද්‍යාල ශිෂ්‍යාව ඉඳන් ගුවන් සේවිකාව දක්වා හැමෝටම ආදරේදි ඔප්ෂන් තියෙනවා. මං හිතන්නෙ ඒකයි නරගය.

අපි ගොඩක් වෙලාවට හිතන්නෙ අපි පාවිච්චි කරන තාක්‍ෂණය තියෙන්නෙ අපිට එළියෙන් කියල. කොයි වෙලාවකවත් ඒ තාක්‍ෂණය විසින් නැවත අපේ ජීවිතේ සිතියම වෙනස් කරාවි කියල අපි හිතන්නෙ නෑ. උදා විදිහට හයිබි‍්‍රඞ් කාර් එකක් හරි ඩුවල් සිම් ෆෝන් එකක් හරි එක්ක අපේ ජීවිතෙත් වෙනස් පරිණාමයක් ගන්නවා කියල අපිට තේරෙන්නෙ නෑ. ඒත් තාක්‍ෂණය කියන්නෙ අන්තිමට අදහසක්. ඒ අදහස යට තියෙන්නෙ මනුස්ස උවමනාවක්. අපේ තාක්‍ෂණය කියන්නෙ අන්තිමට අපේ ගැඹුරු ආශාව.

මේ නගරය ඇතුලෙ අපි ගත කරන්නෙ ප‍්‍රදර්ශනකාමී ජීවිත. අපේ ඇඳුම් විලාසිතා වාහන විලවුන් හැම පාරිභෝජනයක්ම අරා සිටින්නේ ඒ ප‍්‍රදර්ශනකාමයේ තෘප්තිය. අහස උසට නගින වීදුරු බිල්ඩින්ග් අවධාරණය  කරන්නෙ නගරයේ අසීමිත ප‍්‍රදර්ශනකාමය. අපි එකිනෙකා මුණගැහෙන්නෙ ඒ ප‍්‍රදර්ශනකාමයේ ෆෙටිෂ ඇතුලෙන්. මේ කිසි දෙයක් කව්වා අතින් විනිශ්චය වෙන්නෙ නෑ. ඒ වෙනුවට ඒ කාමය දිගේ ගලායන ජීවිත සහ ඒවායේ ඉවුරු ගැන තවත් රෝගී නැරඹුම්කාරී ඇසක් වීමේ ආස්ථානය එයා ගන්නවා. ප‍්‍රදර්ශනකාමය දෙස බලා සිටින නැරඹුම්කාමී අපි. තාක්‍ෂණයේ ඇතුළාන්ත ආශා ගතිකය කව්වා ජීවිත වලට ගේනවා. ප‍්‍රදර්ශනකාමය සහ නැරඹුම්කාමය අතර දෝලනය.

හැම චරිතයක්ම හුදකලා න්‍යෂ්ටික, දරුවන් අහිමි නාගරික කුටුම්භ ඇතුලට දාන කව්වා විශ්ව විද්‍යාලෙ පද්මිගේ චරිතය විතරක් ගමට සම්බන්ද කරනවා. මේ කතාවෙ එකම ඉමෝෂනල් ත්‍රෙඞ් එක හැදෙන්නෙ පද්මි හරහා. වෙන කිසිම චරිතයකට හීනයක් නැති වෙද්දි පද්මිට, ටානියාට විතරක් තාම හීන තියෙනවා. නගරයට ෆැන්ටසියක් නෑ. නගරයෙ තියෙන්නෙ එතන, ඒ මොහොතෙ, හිස්කම විතරයි. නගරයේ ජීවිත දරා ඉන්නෙ සාරයක් අහිමි ඒ පරාරෝපිත හිස්කම. ඉමෝෂනල් වෙන කෑල්ල තියෙන්නෙ ගමේ.

කව්වා මේක ලස්සනට කියනවා. පොතේ තැන් තැන්වල එයා සමනලයෙක් ගැන කතාවක් කියනවා. මේ සමනළයා ගැන මුලින්ම අර්ත කතනය දෙන්නෙ මැරෙන්න වැටිලා ඉන්න පිස්සු මැහැල්ලක්. එයා කියනවා සමනල්ලූ යන්නෙ දිව්‍යලෝකෙ දිහාවට කියල. නගරයේ ෆැන්ටසියක් තියෙන එකම කොටස පිස්සු මහල්ලන් විතරයි. ඒ සමනළයා පද්මිගේ නිල්වලා ග`ගබඩ ගෙදර මිදුලෙ නිතර ඉන්නවා. වැඩියෙන්ම සමනල්ලූ ඉන්නෙ පද්මිලාගෙ ගමේ මිදුලෙ. කිඹුල්ලූ කාලා මැරුණත් ඒක අන්තිමට සමනල්ලූ ඇවිත් අරන් ගිය කතාවක් වෙනවා. ෆැන්ටසිය ඒ තරම් ප‍්‍රබලයි.

නගරයේදි මේ සමනළයා අපිට මුණගැහෙන්නෙ කීටැග් ඇතුලෙ ගල් වෙලා. නැත්තං කඩදාසි බරුවක් ඇතුලෙ හිරවෙලා. එහෙමත් නැත්තං ටීවී එකක් ඇතුලෙ. නගරය කියන්නෙ හීන ඝනීභූත කරපු පුරවරයක්. එහේ හීන ඉගිල්ලෙන්නෙ නෑ.

නාගරික ජීවිත වලට දේශපාලනය අදාල නෑ. සුදු වෑන්, උද්ඝෝෂණ මේ හැම දෙයක්ම ගමෙන් නගරයට සිද්ද වෙන ආක‍්‍රමණ. නැත්තං නාගරික ජීවිතවල දේශපාලනය වෙනස්. ඒවා තීරණය වෙන්නෙ වේගවත් අසහනකාරී පරිභෝජන සංස්කෘතිය ඇතුලෙ. ඒක හින්ද ආණ්ඩු එක්ක ප‍්‍රශ්නයක් නගරයට නෑ.

මේ වේගය, බහුලතාවය සහ පරාරෝපණය ඇතුලෙ තාමත් වැඩ කරන (නැත්තං එල්ලිලා ඉන්න) සාම්ප‍්‍රදායික සංකල්ප වලට මොකද වෙන්නෙ? කසාදය සහ ආදරය කියන සංකල්ප හයිබි‍්‍රඞ් වෙන එක ගැන තියුණු අදහසක් කව්වා අරගෙන එනවා. තවදුරටත් නගරයේ අතිශය න්‍යෂ්ටික වූ අපාර්ට්මන්ට් පවුලෙ විවාහ සංස්ථාව කොහොම වෙයිද? ඒක භාර්යා, ඒක පුරුෂ විවාහය කියන්නෙ තවදුරටත් නගරයේදි හිස් සංකල්පයක් විතරක් වෙද්දි ආදරය ගැන නිර්ණායක වෙනස් කර ගැනීම කව්වා චැලෙන්ජ් එකක් විදිහට ගේනවා.

මං හරිම ආසයි අන්තිමට නියම් අනියම් පෙම්වතුන් හතර දෙනා සෝපාවක් උඩ නතර වෙන තැනට.   එතකොට එලියෙන් ඇහෙන මොන ආගමේද කියන්න බැරි හ`ඩට. මේ අලූත් සම්බන්දතා රටාවට ආගමක් උවමනා කරලා තියෙනවා. ඒක මෙච්චර කාලයක් තිබ්බ කිසි ආගමක් නෙමෙයි. වෙන විදිහකට කිව්වොත් නගරයේ අපිට අපේ ආගම් අහිමි වෙමින් යනවා. ආයිමත් කැළණි විහාරෙන් ඒ පව් හෝදගෙන අලූත් වෙන්න අමාරුයි. අපිට නැවත අපිට හරියන ආගමක් නිර්මාණය කර ගන්න සිද්ද වෙනවා.

කව්වාගෙ රහස් කවුළුවෙන් මං දැක්කෙ මේ කතාව. ඒක කොයිතරම් තියුණු සහ ආහ්ලාදජනක වුණත් කතාවෙ සමස්ත අවසානය මට ටිකක් මදි වගේ දැණුන. ආකෘතියක් ඇතුලෙ ධාරානිපාත හරඹයක් කරන හින්දම කව්වා මේ අන්තිම කෑල්ලෙදි හිරවෙනවා කියලයි මට හිතෙන්නෙ. සාමාන්‍යයෙන් ගොඩක් මල්ටි ප්ලොට් කතා වලට මේ අවසානය ජයගැනීමේ අභියෝගය අමාරු වෙනවා. ඒක ආකෘතියේ දැඩිබව විසින්ම කර්තෘව අසාර්ථක කිරීමේ අනිවාර්යයක්.

ඒ වගේම කව්වාගේ පොතට පසු- අදහසක් වුණත් මට හිතෙනවා ඉහළ මධ්‍යම පාංතික ජීවිත ගැන කියන කොට තාමත් අපි ගොඩක් අසමත් වෙනවා කියල. කව්වා කතාව පටන්ගැන්මෙදි ලෑන්ඞ් රෝවර් එක පස්සෙ නොයන්න ගන්න තීරණය අහම්බයක් නෙමෙයි. ඒ තීරණය හරහා මේ පොතේ වුණත් අපිට නැවත මුණගැහෙන්නෙ සිංහල බෞද්ද ඉහළ මධ්‍යම පංතිය. ඒකට යම් කිසි මූලයන් හෝ සාරයන් තියෙනවා වගේම අපිට පුළුවන් වෙනවා ලේසියෙන්ම අපේ තත්වයන් වලින් මේ චරිත වලට සාපේක්‍ෂතා ගොඩනගන්න. ඒත් එහෙම නොවන, රටේ සාම්ප‍්‍රදායික මූලයන් එක්ක කිසිම ගණුදෙනුවක් අහිමි පූර්ණ පරාරෝපිත මධ්‍යම පංතියේ ජීවිතය ගැන අපිට ලියන්න කිසි දෙයක් නෑ. සෙක්ස් හෝ සල්ලි කියන සිංහල බෞද්ද මධ්‍යම පංතියේ දුප්පත් උවමනා දෙකට පිටින් (අපේ උවමනාවන් ඒ පංතිය මත ප‍්‍රක්‍ෂේපනයෙන් ඒකට සාපේක්‍ෂ තේරුම් හැදීමෙන් තොරව) මේ කියන පංතියේ සැබෑ තෘප්තිය ප‍්‍රතිනිර්මාණය කරන්න තාම අපි අසමත් කියල මට හිතෙනවා.

ඒත් මීට කලින් කවදාවත් කෙනෙක් නොගිය දුරක් කව්වා මේ රහස් කවුළුව ඇතුලෙන් යනවා. මට දැනෙන ප‍්‍රධානම සහ තීරණාත්මකම කාරණය වෙන්නෙ මේ කියවීම නැරඹීමක් කිරීම හරහා අපිවත් ඒ අත්දැකීමේ කොටසක් කරන එක. බාහිරයයි අන්තර්ගතයයි දෙකම එකක් කරලා ගන්න එක. ඒ හරහා හොඳ නරක හෝ ආචාර ධර්මීය විනිශ්චයන් මගහරිමින් ඒක අපේ අඳුරු නැරඹුම්කාමී ආශාවක් කරන එක. ඒ පොත කියවීමම අපි ඒ ආශාවට නතු වීමක්.

මේක කව්වාගේ පළවෙනි වැඬේ. ඒ වගේම ඒක ලංකාවෙ බියුටිෆිකේෂන් කරන ලද නගරය ගැන ලියවෙන පළවෙනි වැඩෙත් මේක.  මේ වියමන ගැන, මේ සංකල්ප ගැන නැවත නැවත කතිකා ඇති වෙන එකයි වැදගත්. ඒකට හේතුව ඒ හරහා අපිට අපේ ජීවිත, අපේ අත්දැකීම්, අපේ විපරීතය කතා කරන්න පුළුවන් භාෂාවක් හදාගන්නත්, ඒක නිර්මාණයට ගේන විදිහ ගැන ගැඹුරෙන් හිතන්නත් ඉඩ හදාගන්න පුළුවන් වෙන එක.

වෙන විදිහකින් කිව්වොත්  නාගරික ආත්මය තේරුම් ගන්න පුළුවන් අලූත් ආගමක් අපි නිර්මාණය කරන එක.

-චින්තන ධර්මදාස

Saturday, September 27, 2014

පොරක් වෙනවද- බරක් වෙනවද?



ළ`ගදි දවසක ඔටාරා ඔඩෙල් එකෙන් අයින් වෙලා ගියා. ඒක එයා අවුරුදු 50 පිරෙද්දි ගත්ත තීරණයක්. ලංකාවෙ ගොඩක් උගත් බුද්ධිමත් චරිත වලට අහිමි සම්පූර්ණත්වයක් හැඩයක් තමන්ගෙ ජීවිතේට දෙන්න ඔටාරාට පුළුවන් වුණා කියල මට හිතුණ. එයා තමන්ගේ ජීවිතය ඉතාම හොඳට සහ තමන්ගෙ ඇතුළතට අවශ්‍ය විදිහට ඩිසයින් කරනවා කියල මට හිතුන. අපිට නිතර මුණගැහෙන සමාජ දේශපාලන ක‍්‍රියාකාරීන් ගොඩක් උත්සාහ කරන්නෙ ලෝකෙට හැඩයක් දෙන්න. ලෝකය නැවත නිර්මාණය කරන්න. ඉතින් තමන්ගෙ ජීවිතේට ඒ අය තේරුමක් දෙන්නෙ බාහිරින්. ඒත් වෙළඳාම මැද්දෙ ලිප්ටන් හන්දියෙ ඔටාරාට පුළුවන් වෙනවා ඊට වඩා සවිඥාණක බවක් තමන්ගෙ ජීවිතේට දෙන්න. එයා විසින් ඊළ`ගට කරන්න යන සත්තුන්ට උදව් කරන එක කොයිතරම් හරි හෝ වැරදි පියවරක්ද වගේ දෙයක් නෙමෙයි මං මෙතන කියන්නෙ. තමන්ගේ ජීවිතය යම් කිසි විදිහකට තමන් විසින්ම නිර්මාණය කර ගැනීමක්. ඒ නිර්මාණය හරහා තමන්ට අවශ්‍ය සමාජය යළි නිර්මාණය කිරීමක්. හරි ටර්මිනොලොජි එකෙන් කිව්වොත් තමන්ව බ‍්‍රෑන්ඞ් එකක් කර ගැනීමක්.

ඔටාරා විසින් පටන්ගත්ත සාප්පුව ඔඩෙල් වුණාට බ‍්‍රෑන්ඞ් එක වුණේ ඔටාරා. ඒක හින්දම එයා එතනින් ගියාට පස්සෙ මට ඔඩෙල් එක කියන අදහස නැති වුණා. ඒක මගේ පුද්ගලික දෙයක් වුණත් තවත් කීප දෙනෙකුට හෝ ඒ හැ`ගීම ඇති වෙන්න ඇති බව මට ෂුවර්. 

මං මෙතනදි ඔටාරාව පැත්තකින් තියාගෙන කතා කරගෙන යන්නෙ මිනිහෙක් බ‍්‍රෑන්ඞ් එකක් දක්වා වෙනස් වීම නැත්තං මිනිහෙක් සහ බ‍්‍රෑන්ඞ් එකක් වශයෙන් පැවතීම කියන කාරනේ. මං දන්නවා මේක අහපු ගමන් ලාංකිකයො නම් සෑහෙන අවුල් වෙන කතාවක්. අපි බ‍්‍රෑන්ඞ් වලට හරිම මෝඩ හේතු ගානක් ඉස්සරහට දාගෙන විරුද්දයි සහ අපි බ‍්‍රෑන්ඞ් එකක් වෙනවා කියන එක සෑහෙන මනුස්සකම වගේ ප‍්‍රශ්න වලට උත්තර දෙන්න වෙන තත්වයක්. උදා විදිහට මෑතක ෆේස් බුක් එකේ පෝස්ට් එකක් පළවුනා.

‘කිහිල්ල ගඳයි කියල අපිට ඉගැන්නුවෙ ඩියොඩ‍්‍රන්ට් කොම්පැණි
දාඩිය ගඳයි කියල අපිට ඉගැන්නුවෙ පර්ෆියුම් කොම්පැණි

තව ටික දවසකින් එකෙක්ගෙන් එකියකගෙන් සැනසෙන්න එපා කියල උගන්නයි කොන්ඩම් කොම්පැණි’
කොම්පැණි වලට විරුද්දව ආපහු ගල්යුගයට යන්න යෝජනා කරන මේක දැක්ක ගමන් මට හිතුනෙ අපිට හැම වැදගත් දෙයක්ම කියල දීලා තියෙන්නෙ කොම්පැණිනෙ එතකොට කියල. නැත්තං අපි මෙලෝ රහක් නෑ මේ පෝස්ට් එකට අනුව. කොහොම වුණත් මේ තියෙන්නෙ බ‍්‍රෑන්ඞ් වලට අපේ තියෙන විරෝදය. අපි තාම ලෑස්ති නෑ වෙළඳපොල යතාර්ථයක් හැටියට බාර ගන්න. මාර්කට් එක ජීවිතේ කොටසක් කර ගන්න. අපි කැමති කිහිලි ගඳ ගහන, නොනාන, ඒත් ඒක ගෑනියෙකුගෙන් හෝ මිනිහෙකුගෙන් සැනසෙන ජාතියක් විදිහට ජීවත් වෙලා මැරිලා යන්න.

ඒත් ඔටාරාගෙ කතාව වෙනස්. සාමාන්‍යයෙන් මොඞ්ල් කෙනෙකුට ලංකාවෙ උරුම වෙන අවාසනාවන්ත ජීවිතේට වෙනස්  ජීවිතයක් අත්දකින්න එයාට පුළුවන් වුණා. ඒකට හේතුව අනිත් මොඞ්ල්ස් ලා අනුන්ගෙ බ‍්‍රෑන්ඞ් විකුණමින් ජීවත් වෙද්දි ඔටාරා එයාගෙ බ‍්‍රෑන්ඞ් එකක් හදන එක. වෙන විදිහකට කිව්වොත් නයිකි, රීබොක්, හිල්ෆිගර්, බීඑම්, ජගුවර් වලින් තමන්ගෙ ජීවිතයට හැඩයක් දෙන්න හදනවා වෙනුවට එයා තමන්ගේ ජීවිතයෙන් හැඩයක් එළියට නිර්මාණය කළා. අනුන්ගෙ විලාසිතාව වෙනුවට එයාට විලාසිතාවක් තිබුණ.
ෂන් පෝල් සාත‍්‍ර ලස්සන කතාවක් කියනවා. ‘ඔයා නිදහස්. ඒක හින්ද තෝරා ගැනීම කරන්න. ඒ කියන්නෙ අලූත් හඳුන්වාදීම් කරන්න..’

ෆැෂන් වෙනුවට ස්ටයිල් කියල චාර්ල්ස බුකොව්ස්කිත් කියන්නෙ මේ අදහසමයි. බල්ලන්ට වුණත් ස්ටයිල් එකක් තියෙනවා කියල එයා කියනවා. එළියෙ ඉන්න මිනිස්සුන්ට වඩා හිරේ ඉන්න මිනිස්සු අතර ස්ටයිල් එක දැකලා තියෙනවා බුකොව්ස්කි කියනවා. හන්ටර් තොම්ප්සන් ඔලූවට වෙඩි තියා ගනිද්දි එතන ස්ටයිල් එකක් තිබුණ. ඒක ෆැෂන් එකකට වඩා වෙනස්.

තමන්ගෙ ජීවිතයට මේ ස්ටයිල් එක දෙන එක, නැත්තං තමන්ගෙ ජීවිතය නිර්මාණය කරන එක තමයි තමන්ව බ‍්‍රෑන්ඞ් එකක් කරනවා කියන්නෙ. ඇත්තටම තමන් දන්නා- නොදන්නා පැවැත්මක් වුණු තමන් සහ මේ නිර්මාණය කරන තමන් අතර පරතරයක් තියෙනවා.

ලංකාවෙ ගොඩක් වෙලාවට සංස්කෘතික අවකාශයේ මේ බ‍්‍රෑන්ඞ් එක හදද්දි තමයි අපි ‘පොරක් වෙන්න හදනවා’ කියන්නෙ. මට හිතෙන්නෙ පොරක් වෙන්න හදන එක හොඳයි. සමහර වෙලාවට ඒ හදන හැදිල්ල දැක්කම ඔක්කාරයක් ඇති කරන්න පුළුවන් වුණත් කවුරු හරි පොරක් වෙන එක හොඳයි. එක පැත්තකින් ඒක නිර්මාණශීලී වැඩක් වගේම සමාජය පැත්තෙන් ඒක ගොඩක් හිතකර දෙයක්.

ඇත්තටම බ‍්‍රෑන්ඞ් එකක් පුද්ගලයෙකට වඩා සමාජයට වග කියනවා. මොකද බ‍්‍රෑන්ඞ් එකකට තියෙනවා සමාජ ගිවිසුමක්. ඒත් පුද්ගලයෙකුට මනුස්සකම වගේ අතාර්කික තත්ව ඇතුලෙ මේ වගකීමෙන් පැනලා යන්න පුළුවන්. බ‍්‍රෑන්ඞ් එකකට සිද්ද වෙනවා අනිවාර්යෙන් නැවත තමන්ගේ ක‍්‍රියාවට උත්තර දෙන්න. 
ඒ වගේ්ම බ‍්‍රෑන්ඞ් එකක් සම්පූර්ණයෙන් සමාජයට අයිතියි. ඒක හින්ද ප‍්‍රතිරූප කියන ඒවට මොනවා කළත් ඒක සමාජ අයිතියක් කියල දරාගන්න සිද්ද වෙනවා. මේ ප‍්‍රතිරූප කියන්නෙ බ‍්‍රෑන්ඞ්ස්. ඒවට කරන පහරදීම් හෝ කෙළවීම් කොහෙත්ම පුද්ගලික නැහැ.

මේ වෙද්දි අපි දැනුවත්ව හෝ නොදැනුවත්ව පුද්ගල- බ‍්‍රෑන්ඞ්ස් විදිහට වැඩ කරමින්් ඉන්නවා. උදා විදිහට අශෝක හඳගමගෙන් ගෝටාබය එක්ක තියෙන යාලූකම මොකක්ද වගේ ප‍්‍රශ්න එන්නෙ හඳයාගෙ බ‍්‍රෑන්ඞ් වැලියු එකත් එක්ක. හඳගම කියන බ‍්‍රෑන්ඞ් එක අපිට වමේ කෑලි වලින් ප‍්‍රශ්න කරන්න පුළුවන්. ඒත් විමල් වීරවංසව එහෙම බෑ. ජවිපෙ හිටපු වීරවංස පෙරමුණේදි ආපහු එයාව රීලෝන්ච් කරනවා. බ‍්‍රෑන්ඞ් එකේ අනන්‍යතාව වෙනස් කරනවා. සමාජ ගිවිසුම වෙනස් කරනවා.

‘මිනිස්සුන්ට ස්වභාවයක් නෑ. තියෙන්නෙ ඉතිහාසයක් විතරයි’ කියල ඔර්ටේගා යි ගැසෙට් කියන ස්පාඤ්ඤ දාර්ශනිකයා කියනවා. ඒ කියන්නෙ මිනිස්සුන්ට පුළුවන් තමන්ව යළි යළිත් නිර්මාණය කරන්න. ඉතිහාසය වෙනස් කරන්න. 

අපි අපි විසින් සවිඥානිකව බ‍්‍රෑන්ඞ් එකක් විදිහට නිර්මාණය නොකරනවා කියන්නෙ අවිඥාණිකව අනුන්ගෙ බ‍්‍රෑන්ඞ් වෙනුවෙන් පාවිච්චි වෙනවා කියන එක. හරියටම දේශපාලන පක්ෂ වෙනුවෙන් පාවිච්චි වෙනවා වගේ. මේ කියන කතාවට එන්න ටිකක් ගැඹුරින් පුද්ගලිකත්වය ගැන දැනීමක් අවබෝධයක්  ඕන. ඒක නැතිතාක් අපි අර අනුන්ගෙ විලාසිතා අඳින මොඞ්ල්ස්ලා වගේ විතරයි.

‘මට  ඕනි නෑ මගේ උගුරෙ අනුන්ගෙ කඩ දාන්න. මං දානවා නං දාන්නෙ මගේ කඩයක් විතරයි’ අජිත් කුමාරසිරි නිතර තමන්ගේ බ‍්‍රෑන්ඞ් එක ගැන අදහස කියනවා. 

තමන්ව බ‍්‍රෑන්ඞ් කර ගනිද්දි තියෙන ලොකුම අභියෝගෙ වෙන්නෙ තමන්ව ඇත්තට ප‍්‍රකාශ වෙන්න කොයිතරම් ඉඩක් හදාගන්න පුළුවන්ද කියන එක. උදා විදිහට බුදුන්ගෙ සාසනේ මහණ වෙලා තමන්ව බුද්ධ ශ‍්‍රාවකයෙක් විදිහට බ‍්‍රෑන්ඞ් කර ගන්න හෝ කතෝලික දේවගැතිවරයෙක් විදිහට තමන්ව බ‍්‍රෑන්ඞ් කර ගන්න කෙනෙක් තෝර ගන්නෙ තමන්ව වඩාත් සීමා කර ගැනීම. තමන්ගේ නිදහස යටපත් කර ගැනීම. ඒත් අපිට පුළුවන් නම් අපිව වඩාත් සන්නිවේදනය කරන්න පුළුවන් විදිහට, අපේ වෙනස්කම්, විශේෂතා, දුර්වලතා හැමදේකටම ඉඩක් තියෙන වඩාත් මානුෂීය බ‍්‍රෑන්ඞ් එකක් විදිහට අපිව නිර්මාණය කරන්න (හරියට රොක් ආර්ටිස්ට් කෙනෙක් වගේ) අපිට සමාජය එක්ක කරන්න පුළුවන් ගණුදෙනුව වඩාත් ගැඹුරු සහ අර්ථවත් වේවි.

මෑතක සුජීව ප‍්‍රසන්න ආරච්චි සන්නස්ගලගේ අම්මා පොත ගැන ෆේස් බුක් එකේ පොඩි අදහස් පළකිරීමක් කරලා තිබුණ. අවාසනාවකට ඒ ලියුම දැන් හොයා ගන්න බෑ. එතනදි සුජීව කියනවා සන්නස්ගල කියන්නෙ ලංකාවෙ සාර්ථකම වෙච්ච බ‍්‍රෑන්ඞ් එකක් කියල. ඇත්තටම තමන්ගේ ජීවිතය යළි තමන්ට අවශ්‍ය විදිහට නිර්මාණය කර ගැනීමේ වැදගත්ම කාරණේදි සන්නස්ගල මාර චරිතයක්. එයා අන්තිමට අපි නොදන්නා එයාගෙ ළමා වියට ගිහින් අම්මව පවා යළි නිර්මාණය කරනවා. තමන්ගේ බ‍්‍රෑන්ඞ් එක පදනමේ ඉඳන්ම ශක්තිමත් කරනවා. එතකොට පුද්ගලික (ඇත්ත) සන්නස්ගලව අපිට කොතනකදිවත් මුණගැහෙන්නෙ නැද්ද? අපිට නොස්තැල්ජික් ප‍්‍රශ්නයක් එන්න පුළුවන්. මං හිතන්නෙ ඒ පුද්ගලික සන්නස්ගලගෙන් අපිට ඇති වැඬේ මොකක්ද කියල. අපිට වැදගත් වෙන්නෙ මිනිහෙක් සමාජය එක්ක ගණුදෙනු කරන ලක්ෂ්‍යය විතරයි. 

හයිඩගර් ‘බීන්ග් ඇන්ඞ් ටයිම්’ කියන පොතේ කතා කරනවා අපේ සමාජ ජීවිතය කියන්නෙම කතිකාව නැත්තං ඩිස්කෝස් එකකින් කරන නිර්මාණයක් කියල. ඩිස්කෝස් එකක් පවතින්නෙම කටින් කට යන වචනයෙන්. ඉතින් අපිට අපේ සැබෑ පැවැත්ම අත්පත් කරගන්න  ඕන නම් අපිට වෙනවා අපේ පැවැත්මේ ගැඹුර, අපිට අනන්‍ය වුණු ස්වභාවය හොයාගන්න සහ ඒක අනිත් අයට වටහා ගත හැකි ආකාරයකින් (ලෞකික විදිහකින්* එලියට ප‍්‍රකාශ කරන්න. හයිඩගර් මේ කියන්නෙ අපි සවිඥානකව සමාජය ඇතුලෙ අපිව ගොඩනැගිය යුතු විදිහ ගැන. අපේ බ‍්‍රෑන්ඞ් එක නිර්මාණය කරන්න අවශ්‍ය සවිඥානක බව ගැන.

ඉස්සෙල්ලා කිව්වා වගේම මේ වෙද්දි අපි දැනුවත්ව හෝ නොදැනුවත්ව බ‍්‍රෑන්ඞ් වෙමින්/ බ‍්‍රෑන්ඞ් වලට පාවිච්චි වෙමින් යනවා. ඩිජිටල් ජීවිතය ආරම්භ කරනවත් එක්කම අපේ ෆේස් බුක් පිටු වලින්, අපි ෂෙයාර් කරන, ලයික් කරන, කමෙන්ට් කරන දේවල් වලින් අපි වර්චුවල් අපිව නිර්මාණය කරමින් ඉන්නවා. මේක ගැන දැනුවත් බවක් නැති ෆේස් බුක් පිටු තමයි බලන්න අප්පිරිය. කිසිම සම්බන්ධයක් නැති, තේරුමක් නැති ඉබාගාත හැමදේම බෙදාහරිමින් ඉන්න එක තමයි අනුන්ගෙ බ‍්‍රෑන්ඞ් වෙනුවෙන් පාවිච්චි වෙන අයගෙ තත්වය.

මේ වර්චුවල් දේම අපේ ඇත්ත (කියල කියන) ජීවිතෙත් වෙන්න  ඕන කියලයි මගේ අදහස. අපි නොදැනුවත්ව අනුන් අතින් නිර්මාණය වෙන්න ඉඩ නොදී අපි විසින් අපිව නැවත නිර්මාණය කර ගන්න  ඕන. එතනදි අපේ ජාතිකත්්වය, ආගම මේ හැමදෙයක්ම ඉතිහාසය විසින් තීරණය කරන්න නොදී නැවත තෝරාගැනීමක් කරන්න අපිට පුළුවන්. අපේ සමාජ ගිවිසුම අපි සකස් කරන්න  ඕන.

රසල් බ‍්‍රෑන්ඞ් මේ ප‍්‍රතිරූප, බ‍්‍රෑන්ඞ්ස් ගොඩනගා ගැනීම ගැන වෙන දේශපාලන කතාවක් කියනවා. එයා නළුවෙක්, කොමඩියන් කෙනෙක්, නිවේදකයෙක් විදිහට මිනිස්සු එක්ක කරපු ගණුදෙනුවට වෙනස්ව පස්සෙ හිතන්නෙක් විදිහට වෙනම අනන්‍යතාවයක් ගොඩනගා ගන්නවා. එයාගෙ බ‍්‍රෑන්ඞ් එකට වෙන වටිනාකමක් දෙනවා.

එයා කියනවා සෙලිබි‍්‍රටි කෙනෙක් (තරුවක්, පොරක්, බ‍්‍රෑන්ඞ් එකක්) වීමේ ඇත්ත කාර්යභාරය මොකක්ද කියල. පළවෙනි දේ හොඳ කැරිස්මා එකක්් තියෙන්න  ඕන. ලෝකෙ වෙනස් කරන්න යන ගොඩක් අයට ඒක නෑ. කැරිස්මා එක කියන එක තීරණාත්මක අවශ්‍යතාවයක්. ඒත් ඒකෙ සහෝදර ගුණය සෙක්සිනස් වගේම කැරස්මා කියන එකත් අපිට දැන් එපා වෙලා තියෙන්නෙ. ඒත් කරන්න  ඕන ඒක අත්අරින එක නෙමෙයි. වැඩියෙන් වගා කරන එක. සමාජයක් අදහස් වලින් විතරක් වෙනස් කරන්න බෑ. ඒ අදහස් වලට මිනිස්සු එකතු කරන්න නම් ඒවා ආකර්ශනීය විදිහට ඉදිරිපත් වෙන්න  ඕන. ඒවා ඇත්ත වුණාට මදි.  ඕන හොඳ අදහසකට සිද්ද වෙනවා මේ ගෝෂාකාරී අදහස් වෙළඳපොලට වැටිලා තරගකරන්න. වැඩියෙන්ම වැදගත් දේ වෙන්නෙ එලියට අපිව ඇහෙන එක. ඇත්තටම වඩාත් නිර්මාණශීලීත්වයක් සහ හැකියාවක්  ඕන කරන්නෙත් ඒකට’

අපේ පුද්ගලික ජීවිතයට වඩා බ‍්‍රෑන්ඞ් එකක ජීවිතය විශාලයි. පුද්ගලයාගේ ජීවිතය කෙලවර වුණත් එයාගෙ බ‍්‍රෑන්ඞ් එක මැරෙන්නෙ නෑ. හේතුව බ‍්‍රෑන්ඞ් එක සමාජයේ උවමනාවන් එක්ක ගැටගැහිලා තියෙන හින්ද. මාර්ටින් වික‍්‍රමසිංහලා, සයිමන් නවගත්තේගමලා, අනගාරික ධර්මපාලලා විතරක් නෙමෙයි හිට්ලර්ලා පවා තාමත් මැරුණෙ නැත්තෙ ඒකයි.

මගේ අදහස හැමෝම පොරවල් වෙන එක හොඳයි. කිසි හැඩයක් නැති රැුළක එකෙක් වෙනවට වඩා තමන්ගෙ ජීවිතය යළි ගලපා නිර්මාණය කර ගැනීම කියන කාරණය මිනිහෙක් විදිහට වැදගත්.  ඕෂො එක තැනක කියනවා පරිණාමය කියන කාරනේ මෙතනින් අහවරයි. මෙතනින් එහාට තියෙන්නෙ විප්ලවයයි කියල. (ඉවොලූෂන් සහ රිවොලූෂන්). මේ විප්ලවය කියන්නෙ වමේ විප්ලවය නෙමෙයි. තමන්ව සවිඥාණකව යලි නිර්මාණය කිරීමට. ඉතිහාසය වෙනස් කිරීමට. තමන්ගෙ බ‍්‍රෑන්ඞ් එක හදන එකට.

-චින්තන ධර්මදාස

Saturday, September 20, 2014

සොමියට වරෙන් පුතා අගුල් දාලා නෑ දොරේ



මගේ අතිජාත මිත‍්‍රයා චන්දන ප‍්‍රසන්න දවසක් අමුතු කතාවක් කිව්වා. ඌ කතා කරන්නෙ ගොඩක් අඩුවෙන් වගේම කිව්වොත් කියන්නෙත් අංජබජල් කතාවක්.

‘ඔය දඩයම් වලට පුරුදු වෙච්ච එකෙන් ආපු දෙයක් වෙන්න  ඕනි පාර්ටි දානවා කියන එක. මොකද කොහොමටත් දඩයමෙන් ලොකු සතෙක් එළා ගත්තම ඒක තනියෙන් කාලා ඉවර කරන්න බැරි වෙනවනේ. අනික කල් තියාගන්නත් බෑ, නරක් වෙනවා. එතකොට හොඳම දේ කට්ටියම එකතුවෙලා පාර්ටියක් දාලා මේක කාලා ඉවර කරන එක. වෙන දවසක වෙන එකෙක් ලොකු සතෙක් එලා ගත්තමත් ඒක ඒ විදිහටම වෙනවා. එතකොට පාර්ටි කියන එක ඒ සංස්කෘතියෙ කෑල්ලක් විදිහට හැදෙනවා.

ඒත් කෘෂිකාර්මික කතන්දරේ ගත්තම සම්පූර්ණයෙන් අනිත් පැත්ත. ඒකෙ එක කාලෙකටයි අස්වැන්න එන්නෙ. ආයිත් එන්නෙ නෑ. එතකොට ඒ අස්වැන්න කොහොම හරි අනිත් කාලවලට ඉතුරු කර ගන්නයි හිතන්නෙ. ඒවා නරක් වෙන්නෙත් නෑ. පුළුවන් තරම් පවුල ඇතුලටයි, පුද්ගලික විදිහටයි දේවල් හැඩගැහෙන්නෙ. ඒක හින්ද පාර්ටි දානවා වගේ දේවල් මේ සංස්කෘතියට සෙට් වෙන්නෙ නෑ. සාමූහිකව දේවල් විඳින බෙදාගන්න එකක් වෙනුවට වැඩියෙන් පුද්ගලික ඉතුරු කරන්න බලන වර්ගයක් විදිහටයි හැදෙන්නෙ....’

ඒක ඌ විස්තර කළේ බටහිරට වෙනස්ව පෙරදිග අපේ සංස්කෘතියෙ මේ සාමූහික විනෝද වීමේ ආකාරයන් හරියට හැදෙන්නෙ නැත්තෙ ඒක ආහාර සපයාගැනීමේ සංස්කෘතියක් විදිහටම මූලික සළකුණු කිරීමක් සිද්ද වෙන හින්ද කියල. ඒ විදිහටම හරියටම කියන්න බැරි වුණත් ටිකක් හිතලා බලන්න පුළුවන් දේවල් ටිකක් මේ හරියෙ ගැවසෙනවා කියල මට හිතුන.

ලංකාවෙ පාර්ටි දානවා වෙනුවට සිංහල බෞද්ද ක‍්‍රමය දාන දෙන එක. දැන් උපන්දින පාර්ටි වගේ දේවල් පවා දානමාන වලට පෙරලි පෙරලි එන්නෙ. අපි හිතන ක‍්‍රමයට අනුව එහෙම ගිලනුන්ට මහණුන්ට දාන දෙන එක පාර්ටි දානවට වඩා අර්ථවත්. ඒත් එතන තියෙන්නෙම පාර්ටියකදි සිද්ද වෙන දේ ගැන හැ`ගීමක් දැනීමක් නැතිකම.

ගොඩක් බෞද්දයො කිපෙන්න පුළුවන් වුණත් මං දකින්නෙ දානමාන මතු දවසක සැපයක් වෙනුවෙන් කරන ආමිස පූජාවල් වෙද්දි පාර්ටියක් වගේ දෙයක් ඒ වෙලාවෙ අත්දැකීමක්, විඳීමක්, වෙන ප‍්‍රතිපත්ති පූජාවට ළ`ගයි කියල. ඒකෙ සංගීතය හෝ නර්තනය හෝ වෙන මොනයම් පිස්සුවක් විදිහට හරි අපි ශරීරය ඉක්මවා යන අත්දැකීමකට සමවදිනවා. ඒ සාමූහික විනෝදය හුදු බාහිරයක් විදිහට පෙණුනට ඒකෙ අභ්‍යන්තරයට වැඩකරන කොටස වැඩියි. ඒත් මේ හැමදෙයක්ම වෙන්නෙ පාර්ටි කියන එක සංස්කෘතියක් විදිහට ඇ`ගට වැදිලා තිබුනොත් විතරයි.

ඉංග‍්‍රීසියෙන් පාර්ටි කියන වචනය වෙනස් තේරුම් දෙකක් දෙනවා. එකක් සාමූහිකව පිරිසක් විසින් සපයාගන්නා විනෝදය. සාදය කියන අදහස. තව පැත්තකින් පක්ෂය, බෙදීම කියන අදහස. එක පැත්තකින් සාමූහික බෙදාහදා ගැනීමක් යෝජනා කරන වචනයම අනිත් පැත්තෙන් හුදකලා වීමක් බෙදීමක් යෝජනා කරනවා. අපි කරන්නෙ මොන පාර්ටිද කියල තෝර ගන්න එක අපිට බාරයි.

විකිපීඩියාවට පැරඩි එකක් විදිහට හදපු අන්සයික්ලොපීඩියා එකේ පාර්ටි ගැන ලස්සන වාක්‍ය දෙකක් තිබුණ.
‘ඇමෙරිකාවෙ ඔයාට කොහේ වුණත් පාර්ටියක් හොයා ගන්න පුළුවන්’
-ඔස්කා වයිල්ඞ්

‘රුසියාවෙ ඔයා කොහේ හිටියත් පාර්ටියට හොයා ගන්න පුළුවන්’
දෙවෙනි තැනදි පාර්ටිය කියන්නෙ පක්ෂය කියන අදහස. අපි විනෝදය සොයා යාම සහ විනෝදය අපි සොයා පැමිණීම කියන දෙකේ තියෙන භයානක වෙනස මේ වාක්‍ය දෙකේ තියෙනවා.

පාර්ටි ගැන අදහස දිගේ ඔහොම ගත වෙවී එද්දි මට ඇන්ඩෘ. ඩබ්. කේ ව මුණගැහුන. ඇන්ඩෘ කියන්නෙ ඇමෙරිකාවෙ ගායකයෙක්. මියුසික් කරන කෙනෙක්. ඒත් මේ වෙද්දි එයා ෆිලොසෆර් කෙනෙක් විදිහට අලූත් අදහස් සමාජගත කරමින් ඉන්නවා. විශේෂයෙන්ම එයා විලේජ් වොයිස් ස`ගරාවට හරිම සරල ලෞකික කාරණා ගැන ලියන කොලම ගොඩක් ජනප‍්‍රිය එකක් වුණා. ඒ වගේම ඔක්ස්ෆර්ඞ් විශ්ව විද්‍යාලෙ ආරාධිත දේශකයෙක් විදිහට ගිහින් එයා පාර්ටිවල තියෙන ෆිලෝසොෆි එක ගැන කතා කළා.

”පාර්ටි කියන්්නෙම හැමතිස්සෙම සීරියස් වීමේ පීඩාවෙන් අපි ලබන නිදහස. ඒකයි පාර්ටි දාන එක අපේ ශාරීරික මානසික සෞඛ්‍යයට ගොඩක අවශ්‍ය. මං සතුට, විනෝදය කියන එක සීරියස් ගන්න කෙනෙක්. පාර්ටි කියන්නෙ අපි ඒ විනෝදය බෙදාගන්න, හොයා ගන්න තැනක්. මං පාර්ටි දාන්නෙ ජීවිතය සමරන්න.

මිනිස්සු ගොඩක් වෙලාවට හිතන්න පුරුදු වෙලා ඉන්නවා බුද්ධිමත් නම් සීරියස් වෙන්න  ඕන. මෝඩයො තමයි සෙල්ලක්කාර කියල. කිසි දේකින් ආහ්ලාදයට, විශ්මයට පත් නොවෙන, ගල්ගැහුණු මළ ස්වභාවයක් මිනිස්සු හිතනවා ප‍්‍රඥාව කියල. ගොඩක් අය සීරියස් විදිහට ඉන්නෙ ඒ අයව මෝඩ, නූගත් විදිහට අනිත් අය දකී කියල බයට. ඒත් මං කියන්නෙ ගොඩක් අයට පුළුවන් වුණොත් ‘සැබෑ මෝඩයෙක්’ විසින් අත්කර ගන්න ආත්ම අවබෝධය, ආත්්ම පරිණත බව ලබන්න ලෝකෙ මේ තරම් ගැටුම් ඇතිවෙන එකක් නෑ. ගොඩක්ම මෝඩ අනිත් අයට මෝඩයි කියල චෝදනා කරන අය බව මේ සැබෑ මෝඩයෝ තේරුම් අරගෙනයි ඉන්නෙ. තේරුම් ගැනීම කියන එක  ඕනවට අධිතක්සේරු වෙච්ච කාරණයක් කියල මෝඩයන්ට තේරෙනවා. මෝඩයො දන්නවා තමන් වගේම අනිත් කිසිම කෙනෙක් ඇත්තටම මොකක්ද වෙන්නෙ කියල දන්නෙ නැති වග.

ඔයා හැමදෙයක්ම තේරුම් ගන්න  ඕන නෑ. ඔයාට පුළුවන් නොටේෂන් දන්නෙ නැති වුණාට සංගීතයක් රස විඳින්න. මම ඉන්නෙ ඔයාට තේරුම් ගන්න නෙමෙයි. ඔයාව සතුටු කරන්නත් නෙමෙයි. මං මෙතන ඉන්නෙ ඔයාට අත්විඳින්න. මං මෙතන ඉන්නෙ ඔයත් එක්ක සාදයේ නටන්න.

මට හිතාගන්න බෑ ඇයි ලෝකෙ ගොඩක් මිනිස්සු පාර්ටි වලට අකමැති කියල. සංගීතය, කලාව, සිනහව වගේම පාර්ටි දාන එකත් ශිෂ්ටාචාරෙ මුල ඉඳන් එන දෙයක්. ඒත් හැමදාම ඒක දිහා ටිකක් පහත් විදිහට බලන පුරුද්දක් තිබුණ. මිනිස්සු හිතුවෙ ඒ විදිහට අමුම තැනින්, කෙලින්ම ජීවිතය අත්විඳින එක හරි නෑ කියල. ඒ අයට  ඕන වුනා ජීවිතයට ටිකක් උසස් තේරුමක්. පාර්ටියක තියෙන වැදගත්ම දේ වෙන්නෙ දානයක වගේ ඒකට ඉන් එහා තේරුමක්  ඕන නැති එක. පාර්ටියක තේරුම ඒ පාර්ටිය විසින්ම සම්පූර්ණ කරනවා. ඒත් දානයක තේරුම සම්පූර්ණ කරන්න නිවනක් හරි දිව්‍ය ලෝකයක් හරි මොකක් හරි  ඕනි. පාර්ටියක් කියන්නෙ විනෝදය එහි උච්චය දක්වාම අත්විඳින නිමේෂයක්.

එතනදි අපි ජීවත් වෙනවා කියන එක ගැඹුරෙන්ම අත්විඳිනවා. ඒ විනෝදය ඇතුලෙ අපේ සීමාවන් බිඳිලා ගිහින් අපිට අපිව මුණගැහෙනවා. කිසි හේතුවක් නැතුව විනෝදයේ පත්ලෙන්ම හිනාවෙන, ලස්සන මිනිස්සු අතරෙ අපිට ඒ හැමදෙයක්ම දැනෙනවා. මොකද අපි ඒ වෙලාවෙ ඒ හැමදේම හින්ද. ජීවිතේ එක්ක ආදරෙන් බැඳෙන ඒ මොහොත මාරයි.
ඒක පැවැත්ම විසින් ඉල්ලා සිටින දෙයක්. ඒ අධිකතර තෘප්තිය මැද ලබන නිදහස. පැවැත්මේ ආශ්වාදයට සමවදින නිදහස..”

(මේ ඇන්ඩෘ ඔක්ස්ෆර්ඞ් වල කරපු කතාව නෙමෙයි. ඒ කතාවට පාදක වෙච්ච අදහස් කීපයකින් මං ලිහිල්ව කරපු අනුවර්තනයක්)

මට හිතෙන්නෙ මේ පාර්ටි කියන අදහසේ මුල එන්නෙ ග‍්‍රීක ඩයෝනිසස්ගෙන්. එයා වයින් වලට අධිපති දෙවියන්. කලාවේ පීතෘවරයා. ඩයෝනිසස් තමයි මේ මත් වී ලබන විමුක්තිය  මුලින්ම දේශනා කරන්නෙ.
ඩයෝනිසස් කියන්නෙ මනුස්ස ගැහැණියකට දාව බිහිවුණු එකම දෙවියන්. එයා ඉපදෙන්නෙ සියුස්ගේ සහ සෙමිලිගේ පුතා විදිහට. සියුස් එයාගෙ බිරිඳ හේරාට හොරෙන් සෙමිලි එක්ක ආදරයක් පටන් ගන්නවා. දෙවියන් එක්ක ආදරෙන් බැඳෙන්න පුළුවන් වීම ගැන සෙමිලිටත් හරි ආඩම්බරයි. ඒත් මේ ගැන දැනගන්න හේරා පට්ට ඉරිසියාවකින් පෙළෙනවා.

සියුස් කොච්චර සෙමිලිව මුණගැහුනත් එයා එන්නෙ නිකං දැනෙන දේව ගතියක් විදිහට විතරයි. ඇත්ත ස්වරූපයෙන් පෙනී ඉන්නෙ නෑ. හේරා වෙස් වළාගෙන ඇවිත් සෙමිලිව පොළඹවනවා, ඇත්තට සියුස් දකින්න. සෙමිලි සියුස්ගෙන් ඉල්ලා සිටිනවා. සියුස් ඉතින් වෙන දේ දැනගෙන වුණත් ආදරේ හින්ද ඇත්ත රූපෙන් පෙනී ඉන්නවා. ඒ වෙලාවෙම සෙමිලි පිච්චිලා රෝස් වෙලා යනවා.

කොහොම හරි සියුස් එයා හින්ද සෙමිලිට පිළිසිඳුණු දරුවා බේර ගන්නවා. එයා තමයි ඩයෝනිසස්. සියුස් ඩයෝනිසස්ව එයාගෙ කලවයට තියලා මහගන්නවා. ඩයෝනිසස් ඉපදෙන්නෙ මව් ගැබකින් නෙමෙයි සියුස්ගෙ කලවෙන්.

ඊට පස්සෙත් හේරාගේ වෛරය ඉවර වෙන්නෙ නෑ. එයා ටයිටන්ස්ලට කියල ඩයෝනිසස්ව කෑලි කෑලි වලට කපලා මරනවා. ඒත් සියුස්ගෙ අම්මා රියා ඩයෝනිසස්ට ආයිමත් පණ දෙනවා. ඊට පස්සෙ කඳුකර දේවතාවන්ට බාර දෙනවා මේකව ලොකු කරන්න.

ඒ කාලෙ තමයි ඩයොනිසස් වනගත අ`ගනන් පිරිවරාගෙන, වයින් බොමින්, මුවහමක් පොරවගෙන කැලේ පාර්ටි දමමින් ජීවත් වෙන්නෙ.  ඩයොනිසස් අදහන අයට පල්ලියක් නෑ. ඒ අය වනාන්තරේට එකතුවෙලා වයින් බීලා මත් වෙනවා. තමන්ගේ ගැඹුරුම අවිඥානක ආශාවන් ඒ වනාන්තරේ නිදහස් කරනවා. අතට අහුවෙන සතෙක් මරාගෙන කනවා. ඩයෝනිසස් කියන්නෙ වයින්. ඇ`ග ඇතුලෙ සහ පිටත එකවර වැඩ සිටින එකම දෙවියන් ඩයෝනිසස්.

මේ ඩයෝනිසස් දර්ශනය නීට්ෂෙ ඇපලෝනියානු අනෙක් අන්තයත් එක්ක ගලපනවා. ඇපලෝ කියන්නෙ ඉරට අධිපති දෙවියන්. ඒ කියන්නෙ තර්කය. විනය. පාලනය. පිළිවෙල. ශිෂ්ටත්වය. යතාර්ථය.
ඩයෝනිසස් කියන්නෙ බීමට අධිපති දෙවියන්. එයා ගේන්නෙ අතාර්කිකය. සිහිනය. ඉක්මවා යාම. නිදහස. ප‍්‍රකෘතිය. ජීවිතය සහ පැවැත්ම. චන්දනගේ අදහසෙන් කිව්වොත් කෘෂිකර්මාන්තය වඩාත් ඇපලෝනියානු කර්මාන්තයක්. ඒත් දඩයම ඩයනෝසියානු කර්මාන්තයක්.

සොර්බා නම් වූ ග‍්‍රීකයා ලියන්න කසන්සාකිස්්ට මූලික පදනමක් වෙන්නෙ මේ ද්වන්ධය. සොර්බා කියන්නෙ ඩයෝනිසස්. බැසිල් කියන්නෙ ඇපලෝනියානුවා. සංස්්කෘතික කළ, දමනය කළ, සූත‍්‍රගත කළ ජීවිත ගත කරන අපිට ඩයෝනීසියානු පැවැත්මක සුළු හෝ නිදහසක්්  ඕනමයි. නීට්ෂෙ කියන විදිහට නියම කලාවක් බිහිවෙන්න වුණත් මේ දෙක අතරෙ නිවැරදි සංයෝගයක් සිද්ද වෙන්න  ඕන හරියට ගැහැණියක් සහ පිරිමියෙක් අතරෙ සංසර්ගයක් වගේ.

ඒක තමයි මුණගැහීම. බැසිල්ට සොර්බා මුණගැහීම. ශිෂ්ටාචාරයට වනාන්තරය මුණගැසීම. අපිට ඩයෝනිසස් මුණගැසීම.

ඉතින් දැන් ඉක්මණට අපි පාර්ටිය හොයා ගන්නවද? නැත්තං පාර්ටිය අපිව හොයාගෙන එන කල් බලන් ඉන්නවද?

-චින්තන ධර්මදාස

Saturday, September 13, 2014

අපි ආයෙත් හමු නූනා නම්...



මට කාර්ලෝස් මුණගැහීම..

මට කාර්ලෝස් රේගඩාස්ව මුලින්ම හම්බුනේ බොලිවුඞ් එකේදි. ඉටිකොල වල දාලා පෝලිම් ගහලා තිබ්බ ෆිල්ම් තොගයක් මැද්දෙදි. ඒ ෆිල්ම් එක ජේපොන්. කවරෙ තිබුනෙ හරිම වෙස්ටර්න් ෆිල්ම් එකක පෙනුමක්. කාන්තාර පසුබිමක්. ඒ හිස් ගතියත් විශේෂයෙන්ම මෙක්සිකානු වීමත් හින්ද රේගඩාස් එදා මං තෝරපු චිත‍්‍රපටි කීපය අතරට වැටුණ.

ජේපොන් වල තියෙන්නෙ මෙක්සිකෝවෙ නගරෙ ජීවත් වෙච්ච මනුස්සයෙක් සිය දිවි නහගන්න කියල ගම් පළාතකට යන කතාවක්. ඒ කාන්තාරයක් වගේ පාළු පලාතෙ වයසක ගෑණු කෙනෙක් මේ මිනිහට නවාතැන් දෙනවා. සත්කාර කරනවා. ඒත් ඒ කිසි දේකින් මේ මනුස්සයා තෘප්තිමත් වෙන්නෙ නෑ. මැරෙන්න කලින් එක වතාවක් ගැහැනියක් එක්ක යහන්ගත වීමේ උවමනාවෙන් මේ මිනිහා පෙළෙනවා. එතකොට අර වයස්ගත කාන්තාව දේව මාතාවක් වගේ මේ මනුස්සයාගේ උවමනාවට ඉඩදෙනවා.

වයස්ගත ගැහැනියකගේ අමු නිරුවත කෙලින්ම කැමරාවට ගේන රේගඩාස් ඒ නිරුවත ඇතුලෙන් අපිට අපේ මනුස්ස දුබලකම මතක් කරනවා. ඒ මොහොත ලිංගික මොහොතක් කියන තැනින් ගැලවිලා පැවැත්ම පිළිබඳ මුනිවර මොහොතක් බවට පෙරලෙනවා. මට රේගඩාස්ව අල්ලලා ගියා.

ඊට පස්සෙ එයාගෙ ෆිල්ම් ඔක්කොම හොය හොයා බැලූවා. චිත‍්‍රපටියට වඩා ඒ චිත‍්‍රපටිය නිර්මාණය වෙන මනසේ ගැඹුර මාව බැතිමතෙක් කළා. රේගඩාස් ජේපොන් චිත‍්‍රපටිය කරපු පෙරළිකාර ගතිය වෙනුවට ඈත ඉඳන් බලන් ඉන්න මුනිවර සෙයියාවට මාරු වුණා. ජේපොන් වලදි එයා චරිත පස්සෙන් ගියා. සමහර වෙලාවට චරිත ඉස්සර කරගෙන ගියා. වටේ කැරකිලා ආපහු චරිත ළ`ගට ආවා. ඒ සජීවී ඇසුර ටිකෙන් ටික මළ දාර්ශනිකත්වයක් ඇතුලෙ ගිලෙන්න ගත්තා කියලයි මගේ පුද්ගලික අදහස. පළවෙනි ෆිල්ම් එකේ තිබ්බ සාංදෘෂ්ටික ගැඹුර ටිකෙන් ටික ක‍්‍රිස්තියානි සාන්තුවර බවක් ඇතුලෙ සංසුන් වෙන්න ගත්තා. විශේෂයෙන්ම සයිලන්ට් ලයිට් වලට එනකොට.

ඒත් රේගඩාස්ගෙ ෆිල්ම් වල තිබුණ ආධ්‍යාත්මික සාකච්ඡාව දිගටම තිබුණ.

කොළඹ අන්තර්ජාතික සිනමා උළෙල එක්ක රේගඩාස් ලංකාවට ආවා. ඒක විශ්වාස කරන්න පුළුවන් දෙයක් නෙමෙයි. මේ වෙලාවෙ යුරෝපීය සම්මාන උළෙලවලදී දේවත්වයෙන් පිදෙන රේගඩාස් නිහතමානීව ලංකාවට ආවා. මං හිතන්නෙ විමුක්ති එක්ක යාළුකමට.

ඇවිත් එයා පොඩි වැඩමුළුවක් කළා. එතන අය අහන ප‍්‍රශ්නත් එක්ක එයා තවත් ඇතුළට ඇතුළට එයාගෙ නිර්මාණ ගැන කතා කරගෙන ගියා. ඇත්තටම තමන් කරන දේ ගැන හොඳ සවිඥාණක බවක් වගේම සිනමාව ගැන ගැඹුරු සිතා බැලීමක් එයාට තිබුණ.

සිනමාව කියන්නෙ ජීවිතයේ ගැඹුරු රහස්ය කියන දරුණු ආත්මීය තැනකින් රේගඩාස් සිනමාවට බැඳිලා හිටියා. එයාට ඒක ආගමිකයි. ඒක තමන්ගෙන් බාහිර විෂයක් වෙනුවට තමන් සොයා යන මාවතක් විදිහට එයා පාවිච්චි කළා.

රේගඩාස් ලස්සන කතාවක් කිව්වා. ජීවිතේ කියන්නෙ අපේ කතාව. සිනමාව කියන්නෙ ඒ කතාව ඇතුලෙ අපි දේවල් දකින විදිහට.

සිනමාව සංවෘත වෙනවා වෙනුවට වඩ වඩා විවෘත වෙන්න  ඕන. හරියට කවියක් වගේ. නිශ්චිත ගමනාන්තයකට හෝ කෙලවරකට යනවා වෙනුවට වඩා විවෘත තැන් කරා චිත‍්‍රපටියක් අරගෙන යන්න  ඕන. විශේෂයෙන්ම කතා කීමේ කලාව රේගඩාස් බැහැර කරනවා. ඒක සාහිත්‍යයට අයිති කොටසක් විදිහටයි එයා දකින්නෙ. ඒ වෙනුවට රූපයේ වැදගත්කමයි එයා අවධාරණය කරන්නෙ. ඒ රූපය ඇතුලෙ තියෙන කතාව, ඒ රූපය ඇතුලෙ තියෙන ජීවිතයේ මොහොත විඳින්න කරන විවෘත ආරාධනාවක් විදිහටයි රේගඩාස් එයාගෙ සිනමාව පිළිගන්වන්නෙ.

ඒක හරි ලස්සන තැනක්. ලස්සන බෙදාහදා ගැනීමක්. කෘතිය ඇතුලට පේ‍්‍රක්‍ෂකයාට ගමන් කරන්න ලොකු ඉඩක් එයා තියනවා. ඒ තිරය උඩ රූප වලට අර්ථ හැදීම පේ‍්‍රක්‍ෂකයාට බාර කරනවා. ‘යතාර්ථය කියල කියන්නෙ සවිඥානක යතාර්ථය විතරක් නෙමෙයි. යතාර්ථයට අපේ හීනත් අයිතියි’ රේගඩාස් එයාගෙ සිනමාවෙ යතාර්ථයන් ගොඩනගන්නෙ ඒ වගේ තැනක ඉඳන්. ඒක හින්දම යතාර්ථවාදයේ සීමාවන්ගෙන් ගැලවිලා තමන්ගේ අවිඥානක රූපාවලියේ ඔහේ නිදහස් වෙන්න එයා නිර්මාණකරුවා විදිහට ඉඩ තියා ගන්නවා.

චිත‍්‍රපටියක් ගැන රේගඩාස්ගෙ අදහස හරිම සරලව කියන්න පුළුවන්. ඒක හරියට අපි දකින හීනයක් වගේ. ඒක රෙකෝඞ් කරනවා. ඊට පස්සෙ අපේ යාලූවො එක්ක ඉඳගෙන බලනවා. එතකොට ඒ දකින දේ ගැන සම්පූර්ණ තේරුම අපිට කියන්න පුළුවන්ද? යම් දැනීමක් තිබුණත් අපිත් ඒ රූප වලට නැවත තේරුම් හදමිනුයි ඉන්නෙ. අධ්‍යක්‍ෂවරයා සහ එයාගේ පේ‍්‍රක්‍ෂකයා අතර සම්බන්දය ඒ වගේ එකක්.

අනිවාර්යෙන්ම තර්කයේ සීමාවෙන් එහාට නිර්මාණකරුවෙකුගේ සිතීම ගමන් කරන්න  ඕන. සංවෘත තේරුම් තියෙන සංකේත පාවිච්චි කරලා මේක කරන්න යන එක දුප්පත් වැඩක්. උදා විදිහට ලිංගිකත්වය පෙන්නන්න සර්පයෙක් පාවිච්චි කරන එක, නැත්තං කන්‍යාභාවය අහිමිවෙද්දි වීදුරුවක් බිඳෙන එක වගේ. මොකද ජීවිතේ කිසි දෙයක් අපිට සංකේත විදිහට මුණගැහෙන්නෙ නෑ. ඒවා සංකේත බවට පත් කරන්නෙ අපි. අපේ කියවීම විසින්. එහෙනම් සිනමාවෙ සංකේත පාවිච්චියත් ඒ වගේ වෙන්න  ඕන.

ඒත් මේ කියන්නෙ අතාර්කිකත්වයේ ඔහේ දිගේලි වෙන එක නෙමෙයි. හීනය දැකපු එකාට හීනය ගැන යම් දැනීමක්, යම් පසුබිමක් තිබුණ වගේ පළල් විවෘත සවිඥානක බවක් එක්කයි රේගඩාස් මේ තාර්කිකය ඉක්මවා යාම යෝජනා කරන්නෙ.

රේගඩාස්ගෙ චිත‍්‍රපටි වල සාමාන්‍යයෙන් තියෙනවා ලොමු දැහැගැන්වෙන ලිංගික දර්ශන. ඒවා අසභ්‍යයි කියල ගොඩක් විචාරකයෝ චෝදනා පවා කරනවා. ඒත් එයා මේ ලිංගික මොහොත වෙන අධ්‍යාත්මික සමාපත්තියකට අරගෙන යනවා. ඒක එදා රේගඩාස් එයාගෙ වචන වලින් හොඳට ගලපලා කිව්වා.
‘ඇත්ත සංසර්ගය තියෙන්නෙ නිරුවත් ශරීර අතරෙ නෙමෙයි. නිරුවත් ආත්ම අතරෙයි’

මේ දාර්ශනික දිග පළල අතරෙ රේගඩාස් එයාගෙ සීමාවනුත්් ඒ විදිහටම සළකුණු කළා. කෘතියට එළියෙන් ඉන්න පරිණත දකින්නා වෙනුවට සීමිත ක‍්‍රිස්තියානි පාදිලියෙක් වගේ තැනක එයා හිර වෙලා හිටියා. එකම පරම වූ පිවිතුරු සිනමාවක් ගැන හීනයක රේගඩාස් පොඩි දරුවෙක් වගේ මට පෙණුනා.

පළවෙනිම දේ වුනේ සිනමාව ස්ලෝ වෙන්න  ඕන කියල එයා දරන ඇදහිල්ල. ඒ ඇදහිල්ල අපේ සිංහල බෞද්දයො වගේ තද තැනකින් එයා බදා ගන්නවා. ඒ හින්ද අනිත් හැමදේම නරක සහ දුෂිත වෙනවා. උදා විදිහ රේගඩාස්ට අනුව හොලිවුඞ් සිනමාව ගන්න දෙයක් නෑ. ඒ මදිවට ඇමරිකාවෙ ප‍්‍රචණ්ඩත්වයට හේතුව හොලිවුඞ් සිනමාව කියලා කියන්න තරමට එයා නොමේරූ තැනක නැවතුණා. ඒ වේගය ඇතුලෙ ජීවිතය මගඇරෙනවා කියල රේගඩාස් තර්ක කළා.

ඒත් මඳවේගයට තියෙන දාර්ශනිකත්වයම ගැඹුරම වේගයටත් තියෙන්න  ඕන නේද? මඳවේගයේ දැනවිය හැකි ජීවිතය වේගයේදී දැනවිය නොහැකියි කියන කතාව අතිශය සීමිත කතාවක්. එක පැත්තකින් මේ වේගය ගැන තර්කයම සාපේක්‍ෂ වෙනවා. රේගඩාස් කියන මඳවේගය තාර්කික වෙන්නෙ අධිවේගය පැවතුනොත් විතරයි. මට දැණුනෙ මෙක්සිකෝවට ඇමරිකාව විසින් කරන කෙණෙහිලි නිසාම රේගඩාස් අතාර්කික වෛරයකින් පෙළෙනවා කියල හොලිවුඞ් සිනමාව ගැන.

උදා විදිහට ක්ලවුඞ් ඇට්ලස් වගේ චිත‍්‍රපටියක් ගත්තොත් වේගය ලේයර් කීපයක් විදිහට ඒ චිත‍්‍රපටිය ඇතුලෙ පාවිච්චි කරනවා. මඳවේගය  ඕන නම් ඒකත් අධි වේගය  ඕන නම් ඒකත් එකම කෘතියක් ඇතුලෙ පාවිච්චි කරමින් කාලය හරහා අතිශය ගැඹුරු අභිධර්මයකට ක්ලවුඞ් ඇට්ලස් චිත‍්‍රපටිය ගමන් කරනවා. ඒත් රේගඩාස් ක්ලවුඞ් ඇට්ලස් බලලා නෑ. එයා නලින්ද සිල්වා වගේ චිත‍්‍රපටිය නොබලාම විචාරය කරන ගුරුකුලයේ කෙනෙක්.

‘එතකොට ඔයා කියන්නෙ හොලිවුඞ් ෆිල්ම් වල ගැඹුරු ජීවිත සාකච්ඡුාවන් වෙන්නෙම නැද්ද? උදා විදිහට ඩාර්ක් නයිට් චිත‍්‍රපටියෙ ජෝකර්ගේ චරිතය ගැඹුරු ජීවිත සත්‍යයන් එක්ක ගනුදෙනු කරන්නෙ නැද්ද?’
මං රේගඩාස්ගෙන් ඇහුවා. එයා ඩාර්ක් නයිට් බලලත් නෑ. පිජාමා ඇඳගෙන එහේ මෙහේ දුවන බැට්මෑන් වගේ චරිත වලින් සීරියස් දෙයක් කියන්නෙ කොහොමද කියල එයා හිනාවුනා. එහෙම නිශ්චිත හැඩයන් තියෙන චරිත වලින් ජීවිතය විදාරනය කරන්න බෑ කියන අදහසේ එයා තදටම හිටියා. ඒත් එතකොට ග‍්‍රීක මිත්‍යා කතා වල චරිත වලින් ජීවිතය ගැන ගැඹුරු දේවල් කියන්නෙ නැද්ද? මං රේගඩාස්ගෙන් අහන්න ගියේ නැත්තෙ වැඩමුළුව අල වෙන හින්ද.

එයා තව මාර කතාවක් කිව්වා ඉන්දියානු සිනමාව ගැන. ඉන්දියාවෙ ඒ තරම් මන්දගාමී ජීවිත ඇතුලෙන් අර තරම් වේගවත් සිනමාවක් නිර්මාණය වෙන එක බොරුවක් කියල රේගඩාස් කිව්වා. එයාගෙ උදාහරණය වුනේ බඩුවක් ගන්න ගියත් සෑහෙන වෙලාවක් පෝලිමේ ඉන්න වෙන ඉන්දියාවෙ ජීවිත සහ ඒ ගොල්ලො විසිල් ගගහා නරඹන දෙමළ චිත‍්‍රපටි.

මගේ ඇතුලෙ මේ මනුස්සයා කඩාගෙන වැටෙන එක මට ඉවසන්නත් බැරි තරම් වේගවත් වුණා. පෝලිමක් කියන්නෙ මඳවේගී තැනක්ද? කොයිතරම් ආතතියක්ද, කොයිතරම් ප‍්‍රකාශයට පත් නොවුණු වේගයක්ද, පෝලිමක් කියන්නෙම. වේගය කියන දේ ගැනත් රේගඩාස් සහ මං හිටියෙ තැන්  දෙකක.

එයාගෙ සිනමාව එයා දරන අදහස් මට ගැටළුවක් වුණේ නෑ. ඒත් අනෙක් සිනමාවන් ප‍්‍රතික්‍ෂේප කරමින් ඒවා ගැන එයා විසින් තනාගත් මනක්කල්පිත අදහස් මට දැණුනෙ බොළඳ විදිහට. ඒ හින්දම මං ආයිමත් එයාගෙ කෘති ගැන හිතන්න පටන් ගත්තා.

රේගඩාස් විසින් අපූර්ව විදිහට නිර්මාණය කළත් එයාගෙ සමස්ත නිර්මාණ පරිච්ෙඡ්දයම පාදක වෙන්නෙ බයිබලය උඩ. නැත්තං ක‍්‍රිස්තියානි අධ්‍යාත්මවාදය උඩ. පාපයේ සිට සාන්තුවරයා දක්වා පාර සුද්ද කරන එකයි එයාගෙ හැම කෘතියකම තේමාව වෙන්නෙ. මිනිසාගේ වේදනාව, පෙළීම, පාවා දීම, ආත්ම පූජාව කියන ජේසුස් වහන්සේගේ කතාවෙ වෙනස් වෙනස් වර්ෂන් එයා අතින් නිර්මාණය වුණා.

ඒක ගැටළුවක් නෙමෙයි. ඒ නිර්මාණ ඒ ගැඹුර සහ නව්‍යතාවය දරන තාක් කල් නිර්මාණ විෂය පථය ප‍්‍රශ්නයක් නෙමෙයි. උදා විදිහට පාවුලෝ කොයෙලෝ එයාගෙ විශිෂ්ට නිර්මාණ කරන්නෙත් මේ දෘෂ්ටිය ඇතුලෙ. ඒත් මේ දෘෂ්ටිය විසින් නිර්මාණකරුවාගේ දැක්ම බාධා කරන්න පුළුවන්. එකම දෙවි කෙනෙක් වගේ පැවතිය යුත්තෙ එකම සිනමාවක් කියල හිතෙන්න පුළුවන්. යහපත පමණක් සිනමාවට කැඳවිය යුතුයි වගේ දේවල් හිතෙන්න පුළුවන්. මැරලින් මැන්සන් නිසා ළමයි මිනීමරනවා ඒක හින්ද මැන්සන් කරන්නෙ ආර්ට් එකක් නෙමෙයි කියල හිතෙන්න පුළුවන්. ඒ වගේම අන්තිමට ඒ යහපත වෙනුවෙන් වාරණය කැඳවන්නත් පුළුවන්.

මාව තිගැස්සුනේ මේ තරම් නිදහස ගැන, මිනිස් පැවැත්ම ගැන කතා කරන රේගඩාස් හොලිවුඞ් සිනමාව ප‍්‍රචණ්ඩත්වය බෝ කරනවා සහ තමන්ට බලයක් තිබුණා නම් ඒ සිනමාව තහනම් කරනවා කියල කියනකොට. ප‍්‍රචණ්ඩත්වය බෝ කරන නිසා රේගඩාස් හොලිවුඞ් සිනමාව තහනම් කරන එකත් හමුදා සෙබළුන්ට අවමාන කරන නිසා ආණ්ඩුව ඉගිල්ලෙන මාළුවෝ තහනම් කරන එකත් එකම දෙයක්. දෙකම වෙනස් අදහසක් ඉවසන්න බැරි කමක්. වෙනස් පැවැත්මක් බාරගන්න බැරිකමක්.

රේගඩාස්ගේ සිනමාව ගැන පිවිතුරු අදහස සම්පූර්ණයෙන්ම කොටු වෙලා තිබුණෙ ෆ්‍රොයිඩියානු ජීවිත ආශය (ලයිෆ් ඩ‍්‍රයිව්) ඇතුලෙ. ප‍්‍රචණ්ඩත්වය කියල එයා බැහැර කරමින් ඉන්නෙ ඒකෙම අනිත් පැත්ත. මරණ ආශය (ඩෙත් ඩ‍්‍රයිව්). ජීවිතය බාර ගනිමින් මරණය බැහැර කිරීම ජීවිතය ඛණ්ඩනය කර ගැනීමක්. තමන්ගෙ ඇතුළෙන්ම පැනවෙන වාරණයක්.

උදා විදිහට රේගඩාස්ට ටැරන්ටිනෝගේ වයලන්ස් ඇතුලෙ ආර්ට් එකක් දකින්න බෑ. ‘අයි කම් විත් ද රේන්’ වගේ චිත‍්‍රපටියක මිටියෙන් පහර දෙමින් මිනිහෙක්ව ටිකෙන් ටික ඝාතනය කිරීම අධ්‍යක්‍ෂවරයා විසින් ආර්ට් එකකට පෙරළන තැන එයාට මගඇරෙනවා. එතනදි එයා සංස්කෘතික පොලිසියෙ වැඩට යනවා. හලාහල විෂ වුණත් බෙහෙතක් වෙන්න පුළුවන් කියල එයාට අමතක වෙනවා.
රේගඩාස්ගෙ ගෙදර ටීවී එකක් නෑ. එයා කියන්නෙ ටීවී බලන්න එපාමයි කියල.

‘ටීවී මීඩියම් එක ඇතුලෙ පලක් ඇති කිසි දෙයක් කරන්න බැරිද? අලූතෙන් හැදෙන හැනිබල්, ඔරෙන්ජ් ඉස් නිව් බ්ලැක්, වගේ ටීවී සීරීස් හොඳ දේවල් කරන්න ගත්ත උත්සාහයන් විදිහට ඔයා දකින්නෙ නැද්ද?’
මං දෙවෙනි ප‍්‍රශ්නෙත් ඇහුවා. ඒත් රේගඩාස් ටීවී සීරීස් බලලා නෑ. ඒක නිසා හැනිබල් වගේ කතා මාලාවක මඳවේගයම ප‍්‍රචණ්ඩත්වය සහ සෞන්දර්ය වෙනුවෙන් එකවිට පාවිච්චි වෙන තැන් ගැන එයා දැකලා නෑ. සමහර විට රේගඩාස්ගේ දැක්මෙ තියෙන අපරිණතකමම, සරලකමම, පැරඩයිම වශයෙන් වෙනස් පිහිටීම් ගන්න බැරිකමම  ඕනවට වඩා දාර්ශනීකරනය වුණාද කියලත් මට හිතුන. ඇත්තම කාරණේ එයා නරඹා ඇති චිත‍්‍රපටි ප‍්‍රමාණය අතිශය අල්පයි. ඒ බලපු ඔක්කොමත් එකම වර්ගයක ඒවා.

මේ අධිතක්සේරු වෙච්ච මන්දගාමී දාර්ශනික සිනමාව ගැන සයිට් ඇන්ඞ් සවුන්ඞ් එකේ එඩිටර් නික් ජේම්ස් මෙහෙම සටහනක් කරනවා.

”මං ප‍්‍රශ්න කරන අධිකාරිවාදයේ එක කොටසක් වෙන්නෙ මේ මන්දගාමී සිනමාවට තියෙන ආධිපත්‍යය. මේ දරුණු, වෙහෙසකර අවමතාවාදය ඉස්සරගත් සිනමාව අන්තිම අවුරුදු දහයෙදි ලෝකෙ පුරා පැතිරුණා. ජොනතන් රොම්නි කියන විදිහට ‘මූඞ් එක වෙනුවෙන් අවස්ථාව/සිදුවීම යටපත් කරමින් කරන මේ ආර්ටිස්ටික් ගේස් එක ඇතුලෙ අපිට ඒ මොහොතෙ තියෙන අවදිය, උද්දීපනය, ආතතිය මගහැරී යනවා’

මං ගොඩක් අගය කරනවා මේ විදිහෙ ගොඩක් චිත‍්‍රපටි. ඒත් මට දැන් හිතෙන්න පටන් අරන් තියෙනවා මේක විචාරකයන්ට සහ මේ සිනමා වැඩසටහන් කරන අයට මාර ලේසියක් වෙලා නේද කියල. ෆෙස්ටිවල් ගොඩක් ඒ අය විසින්ම මේ විදිහෙ නිෂ්පාදන උනන්දු කරනවා. මේ චිත‍්‍රපටි මතක තියාගන්නත් ලේසියි. විස්තර කතා කරන්නත් ලේසියි. මොකද ම් චිත‍්‍රපටි වල විස්තර ගොඩක් අඩු නිසා. මේ වගේ මන්දගාමී චිත‍්‍රපටි පේ‍්‍රක්‍ෂකයාට යෝජනා කරන දේ පැහැදිලියි. ඔබේ ඉවසීම පවත්වාගනිමින් උනන්දුවෙන් බලන් ඉන්න වගකීම ඔබ සතුයි. නැත්තං මාස්ටර්පීස් එකක් ඔයාට මිස් වෙන්න පුළුවන්.

බර්ලින් වල ගෝල්ඩන් බෙයාර් ගත්ත ලස්සනට නිර්මාණය කරපු චිත‍්‍රපටියක් වුණත් ගොඩක් වෙලාවට අනවශ්‍ය තරම් පරිසරය, භූමි දර්ශන පෙන්නමින් ගත කරනවා කියලයි මට හිතෙන්නෙ. මොකක් හරි ගුරු පාරක් දිගේ කවුරු හරි එනවා බලාගෙන ඉන්නකොට ඒකෙ ඔයාට තර්ජනයක් තියෙනවා. ඔයාට ඒක ඇති කියල හිතුනොත් ඔයා පිලිස්තීනුවෙක්. ඒ වගේ චිත‍්‍රපටි අක‍්‍රීය විදිහට ප‍්‍රචණ්ඩයි. අපේ වටිනා කාලය මොකක් හරි සෞන්දර්යාත්මකයක් හෝ දේශපාලනයක් වෙනුවෙන් බලහත්කාරෙන් ඉල්ලා සිටිනවා. සමහර වෙලාවට ඒක වටිනවා. සමහර වෙලාවට නෑ. මේ මන්දගාමී සිනමාව කාලෙකට කලින් නම හොලිවුඞ් වලට විකල්පයක් වෙලා තිබුණ. ඒත් දැන් අපිට මීට වඩා ක‍්‍රියාකාරී විප්ලවීය යමක් අවශ්‍යයි’’

අන්තිමට රේගඩාස් කිව්වෙ එයා ටීවී එකට විරුද්ද ඒක ධනවාදයට කඬේ යන හින්ද කියල. ඒත් අපේ ආත්ම ප‍්‍රකාශනයක් විදිහට ඒක යොදා ගන්න බෑ කියල රේගඩාස් කියන්නෙ අහේතුකව. අපේ රටේ විදිහට කිව්වොත් අපේ ප‍්‍රවීන අධ්‍යක්‍ෂවරු ගොඩක් ටීවී එකේ කරපු වැඩ තාම ඉස්සරහින් ඒ අයගේ චිත‍්‍රපටි වලට වැඩිය.

හොලිවුඞ් හෝ බොලිවුඞ් වගේ දැවැන්ත සිනමා කර්මාන්තයක් ඉදිරියේ තමන් පෙනී ඉන්න සිනමාව
කොයිතරම් අංශූමාත‍්‍රද සහ එය විඳිය හැකි පිරිස කොයිතරම් සුළුතරද කියන ප‍්‍රායෝගික නිහතමානී තේරුම් ගැනීම සහ බාරගැනීම සිනමා සිතන්නෙක් විදිහට රේගඩාස් ළ`ග තිබුණෙ නෑ. ඒ වෙනුවට පරම වූ ශූද්ධ සිනමාවක් වෙනුවෙන් එයා කුරුස යුද්දෙකට බැහැලා හිටියා.

පැවැත්ම ගැන පරිණත දැක්මක් ඇති නිර්මාණකරුවෙක් මුණගැහීමේ භාග්‍යය මට අහිමි වුණා. ඒ වෙනුවට නිර්මාණ ඇතුලෙ පරිණත දක්ෂ නිර්මාණ තනන්නෙක් විතරක් මට මුණගැහුන.

සමහර වෙලාවට අපේ වීරයො අපිට කවදාවත් මුණ නොගැහෙනවා නම් හොඳයි. නැත්තං ඇත්තට ඉතුරු වෙන්නෙ බැට් මෑන් වගේ පිජාමා අඳින වීරයො විතරයි.

-චින්තන ධර්මදාස

Sunday, September 7, 2014

ඔබටත් එහි අසුනක් නැත.


මේ ටයිට්ල් එක ගත්තෙ පොඩි තිසරගෙන්. ෆෙස්ටිවල් එකේ ෆිල්ම් බලන්න ඇවිල්ලා හැරිලා යන මහා ජනකාය මැද්දෙ අපිත් ඉඳිද්දි පොඩියා ජොලියට කිව්ව කතාවක් ඒක.

ෆෙස්ටිවල් එකේ පෙන්නන කිසිම ෆිල්ම් එකකට ඇ`ගිල්ලක් ගහන්න බැරි තරම් සෙන`ග. බලන්න  ඕන නම් පැය දෙකකට විතර කලින් පෝලිමේ හිටගන්න වෙනවා. හැරිලා එන්න වුණත් මට තිබුණෙ ත‍්‍රිල් එකක්. ෆිල්ම් බලන්න මෙහෙම මිනිස්සු ආවෙ කවදද? ඇරත් ඉන්ඩිපෙන්ඩන්ට් ෆිල්ම් බලන්න. සිරි පැරකුම් වගේ නම් හිතාගන්න තිබ්බා.

‘පළවෙනි වතාවට නොමිලේ පෙන්නන ෆිල්ම් දෙකක්ම හවුස් ෆුල්’
මං ෆේස් බුක් කමෙන්ට් එකක දැක්කා.

මිනිස්සු රණ්ඩු වෙනවා පෝලිමේ ඉඳගෙන ඇතුළට රිංගගන්න. දුර ඉඳන් ආපු අය අ`ඩ අ`ඩා ආපහු යනවා. වතුර, කෑම, පඩිය ප‍්‍රශ්නයක් වෙච්ච ලංකාවෙ මිනිස්සුන්ට පළවෙනි වතාවට චිත‍්‍රපටිත් ප‍්‍රශ්නයක් වෙලා. ඒක මරු.

දවස පුරා ඇවිද ඇවිද චිත‍්‍රපටි බලලා රෑ වෙලා ගෙදර ඇවිත් බලපු ෆිල්ම් ගැන කයිය ගගහා නිදාගන්න පුළුවන් කික් එකක් තියෙන දවස් කීපයක්. ෆෙස්ටිවල් එකේ වැදගත්ම දේ වෙන්නෙ පෙන්නන චිත‍්‍රපටි නෙමෙයි. මේ විදිහට එකතු කරන සංස්කෘතිය. චිත‍්‍රපටි අතරෙ මුණගැහෙන යාලූවො. හවුස් ෆුල් වෙලා එලියට වැටුණම කොහේ හරි බීර බිබී ඊළ`ග එක පටන්ගන්න කල් ගතවෙන පැය කීපය.

හඳයා ෆෙස්ටිවල් එක පටන් ගනිද්දි කිව්වා වගේ ‘මේක ලංකාවෙ ජීවිතය වෙනස් කරන සතියක් වීම’ කොහොම වුණත් දවස් කීපෙකට හරි කීපදෙනෙකුගෙ හරි ජීවිත ජීවත් කරන සතියක්. හුස්ම ගත්තම දැනෙන්නෙ සිනමාව ගානට කොළඹ සිනමාකරණය වෙච්ච සතියක්.

හැම දෙයක්ම පොසිටිව් විදිහට ගලාගෙන යද්දි ටිකක් වෙනස් විදිහක අදහසක් ලංකා නිව්ස් වෙබ් එකේ පළවුණා. ඒක වැඬේ ගැන නිර්ණාමික විවේචනයක්. නොදැක්කා වගේ ඉන්න එක හොඳම ප‍්‍රතික්‍ෂේප කිරීමේ විදිහ කියල ගොඩක් අය හිතපු නිසාද කොහෙද ඒක වැඩිය ෂෙයාර් වුණේ නෑ.

මඩක්, ඉරිසියාවක් වගේ ගොඩක් සරල කපා දැමීම් වලින් මේ හුදකලා ලියමන බැහැර කරන්න පුළුවන් වුණත් මං කැමතියි අපේ විනෝදයට විරුද්ද අදහස් වලට. ඒ විදිහෙන් එක එක පැත්තෙන් දේවල් කැපෙනවට කෙටෙනවට. ඒකෙන් පොඩි බැලන්ස් එකක් හැදෙනවා. ඒක හින්ද ඒ ලියමන මං පත්තරේට ගේන්න තීරණය කළා.

-”බොහෝ දෙනෙක් මේ දිනවල උනන්දුවෙන් කථාකරන කොළඹ ජාත්‍යන්තර සිනමා උළෙලේ පාඨය ‘ඔබට අසුනක් එහි ඇත’. නමුත් අපිට අසන්නට ප‍්‍රශ්ණයක් තිබේ. මෙවැනි ප‍්‍රශ්ණ කිරීම් බොහෝ දෙනෙකුගේ ආතල් කඩනා බවට සැකයක් නැත. විමුක්ති ජයසුන්දර, බූඩි කීර්තිසේන වැනි අයගෙන් අපි මෙවැනි පන්නයේ අසන්නට යන්නේ නැත.
රාජපක්ෂ යුගයේදී සිදුවූ හොදම ක‍්‍රියාවවන්නේ පිළිම ලෙස පෙනී සිටි මේ සමාජයට වින කෙටූ අයගේ පිළිමවල හිස් බව ඒවා කුඩූ පට්ටම් වී ගොස් හීලෑ ”චින්තන පැටවුන්” බවට පත්වූ ආකාරයයි. ජැක්සන් ඇන්තනිගේ සිට විමුක්ති ජයසුන්දර දක්වා සියලූ අය හීලෑ චින්තන පැටවුන් වූ අයුරු ඒ පන්නයේ උදාහරණ වෙයි.
ඒත් තවමත් තැන් තැන් වල විකල්ප ලෙස පෙනී සිටිමින් තවදුරටත් එක් රැුස්කරගන්නා සමාජ ප‍්‍රාග්ධනයෙන් ඊළග සමාජ තලයට පැනීමට හෝ නැතිනම් ‘චින්තන බෝනස්’ ලැබීමට ඞීල් දාගන්නා අයද සමාජය ඉදිරියේ නිරුවත් කිරීම ”කොළඹ ජාත්‍යයන්තර සිනමා ප‍්‍රදර්ශණය ” විසින් සිදුකරන එකම මහගුම කාර්ය බව අපගේ හැගීමයි.
එම නිසා අප මේ ප‍්‍රශ්ණය අසන්නේ සිනමා උළෙලේ අධ්‍යක්ෂක අශෝක හදගමගෙනි’-

ඔය විදිහට වටේම කට්ටියට හරිම එක්සියානු විදිහට නෙළාගෙන ඇවිල්ලා හඳයාව තනි කර ගන්නවා. මේක හරි ලස්සන වැඩක්. උළෙලේ කන්‍යාභාවය ප‍්‍රශ්න කරන මේ ලියමනේ වගඋත්තරකාරයා හඳගම වෙන එක. එක පැත්තකින් මේ ලියන කෙනා ලියමනේ සාරය විදිහට බෙදාගන්නා දේ බෙදා ගත හැකි එකම චරිතෙ විදිහට එයා හඳගමව සළකුණු කරනවා. තමන් හා එකම සාරයක් බෙදාහදා ගනිමින් ජීවත් වෙන අනෙකා කියන්නෙ ආදරයක්. මේක ආදරය ගැන ප‍්‍රශ්නයක්.

-”අශෝක , ඒ කොළඹ අර ඔයා ඉස්සර කියපු කොළඹ, අර හමුදාව පාක් හැදීමේ සිට උද්‍යානයේ ඇවිදිය යුතු මාර්ගය සමබන්ධව පවා අණ දෙන කොළඹ ඔය කියන ලෙස ඉඳ ගැනීමට අසුන් තිබෙද ?
ජැකලීන් ෆර්ඩිනැන්ඩස් කොළඹ ඉන්ඩිපෙන්ට් ආකේඞ් හී ආප්ප කඩයක් දැමීමට වඩා කොළඹ අන්තර්ජාතික සිනමා උළෙල තක්කඩි වන්නේ ඒ අර්ථයෙනි”-

ඔහොම ලියන අතරේ ආණ්ඩුවෙ සැ`ගවුණු ව්‍යාපෘතියක් විදිහට මේ උළෙල සළකුණු කරනවා. මේ දෙක අතර සම්බන්ධය ගැලපීම කොයිතරම් සාධාරණද කියන ප‍්‍රශ්නෙ මට ඉතුරු වුණත් මේ උළෙල අතරෙ කොළඹ ඇත්තට පවතින වෙනස් යතාර්ථයකුත් මතු කරන එක සාධනීය වැඩක්. දේශපාලනිකව ඒක හොඳයි.
ඒත් මේ ඒක මෙහෙම නම් අරක එහෙම වෙන්්නෙ කොහොමද වගේ එකක් මත පිහිටා අනෙක ප‍්‍රශ්න කරන න්‍යාය නම් බොළඳයි. උදා විදිහට කොළඹ මිලිටරීකරණය වී ඇති නිසා කොළඹ සම්මාන උළෙලක් කරන එක ආර්කේඞ් එකේ ආප්ප කඩයක් දාගන්නවා වගේද? මට හිතෙන්නෙ ඒකෙ ප‍්‍රතිවිරුද්ද පැත්ත.

මිලිටරීකරණය වෙලා තියෙන, නිදහස අහිමි කොළඹට වාරණය නොකළ චිත‍්‍රපටි වැස්සක් අරන් එන විප්ලවීයයි. රීගල් මැජෙස්ටික් එම්පයර් වගේ හෝල් වල මේ වගේ ෆිල්ම් නොමිලේ පෙන්නන එක මාරයි. සමහර වෙලාවට හු`ගක් හොඳ දේවල් වෙන්නෙ හු`ගක් නරක කාල වල. කරන්න දෙයක් නෑ. නිදහස අහිමි වීම නරකයි. ඒත් ෆිල්ම් ෆේස්ටිවල් එක හොඳයි. මේ දෙකෙන් එකක් යතාර්ථයක් විදිහට බාර අරන් අනෙකට පහර දෙනවා වෙනුවෙට මේ දෙකම මේ මොහොතෙ පවතින තත්වයන් දෙකක් විදිහට පිළිගන්න තරමට අපි ටිකක් මැචුවර් වෙන්න  ඕන. චතුස්කෝටික වෙන්න  ඕන.

-”කොළඹ යනු හුදු නගරය නොව රාජපක්ෂ රෙජීමයේ මොඩල් එක බවට පත්වී තිබේ. ඒකාධිපති පාලනයේ සියලූ මර්ධනකාරී පිළිවෙත වැසීමේ අයිසින් වැස්ම කොළඹය. ජර්මනියේ හිට්ලර් පාලන සමයේ මොඩලය බවට පත්වූයේ ගේ‍්‍රට් ජර්මනියා ලෙස හැදින්වූ බර්ලින් නගරයි. එවිට එය නිකම්ම එක නගරයක නමක් නොව නොව ඒකාධිපති ව්‍යාපෘතියේ එක් ප‍්‍රබල සංකේතයකි.
රාජපක්ෂ විසින් සිය සහෝදරයාට ආරක්ෂක අමාතංශයේ ලේකම්කම පමණක් නොව නාගරික සංවර්ධන අමාතංශයේ ලේකම්කමද බාර දෙන්නේ තමන්ගෙ ඒකාධිපති මිලිටරිකරණයට අනුව කොළඹ හැදීමටය. ඒ අනුව රාජපක්ෂ රේජීමයේ කොළඹ යනු මීට පෙර තිබූ කොළඹ නෙවේ. අනෙක් කරුණ නාගරික සංවර්ධන අධිකාරිය මගින් කොළඹ අන්තර්ජාතික සිනමා ප‍්‍රදර්ශණයට මුල්‍ය සහ සියලූ අනුග‍්‍රහ දැක්වීම (නම් සදහන් නොකොට) සම්බන්ධව අප පුදුම විය යුතු නැත”-

මූල්‍ය අනුග‍්‍රහ සැපයීම වගේ කතන්දර ටිකක් භාවාතිෂය වැඩි වුණත් ආණ්ඩුවේ අනුග‍්‍රහයක් නැතුව මේ වගේ උළෙලක් පවත්වන්න බැරි එක සරල ඇත්තක්. ඒ හින්ද ආණඩුව වෙනස් වෙනකල් සිනමා උළෙලක් හෝ ඒ වගේ වැඩක් නොකර බලන් ඉන්නවට වඩා ආණ්ඩුව එක්ක යම් එක`ගතාවයක් ඇතුව ඒ ආර්ට් වැඩ කරන එක අතිශය ප‍්‍රගතිශීලීයි. මොකද මොන ආණ්ඩුව ආවත් ඔය කියන නිදහස සාක්ෂාත් නොවෙන හින්ද.

දේශපාලන වෙනසට වඩා මේ මොහොතෙ වැදගත් සංස්කෘතික වෙනසක් හින්ද. හැමදාම ආණ්ඩුවලට බැණ බැණ වැඩක් නොකර ඉන්න වමේ කම්මැලි මැට්ටන්ට මේක ටිකක් අමාරු වෙන්න පුළුවන් වුණත් හඳගම මේ වෙනස බාරගත්ත එක හරි. ඒක හින්ද දෙදරා යන ඒ්කමිතික පරණ වමේ ලව් සම්බන්ධතා ප‍්‍රශ්න වෙන එකත් හරි.

අනිත් පැත්තට ආරක්‍ෂක ලේකම් හරි වෙන ආණ්ඩුවෙ ලොක්කෙක් හරි නිර්නාමිකව මේ වගේ වැඩකට සහාය දෙන්න තීරණය කළා නම් ඒක මරු. කිසිම ආණ්ඩුවක් මෙච්චර කාලෙකට නමක් නොගහා කක්කුස්සියක් වත් විවෘත කරලා නැති අතරෙ මේ විදිහෙ දැවැන්ත විකල්ප වැඩකට එහෙම සහායක් දුන්නා නම් ගෝඨාභයටත් ස්තුතිවන්ත වෙන්න  ඕන. ඒක දියුණු පියවරක්.

මොකද අන්තිමට වැදගත් වෙන්නෙ දියුණු අදහස් කියන එක විතරක් හින්ද. ඒක ආණ්ඩුවෙන් කරනවද වමෙන් කරනවද කියන එක නෙමෙයි. දියුණු අදහස් සමාජගත වෙනවා නම්, හිරවුණු, මිරිකුණු බව වෙනුවට සතුට බෙදාහදා ගැනීම සමාජගත වෙනවා නම් එතනදි ආණ්ඩුව හෝ දේශපාලනය කියන්නෙ ගමේ ප‍්‍රශ්නයක්. මොකද මට මහින්ද රාජපක්ෂ ආණ්ඩුවට විරුද්දව තියෙන ලොකුම විවේචනය නිදහස සහ විනෝදය බාධා කිරීම. සිතීම බාල කිරීම. මේ සිනමා උළෙල වැඩක් විදිහට ඒ සීමාවන් තාවකාලිකව හරි ජයගනිමින් ඉන්නවා.

මට අනුව මේක රාජපක්‍ෂ දේශපාලන සිතීමට (පාලනයට, සීමාවට) ප‍්‍රතිවිරුද්දයි. ඒ ප‍්‍රතිවිරෝධයන් සියල්ල එක විට පැවතිය හැකි වපසරියක් විදිහට ආණ්්ඩුව කොළඹ නිර්මාණය කරනවා නම් එක ලොකු දෙයක්.
ලියුම්කරු ඊට පස්සෙ දැන් ජැක්සන් සහ සෝමරත්නට හිමිවෙලා තියෙන තැන හඳගමලාට විමුක්තිලාට ලැබෙමින් තියෙනවා කියල විශේලේෂණය කරනවා. මට තේරුම් ගන්න බැරි වුණේ ඒක එහෙම වෙනවා නම් අර්බුදයක් වෙන්නෙ කොහොමද කියල. හඳගමට හෝ විමුක්තිට ආණ්ඩුවෙන් තියෙන පුද්ගල ලාභ කියන සොච්චම (මේ ලියුම්කරු ඉ`ගි කරන) පැත්තකින් තිබ්බොත් වඩා හොඳ රූප ආඛ්‍යාන සහ අදහස් ඇති සිනමාවක් ඒ හරහා ඇති වෙන එක ලොකු දෙයක්. මේ වෙසක් නාට්‍ය වගේ චිත‍්‍රපටි වෙනුවට එහෙම නම් දියුණු චිත‍්‍රපටි හැදේවි. ඒවා ආණ්ඩුවට පක්ෂපාත ඒවද නැද්ද කියන එක වෙනම විවේචනයක්. පළවෙනි දේ සිනමාවක් විදිහට ඒවායේ දියුණු ගොඩනැංවීමක් තියෙන එක.

මේ ලියුම්කරු අතිශය ලාංකේය ගැටළුවක් වටෙයි කැරකෙන්නෙ. ඒ සර්ව සම්පූර්ණ හොඳ ප‍්‍රතිරූප හෝ සාරයන් ගැන අපේක්‍ෂාව. ඒක හරියට දූෂණ සිද්ද වෙච්ච නිසා හයිවේ හොඳ නෑ කියනවා වගේ. සල්ලි ගහන නිසා කොළඹ දැන් ලස්සනයි කියල පිළිනොගන්නවා වගේ. මගේ අදහස සල්ලි ගැහීම හෝ දූෂණය නරකයි. ඒත් හයිවේ හැදීම සහ කොළඹ අලංකරණය හොඳයි. එකක් හින්ද අනික හොඳ හෝ නරක වෙන්නෙ නෑ.

මේ ලියමනේ අවසානයෙ ඉතුරු කරන්නෙ දැන් හඳගමලාත් මේ විකල්ප සිනමාකරුවොත් ඉන්නෙ ආණ්ඩුවෙ සාක්කුවෙද කියන ප‍්‍රශ්නෙ. මේ විදිහෙ අනුග‍්‍රහ ලැබීම හරහා ආණ්ඩුවෙ හැම කුණුගොඩක්ම කර ගහන්නත් අන්තිමට ආණ්ඩුවෙ ඡුන්ද කැම්පේන් කරන්නත් මේ චිත‍්‍රපටිකරුවන්ට සිද්ද වෙයිද කියන එක. ඒක ගැන මට උත්තරයක් නෑ. මොකද ඒක පුද්ගලික කාරණයක්. ඒත් එහෙම වුණත් ඒකෙන් කොළඹ ෆිල්ම් ෆෙස්ටිවල් එක අවුල් කියන්න හේතුවක් නෑ.

මං හිතන්නෙ අපි ඉගෙන ගන්න  ඕන හි`ගන්නාගෙ න්‍යාය. හි`ගන්නෙක් ජීවත් වෙන්නෙ අතපාලා. ඒ මනුස්සයා කන්නෙ අඳින්නෙ අපි දෙන රුපියලෙන් දෙකෙන්. ඒත් කොයි වෙලාවකවත් ඒ මිනිහා ඒ රුපියලට අපිට දෙකට නැමෙන්නෙ නෑ (රුපියල දෙන වෙලාවෙ හැර) අඩු ගානක් දුන්නොත් කුණුහරුපෙන් බණින්නත්, අපේ බලය තුට්ටුවකට මායිම් නොකර ඉන්නත් තියෙන නිදහස සහ අභිමානය ඒ මිනිහා තියාගන්නවා. හි`ගා ගත්ත රුපියලට හි`ගන්නෙක් කවදාවත් ජීවිතේ පාවලා දෙන්නෙ නෑ.

තමන් ගත්ත උදව්වක් හින්ද හැමදාම උදව් කරපු කෙනාට කඹුරන අදහස මධ්‍යම පාංතික එකක්. ඒක හරි මාඤ්ඤමිකයි. අපේ අවශ්‍යතාවය වෙනුවෙන් එක`ගතාවයකට යන්නත් විවේචනය කළ යුතු වෙලාවෙදි විරුද්ධව යන්නත් පූර්ණ නිදහස අපි අපි ළ`ග තියාගන්න  ඕන.
ඒක දේශපාලනික දෙයක් නෙමෙයි. ආත්මීය දෙයක්.

චින්තන ධර්මදාස