Saturday, April 19, 2014

හා.... සඳ වැටෙන්නෙ පිණි අහුරුවල ගුලි වෙලා...

සංගාගේ හාද්ද ගැන මං කලින් ලියපු ලියමන සමාජ විචාර කියන ෆේස් බුක් කට්ටිය ටිකක් බරපතල සාකච්ඡුාවකට ගත්තා. ඒකට ස්තුති කරන ගමන් ඒ ගැන කිසි දෙයක් කියන්න ඉදිරිපත් නොවුනෙ ඇයි කියලත් කියන්න  ඕන. මං ලියන අදහස් ඇකඩමික් රාමු ඇතුලෙ කතා බහකට එන එකෙන්ම ඒ අදහස් වලට හානියක් වෙනවා කියලයි මං හිතන්නෙ. ඊට වඩා ව්‍යවහාරික, ප‍්‍රායෝගික, අවිධිමත් රටාවක් ඇතුලෙයි මේ අදහස් පැතිරීමක්, වැඩි වීමක් සිද්ද වෙන්නෙ. නැත්තං ‘මළ’ ඇකඩමික් අර්තයන්ගෙන් ඒ හිතුවිල්ල පරණ කරනවා. අරක්කු වගේ නෙමෙයි අදහස් පරණ වෙනකොට මළකඩ කනවා. උදාහරණයක් විදිහට මං කියන දෙයක් හා හේගල්ගෙ සංසන්දනයක් වගේ දෙයක් මට හිතෙන්නෙ නෑ ඒ තරම් වැඩදායක යමක් කරයි කියල. කොහෙත්ම මං බලාපොරොත්තු වෙන සංවාද කතිකාවෙ නං එහෙම වෙන්නෙ නෑ.

ඒත් අදහස් වෙනස් වෙනස් කලාප වල ගැටෙමින් පෙරළෙමින් පරිණාමය වෙන එක මං නොහිතන තවත් ප‍්‍රතිඵල ඇති කරන්න පුළුවන්. ඒක හොඳ දෙයක්. ඒත් සමාජ විචාර සාකච්ඡුාව ඇතුලෙ මං සංගාගේ හාද්ද රොමාන්තිකයි කියලා කියපු කතාවෙ අදාල නැති තැනක පැටළුණා කියල මට හිතෙනවා. රොමාන්තික කියන වචනෙට අර්ත දෙකක් තියෙනවා. එකක් ආදරය ප‍්‍රකාශ කිරීම, ආදරයෙන් මත්වුණු හැසිරීම වගේ දේවල් එක්ක සම්බන්දයි. අනිත් එක මේ සාකච්ඡුාවෙදි පැටළුණු රොමාන්තික යුගය එක්ක සම්බන්දයි. මට සංගා රොමාන්තික වුණෙ පළවෙනි අදහසින්.

මහින්දට දුටුගැමුණුට ෆොන්සේකාට ඇයි මේ හාද්ද දෙන්න බැරි කියන කාරණය හරි සරලයි පැහැදිලියි. ඒ ගොල්ලොන්ගෙ උඩු රැුවුල හින්ද. පාර්ක් එකක අතක් අල්ලගෙන වත් ඉන්න බැරි රටක ලෝකෙටම පේන්න දෙතොල් සිපගැනීමක් මං හිතන්නෙ හොඳ කම්පනයක් ඇති කරනවා. ඒක හින්දම මේ වෙද්දි ඒ පිංතූරෙ අධිවේගයෙන් ඉන්ටර්නෙට් එකෙන් ඉවත් වෙමින් යනවා.

 සංගාගේ හාද්දත් එක්ක අපිට තිබුණා හාදු කැම්පේන් එකක් පටන් ගන්න. හැමෝම තමන්ගෙ පෙම්වතියන් හෝ පෙම්වතුන්ගෙ දෙතොල් සිපගැනීමක් ෆේස් බුක් එකේ ෂෙයාර් කරන විදිහෙ වැඩක්. එක පැත්තකින් ආදරය ගැන මොකක් හරි දෙයක් වගේම ආදරය ගැන අපි ඇතුලෙම තියෙන තහංචි ගොඩක් එහා මෙහා වෙන්න පුළුවන් ඒ වගේ ටෙ‍්‍රන්ඞ් එකකින්. ‘ඩෙයාර් ටු කිස්’ වගේ හෑෂ් ටැග් එකක් හරහා (#daretokiss) අපිට ඇත්තටම එලිපිට හාද්දක තියෙන සංස්කෘතික වෙනස අත්දකින්න තිබුණ. මං හිතන්නෙ තාමත් පරක්කු නෑ.

මට හිතෙන්නෙ මගේ ජීවිතේ වැදගත්ම උපදේශය මං කියෙව්වෙ මාළු ඔතන පත්තරේකින්. ඒකෙ තිබුණ ලලිත් කොතලාවලගේ ඉස්සර ඉන්ටවිව් එකක්. ජීවිතය ජයගත්ත විදිහ කියනවා වගේ අතිරේකයක ඒක පළවුණේ. එතනදි කොතලාවල එයාගෙ තාත්තා දීපු උපදෙසක් මතක් කරනවා.

‘කොයි වෙලාවක වත් දුවන මී හරකෙක් නවත්තන්න හදන්න එපා. ඌට නගුලක් හයි කර ගන්න විදිහ කල්පනා කරපං’

ගොඩක් දේවල් ගැන හිතද්දි මට ලලිත් කොතලාවලගේ තාත්තාව ආයි ආයිත් මතක් වෙනවා.
ලංකාවෙ චිත‍්‍රපටියක දීපු හොඳම හාද්ද මං දැක්කෙ කොයින්ස් ෆෙස්ටිවල් එකේ තිබ්බ විරාජ් ලියනාරච්චිගේ ෆිල්ම් එකක. ඒකෙ නම තිබුණෙ ‘වෙන් තර්කොව්ස්කි මීට්ස් ගොඩාඞ්’ කියල. ඒ නමට මං එච්චර කැමති නැති වුණත් මං හිතන්නෙ රූප තාක්‍ෂණය පැත්තෙන් හිතලා ඒ සමීකරණය හදාගන්න ඇති.

ලංකාවෙ තියෙන සිනමා උළෙල වලින් වැදගත්ම උළෙල මට අනුව මේ කොයින්ස් ෆෙස්ටිවල් එක. නිකං පිටකසා ගැනීම් සහ සාටෝප අලංකාර විතරක්ම වෙන අනිත් චිත‍්‍රපටි උළෙළ වලට සාපේක්‍ෂව මෙතනදි ඇගෙයන්නෙ ඊළ`ග පරපුරේ චිත‍්‍රපටිකරුවන්ව. විශ‍්‍රාම යන්න ඉන්න අය වෙනුවට එළියට එන්න නියමිත අය. ඒ අයගේ වැඩ එක්ක වෙන රටවල සිනමා ශිෂ්‍යන්ගේ වැඩ කරට කර තියලා කිරා බැලීමක් මෙතනදි සිද්ද වෙනවා. එක පැත්තකින් ඒක විශිෂ්ට තත්වයේ සම්මාන උළෙලක් වෙන අතරෙම තව පැත්තකින් සිනමාවේ ඊළ`ග බලාපොරොත්තුව නිර්මාණය කරනවා. මට හිතෙන්නෙ මේ ගෞරවයේ වැඩි කොටසක් හු`ගක් කාලෙක ඉඳන් මේ සිහිනය ජීවත් කරවන ධනුෂ්කට ලැබෙන්න  ඕනි.

චිත‍්‍රපටි පෝලිමම බලාගෙන යද්දි මට දැණුනු හු`ගක් ආනන්දජනක කාරණය වුණේ ඉස්සරට වඩා අපි දැන් වෙන රටවල පවතින සිනමාවෙ මට්ටමට ගොඩක් කිට්ටු වෙලා කියන එක. ඉස්සර විදේශීය චිත‍්‍රපටියක් එක්ක එක පෙළට අපේ ෆිල්ම් එකක් බලන්න බෑ, ලැජ්ජ හිතෙනවා. ඒත් මේ චිත‍්‍රපටි ගොන්නෙ සමහර තැන් වලදි ලංකාවෙ ෆිල්ම් ඒ රටවල ෆිල්ම් වලට වඩා ගොඩක් ඉස්සරහින් තිබුණ.

සිනමාව ඉගෙන ගන්න සිනමා පාසැලක්  ඕන කියන කාරණයට මං එච්චර එක`ග නෑ. ඒත් අවුරුදු කීපයක් පුරා ඩිජිටල් සිනමා ඇකඩමියෙ එක එක අධ්‍යක්‍ෂවරයා අතින් ගොඩනැගෙන සිනමාව එක දිගට නරඹන්න මේ ෆෙස්ටිවල් එක හරහා මට අවස්ථාවක් ලැබුණ. මුල අවුරුද්දෙ ඉඳන් අන්තිම අවුරුද්දට එද්දි සිනමාත්මකව ඒ අය අත්කර ගන්න පරිමාව දැකලා මම පුදුම වුණා. සිනමා පාසැලක් හරහා හැම දෙයක්ම නැතත් ගොඩක් දේවල් කරන්න පුළුවන් කියලා මට පිළිගන්න වෙනවා.

ඒ වගේම විශ්ව විද්‍යාල පද්ධතිය හරහා සිනමාවට සිද්ද වෙන සම්බන්දය අතිශයින් දුර්වලයි වගේම ජරාජීර්ණයි කියන එකත් මේ හරහා දැක්ක ඇත්තක්. විශ්ව විද්‍යාල වල සිනමා විෂය හදාරන්නන් කරලා තිබුණු නිර්මාණ ප‍්‍රදර්ශනය කරන්නවත් බැරි තරම් දුප්පත් මට්ටමක තිබුණෙ. ඒක තාක්‍ෂණික පැත්තෙන් විතරක් නෙමෙයි. අදහස් සහ සිනමාව හැසිරවීම කියන කාරණා අතිනුත් හු`ගක් ප‍්‍රාථමිකයි. මේ බිඳ වැටීම කාලයක පටන් දැනෙමින් තිබුණත් මේ වෙද්දි පිටත නාගරික සිනමාව වේගයෙන් දියුණු වීමත් එක්ක තත්වය තීරණාත්මක වෙලා තියෙනවා.

මේ චිත‍්‍රපටි අතරෙ තිබුණ මං ගොඩක් කැමති චිත‍්‍රපටි තුනක්. තවත් ගොඩක් හොඳ ෆිල්ම්ස් තිබුණත් මේ චිත‍්‍රපටි තුන මාව ටිකක් හොල්මන් කළා. එකක් අර කලින් කියපු තර්කොව්ස්කියි ගොඩාර්ඩුයි මුණගැහෙන තැන. මුලින් ඈත හිඳ සියල්ල දෙස බලා සිටින මුනිවර තර්කොව්ස්කි සෙයියාවෙන් කතාව පටන් ගන්නවා. ඊට පස්සෙ පිස්සු ගොඩාඞ් අතට මාරු වෙනවා. ඒක මරණය ගැන කතාවක්. ඒ මරණය එක්ක අපි සිහිනයක් දකිනවා. මරණය සිද්ද වෙනවා. සිහිනය ඇහැරෙනවා. හැම මරණයකටම සාක්ෂිකාරයෙක් ඉන්න  ඕන. ඒ සාක්ෂිය හුස්ම වැටෙන කැමරාවද නැත්තං නැවත ඈත සිට බලා සිටින ඉසිවර බැල්මද? මට චිත‍්‍රපටිය ඇතුලෙ පාදක කතාවත්, සිනමාවත්, තිරය සහ අපිත් අතරෙ එහාට මෙහාට මාරු වෙන සංවාදයක් හැදුවා ඒ චිත‍්‍රපටිය.
මේ අලූත් ප‍්‍රකාශන හරහා සිනමාවට එලියෙන් තවත් ගොඩක් දේවල් සිද්ද වෙනවා. උදා විදිහට මේ ෆිල්ම් එකට සංගීතය කරලා තිබුණෙ චින්තක ගීතදේව.

හා.....මල් පිපෙන්නෙ
ග`ග ගලන්නෙ හ`ඩ නගා
මැණිකෙ නිසා.... ඔබ ගිය නිසා....
හා..... සඳ වැටෙන්නෙ
පිණි අහුරු වල ගුලි වෙලා...
ඔබ නිසා..... ඔබ ගිය නිසා....

මේ අන්තිම ට‍්‍රැක් එකත් එක්ක ෆිල්ම් එක ගොඩක් ගැඹුරු තැනකට අරන් යනවා. මේ විදිහෙ විකල්ප වෙනස් සංගීත රටා, හ`ඩ පරාස එක්ක ගනුදෙනුවකුත් මේ අත්හදා බැලීම් හරහා සිද්ද වෙනවා. ඒක හු`ගක් ලොකු දෙයක් වෙන්නෙ වෙන කිසිම විධිමත් ඇකඩමික් අත්හදා බැලීමක් හරහා මේ සංයෝගය සිද්ද නොවෙන හින්ද. උදා විදිහට ඉතා මෑතක පේරාදෙණියෙ තිබ්බ මේ විදිහෙ වෙනස් සංගීත හැන්දෑවකට පවා ගොඩක් ශාස්ත‍්‍රීය බාල්දි වැටුණ. අලූත් සිනමා අත්හදා බැලීම් හරහා ඒ සමස්ත විකල්ප සංස්කෘතික පරාසයම එකතු කර ගන්න එක ගොඩක් සාධනීයයි.

ඞී‍්‍රමර්ස් ඇන්ඞ් ඞී‍්‍රම් විවර්ස් කියන්නෙත් මං ලංකාවෙ බලාපොරොත්තු නොවුණු විදිහෙ සිනමා ප‍්‍රකාශනයක්. අපි හැමදාම දකින්නෙ තමන් කරපු අපරාධය නිසා විඳවන රස්කොල්නිකව් වර්ගයේ පව්කාරයො. ඒත් ඇත්තටම අපරාධ ඒ තරං බෝරිංද ? අඩුම තරමෙ අපිට සාපරාධී බව ගැන වෙනස් පරිකල්පනයකටවත් යන්න බැරිද? දුර්වල පීඩිතයා හරි පශ්චත්තාප පීඩකයා හරි විතරයි අපේ විෂය වෙන්නෙ. ඒත් මේ ෆිල්ම් එකේදි සැන්ඩි (අධ්‍යක්‍ෂිකාව) රියැලිටි එක මාරු කරනවා. තමන් යම් පමණක් හෝ හොඳින් තමන්ගෙන් පීඩිතයන්ට සළකන්න ඇති කියලා සතුටු වෙන හමුදා පීඩකයෙක්. ඒ වධ වේදනා විඳි අය බලන්න ඉඳහිට මතක කැලෑවට ගොඩ වදින නීතියේ නමින් අපරාධ කරපු පාදඩයෙක්. ඒත් ඒ හෘදය සාක්‍ෂිය අපි දකින්න බලාපොරොත්තු වෙන පරාජිත දුක්ඛිත බව නෙමෙයි. ඒ වෙනුවට එයාටත් තියෙනවා තමන්ව සාධාරණීකරනය කර ගන්න පුළුවන් හේතු. පැවැත්මෙ වඩාත් බියජනක දේ වෙන්නෙ ඒක. ඒ අතීත වධ වේදනා ගැන විපරීත හීන වලින් තමන්ගෙ නින්දට බාධා කරන්න එපා කියලා මේ මහල්ලා ආදරෙන් ඉල්ලා සිටිනවා. මට හිතෙන්නෙ මේක තියුණු සිනමා භාවිතාවක් වගේම ගැඹුරු මිනිස් තේරුම් ගැනීමක්.

තුන්වෙනි ෆිල්ම් එක බියොන්ඞ් ද රියැලිටි. සුපර් ස්ටාර් වෙන්න පුරුදු වෙන ගායිකාවක් සහ එයාව පුරුදු කරන ගුරුවරයා අතර දිවෙන වාර්තා චිත‍්‍රපටියක්. ඒත් මේක ෆික්ෂන් එකකට වඩා හැ`ගීම්බරයි. රියැලිටි සිහිනය සහ අත්විඳින රියැලිටිය අතර දෝලනයෙන් මේ චරිත වලට තුන්වෙනි කියවීමක් දෙන්න අධ්‍යක්‍ෂවරයාට පුළුවන් වෙනවා. ඒක දැනීමක්, විඳීමක් මිස ප‍්‍රකාශිතයක් නෙමෙයි. අපිට පෙන්නන්නෙ  රියැලිටි තරග සඳහා පුහුණු කිරීම් කරන සංවේදී සංගීත මාස්ටර් කෙනෙක්ගෙ කතාවක්. ඒත් අපි දකින්නෙ වෙනමම කතාවක්. ඒක ජනප‍්‍රියත්වය හා බැඳුණු කලාව සහ ජීවිතය සමග බැඳුණු කලාව අතර දේශපාලනික සංසන්දනයක් වෙන්නෙ අපිව හිරිවැටෙන තරම් ලස්සන ආදර කතාවක අනාත කරමින්. ඇත්ත, ප‍්‍රබන්ධයකට වඩා කොයිතරම් ගැඹුරුද? විචිත‍්‍රද?  ලංකාවෙ අතිශය නොදියුණු ඩොකියුමෙන්ටි‍්‍ර චිත‍්‍රපටි කලාවට බියොන්ඞ් ද රියැලිටි කියන්නෙ අලූත් යෝජනාවක්. වාර්තා චිත‍්‍රපටිය යතාර්ථයෙන් ඔබ්බට අරගෙන එන්න.. මං හිතන්නෙ මේ ටයිට්ල් එක වැඩ කරන්නෙ එතනට.

මේ බලාපොරොත්තු දනවන සිනමාව අපි නැවත නැවත බෙදා ගන්න  ඕන කියලයි මට හිතෙන්නෙ. ඒකෙන් තවත් වෙනස් වෙනස් සිනමා ප‍්‍රවේශයන් උපදීවි. කොයින්ස් ෆෙස්ටිවල් එකේ ඇගයීම් ලබපු ලංකාවෙ සහ විදේශීය හැම චිත‍්‍රපටියක්ම එළියෙ නැවත ප‍්‍රදර්ශනය කරන්නත්  ඒ ගැන පුළුවන් තරම් කතා බහ කරන්නත් යෝජනා කළේ ඒ අදහසින්. අපේ‍්‍රල් 26 වෙනිදා කොළඹ ටෝකීස් හරහා මේ චිත‍්‍රපටි අපිට ආයිමත් නරඹන්න පුළුවන්. ප‍්‍රශ්න අහන්න, කතා කරන්න පුළුවන්.

මේ නැවත ප‍්‍රදර්ශනය  මේ වගේ බලාපොරොත්තුවක් තනා දීම වෙනුවෙන් ඩිජිටල් සිනමා ඇකඩමියට කරන ප‍්‍රණාමයක් වගේම ඒ නිර්මාණකරුවන්ට කරන ආචාරයක්.

-චින්තන ධර්මදාස

Saturday, April 12, 2014

වීරයා මැරෙයිද?

අපි මැච් එක දින්නා. සංගා වීරයෙක් වුණා. මගේ කතාව පටන් ගන්නෙ එතනින්.

මිනිස්සු පාරට බැස්සා නෙමෙයි පැන්නා. පාරවල් දිගේ සතුට දෝරෙ ගලන්න ගත්තා. හැම කෙනෙක්ගෙම මූණු පිපිලා. මගතොට නැවතිලා අඳුරන්නෙ නැති උනුත් මැච් එක ගැන වචනයක් හරි බෙදා හදා ගත්තා.
සංගා.... කියලා වැඩක් නෑනේ....

ක‍්‍රිකට් ගැන කිසි උනන්දුවක් නැති මාත් මේ ත‍්‍රිල දිහා බලන් ඉඳලා ත‍්‍රිල් වුණා. ඒ තරං ලස්සනයි මිනිස්සුන්ගෙ උතුරා යන මොකද්දෝ එක. 
ඒක සතුටද? මට ෂුවර් නෑ.

ඒ මොහොතෙ ලංකාවෙ බංකොලොත් පවුල් ජීවිත ඇතුලෙ හිරවෙලා දුක් විඳින සුවහසක් පිරිමින්ගෙ නිදහස වුනේ සංගා. පිරිමින්ගෙන් ගුටිකකා ජීවත් වෙන ලංකාවෙ කරුමක්කාර ගෑණු සුවහසකගේ ආදරය වුණේ සංගා. සුරතාන්තයක් අහිමිව දුක් විඳින ඒත් කියාගන්න බැරි කාන්තා පරපුරක සුරතාන්තය වුණේ සංගා. බෙලහීන පිරිමි ගොඩකගේ උත්කර්ෂය වුනේ සංගා. 

අම්මලගෙ හොඳට හැදිච්ච පිරිමියා වුණේ සංගා. දුවලට බඳින්න  ඕන මිනිහා වුණේ සංගා. කොල්ලන්ට  ඕන වුනේ වෙන්න සංගා. කන්න නැතුව දුක් විඳින බහුතර ජනතාවකගේ කෑම පත වුනේ සංගා. අරමුණක් නැතුව නන්නත්තාර සුවහසක් ලාංකිකයන්ගේ බලාපොරොත්තුව වුණේ සංගා.. කොටින්ම අසරණ දුබල වෙලා හිටපු ආණ්ඩුවටත් අලූත් පණක් වුනේ සංගා. 

මට මතක් වෙනවා සුගතපාලද සිල්වා කරපු පීටර් වයිස්ගේ මරාසාද් නාට්ටියේ කොටසක්. සාද් කියනවා මරාගේ විප්ලවය ගැන.

ඔන්න ඔහොමයි මරා උඹේ විප්ලවය.
උන්ට දත් කැක්කුම
උගුල්ලා දමන්න  ඕන වෙලා උන්ගේ දත්
රොස් වෙලා ඔවුන්ගේ හොද්ද
හොඳ හොදි ඉල්ලලා මොර දෙනවා උන්
ගෑනියෙකුට රුස්සන්නෙ නෑ ඇගේ අ`ගටුමිටි සැමියාව
ඇය හොයනවා නව රියන් සැමියෙකු
මිනිහෙකුට අප්පිරියයි සිය කැහැටු බිරිඳ
ඔහු පතනවා පුෂ්ටිමත් බිරිඳක්
මිනිහෙකුගේ සපත්තුව හිරයි
ඒත් අසල්වැසියාගේ සපත්තුව හිර නෑ
කවියෙකුගේ කවිකම හිඳිලා
සංකල්පනා හොයමින් දනිපනි ගානවා ඔහු
මාලූ බාන්නා හෝරා ගානක් පිත්ත ලා ගෙන සිටී
ඒත් මාළුවො ගිලින්නෙ නෑ ඇම
ඉතින් හැමකෙනෙක්ම එකතු වෙනවා විප්ලවේට
සපයාවි යැයි සිතා විප්ලවය සියල්ලක්ම....

ක‍්‍රිකට් සහ අපේ ජනතාව අතර සම්බන්දෙත් මේකට ගොඩක් ළ`ගයි. අපි ගොඩක් පව්.

සංගා කියන්නෙ ලෝකයට කියන්න ක‍්‍රිකට් මිස වෙන කිසිම දෙයක් නැති දුක්ඛිත ජනතාවකගේ වීරයෙක්. කිසි අනාගතයක් නැති රටක ජනතා වීරයෙක්. මෙතන තියෙන්නෙ සතුට සහ විනෝදය විතරක් නෙමෙයි.
මේ වීරයා මතින් රටේ හැම ආතතියක්ම පිටාර යන්න පටන් ගත්තා. තේ ඇරුණම අපිට ලෝකෙට ගෙනියන්න තියෙන බ‍්‍රෑන්ඞ් එක ක‍්‍රිකට් කියලා මුදල් නියෝජ්‍ය ඇමති පවා ඉක්මණට කිව්වා. ජාති ආගම් භේදයක් නැතුව හැමෝම එකවගේ සතුටු වුණා.  සංගා මහින්දට ෆොන්සේකාට වඩා ජාතික වීරයෙක් වුණා.
 කලින් හැමෝම එක ජාතියකට හෝ වර්ගයකට විතරක් සීමා වුණා. වෙන රටවලට අදාලම නැති වුණා. ක‍්‍රිකට් කිව්වම ලෝකෙ වැඩක් ඇති රටවල් අඩුවෙන්ම කරන සෙල්ලමක් වුණත් මොකක් වත් නැති අපිට ඒකවත් අන්තර්ජාතික පිළිගැනීමක් කියල හිතහදා ගන්න පුළුවන්.

මේ පිට්ටනිය ජාතීන්ට බෙදුණු පිට්ටනියක් නෙමෙයි. ජාතීන් එකතු කරපු පිට්ටනියක්. ඒත් අනිත් අතට දැන් ඉතින් ලෝකෙටම ඇරියා කියලා හිතන අපේ පුංචි අංගජාතෙත් එලියට පැන්නා.

සංගා වීරයෙක් වෙද්දි යුවරාජ් ඉන්දියාවෙ ජනතාවට දුෂ්ටයෙක් වුණා. එයාගෙ ගෙවල් ගිනි තියලා වීරත්වයෙන් පිටුවහල් කළා. යුවරාජ්ට බැරි වුණා ඉන්දියාවෙ ජනතාවට බලාපොරොත්තුවක් ගේන්න. එක වීරයෙක් හැදෙන්න තව වීරයෙක් නැති වෙන්නම  ඕනි. 

මේ මහා ත‍්‍රිල ලංකාවෙ දේශපාලනයට වඩා විශාල වෙනවා. අසීමිත අදේශපාලනික විනෝදයකින් රට එක පාරට වාන් දානවා. හැම කෙනෙක්ම තමන්ට පුද්ගලික විදිහට සතුටු වෙනවා. මිනී මැරුම්, මානව අයිතීන්, ජිනීවා, සිංහල බෞද්දකම හැම දේශපාලන මාතෘකාවක්ම එක මොහොතකට නිහ`ඩ වෙනවා. එක නිමේෂයකදි හදිස්සියේ බිහිවෙන වීරයෙක් හින්ද අනිත් හැම වීරයෙක්ම අවලංගු වෙනවා.

දැන් ආණ්ඩුව උඩ පැන පැන ද`ගළන්නේ මේ මොහොත නැවත දේශපාලනීකරණය කරන්න. ඒක එක මොහොතක් විතරයි. ඒ වීරත්වය නැවත පාලනයකට නතු විය යුතුයි. දැන් දොරටු දෙකක් විවෘතයි. එකක් සුපුරුදු වීරයා මරා දැමීම. අනෙක වීරයාට ඇඳ ගැනීම. ඒ කියන්නෙ භූමිකාව පිට්ටනියෙන් එලියට අරගෙන ඒම. 

මේ සංගාගේ වීරත්වයේ කූටප‍්‍රාප්තිය. මෙතනින් පස්සෙ එයාට පුළුවන් රෙස්ටෝරන්ට් එකක් හරි වෙන බිස්නස් එකක් හරි කරගෙන ගානක් හොයාගෙන ජීවත් වෙන්න.  ඕන නං තව කිරිපිටි, චොක්ලට්, සුපර් මාර්කට් ඇඞ් කීපයක් විකුණලා දෙන්න. වීරයාව පිට්ටනියෙ අමතක කරලා වෙළඳාම පටන් ගන්න. ඒක තමයි සුපුරුදු විදිහ. වීරයාට පස්සෙ ප‍්‍රති වීරයාගේ අවස්තාව.  ඕන නං සනත් ජයසුරිය වගේ දේශපාලනයට එන්න, නැටුම් නටන්න, තව ගොඩක් අවස්තා තියෙනවා.

ඒ අතරෙ පුංචි අවස්තාවක් තියෙනවා වීරයා තව ටික කාලෙකට හරි ජීවත් කරන්න. ඒ හැමෝම වෙනුවෙන්, ඒ බලාපොරොත්තුව වෙනුවෙන් යම් පමණක වත් මැදිහත්වීමක් කරන්න. පිළිකා වලට සල්ලි එකතු කිරීම වගේ සූකිරි වැඩ වලට එළියෙන් ජාතික ප‍්‍රතිරූපයක් විදිහට යම් සීරියස් සමාජ දේශපානික වගකීමක් ගන්න.
උදාහරණයක් විදිහට ඉම්රාන් කාන්. 92 වර්ල්ඞ් කප් එක ගන්න වීරයා වෙන්න එයා. ක‍්‍රිකට් වලින් පස්සෙ ඒ වීරත්වය එයා සමාජය වෙනුවෙන් ආයෝජනය කරනවා. සාධාරණය සඳහා පෙරමුණ නමින් පක්ෂයක් ගොඩනගලා එයා ජාතික සභාවට එනවා. පාකිස්තානු ඇන්ටි ඩ්‍රෝන් මෙහෙයුම වෙනුවෙන් ලෝකෙට හ`ඩක් වෙන්නෙ ඉම්රාන් ඛාන්. මේ කියන්නෙ අර්ජුන රණතුංග වගේ අවසනාවන්ත ඉරණමකට මුහුණදෙන්න හෝ සනත් ජයසූරිය වගේ විහිළුවක් වෙන්න නෙමෙයි. ඇටකටු දිරන එකට වඩා වැදගත් සමාජ වගකීමක් ගන්න කියන එක විතරයි. 

එක විදිහකට ඉතිහාසෙ කරේ තියාගෙන ඉස්සරහට යන්න හදන එකට වඩා ක‍්‍රිකට් වගේ දෙයක් සංස්කෘතික උරුමයක් විදිහට බාර ගන්න එක ටිකක් හරි හොඳ වෙයි. ඒක අපේ බෙදුණු ඉතිහාසෙට පස්සෙ ගොඩනගපු නූතන ඉතිහාසෙ කොටසක් හින්ද.

සංගාගේ හාද්ද

මැච් එක දින්න ගමන් සංගාගේ බිරිඳ පිට්ටනියට දුවගෙන එනවා. එයා සංගා වැළඳගෙන දෙන අතිශය රොමාන්තික දෙතොල් හාද්දක් ෆේස්බුක් පිටු වැහෙන්න පැතිරුණා. ඒ දැවැන්ත ජාතික වීරත්වයේ මොහොතක මහා ජන උන්මාදයේ ගහගෙන නොගිහින්  බිරිඳගේ දෙතොල් සිපගන්න තරම් උණුසුම් මිනිහෙක් වීම ගැන ක‍්‍රිකට් නොබලන මටත් හැ`ගීමක් ඇති වුණා මොකකටවත් වඩා අපේ රටේ ජාතික වීරයෙක් මේ වගේ ප‍්‍රසිද්ද මොහොතක දෙතොලක් සිපගන්නා පළවෙනි වතාව මේක. අපේ රට එහෙම රොමාන්තික දේවල් නිර්මාණය වෙන රටක් නෙමෙයි. දැනුවත්ව හෝ නොදැනුවත්ව මේ ජාතික වීරයා හාද්දට ඇති තහනමට එදා පිට්ටනියෙදි අභියෝග කරනවා. දුටුගැමුණුට, මහින්දට හෝ ෆොන්සේකාට බැරි දේ සංගාට තාම කරන්න පුළුවන් වෙනවා.
ඒ තමයි ප‍්‍රසිද්දියේ ආදරය කිරීම.

මට මැච් එක දින්න එක කොහෙත්ම අදාල වුනේ නැතත් මේ හාද්ද ගොඩක් දැණුන. දුප්පත් සදාචාරයක ගිලිලා දුක් විඳින සුවහසක් ලාංකේය ජනතාව වෙනුවෙන් විවෘත කළ ඒ නිමේෂය. ඒක වීරත්වය නැවත ආදරයට පෙරලීමක්. අපි මෙච්චර කල් දැක්කෙ වීරත්වය නැවත නැවත වෛරයට සහ වංචාවට පෙරලීමක් විතරයි.

ඒ හාද්ද ඇත්තටම ලස්සනයි. ඒක වීරයෙකුටම ගැලපෙන හාද්දක්. ඒක වීරයාගේ සමුගැනීමේ හාද්ද නොකර වීරත්වය ආදරයට කැඳවන හාද්දක් වෙනවා නම් කියන බොළඳ බලාපොරොත්තුව මටත් ඉතිරි වුණා.

-චින්තන ධර්මදාස


Saturday, April 5, 2014

ඇඳුම යට ඇඳුම



බෙනිටන් කියල ඇ`ගළුම් කොම්පැණියක් එකපාරක් මාර කැම්පේන් එකක් කළා. ‘අන්හේට්’ ඒකයි ඒකෙ නම. ලෝකෙ විවිධාකාර නායකයො ඒ අයගෙ ප‍්‍රතිවාදියන්ගෙ තොල් සිපගන්නා ඡායාරූප තමයි මේ කැම්පේන් එකේ තිබුණෙ. බැරක් ඔබාමා හියුගෝ චාවේස්ව ඉඹිනවා, පලස්තීනෙ මොහොමඞ් අබ්බාස් ඊශ‍්‍රායල් අගමැති නෙතන්යාහුව ඉඹිනවා. නෝර්ත් කොරියාවෙ ලොක්කා සවුත් කොරියාවෙ ලොක්කව ඉඹිනවා. ලංකාවෙ ගත්තොත් එහෙම මහින්ද ප‍්‍රභාකරන්ව ඉඹිනවා (රනිල්ව ඉඹිනවා දාලා වැඩක් නෑනෙ) එහෙම එකක් වුණා නම් සුදු වෑන් දහයකින් දහ පාරකට උස්සනවා අනිවා.

කොහොම වුණත් මේ කැම්පේන් එකෙත් පෝප් ඊජිප්තියානු ඉමාම් කෙනෙක් ඉඹින පිංතූරෙ ගලවන්න සිද්ද වුණා. මේක මට ආයිත් මතක් වුණේ බෙනිටන් එකෙන් අන්ඳන්න හදන අන්හේට් කියන ඇඳුමෙ යට ඇඳුම මතක් වෙලා. ප‍්‍රතිවාදීන් කියලා ලෝකෙට කියන මේ චරිත ඇත්තටම කරමින් ඉන්නෙ මේක නේද කියල උපහාසයක් මේ ඇන්දිල්ල යට තියෙනවා. දේශපාලනේදී ප‍්‍රතිවාදියා කියන්නෙ බලය පවත්වගෙන යන පේ‍්‍රමය. ප‍්‍රවාදයයි ප‍්‍රතිවාදයයි කියන්නෙ එකමයි. එතකොට බෙනිටන් අහන්නෙ ඇත්තටම කවුද අන්දන්නෙ කියන ප‍්‍රශ්නය. ඇඳුම් කොම්පැණියක් වෙච්ච බෙනිටන්ද නැත්තං මේ කියන දේශපාලනයද?

ආයිමත් ඡන්දයක් තිබ්බා. මං කවදාවත් ඡන්දෙ නොදාන්නෙ මේ පවතින ක‍්‍රමය ප‍්‍රතික්‍ෂේප කිරීමේ ප‍්‍රකාශනයක් විදිහට නෙමෙයි. ඡන්දෙ කියන ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී අයිතිය මට  ඕන නැති හින්ද. එක විදිහකින් බහුතරයා වෙනුවෙන් කරන තෝරා ගැනීමකදි මං වගේ සුළුතරයෙනුත් සුළුතරයෙ උවමනාවල් දාලා වැඬේ අල කරන්න මං කැමති නෑ. අනිත් පැත්තෙන් බහුතර කැමැත්ත මත පදනම් වෙන ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදී තීරණ මට කොහොමත් ගොං වගේ. අඩු ගානෙ මිනිස්සු තෝරනවා වෙනුවට අපිට ප‍්‍රතිපත්ති තෝරා ගැනීමක් වත් කරන්න පුළුවන් තත්වයක් නං ඒකෙ මොකක් හරි තියෙනවා.

මගේ අදහස අපි මේ නියෝජිත ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදය කියන ගොහොරුවෙන් ආයිමත් ඍජු ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදෙ පැත්තට යන්න  ඕන. ඉන්ටර්නෙට් වගේ තාක්‍ෂණයන්ගේ ඇත්ත ශත්‍යතාවයන් අපිට පාවිච්චි කරන්න පුළුවන්. අපි වෙනුවෙන් තීරණ ගන්න කොහෙවත් ඉන්න ගොං රැලක් තෝරලා පත් කරනවට වඩා අවශ්‍ය ප‍්‍රතිපත්ති වෙනුවෙන් රටේ හැමෝටම තමන්ගෙ අදහස් මත කැමති අකමැති තත්ව කියන්න පුළුවන් වේදිකාවක් හැදෙනවා නම් ඒක ටිකක් හරි ප‍්‍රගතිශීලී වෙයි. දෙවියන් ගැන තීරණ ගන්නෙ පල්ලියෙන් වගේම දේශපාලනය ගැන තීරණ ගන්නෙ පාර්ලිමේන්තුවෙ. අදහසක් හෝ ප‍්‍රතිපත්තියක් නියෝජනය කරන්න කෙනෙක් පත් කරලා යවනවා වෙනුවට අපිට අදහසම නැත්තං ප‍්‍රතිපත්තියම ක‍්‍රියාත්මක කරන්න පුළුවන් නම් මේ වෙළඳාම ඉවර වෙනවා.

මේ පාර ඡන්දෙන් පස්සෙ එක එක විදිහෙ විශ්ලේෂණ ඉදිරිපත් වුණා. ඡන්දෙ කරපු අයගෙ ඉඳන් පාරෙ ත‍්‍රීවීල් එළවන අය දක්වා එක එක විදිහට ප‍්‍රශ්නෙ විග‍්‍රහ කළා. ආණ්ඩුවෙ කතාව පැත්තකින් තිබ්බොත් අනිත් හැමෝම එකවගේ පෙන්නන්න උත්සාහ කරපු දෙයක් වුණේ ආණ්ඩුවෙ ඡන්ද අඩු වීම. ඒක හරියට ඊළ`ග තීරණාත්මක වතාවකදි ආණ්ඩුව වට්ටන්න පුළුවන් වගේ සුන්දර සිහින මවන්න හේතුවක් වුණා.

ඒත් ඇත්තටම ආණ්ඩුව වැටිලද? අඩුම තරමෙ එහෙම දෙයක් මේ ඡන්දෙන් පේනවද? මට හිතෙන්නෙ අනිත් කිසිම ආණ්ඩුවකට වඩා මේ ආණ්ඩුව හොඳටම ශක්තිමත් කියලා මේ ප‍්‍රතිඵල වලින් පේනවා. හැම පළාතකින්ම අරගෙන බැලූවත් විපක්‍ෂයෙ සහ ආණ්ඩුව අතරෙ පරතරය දෙගුනෙකට ළ`ගයි. ඒක දෙදහක තුන්දහක පන්දහක වගේ වෙනසක් නෙමෙයි. සාමාන්‍යයෙන් දෙවෙනි පාලන කාලෙ අන්තිම වෙනකොට ලංකාවෙ  ඕන ආණ්ඩුවකට ඡන්ද අඩුවෙනවා. අපේ රටේ මිනිස්සු වෙනස්. ඒ ගොල්ලො ඉක්මණට බෝරිං වෙනවා. ඒත් සාපේක්‍ෂව මේ ආණ්ඩුවට තාමත් මිනිස්සු ගොඩක් මනාපයි කියන එකයි මේ මනාප වලින් පේන්නෙ. අනිත් පැත්තට විපක්ෂයක් කියල එකක් තියෙනවද කියලවත් තාම ජනතාවට මතක නැති තත්වයක් තියෙන්නෙ. කොහොමත් වැඩියෙන්ම ජනතාවට ති‍්‍රල් දීපු සහ දෙමින් ඉන්න ආණ්ඩුව මේක.

අනුර කුමාරගේ ආකර්ශනීය නායකත්වයත් එක්ක ජවිපෙ සෑහෙන්න ඉස්සරහට ඇවිත් තියෙනවා. ඒක ගොඩක් හොඳ තත්වයක්. කිසි බලාපොරොත්තුවක් නැති කමෙන් පන්දමෙන් ඩැහැගන්න ඉඩ තිබුණු කතිර ගොඩකට ජවිපෙ එල්ලෙන්න අදහසක් දුන්නා. ඒත් පන්දමටත් සෑහෙන යූඑන්පී ඡන්ද ටිකක් කැඩුණා. මට අනුව ඒක තමයි අවදානම්ම කාරණේ. කිසි දැක්මක් හෝ අදහසක් නැතුව හුදු විරෝධයක් විතරක් විදිහට එන පක්ෂයක් ගැන මිනිස්සු බලාපොරොත්තු තියනවා කියන්නෙ විපක්ෂයෙ ලොකු බංකොලොත්කමක්.

තව පැත්තකින් ප‍්‍රයිවෙට් චැනල් එකකින් ඡන්දෙට දාපු චරිත ඔක්කොම ගොඩ යනවා. පක්ෂ තුනකට බෙදලා තමන්ගෙ නිවේදකයන්වම අපේක්‍ෂකයන් කිරීම හරහා  ඕනම පක්ෂයක් ඇතුලෙන් තමන්ගෙ බලය ක‍්‍රියාවට නැගීමේ උවමනාව මෙතනදි සාර්තක වෙනවා.

‘රැවටුණු තරම් ඔබ හින්ද මං
කවුරුත්ම දන්නෙ නෑ තවත්...’

එයා අපේ කෙනෙක්.... කියලා කියපු ගමන් කොළඹ යූඑන්පී ඡන්ද ඔක්කොම ගන්න පුළුවන් වෙනවා. ඒ අපේක්‍ෂකයා කිසි දෙයක් කතා කළේ නෑ. සිංදු කිව්වම විතරයි. තව කෙනෙක් වයසක ප‍්‍රින්සිපල්ලා අමාරුවෙන් කැමරාවට උස්සලා අල්ලලා ඡුන්දෙ දෙන්න කිව්වා. ඒ ශිෂ්‍ය නායකයත් පළාත් සභාවට ආවා. කිඳෙල්පිටිය නම් ඇත්තටම යටිගිරියෙන් කෑ ගහලා කෑ ගහලා අමාරුවෙන් ආවා. ඒ මොනවා වුණත් භයානක ප‍්‍රතිඵලය තියෙන්නෙ පුද්ගලික මාධ්‍ය ආයතනේකට රටේ දේශපාලනය ඇතුලෙ මේ විදිහෙ ලොකු බලයක් ගොඩනැගෙන එක. ඒ හරහා ජනතා පක්ෂ වලට අභියෝග කරන්න තරමට ඒ ආයතන නිර්භීත වෙන එක. මාධ්‍ය සමාජයක් ඇතුලෙ ඇත්ත නියෝජිතයන්ට වඩා මේ නිව්ස් කියවන චරිත ප‍්‍රබල වෙන එක.

ඒත් මේ ඡන්දෙදි වඩාත් කැපී පෙනෙන කාරණේ වෙන්නෙ මං හිතන්නෙ ඡන්දෙ ප‍්‍රතිඵල නෙමෙයි. ඡන්දෙ නොදැම්ම අයගෙ ප‍්‍රතිඵලය. මොකද ඒ හරහා වෙනස් ප‍්‍රවණතාවයක් එළිදකින හින්ද. කොළඹ දිස්ත‍්‍රික්කයේ ඡන්දය දාන්න උනන්දු වෙන්නෙ 49%යි.  51%ක් ඡන්දය ප‍්‍රකාශ කරන්නෙ නෑ. ඒ කියන්නෙ මාර වටින ජනතා අයිතියක් කියන සර්ව ජන ඡන්ද බලය මාත් ඇතුළු 51%ක් විසින් අත්ඇරලා දානවා. අනිත් ගොඩක් නාගරික පළාත් වලත් ඡුන්දය ප‍්‍රකාශ නොකිරීමේ ප‍්‍රතිශතය ඉහළ යනවා.

මේක හිරුණිකා එහෙම නම් කියන්නෙ දේශපාලනය ගැන ජනතාවට ඇති වෙලා තියෙන දරුණු කළකිරීමක් සහ ඒ කළකිරීම දුරු කරන්න අලූත් දේශපාලන පරපුර කැපවෙන්න  ඕන කියල. එක විදිහකට ඒ කළකිරීමේ ප‍්‍රතිශතයක් මෙතන ඇති. ඒත් මට හිතෙන්නෙ තවදුරටත් දේශපාලනය තමන්ගෙ ජීවිතයට නොවැදගත් වෙන පිරිසක් වේගයෙන් ඇතිවෙමින් යනවා කියලා. වමේ දේශපාලන සගයො ගොඩක් මේ අදේශපාලනික ප‍්‍රවණතාවයට බය වෙන්න සහ ඒක දේශපාලනික කරන්න ද`ගලන්න ඉඩ තියෙනවා. ඒත් මට හිතෙන්නෙ මේක අනාගත තත්වයක්. දේශපාලනයට වඩා විශාල ජීවිතයක් මිනිස්සු තෝරා ගනිමින් ඉන්නවා.

ලංකාවෙ බොන්න ඉඳගත්තත් තිබුණෙ මාතෘකා තුනයි. දේශපාලනය, ක‍්‍රිකට් සහ යුද්දය. දැන් යුද්දෙ නැති නිසා එතනින් තියෙන්නෙත් දෙකයි. ඒක සාමාන්‍ය තත්වයක් නෙමෙයි. සාමාන්‍ය මිනිස්සුන්ගෙ ජීවිත දේශපාලනයේ ප‍්‍රමාණයට ඇකිළෙනවා කියන්නෙ අසාමාන්‍ය තත්වයක්. වෙන ගොඩක් පුද්ගලික දේවල් හුවමාරු කරගන්න තියෙද්දි මේ සරල පොදු ගුනාකාරෙම මිනිස්සු කැරකෙන එක සිතීමේ ප‍්‍රශ්නයක්.

එක අතකට රට පොඩිවීම මේකට හේතුවක් වෙන්න පුළුවන් වුණත් තව පැත්තිකින් රටේ හැම දෙයක්ම දේශපාලනීකරණය වීමේ අවුල මෙතන හේතුවක් වෙන්න පුළුවන්. ආගම, විවිධ උවමනා වෙනුවෙන් තියෙන සිවිල් සංවිධාන, ජනතා එකමුතු, පාරිභෝගික සමිති, ක‍්‍රීඩා, කලා, ව්‍යාපාර මේ ආදී ලොකු වපසරියක සමාජ දේශපාලන වපසරියක්, (මේක අපි සිවිල් සමාජය කියල සරලව හඳුන්වමු) දේශපාලන දේශපාලන කියන සීමිත දූෂිත ජීවිත විරෝධී රාමුවක සමාජයක් හිරවෙන්නෙ අනිත් පැත්තෙන් අර කියන සියලූ සමාජ ආයතන රටාවත් දේශපාලනික උවමනාවන් වෙනුවෙන් පාවිච්චි වෙමින් තියෙද්දි. මාධ්‍ය සහ අනෙක් සියලූ බලහත්කාරයන් පාවිච්චි කරමින් මිනිස්සුන්ගේ ජීවිත සීමිත බල ප‍්‍රතිවිරෝධයන් අතරෙ හිර කරනවා. ඊට පස්සෙ ගව පාලනය වගේ සිද්දිය සරලයි.

ඒත් ඉන්ටර්නෙට් එක ප‍්‍රධාන තවත් අනේක තාක්‍ෂණ විවෘත වීම් එක්ක මිනිස්සුන්ට නැවත පුද්ගලික ජීවිතයක් ලැබෙනවා. ඊටත් එහා ගියා රහස්‍ය විපරීත ජීවිතයක් පවා ලැබෙනවා. මේ නිදහස හරහා දේශපාලනය අතිශය කුඩා ගොඬේ ජීවිතයක් වග තේරුම් යනවා. මහා පිරිසෙන් එකෙක් වෙනවට වඩා තමන්ට හිමි පුද්ගලික අවකාශයේ විශාලත්වය ජීවිතය වෙළා ගන්නවා. පොලිටික්ස් ෆේල් වෙනවා.

ඒක හින්ද මං කියන්නෙ හිරුණිකා කියනවට වඩා මේක තත්වයක් හැටියෙන් සංකීර්ණයි. මේක වෙනස් සංස්කෘතියක වෙනස් දේශපාලනයක මතුවීමක් ගැන කතාවක්. ජනතාව පිට්ටනියකට දාලා ජනතාවට විහිළු කරමින් විනෝද වුණු දේශපාලකයන්ගෙ යුගය වෙනුවට දැන් දේශපාලකයන්ට සිද්ද වෙනවා පිට්ටනියට බැහැලා ජෝක් සපයන්න. ජනතාව බලන් ඉන්නවා. බෝරිං නං නැගිටලා යනවා.

මේක ජනතාවගේ සවිඥාණක බව නැති වීම වගේ මෝඩ තත්වයකින් වටහා ගන්නවා වෙනුවට සිවිල් සහ විකල්ප කණ්ඩායම් සහ ආයතන සිවිල් ජීවිතය පුළුල් කිරීමේ තමන්ගේ වැඩ කොටස පටන් ගන්න  ඕන. කිසි කෙනෙකුට අවශ්‍ය නැති මානව අයිතීන් වගේ ප‍්‍රලාප මතින් තවදුරටත් පවතින දේශපාලන ක‍්‍රමය ශක්තිමත් කරනවා වෙනුවට වඩා විශාල මනුස්ස පැවැත්මක් බෙදා හදා ගැනීම කියන කලාපෙ වැඩ සිද්ද වෙන්න  ඕන. ඒවා දේශපාලනය වෙනුවට වෙනත් අනේක සුන්දර අරමුණු වෙනුවෙන් විවෘත වෙන්න පුළුවන්.

ඒක හින්ද මිනිස්සු දේශපාලනය අත්හරිමින් ඉන්න එක මට දැනෙන්නෙ සුබවාදී විදිහට. එතකොට දේශපාලකයන්ට සිද්ද වෙනවා ඒ ජීවිත වලට අදාල වෙන දේශපාලනයක් කරන්න. එහෙම නැත්තං ඒ අවකාශයට ගැලපෙන මං කලින් යෝජනා කරපු විදිහෙ දියුණු ඍජු ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදයක් නිර්මාණය වේවි. දෙවියන්ගේ නියෝජිතයා වුණු තැන පටන් හැම නියෝජිත ක‍්‍රමයක්ම අසාර්ථක සහ දූෂිත වෙන එක මේ වෙද්දි හැමෝම දන්න ඇත්තක්. සමහර විට අපි නියෝජිත ප‍්‍රජාතන්ත‍්‍රවාදෙන් එපිටට අපි පුද්ගලිකව සම්බන්ධ වෙමින් ගොඩනගන පොදු දේශපාලන රටාවක් ගැන හිතන්න කාලය වෙන්න ඇති.

මට සෙන් කියමනක් මතක් වෙනවා.

‘ඉර නගින කොට මං අවදි වෙනවා වැඩට
ඉර බහින කොට මං යනවා විවේකෙට..
මං වතුර ගන්න ළිං කපනවා
භෝග ගන්න වගා කරනවා
අධිරාජයාගේ බලයෙන් මට මක්කොරන්නද?’

මේක කිසි වැටහීමක් නැති මෝඩයෙකුගේ කියමනක් වගේම තමන්ගේ ජීවිතය ඇතුලෙ සියල්ල තේරුම්ගත් බුදු කෙනෙක් දක්වාම ගැඹුරු වෙන්න පුළුවන්. දේශපාලනය ඇතුලෙ ජීවිතේ හදා ගන්නවා වෙනුවට ජීවිතේ ඇතුලෙ දේශපාලනය හදා ගන්න අපි පටන් ගන්න  ඕන.

මට ඒ 51%ක දැනෙන්නෙ ඒ විදිහට.

-චින්තන ධර්මදාස

Wednesday, April 2, 2014

මාලනී එන්න මල් පිපී දැයි බලන්න.

මාලනී ගැන ලියන්න... මාලනී ගැන හෝ නන්දා මාලනී ගැන තව මොනවා ලියන්නද? ඒවා ඉවර වෙච්ච චරිත. මේ වෙද්දි තමන් ගැන මිනිස්සුන්ගෙ හිත්වල ඇති වුණු සුන්දර හැ`ගීම් වෛශ්‍යා වෘත්තියේ යොදවමින් ජීවත් වෙන..

ඒ කියන්නෙ මාලනීලා අතින් යමක් නොවුණා කියල නෙමෙයි. ඒත් වර්තමානයේ ඔවුන් ගත කරන ජීවිතය විසින් අතීතයේ ඔවුන්ට ආදරය කළ මං වගේ චරිත තුල ඇති කරන ජුගුප්සාව නොලියාම බෑ.

මාලනීට ප‍්‍රංශයේ පැවැත්වෙන ආසියානු සිනමාව ගැන සම්මාන උළෙලකින් ගෞරවනීය ඇගයීමක් ලැබෙනවා මෑතක. ඒ හින්ද හිස් වර්ණනා වෙනුවෙන් පිටු ගණන් එම්බාම් කඩ එකදිගට ඇරෙනවා නොඅනුමානයි. ඒක හින්ද මං කියන අගුණක් වුණත් ප‍්‍රතිශතයක් විදිහට නොසළකා හැරිය හැකි කුඩා වෙයි. ඒත් මං ටිකකට ආපස්සට හිතන්න පටන් ගත්තා, ඇත්තටම මාලනී මොනවද කළේ? (නන්දා මාලනී ටිකකට පැත්තකින් තියලා අපි මන්ත‍්‍රී මාලනීට කලින් හිටපු නිළි මාලනී එක්ක කළු සුදු නොස්තැල්ජියාවකට ඇතුල් වුණොත්..)

මාලනී අතිශය සංකීර්ණ මානව භාවයන් සියුම් විදිහට නිරූපණය කිරීමට සමත් ගැඹුරු නිළි ප‍්‍රතිභාවක් තියෙන කෙනෙක් කියල කිව්වොත් මං හිතන්නෙ ඒක බොරුවක්. මාලනී ඒ වගේ ගැඹුරු චරිත වලට ඇතුල් වෙන්න ට‍්‍රයි කරන හැම තැන ඇන ගන්නවා. උදාහරණ විදිහට එයා ර`ගපාන  ඕනම සම්භාව්‍ය චිත‍්‍රපටියක් අරගෙන බලන්න. මහා සිනමා කෘතියක් විදිහට පසසන නිධානයේ පවා මාලනීගේ රංගනය හරිම මතුපිට එකක්. ඒත් එයාගෙ සිනමා ඉතිහාසයේ එක තැනකදී විතරක් එයා මේ කියන කතාව බොරු කරනවා. ඒ චිත‍්‍රපටිය මොන විදිහකින් ඒ තරම් සංගතව නිර්මාණය වුණාද කියල මම නැවත නැවත බලමින් පුදුම වෙනවා. චිත‍්‍රපටියෙ නම ‘එයා දැන් ලොකු ළමයෙක්’. මාලනී ර`ගපාපු කොයිම චිත‍්‍රපටියකවත් මට මුණ නොගැහුණු, හරිම සියුම් තැන් වලින් අල්ලන විශිෂ්ට රංගනයක් එයා එතනදි කරනවා.

ඒත් මං මාලනීට කැමති එයා කරපු ජනප‍්‍රිය චිත‍්‍රපටි හින්ද. ඒ චිත‍්‍රපටි වල මාලනී අපිට දැනෙන්න ලොකුම හේතුව මං හිතන්නෙ එයා තිරේ උඩට අරගෙන එන සෙක්සුවල් එනර්ජි එක. ඒ ශක්තිය තිරය උඩ  ඕනම ආකාරයකින් වැඩ කරනවා. ඒක නළු නිළි පාඨමාලා වලින් ගන්න පුළුවන් එකක් නෙමෙයි. සමහර විට හොඳ චරිතාංග නිළියක් විදිහට මාලනී අසාර්ථක වෙන්න හේතුවත් මේ භාග්‍යයම වෙන්න පුළුවන්. ඒත් මාලනී ලංකාවෙ හැම කොල්ලෙක්ගෙම පෙම්වතිය වෙන්න තරමට විශාල ස්ත‍්‍රීත්වයක් මැවුවා.

හොඳ නිළියක් වෙන්න නම් හොඳට පිරිමිත් එක්ක නිදා ගන්න  ඕන කියන කතාව මීට ටික කාලෙකට කලින් මං විශ්වාස නොකළත් අද මං හිතන්නෙ ඒක ඇත්තක්. සදාචාරය හෝ ස්ත‍්‍රීවාදය පැත්තෙන් ඒක කොයි විදිහක වුණත් දැවැන්ත නිළියක් විදිහට ඒ තරං විශාල ආදරයක් ගොඩනැගෙන්නෙ නෑ ඒ දුර තරණය නොකළා නම්.. ස්ත‍්‍රීත්වය සදාචාර සීමාවන් ජය ගත යුතුමයි. දැවැන්ත නිළියක් ඉඳන් නිරෝගී ගෑනියෙක් වෙනකල් හැම හොඳ දෙයක්ම සිද්ද වෙන්නෙ එතකොට විතරයි.

මං හිතන්නෙ මාලනී තිරය උඩට අරන් එන ජවය වෙන කිසිම නිළියකට ගේන්න බැරි වුණ හේතුව එයාගෙ සෙක්සුවල් කැරිස්මාව. මාලනී විජය එක්ක ගොඩනගන ආදරය බිඳින්න වෙන කිසිම නිළියකට බැරි වුණා. විජය ජනප‍්‍රිය වුනෙත් එයා චරිතවල ගැඹුරු තැන් අතපාත ගාන නළුවෙක් හින්ද නෙමෙයි. මාලනීට වගේම විජයටත් මේ එනර්ජි එක තිබුණ. මේක පිරිමි හෝ ගෑණු කොච්චර ගානක් එක්ක නිදාගන්නවද වගේ සරල කාරණයක් නෙමෙයි. ඒක ඇෙ`ගන් අරගෙන එන දෙයක්. ඒ ගොල්ලොන්ට තියෙන්නෙ නිකං හිටගෙන ඉන්න විතරයි. ඉතින් විජය තිරේට අරගෙන ආපු ඒ ලිංගික පෞර්ෂය දරන්න පුළුවන් වුනේ මාලනීට විතරයි. එයා එතනට එන්නෙ ගාමිනීව ඉවර කරලා.

”මං හිතන්නෙ ඒක අපේ ඇතුළත ශක්තිය එක්ක සම්බන්ධ කාරණයක්. අපි කොයිතරම් අපේ ලිංගික ශක්තීන් හෝ උතුරා යාම් ගැන පහසුවෙන්ද ඉන්නෙ.. අපිට පුළුවන්ද ඒවාට ඉඩ දෙන්න... අපේ ඇතුලෙම විවෘත වෙන්න.. මං හිතන්නෙ තමන්ව බාර ගන්න පුළුවන්, තමන්ව ඇති සැටියෙන් පිළිගන්න පුළුවන් මිනිස්සු විරලයි...’
-ජෙමා කායේ
ඔස්ටේ‍්‍රලියානු නළුවෙක්

මාලනී කියන්නෙ ඒ ලංකාවෙ සෙක්සුවල් කැරිස්මා එකක්. එයා නිළියක් විදිහට වැදගත්ම වෙන්නෙ දැන් මළ කඳන් වගේ ඉන්න නිළියන්ට මේ කාරණය මතක් කරන හින්ද. ඒත් මාලනී කියන්නෙ සෙක්ස් සිම්බල් එකක් නෙමෙයි. ඒක නිසා තිරය උඩ මාලනී වගේ චරිත වලට ලැබෙන ආධිපත්‍යය විශාලයි. සෙක්ස් සිම්බල් එකක් ඇඳක් උඩට විතරක් සීමා වෙද්දී සෙක්සුවල් කැරිස්මා එකක් පේ‍්‍රක්‍ෂකයෙකුගේ ජීවිතේම වෙන්න පුළුවන්.
ඒත් අවාසනාවට ඒ පිරිමි ටික ඉවර වෙලා යද්දි මාලනීගේ මේ කැරිස්මාවත් හිඳිලා ගියා. ඊට පස්සෙ නළුවො විදිහට ආපු ‘වෙන්න පිරිමි’ එක්ක මේ කෙමිස්ටි‍්‍ර එක වැඩ කළේ නෑ. ඒක නාකි වෙන කොට දිය වෙලා යන එකක් නෙමෙයි. උදාහරණයක් විදිහට ෂබානාස්මි. ඒ උදාහරණය දුර වැඩි නම් රේඛා අරගෙන බලන්න (බටහිර උදාහරණ අමතක කළොත්*. ඒත් මාලනීගේ කැරිස්මාව සිනමාවත් එක්ක ඒක දිය වෙලා ගියා.
ඒ කොහොම වුණත් මාලනී කියන්නෙ ලංකාවෙ එකම නිළි රැුජිණ. ඒක ඉස්සරහටත් පස්සටත් එහෙමමයි.
මං හිතන්නෙ ඒ ගැන දුක්වෙන්න  ඕන මාලනී නෙමෙයි, අපි.

-චින්තන ධර්මදාස

Saturday, March 29, 2014

සතුටෙන් දවස් සීයක්...

දින සීයක සතුට (හන්ඞ්රඞ් ඬේස් ඔෆ් හැපිනස්) කියන්නෙ මේ දවස් වල සමාජ ජාල වෙබ් අඩවි පුරා පැතිරෙන ප්‍රොජෙක්ට් එකක්. ඒ ව්‍යාපෘතියෙ අදහස හරි ලස්සනයි. ඒ වගේම ක‍්‍රියාත්මක කරන විදිහ හරිම දියුණුයි. අපි ජීවිතේ එන්න එන්නම බිසී වෙන එක ඇතුලෙ ඇත්තටම අපි කරමින්, විඳිමින් ඉන්නෙ මොනවද කියන එක පවා අපිට අමතක වෙනවා. අපිට අපිවම නොපෙනී යනවා. ඒක හරි සංකීර්ණ අත්දැකීමක්. අපි මැෂිමක් වෙන්නෙ කොහොමද කියල බලාගෙන ඉන්න එක. රස්සාවක් නැතුව ගෙදර ඉන්න කාලෙ මගේ ජීවිතේ දවස් ගොඩක් දිගයි. ඒත් මේ වෙද්දි මගේ දවසක් කියන්නෙ විනාඩි ගානක්. ඊළ`ගට හැරෙන තැපෑලෙන් අනිත් දවසට කාඞ් එක පන්ච් කරන්න  ඕන. දිග දවස් ගත කරන වාසනාවන්ත යාලූවො කීපදෙනෙක් මට හිටියත් එන්න එන්නම දවස් කොටවෙන ඊට වඩා ගොඩක් යාලූවො එක්ක මං සතුටෙන් ඉන්නවා.

කොහොම වුණත් මේ ව්‍යාපෘතියේ අදහස වෙන්නෙ දවසෙ එක මිනිත්තුවක් හරි අල්ල ගන්න එක. අපිට සතුටක් දැණුනු දවසෙ එක නිමේෂයක් දැනුවත් සටහනක් කරන එක. සරලව ඒ ගොල්ලො කියන්නෙ දවස් සීයක් එක දිගට අපිට සතුටක් දැණුනු මොනවා හරි දේක ෆොටෝ එකක් අප්ලෝඞ් කරන්න කියල. ඒක  ඕනම සෝෂල් නෙට්වර්ක් ප්ලැට්ෆෝම් එකක කරන්න පුළුවන්. ට්විටර්, ෆේස්බුක්, ඉන්ස්ටග‍්‍රෑම් මේ  ඕනම එකක ෆොටෝ එක අප්ලෝඞ් කරලා හෑෂ් ටැග් එකකින් 100 හැපි ඬේස් සම්බන්ධ කරන්න  ඕනි.

බැලූ බැල්මට ඉතින් මොකක්ද වගේ හිතුනත් මේක ලොකු අදහසක්. දවසෙ එක මොහොතක් ගැන සවිඥාණක වීම සහ ඒ සවිඥාණක සතුට තවත් අය අතරෙ බෙදා ගන්න එක. ඊළ`ගට ලෝකෙ ගොඩක් ජීවිත් වෙන මිනිස්සුන්ගෙ දවස් සීයක සතුටු මොහොතවල් සීයක් සයිබර් අවකාශයට මුදාහැරෙන එක. කොයිතරම් ජීවිත ගොඩක් ගැන සටහනක්ද ඒක. එක එක අයගෙ සතුටු මොහොතවල් බල බල මං පුදුම ත‍්‍රිලක් ගත්තා. මොකද දවස් සීයක් එකදිගට යනකොට මේ අපි අපි ගැන කරන නිර්මාණෙ ඉබේම අපේ ඇතුලට යනවා. අපේ හු`ගක් ඇත්ත දේවල් සටහන් වෙන්න පටන් ගන්නවා. මොනම නිර්මාණයකට වත් බැරි තරම් සුන්දර සහ ගැඹුරු ජීවිත පරාසයන් ලක්ෂ ගාණක් සයිබර් අවකාශයේ නිර්මාණය වෙනවා. මට ඒ වගේ අදහස් නොඑන එක ගැන ආවෙ දරන්න බැරි ඉරිසියාවක්.

මේක කොතනදි හරි නැවත ආයතනයකට හෝ වෙළඳාමකට එකතු වෙලා මේ තියෙන හැම වටිනාකමක්ම වෙළඳ අගයක් වෙන්න පුළුවන්. ඒක අනාගතේට බාරයි. ඒත් මේ මොහොතෙ තාම ඒක සිද්ද වෙලා නැති හින්දම හරිම ලස්සන මනුස්ස බෙදාගැනීමක් විදිහට මේ ධාරාව වැඩකරගෙන යනවා. එතනදි ඒ ගොල්ලො කියනවා ලස්සන කතාවක්. ඔයා අප්ලෝඞ් කරන පිංතූරෙ අරමුණ අනිත් අයට බලන්න නම්, ඒ ගොල්ලොන්ට ඔයා ගැන ඉරිසියා හිතවන්න නම්, ඔයා දැනටමත් මේ ගමනෙ පරාදයි. ඔයාට කවදාවත් සතුටෙන් ඉන්න බැරි වේවි. ඔයා ඔයාගෙ සතුට ගැන ඔයා වෙනුවෙන් තබන සටහනක් නම් විතරක් මේ ගමනට එකතු කරන්න.

කිව්වට මේක වෙනවද, පළකිරීමේ අදහසම නැවත ප‍්‍රතිරූපය නෙමෙයිද වගේ තර්ක කොයිතරං මතු කරන්න පුළුවන් වුණත් මේ පිංතූර දිගේ ඇවිදපු කාට වුණත් වෙන මොකක්ද දෙයක් දැනෙන්න පටන් ගන්නවා. අපි කොයිතරං හුස්ම ගන්න ජීවිත ගොඩක් මැද්දෙ ජීවත් වෙනවද කියල හැෙ`ගනවා. ළ`ග ඉන්න මිනිහව ආයිමත් පේන්න ගන්නවා.

මේ ව්‍යාපෘතියෙන් තව ගොඩක් දැවැන්ත දේවල් සිද්ද වෙන්න පුළුවන්. එකක් මිනිස්සුන්ගෙ සතුට ගැන ගැඹුරු අධ්‍යනයකට මේක පාවිච්චි කරන්න පුළුවන්. ඒ වගේම චිත‍්‍රපටි හදනවා නම් කොයිතරං චිත‍්‍රපටි ගොඩක්ද... කතා ලියනවා නම් කොයිතරම් කතන්දර ගොඩක්ද.... ඒක ඇත්තටම ‘බිග්’ අයිඩියා එකක්.
සතුට යනු කියල මීට කලිනුත් එකපාරට ෆේස් බුක් එකේ රැුල්ලක් ඇවිළිලා ගියා. වරකා කන එකේ ඉඳන් පාරෙ චූ කරන එක දක්වා ඔක්කොම සතුට වල් ඒකෙ ෂෙයාර් වුණා. මේ තරම් තමන් පිළිබඳවම කරන අධ්‍යනයක් තරම් ගැඹුරට යන්න බැරි වුණත් ඒ සතුට යනු කියලා ලංකාවෙ පළවුණු ටික එකතු කර ගත්තත් අපි නොහිතන ලංකාවක් ගැන ගොඩක් දේවල් දැනගන්න තිබුණ. පුදුම සතුටවල් එතන තිබුණෙ. මේ සතුට කියන එකත් එක්ක මං තව ටිකක් සතුටු වෙන්න තීරනේ කළා. ඇත්තටම ඒකත් දින සීයෙ සතුටෙ ප‍්‍රතිඵලයක්.

මිනිස්සු සතුට කියන්නෙ මොකක්ද කියලා  හොයාගෙන ආපු ගමනට තමයි අපි මානව ඉතිහාසෙ කියන්නෙ. හැමදාම තමන්ට අහිමි මොකක් හෝ සතුටක් වෙනුවෙන් නැත්තං තමන් විඳින මොකක් හෝ දුකකින් ගැලවීමක් වෙනුවෙන් මිනිස්සු දුක් වින්ඳා. හැම දාර්ශනිකයෙකුගෙම ප‍්‍රධාන කාරණය වුනේ සතුට විග‍්‍රහ කරන එක. හැමදෙයක් ගැනම මොකක් හරි කියලා තියෙන ඇරිස්ටෝටල් සතුට ගැනත් විධිමත් විස්තරයක් කරනවා.

ඇරිස්ටෝටල්ගේ සතුට කියන්නො මොහොතක් නෙමෙයි. අවස්ථාවක් නෙමෙයි. ඒක ජීවිත කාලයක්ම ගෙවෙන ගමනක්. ඒ ගමන කෙළවරේදි තමයි අපිට කියන්න පුළුවන් වෙන්නෙ අපි ඇත්තටම සතුටෙන්ද ජීවත් වුණේ කියල. මොහොතක දැනෙන සතුට ඇරිස්ටෝටල් දැක්කෙ බාල සතුටක් විදිහට. එයා කතා කළේ ප‍්‍රබුද්ධ සතුටක් ගැන. ඒක බුදුන්ගෙ මධ්‍යම ප‍්‍රතිපදාව වගේ ගමනක්. අන්තගාමී හෝ මන්දගාමී නොවී යහපත වෙනුවෙන් වැඩ කිරීම, පැවතීම තමයි ඇරිස්ටෝටලියානු සතුට වුණේ. ඒක කොන්ෆියුසියස් වගේ සමාජ කේන්ද්‍රීය සතුටක් නෙමෙයි ආත්මීය සතුටක් ගැන අදහසක් විදිහට විචාරකයො බාර ගත්තට මට ඇරිස්ටෝටල්ගෙ සතුට කොන්ෆියුසියස්ටත් වඩා සමාජ කේන්ද්‍රීයයි. යහපත, සදාචාරය වගේ සමාජ සංකල්ප වලින් පුද්ගල ආත්මය පාලනය කිරීමේ සතුටක් ඒක. වෙන විදිහකට කිව්වොත් හැමදාම සතුට නැති කළ කාරණයම ඇරිස්ටෝටල් නැවත සතුට කියලා අර්ථ ගන්වනවා. ඉන්දියානු සිතන්නන් තේරුම් ගත්ත ‘මේ මොහොත’ කියන එක බටහිර සතුටට මගහැරෙනවා. ගමන වෙනුවට ගමනාන්තය, වර්තමානය වෙනුවට අනාගතය ඉලක්ක කරගත් සදාකාලිකව සතුට සොයා දුක් විඳීමේ ජීවිතයක් බටහිරෙන් යෝජනා කරනවා. ඉන්දියානුවන් නිසොල්මනේ ගහක් යට ඉඳගෙන තමන්ව ජයගන්න යද්දි බටහිරයන් කඳු මුදුන් තරණය කරමින්, සඳ තරු තරණය කරමින් තමන් ජයගැනීමේ මහා සටනක් කරන්නෙත් මේ හින්ද.

ඒත් ඇරිස්ටෝටල් එක වැදගත් කාරණයක් මතක් කරනවා. එයා කියනවා අපි දැන් කරමින් ඉන්නෙ සතුට හොයන එක නෙමෙයි සතුටට යන මග කියලා අපි හිතාගත්ත තත්වයන් ලබා ගන්න වද විඳින එක කියල. ධනය, බලය, කීර්තිය වගේ තත්ව එයා දකින්නෙ ව්‍යාජ සතුටු මාවත් විදිහට. ඇරිස්ටෝ්ටලයානු සතුට පැවැත්ම විසින්ම එහිම කුසුමක් හැටියෙන් විකසිත වන්නක්. ඒකට යන පාරවල් සොයමින් අපි නොමග යනවා.

ජෝ රෝගන් මේ සතුට සහ අසහනය ගැන ඇරිස්ටෝටලියානු පැතලි අදහසට වඩා ගැඹුරක් ගේනවා. ඇමරිකානු ස්ටෑන්ඞ් අප් කොමඩියන් කෙනෙක්, මාර්ෂල් ආර්ටිස්ට් කෙනෙක් විදිහට ගොඩක් ප‍්‍රසිද්ද වුණු ජෝ රෝගන් සයිබර් දාර්ශනිකයෙක් විදිහට ගොඩක් පසු නූතනවාදී අදහස් මතු කරනවා.

එයාගෙ පොඞ්කාස්ට් එකේ සතුට සහ අසහනය ගැන කරන සංවාදයකදී ඒ ගොල්ලො කතා කරනවා ශිෂ්ටාචාරය පුරා මිනිස්සු ආශාව තෘප්තිමත් කිරීමේ (සතුට ලැබීමේ) යෙදුණු අරගලය ගැන. හැම සන්නිවේදන දියුණුවක්ම, වර්ධනයක්ම සිද්ද වුනේ සෙක්ස් මූලික උවමනාවකට. සෙක්ස් කිව්වට පිරිමි ආශාව මූලික ‘ස්ත‍්‍රී නිරුවත’ දැකීමේ උවමනාවට. ඒත් මේ ආශාව තෘප්තිමත් කරන්නට හොයාගන්න හැම අලූත් තාක්‍ෂණයකින්ම ආශාව සහ අපි අතර දුර වැඩි කරනවා. ආශාව අපිට වඩා කිට්ටු වෙනවා කියලා හිතුවට වඩ වඩාත් ආශාව අපෙන් ඈතට අරගෙන යනවා. අසහනය වැඩි වෙනවා.

මේ කියන්නෙ සොයා යාම නරක දෙයක් වගේ අදහසක් නෙමෙයි. අපි කවුද, අපි වඩා හොඳ මිනිස් ගණුදෙනු නිර්මාණය කරන්නෙ කොහොමද, අපි වඩා හොඳින් එකිනෙකා මුහුවෙන්නෙ කොහොමද වගේ දේවල් ගැන නිර්මාණශීලී සොයායාමකින් විතරයි සමාජයක් ඉස්සරහට යන්නෙ.

ඒත් අපි එකිනෙකා වඩා සම්බන්ද කරනවා කියලා හිතන, වැඩි පිරිසක් එක්ක අපි ගණුදෙනු කරනවා කියලා හිතන නව තාක්‍ෂණික ප‍්‍රවේශයන් නිසා අපේ භෞතික මිනිස් ඇසුර අවසන් වෙමින් යන අවදානම ජෝ රෝගන් මතු කරනවා. කිසිම තේරුමක් නැති වේගය විසින් සියල්ල බොඳ කරන පරිසරයක අපි මිනිස්සු විදිහට එකිනෙකා හඳුනාගැනීම වෙනුවට තාක්‍ෂණික දේහයක අංශු හැටියෙන් හුදකලා වෙන තත්වයක් ඇතිවෙන්න පුළුවන්.

තාක්‍ෂණය කියන එකත් හුදු උපකරණයකට වඩා සජීවී දේහයක් විදිහට තේරුම් ගන්න  ඕන කියලයි ජෝ රෝගන් කියන්නෙ. මේකෙන් ආසාදනය වෙන මිනිස් ජීවිත ප‍්‍රමාණය අනන්තයි. මේ වේගය ඇතුලෙ නොදැනීම අපි ඇතුල් වෙන අවදානම් කලාප අප‍්‍රමාණයි. ඒ නිසා වඩා සවිඥාණක වීමක් සහ වඩා භෞතික මිනිස් ඇසුරු කිරීම් පුළුල් කරන අවකාශයක් එයා යෝජනා කරනවා.

ආයතන සහ අපි, තනි පුද්ගලයන් කියන දෙවර්ගයක් හැටියෙන් සමාජය තේරුම් ගත්තොත් මේ වෙද්දි ආයතන විසින් අපිට සතුට අර්ථ ගැන්වීමේ සහ විකිණීමේ ව්‍යාපෘතියක් තමයි ක‍්‍රියාත්මක වෙන්නෙ. ආයතනයකට කොහොමවත් අවශ්‍ය වෙන්නෙ නෑ සතුට නිර්මාණය කරන්න. ඔවුන්ට අවශ්‍ය ලාභය තියෙන්නෙම සතුට සහ අපි අතරෙ තියෙන දුර වැඩි වෙන තරමට. මේක වික්ටෝරියා සීක‍්‍රට් යට ඇඳුමක ඉඳලා පන්සලේ බණ පදයක් දක්වාම එක විදිහක ඇත්තක්.

ජෝ රෝගන් කියන්නෙ කොහොමවත් මේ විදිහෙ මැක්‍රො තැනකින් මයික්‍රො ප‍්‍රශ්නෙකට විසඳුමක් එන්නෙ නෑ කියල. ඒ කියන්නෙ අපේ තනි තනි සතුට පිළිබඳ උවමනාවට පොදු ජනතා හෝ පොදු අදහසක් නිපදවෙන්න බෑ. අපේ එක එක්කෙනාගේ ස්වර්ගය වෙනස්. තනි පල්ලියකින් ඒක නිර්මාණය වෙන්න බෑ.

මේ සතුට පිළිබඳ ආයතනික රාමුව ඇතුලෙ සමාජයක තනි තනි ජීවිත අසහනකාරී වෙනවා. ඒ අසහනය ඇතුලෙ ඔවුන් නන්නත්තාර වෙනවා. කැඩුණු බිඳුණු සමාජ කොටස් නිර්මාණය වෙනවා. මේ ව්‍යසනකාරී සමාජය අපි ඇත්තට අත්දකිමින් ඉන්නවා. වර්චුවල් යහපත් සමාජයක අපි සිහින දකිමින් මැරෙනවා.
ජෝ රෝගන් මතු කරන්නෙ ඒ විදිහෙ අදහසක්. සමහර කරුණු ගැන මට වෙනස් අදහස් තිබුණත් මේ අදහස සතුට ගැන වඩා හොඳ තේරුම් ගැනීමක් කියල මං හිතනවා. ඒත් මං ඇල්බෙයා කැමූ සතුට ගැන කියන කතාවට ඊට වඩා කැමතියි.

එයා ඔස්කා වයිල්ඞ්ගෙ කෘති ගැන කල්පනා කරලා මෙහෙම කතාවක් කියනවා. ‘වයිල්ඞ්ට  ඕන වුනේ ආර්ට් අනිත් හැමදේකටම වඩා ඉහළින් තියන්න. ඒත් ආර්ට් වල ආකර්ශනීය බව හැමදේටම ඉහළින් පැවතීම නෙමෙයි. ඊට ප‍්‍රතිපක්ෂව එය හැමදේම සමග මුහුවිය යුතුයි. වයිල්ඞ්ට අන්තිමට මේක තේරුණේ වේදනාවට පින්සිද්ද වෙන්න. ඒත් සතුට ගැන ඇත්තෙන් බිඳක් දැනගන්න මේ තරම් වේදනාවන් සහ කම්කටොළු පහුකරන්නම වීම ඇත්තටම මේ යුගයේ ඛේදවාචකයක්’..

කැමූට සතුට සහ වේදනාව (දුක) ප‍්‍රතිපක්ෂයන් වුනේ නෑ. එයා ජීවතේ වේදනාව හා සතුට අතරෙ සම්බන්ධය වඩා ගැඹුරෙන් දැක්කා. පැවැත්ම දෙකට බෙදන සිතීමක් වෙනුවට ඒකත්වයකින් පැවැත්ම විස්තර කරන්න කැමූට පුළුවන් වුණා.

‘අපි කියලා කියන්නෙ අපේ ආත්මය සහ දුක්විඳින ශරීරය අතරෙ බැඳීම. වෙන මොකුත් නෙමෙයි. මේක අයින්ස්ටයින් ඉඳන් පුංචි ළමයෙක් දක්වාම වලංගු ඇත්තක්.

නොසතුටුවෙන එක කොහෙත්ම පසුතැවිලි වෙන්න කාරණයක් නෙමෙයි. ශාරීරික වේදනාව සමහර විට. ඒත් පැවැත්මෙන් දැනෙන වේදනාව කොහෙත්ම එහෙම වෙන්න බෑ. මොකද ඒක තමයි ජිවිතේ කියන්නෙ. ඔයා කරන්න  ඕන එකම දේ අනිත් මිනිස්සු වගේ සාමාන්‍ය විදිහට ජීවත් වෙන එක. කීපදෙනෙක් විතරක් ජිවිතේ අත්දකින සතුට කියන එක ඔයාට මුණගැහෙයි ඔයා ඒක ලබන්න සුදුසු නම් විතරක්....’

කැමූ කියන්නෙ ජීවිතේ අනිත් හැමදේටම වඩා ප‍්‍රතිපත්ති ඉස්සරහට දාගත්ත අයට ජීවත් වීමේ සතුට මගඇරෙන්න නියමිතයි කියල. ඒ ගොල්ලො කලින් හිතාගත්ත තත්වයන් ඇතුලෙ මිසක් වෙන විදිහක සතුටක් බාර ගන්න ඒ අය ලෑස්ති නෑ. ඒ ගොල්ලො අහම්බෙන් එකපාරට සතුටු වුණත් ඒ ඉක්මණටම ආපහු දොම්නස් වෙනවා තමන්ගේ හුරුපුරුදු දුක්මුසු බව නැති වීම ගැන.

සතුට වෙළඳාමක් කර ගත්ත ආගම් වලට පිටින් තමන්ගේ සතුට හොයාගෙන ගවේෂණය කළ පෙරදිග සිතන්නො මේ සොම්නස සහ දොම්නස අතර ඊට වඩා ගැඹුරු සම්බන්ධයක් නිර්මාණය කළා. පෙරදිග බොහෝ අවිදිමත් ආධ්‍යාත්මික ගවේෂකයන් මේ තමන් තුල සිද්ද වෙන පරාරෝපණය බාහිරට ප‍්‍රකාශමාන වෙන දොම්නස විදිහට දැක්කා. ඉස්ලාමික සිතන්නෙක් වුණු අල්-ගසාලි විස්තර කරන විදිහට හැම ජීවිතයක්ම බිහිවෙන්නෙ ආත්මයේ වේදනාවත් එක්ක. ඒ විශ්වීය යතාර්ථයෙන් වෙන්වීමට සිදුවීමේ වේදනාව. අපේ ඇස් භෞතික දෙයින් පැහැර ගන්නා නිසාම අපිට ඇස් වලට නොපෙනෙන දේ දකින්න බැරි වෙනවා. ඒ හින්දමයි මිනිස්සු ගොඩක් නොසතුටු. ගැඹුරු ආත්මයේ වේදනාව මගඅරින්න ඔවුන් මතුපිට නොයෙක් බොරු සතුටුවීම් කරනවා. නමුත් මේ දුක ආධ්‍යාත්මික එකක්. අපේ මේ නොසතුට මැකිය හැකි එකම විදිහ වෙන්නෙ සතුට ශරීරයෙන් නොව ගැඹුරු ආත්මයෙන් ලැබිය යුතු එකක් වග පසක් කර ගැනීමයි...

තමන් තුල ගොඩනැගෙන ‘මම’ නිසා තමන්ගේ සැබෑ නිදහස, පැවැත්ම සාක්ෂාත් කර ගැනීමට නොහැකි වීමේ අසහනය විසින් අපිව ව්‍යාජ සතුටු සාගරයක ගිල්වමින් වේදනා සසරක් පුරා අරගෙන යන කතාව ගොඩක් ආධ්‍යාත්මික සොයන්නන් විසින් විවිධ රූපක පාවිච්චි කරලා කියන්න හදනවා. ඒ වගේම සාංදෘෂ්ටිකවාදී මනෝවිද්‍යාවේ ප‍්‍රවේශයක් විදිහටත් මේ ආත්මීය පරාරෝපණය ගැන අදහස් පාවිච්චි වෙනවා.

සතුට කියන්නෙ ඇත්තටම වර්චුවල් දෙයක් නෙමෙයිද... සාපේක්‍ෂ තත්වයක් විදිහෙන් නැතුව පොදු හඳුනාගැනීමක් ඇති වචනයක් විදිහට සතුට තේරුම් ගැනීමේ ඉඳන්ම අපි ඒක වර්චුවල් අදහසක් විදිහට රස විඳිනවා විතරයි කියල මං හිතන්නෙ. එහෙම නැත්තං සතුට කියල දෙයක් නෑ. සතුට නැත්තං දුකට අදහසකුත් නෑ. දවස් සීයෙ වර්චුවල් සතුටු ව්‍යාපෘතිය ඇතුලෙ සතුට ආයිමත් තමන්ගේ හුදකලා තැන් වලට අරන් යන්න පුළුවන්. තනි ඇරිස්ටෝටලියානු අදහසක් වෙනුවට සතුට අනන්තාපරිමාණ කලාප වල මුදා හරින්න පුළුවන්. අර්ථ කතනය වෙනුවට අත්දැකීමක් විදිහට සතුට තේරුම් ගන්න පුළුවන්.
මාත් දවස් සීයෙ සතුට බෙදා ගන්න තීරණය කළේ ඒ හින්ද.

-චින්තන ධර්මදාස

Saturday, March 22, 2014

වැදගත් වන්නේ ගමන මිස ගමනාන්තය නොවේ...

හඳගමගේ අලූත් චිත‍්‍රපටියෙ ප‍්‍රධාන චරිත විදිහට ධර්මසිරි සහ ස්වර්ණා ගන්න යනවා කියන කතාව ඉන්ටර්නෙට් එකේ පැතිරුණා. කවුරු හරි කෙනෙක් නිර්ණාමිකව ඒ ගැන ටිකක් හිතන්න  ඕන අදහසක් පළ කරලා තිබුණ.

‘ස්වර්ණාට හා ධර්මසිරිට ලාංකේය සිනමාව දැන් ගොඩදැමිය හැකිද?’ කියල ඒ ලියමනෙන් ප‍්‍රශ්න කරනවා. හංසවිලක් ගැන තියෙන සහ නැවත නැවත වමාරමින් කන, කළු සුදු නොස්තැල්ජියාවත් එක්ක ධර්මසිරි හා ස්වර්ණා යලිත් සිනමාවට කියන එක කික් එකක් දැනෙන නිව්ස් එකක් වෙන්න පුළුවන්. හඳයාගේ ෆිල්ම් එක පැත්තෙනුත් මේක පබ්ලිසිටි වලට වැඩ කරනවා වෙන්න පුළුවන්. ඒත් මේ නිර්ණාමිකයා මෙතන මතු කරන තර්කය වැදගත් වගේම ප‍්‍රායෝගිකයි. විශේෂයෙන් නැවත මේ සුසංයෝගය රොමාන්තික වැළඳගැනීමක් හින්දම මේ ප‍්‍රශ්න කිරීම තවත් වැදගත්.

‘එදා ඒ රොමාන්තික- ශාරීරික සම්බන්ධතාව සිංහල සිනමාව කැළඹීය. එය හරියට සුනිල-නන්දා යුගය වැනිම විය. අප නන්දා මාලනීගේ ගීයේ මෙතෙක් දුර පැමිණියේ කෙසේදැයි විග‍්‍රහ කරන විට ඇගේ සංගීත කුසලතා පමණක් මත පිහිටා විග‍්‍රහ කරනු ලැබුවද එය අර්ධ සත්‍යයකි. උදා ලෙස සුනිල් ආරියරත්න ලියන පද රචනයට අදාල ආත්මීය ස්වරය නන්දා දනී. එය සංගීත ඥාණයෙන් ලැබුවක් නොව දෙදෙනා අතර තිබූ රොමාන්තික ශාරීරික සම්බන්ධතාවයේ ප‍්‍රතිභාවයන්ගෙන් වෙයි’ (දැන් නන්දාගෙන් ඇහුවොත් මේවා ගැන වැල් බයිලා කියනු නොඅනුමානයි)

මේ උණුසුම් මිනිස් සම්බන්ධතාවය වෙනුවට ඔවුන් (ධර්මසිරි- ස්වර්ණා) වයසට යන විට ගත් ආස්ථානයන් දිහා බලන විට දැන් තවදුරටත් ඔවුන් ගැන විශ්වාසය තැබීම තේරුමක් නැති බව ලියන්නා කියයි. ශාරීරික- ලිංගිකමය ශක්තිය මත සිනමාව තහවුරු වුණේ මේ යුගල අතරදී විතරක් නෙමෙයි. උදා විදිහට මාලනී ෆොන්සේකාගේ පවා අපි විඳින නිර්මාණ වල අපිට දැනෙන්නේ මාලනීගේ තිරෙන් පිටත ජීවිතයේ මේ ධාරිතාව කියලයි මං හිතන්නෙ. ඒක ආර්ට් පැත්තෙන් ගත්තොත් ප‍්‍රාථමික තලයේ යෙදවුමක් වෙන්න පුළුවන්. ඒත් ලංකාවෙ සිනමාව සංගීතය කොයි ආර්ට් එකක් වුනත් ඒ සෙක්සුවල් එනර්ජි එකට එපිටින් ගොඩනැගුනෙ නෑ.

මෙතනදි දීප්ති අලි බොරුවක් කියාගෙන එනවා. බස්සා තටු සලන්නේ ගොම්මනේ කියලා එයා ලියනවා. දවල් රෑ නොබලා දුවන්න පුළුවන් ෙසෙන්ධවයෙක්  ඕන වෙලාවක ගොම්මනේ තටු ගහන බස්සෙක් මක් කරන්නද?

‘නමුත් පරිණත ජීවිතයක් කරා එන විට ස්වර්ණා ධර්මසිරි එකිනෙකාව හොඳින් වටහා ගන්නේය. ශරීරය මත නොව විඥාණය මත ඔවුන්ගේ ඇසුර පදනම් විය. එක් අයෙකුගේ සමීපතමයෙකු කෙරෙහි අනෙකාට ඊර්ශ්‍යාවක් නැත. දුකකදී කරදරයකදී විදුලි සැර වේගයෙන් එකිනෙකාට සමීපවෙයි. නින්දාවේදී සමීපතමයන් අත්හැර යන විට ඔහුගේ තනියට ඉතිරි වූයේ ස්වර්ණාය...’

මේ කතාව කේකේ සමන් කුමාර වගේ කෙනෙක් අතින් ලියවුණා නම් අවුලක් නෑ. මේ රොමාන්තික බැල්ම ඒ වගේ ප‍්‍රබන්ධ රචකයෙකුට ගැලපෙනවා. ඒත් දේශපාලනය, මනෝ විශ්ලේෂණය ඇතුලෙ විද්‍යාත්මකව මිනිස්සු එකතු කිරීම, අඩු කිරීම, ගුණ කිරීම සහ බෙදීම කරමින් ඉන්න දීප්ති වගේ කෙනෙක් මේ වගේ කතාවක් ලිව්වම හිනා යනවා (සමා වෙන්න). සමාජය හෝ සමාජ සම්බන්ධතා බිඳවැටෙද්දි පුද්ගලික සම්බන්ධතා අතරෙ හුදකලා වුණු අසරණ වුණු දෙන්නෙක් ගැන කතාවක් නෙමෙයිද දීප්ති මෙතන කියන්නෙ? මේක ස්වර්ණාට ධර්මසිරිට නෙමෙයි පාරෙ අපිට මුණගැහෙන ගුණසිරිට කමලාවතීටත් අදාලයි. ඒත් ඒකෙන් හොඳ නිර්මාණ සිද්ද වෙන්නෙ නෑ. මොකද අර සමාජයට අරගෙන ආපු එනර්ජි එක, ඒ ආත්මය මැරිලා ගිහින් හින්ද. හුදකලා පුද්ගලික පවුල් ආත්ම විතරයි ඉතුරු වෙලා තියෙන්නෙ.

මිනිහෙකුගේ පුද්ගලික ජීවිතය හා සමාජ ප‍්‍රකාශනය/ නිෂ්පාදනය අතර සම්බන්දෙ සුළුපටු එකක් නෙමෙයි. ඒ දෙක අතර බෙදීමක් නැති වෙන එක, පුද්ගලික අත්දැකීම් සමාජය කළඹවමින් යළි ප‍්‍රතිනිර්මාණය වෙන එක මිනිහෙකුගේ ඇතුලෙන් සිද්ද වෙන විවෘත වීමක්. එතනදි ඒ ශක්තිය සමාජයට දැනෙන්න ගන්නවා. සමාජය වැළඳගන්නෙ, ආදරය කරන්නෙ බලාපොරොත්තු දනවන ඒ ශක්තියට. විශාල ජීවිතයට.

ජීවිතය කුඩා වෙන කොට සමාජ ප‍්‍රකාශනය හෝ සමාජ ජීවිතයත් ඇකිළෙනවා. නිර්ණාමිකයා මතු කරන්නෙ මේ තර්කය. දැන් සායි බාබා ගැන කතා කියන ස්වර්ණා සහ පෙත්සම් අත්සන් කරන ධර්මසිරිගේ ජීවිතයේ ඇකිලීම. මේක මං හිතන්නෙ ධර්මසිරිට ස්වර්ණාට විතරක් නෙමෙයි, දීප්තිටත් අදාල කාරණයක්. දීප්තිම නමින් උත්තරයක් ලියන්න පෙළඹෙන දැනුවත් හේතුව හඳයා ආරක්‍ෂා කිරීම වුණත් නොදැනුවත් හේතුව තමන් ආරක්‍ෂා වීම වෙන්න පුළුවන්.

හඳයාගේ අලූත් චිත‍්‍රපටියෙ මට වැදගත් කාරණය වුනේ නළු-නිළි ප‍්‍රශ්නෙ නෙමෙයි. හඳයා මේ චිත‍්‍රපටිය එක්ක සමාජ ජාල වෙබ් අඩවි වල ඇති කරපු සංවාදය. චිත‍්‍රපටිය ලියලා ඉවර වුණු තැන ඉඳන් විවෘත වේදිකාවක කරපු බෙදා හදා ගැනීම. මීට කලින් ලංකාවෙ කිසි අධ්‍යක්‍ෂවරයෙක් මේ විවෘත වීම බාර ගත්තෙ නෑ. පබ්ලිසිටි මෙතඞ් එකක් විදිහට වුණත් මේක සිනමාව සාමාන්‍ය මිනිස්සු අතපොවන මානයට අරගෙන ඒමක්. ලංකාවෙ සිනමාවෙ ගොඩක් අලූත් ප‍්‍රවේශයන් අඳුන්නලා දුන්නෙ හඳයා වගේම මේ පියවරත් හඳයා විසින්ම ගැනීම මට බලාපොරොත්තු දනවන කාරණයක් වුණා.

‘මගේ අලූත් චිත‍්‍රපටියෙ පිටපත ලියලා ඉවරයි. (තාම නමක් නම් නැහැ). දැන් තියෙන්නෙ බරපතලම කොටස. ඒක නිෂ්පාදනය කරන්න සල්ලි වියදම් කරන්න කැමති සල්ලි තියෙන කෙනෙක් හොයාගන්න එක. මෙතෙක් කල් කාටත් නොකියා ඒ වැඬේ මම ම මගේ හිතවත්කම් සහ සම්බන්ධකම් හරහා කර ගත්තා. ඒත් පහුගිය සිනමා නිර්මාණ තුලින් මා ලබපු අත්දැකීම් එක්ක මට හිතුණා මම එහෙම නිෂ්පාදකයෙකු හොයනවා කියලා ප‍්‍රසිද්ද කරන්න. මොකද සමහරු චිත‍්‍රපටිය වෙනුවට එහි මුදල් මූලාශ‍්‍රය ගැන කතා කරන්නත් ඒ ඇසුරෙන් චිත‍්‍රපටියෙ ගුණ අගුණ තක්සේරු කරන්නත් පෙළඹුණ නිසා...’ - අශෝක හඳගම

හඳයාගේ අරමුදල් එකතු කරන්න ක‍්‍රවුඞ් ෆන්ඩින්ග් විදිහක් අත්හදා බලන්න යෝජනා කරපු ගොඩක් දෙනා අතරින් මාත් එක්කෙනෙක්. ඒ තරම් විශාල මුදලක් එකපාර එකතු කරගන්න අමාරු වුණත් ඉස්සරහට චිත‍්‍රපටි හදන උන් වෙනුවෙන් මේ වේදිකාවක් ගොඩනැගෙන එක වැදගත්. හඳගම වගේ කෙනෙක් අතින් ඒකට මුලපිරෙන එකත් වැදගත්. සමහර විට චිත‍්‍රපටියට වඩා චිත‍්‍රපටිය නිසා ගොඩනැගෙන අලූත් සම්බන්ධතා සහ ආකෘති ගොඩක් වටිනවා. ඒවායින් තවත් චිත‍්‍රපටි ගොඩක් හැදෙන්න දොරවල් ඇරෙන හින්ද.

එඩිසන්ගේ පළවෙනි බල්බ් එකත් පත්තු වුනේ තත්පර කීපයයි. ඒ වගේම හඳයා මෑතක ආයිමත් කියලා තිබුණ ක‍්‍රවුඞ් ෆන්ඩින්ග් වැඬේ එයාගේ චිත‍්‍රපටියට ඒ තරම් සාර්ථක වුනේ නෑ කියල. ඒත් මට අනුව ඒක ලොකු ආරම්භයක්.

හඳයාගේ මේ උත්සාහයත් එක්ක මං කාලයක් තිස්සෙ ලියන්න හිත හිත හිටපු කතාවකට ඇතුල් වෙන්න පුළුවන් වෙනවා. ඒ ලූසියා කියන කන්නඩ චිත‍්‍රපටිය හදපු පවන් කුමාර්ගේ කතාව. එයා මීට කලින් ජනප‍්‍රිය චිත‍්‍රපටි කීපයක් හදපු කෙනෙක්. ඒත් ලූසියා චිත‍්‍රපටියෙන් එයා ඉන්ඩස්ටි‍්‍ර එකත් එක්ක ලොකු වලියකයට යනවා. ක‍්‍රවුඞ් ෆන්ඩින්ග් වලට පවන් එන්නෙම අරගලයක් විදිහට. එයාට සිනමා කර්මාන්තයේ තත්වයන් ගණනාවක් වෙනස් කරන්න ඇත්ත උවමනාවක් තියෙනවා. මට හිතෙන්නෙ මේ වගේ විකල්ප ප‍්‍රවේශයකට ඒ විදිහෙ රැුඩිකල් උමනාවක් අනිවාර්යයි.

ප්‍රොජෙක්ට් ලූසියා කියලා නම් කරන පවන්ගේ කවුඞ් ෆන්ඩින්ග් වැඬේ පටන් ගන්නෙ එයා බෝම්බයක් වගේ දමලා ගහන ලියුමකින්. ‘සතුරන් තනා ගැනීම’ ඒකයි ලියමනේ නම.

‘මේ ලියවිල්ලෙන් මං තොග පිටින් තරහකාරයන් හදා ගනීවි. මං ගොඩක් කල් හිතුවා මේක ලියන්නද එපාද කියලා. දැන් මං හිත හදාගත්තා මේ ඔක්කොම එලියට දාලා ඇත්ත විසඳුමක් හොයාගෙන යන්න.
දවසකට පස් සැරයක් වත් අඩුගානෙ කවුරු හරි කෙනෙක් මට කෝල් කරලා අහනවා, ‘මොකද ලූසියාට වුනෙ? කවද්ද පටන්ගන්නෙ? කවුද නළු නිළියො? මේ ප‍්‍රශ්නෙ අහන හැම වතාවකදිම මගේ ඇතුලෙන් පිහියකින් අනින තරම් වේදනාවක් එනවා. ලූසියා පිටපත ලියලා ඉවරයි. ඒක කොයිතරම් ලස්සනට ලියවුණාද කිව්වොත් මට මගේ නම වත් ඒකෙ ක්‍රෙඩිට්ස් විදිහට දාන්න උවමනා නෑ. මං ගොඩක් භාග්‍යවන්ත වුණා ලූසියා වගේ අදහසක් මගේ ඇතුලෙන් නිර්මාණය කරන්න. මොකක් හරි නොදන්නා ශක්තියක් මාව උපකරණයක් විදිහට පාවිච්චි කරලා මේක ලියෙව්වා වගේ. මගේ කිසි පිටපතක් ගැන මං මීට කලින් මේ තරම් ආත්ම විශ්වාසකින් හෝ තෘප්තියකින් ඉඳලා නෑ. ලූසියා කන්නඩා ෆිල්ම් ඉන්ඩස්ටි‍්‍ර එකේ කල්ට් ෆිල්ම් එකක් වේවි.

ඒත් ඇත්ත කතාව තාමත් ලූසියා මගේ ගේ ඇතුලෙ නිකංම වැතිරලා ඉන්නවා.

‘ලිෆූ ඉස්තානා’ මගේ ෆිල්ම් එක රිලීස් වෙලා මාස 06ක් පහුවෙනවා. මට තාම හොයාගන්න බැරි වුණා එක නළුවෙක් මේ අලූත් කතාව අහන්න පැය තුනක් වෙන් කරන්න පුළුවන්. හැමෝම ඒ ගොල්ලොන්ගෙ රීමේක් ෆිල්ම්ස් ගැන කතා කරනවා. මට මේ කේන්තිය එන්නෙ නෑ අඩුම ගානෙ කතාව අහලා ඒ ගොල්ලො ප‍්‍රතික්‍ෂේප කලා නම්. හොඳටම අවුල් වෙන දේ වෙන්නෙ කිසි කෙනෙකුට මේ කතාව අහන්න උවමනා නැති එක. මං කරපු ෆිල්ම් වලින් චිත‍්‍රපටියක් හදන්න මට තියෙන හැකියාව ඔප්පු කරලා තියෙද්දිත් මට හිතාගන්න බෑ මේ මොකක්ද වෙන්නෙ කියල.

(ඊට පස්සෙ පවන් කන්නඩා ඉන්ඩස්ටි‍්‍ර එකේ ස්ක‍්‍රිප්ට් රයිටර් කෙනෙකුට තියෙන අඩු ලංසුව ගැන කතා කරනවා. අලූත් ස්ක‍්‍රිප්ට් එකක් ලියන්න ඒ තරං අඩු ගානක් ගෙවන නිෂ්පාදකයන් රීමේක් එකක් කරන්න රයිට්ස් ගන්න ලක්ෂ 10-15 ගෙවන හැටි එයා කියනවා.)

ලූසියා ලියන්න මට කවුරුවත් ගෙව්වෙ නෑ. මං ඒක ලිව්වෙ ඒ ලියන එකම මට ආස්වාදයක් වුණු හින්ද.
ඇයි රීමේක් එකක් ඔරිජිනල් එකකට වඩා හොඳ වෙන්නෙ? ඔරිජිනල් එක කියන්න ඉන්නෙ ඒක ලියපු එකා විතරයි. ප්‍රොඩියුසර්ට හරි නළු නිළියෙකුට හරි කළඳක්වත් මොළේ තියෙන්න  ඕන මේ කියන කතාව මවා ගන්න. ඒත් රීමේක් එකකදි කලින් ෆිල්ම් එක බලලා ඒක හොයපු ආදායම ගණන් බලන්න විතරයි තියෙන්නෙ. මොළේ  ඕනම නෑ. මගේ කලින් ෆිල්ම් එකට සල්ලි දාන්න තරම් නිර්භීත වුණු නිෂ්පාදකවරුන්ට මේ වෙලාවෙදි ගොඩක් ස්තුතිවන්ත වෙනවා. ඒත් දැන් තියෙන ව්‍යාපාරික තත්ව අනුව ඒ ගොල්ලොන්ට තවදුරටත් ඒ වගේ තීරණ ගන්න බෑ. ලොකු තරුවක් දාලා රීමේක් එකක් ගහලා කෝටි ගණන් හොයාගන්න පුළුවන්කම තියෙද්දි ඔරිජිනල් එකක අවදානම ගන්නෙ මොකටද?

දැන්  ඕගොල්ලො අහයි, ඇයි මේ ලොකු තරු පස්සෙම යන්නෙ? ඒ ඔයගොල්ලො හින්ද. අපේ  ඕඩියන්ස් එක බ‍්‍රෑන්ඞ්ස් ඉල්ලන හින්ද. ලොකු නළුවෙක් හරි නිළියෙක් හරි නැත්තං ඔයා හෝල් එකට එන්නෙ නෑ. ලොකු තරුවක් ඉන්නවා නම්, රීමේක් එකක් වුණත් ජහජරාවක් වුණත් ඒක බලලා ඔයගොල්ලො සහයෝගය දෙනවා. මේ තරගෙ පාලනය වෙන්නෙ ඔයාගොල්ලො අතින්. සුපිරි තරු සහ ඇත්තටම නිර්මාණශීලී මිනිස්සු අතරෙයි කාසිය වාසිය තියෙන්නෙ.

මේ රීමේක් හින්ද කන්නඩා රයිටර්ස්ලා, ඩිරෙක්ටර්ස්ලා නැති වෙලා යනවා. ලූසියා ඇත්තටම හින්දියෙන්, දෙමළෙන් පිච් කරන්න මට ගොඩක් ලේසි වුණා. මට දෙමළ බැරි වුණත්, දෙමළ සමබන්ධයක් නැති වුණත් ලොකු නළුවෙක් මේ මාසෙ අන්තිමට මගේ කතාව අහන්න මට වෙලාවක් දුන්නා. ඒත් මට  ඕන මේක කන්නඩාවල කරන්න. ඒක ගොඩක් ලොකු වේදනාවක් මට මගේ චිත‍්‍රපටිය වෙන භාෂාවකින් කරන්න වුණොත්. ඒත් අපේ නළු නිලියන්ගෙ දැන් තියෙන මනසත් එක්ක ඒක වෙයි කියල හිතාගන්න අමාරුයි. සමහර විට අවුරුද්දකට විතර පස්සෙ ඒ ගොල්ලො ලූසියා වල රීමේක් එකක් කරන්න රයිට්ස් ඉල්ලාවි. මට හිතෙනවා ‘නෝ රිමේක්’ විප්ලවයක් කරන්න මට හයිය තිබුණ නං කියල. පුද්ගලිකව මං රීමේක් හදනවා වෙනුවට ගෙවල් වල පෙන්නන හෝම් ටෝකීස් හදනවා බැරිම වුණොත්.

මේ කර්මාන්තෙ ඉන්න තරුණ උන් විදිහට අපිට පැමිණිලි කර කර ඉන්න බෑ. අපි විසඳුම් හොයන්න  ඕන. පරණ කට්ටිය වයසයි, අනාරක්‍ෂිතයි. ඉක්මණට මැරිලා යයි. අපිට වෙනවා ඒ ගොල්ලො එකතු කරපු කුනු කන්දල් ඔක්කොම හෝදලා යවන්න. ඒ ගොල්ලො කියනවා නම් අපේ පේ‍්‍රක්‍ෂකයො සිනමාව ගැන දන්නෙ නෑ කියල අපි ඒ මහා පේ‍්‍රක්‍ෂාගාරය වෙනුවෙන් චිත‍්‍රපටි හදන්න  ඕන. ඒක විතරයි ඒ අයව නැවත හෝල් වලට ගෙන්නන්න පුළුවන් විදිහ. සිද්ලින්ගු කරපු නිෂ්පාදකයා ඒක විදෙස් රටවල ප‍්‍රදර්ශනයට ලෑස්ති වෙලා හිටියෙ නෑ. ඒත් අපි හෝම් ටෝකීස් හරහා දවස් දෙකකින් 440 ක  ඕඩියන්ස් එකක් ලෝකෙ හැමතැනින්ම එයාට එකතු කරලා දුන්නා. ඒ විදිහටයි අපිට මේක වෙනස් කරන්න වෙන්නෙ.

බොහොම පොඩි ගානකින්, ලොකු නළු නිලියො නැතුව, හොඳ නළු නිළියො එක්ක මං ලූසියා චිත‍්‍රපටිය හදාවි. මට ඒක හෝල් වල රිලීස් කරන්න බැරි වේවි. එතකොට මං ඒක හෝම් ටෝකි එකක් විදිහට රිලීස් කරනවා. මං කියන්නෙ මගේ තත්වෙ ඉන්න හැමෝටම එහෙම කරන්න කියල. කොහොම හරි චිත‍්‍රපටි හදන්න. නළු නිළියන්ට ඔයාගේ වැඬේ පාලනය කරන්න දෙන්න එපා. හෝම් ටෝකීස් විදිහට අපිට උදව් කරන්න දහස් ගණන් මිනිස්සු එලියෙ ඉන්නවා. අපි එකතු වෙමු. මතක තියා ගන්න, දිලිසෙන තරු වලින් නැති කරන්න බැරි ලොකු අඳුරක් අහසෙ තියෙනවා..( තේරුණද මන්දා)”

පවන් කුමාර්ගේ ලියමනේ සරල අනුවාදයක් මේ. සමහර කොටස් මට  ඕන විදිහට කපලා දැම්මා. පූර්වාපර සන්ධි ගලපනවා නම් මට හිතෙන්නෙ මේ රීමේක් කතාව ලංකාවෙ නම් ජාතක කතා, බණ කතා වල ඉඳන් හංස විලක් යලි තැනීමේ උත්සාහය දක්වා අදාලයි. ඔරිජිනල් ගැන කතාව 5ඞී මාක් ටූ වලින්, ඊඑක්ස් ත‍්‍රී වලින් ෆිල්ම් හදලා මැෂින් ඇතුලෙ තියන් ඉන්න අපි හැමෝටම අදාලයි. කොහොම වුණත් පවන් කුමාර් ක‍්‍රවුඞ් ෆන්ඩින්ග් වලින් එයාගෙ ෆිල්ම් එක හැදුවා. ඇත්තටම ඒක හොලිවුඞ් චිත‍්‍රපටියකවත් හිතාගන්න බැරි තරම් වෙනස් මානයක සිතීමක්. ඉන්සෙප්ෂන් වගේ ෆිල්ම් එකක් වුණත් ලූසියාට වඩා ළාමකයි සමහර තැන් වලින්. ඒ ඔක්කොටම වඩා නිෂ්පාදකවරුන්ගේ ලැයිස්තුව විදිහට දහස් ගානක් නම් දැවැන්ත තිරයක චිත‍්‍රයක් වගේ ප‍්‍රක්‍ෂේපණය වුණා. ඒක ඇෙ`ග් මයිල් කෙලින් වෙන වැඩක්.

හඳයා කියන විදිහට පේ-පැල් වගේ තාක්‍ෂණයන් නැති කම, හුරුකමක් නැති කම වගේ දේවල් හින්ද අපේ මේ විදිහෙ ව්‍යාපෘති අසාර්ථක වෙන්න පුළුවන්. ඒත් මට හිතෙන්නෙ ඊටත් වඩා ඒකට හේතු වෙන්නෙ අදහසක් නැති කම. ක‍්‍රවුඞ් ෆන්ඩින්ග් කියන්නෙම ක‍්‍රම විරෝධී උත්සාහයක්. ඒ උත්සාහය දරන්න නිකංම කෘතියකට විතරක් බැරි වෙනවා. ඒක ඊට වඩා ලොකු උවමනාවන් ගොඩක් එක්ක පෙළගැහෙන්න සිද්ද වෙනවා. ක‍්‍රවුඞ් ෆන්ඩින්ග් අලූත් උන්ට වැඩියෙන් ගැලපෙන විදිහට දැනෙන්නෙම ඒ සීමාවන් අභියෝග කරන්න පුළුවන් වෙන්නෙ උන්ටම විතරක් හින්ද.

ඒ කොහොම වුණත් එකතු වුණු මුදලට වඩා හඳයාගේ ව්‍යාපෘතියෙ අදහස් බෙදා ගත්, සම්බන්ධ වුණු ප‍්‍රමාණයයි වැදගත් කියල මං හිතන්නෙ. හැම සම්බන්ධයක්ම සල්ලි විදිහට පරිවර්තනය නොවුණට ඊට වඩා ගොඩක් සාධනීය දේවල් ඒ හරහා සිද්ද වෙන්න පුළුවන්. හඳයාගේ චිත‍්‍රපටියට (කෘතියට) වඩා මං මේ ප‍්‍රයත්නයට ගරු කරන්නෙ ඒ හින්ද.

-චින්තන ධර්මදාස

Saturday, March 15, 2014

Be Stupid!

ෆේස් බුක් එකේ එක දිගට ෂෙයාර් වෙන තමන් විහින්ම තමන්ගෙ පිංතූර ගන්න ‘සෙල්ෆීස්’ ගැන ගොඩක් අය හිතන්නෙ ලෙඩක් කියල. ලංකාවෙ හැම අලූත් දෙයක්ම ලෙඩක් හෝ භීතියක් වෙන එක ස්වභාවික වුණත් සෙල්ෆීස් කියන්නෙ දරුණු නාසිස්මය තත්වයක්ද කියන එක ගැන වෙන රටවලත් කතා බහ ඇති වෙනවා. ඒ කොච්චර කතා බහ ඇති වුණත් මේ ටෙ‍්‍රන්ඞ් එක නතර වෙන්නෙ නෑ. හිතාගන්න බැරි තරම් විවිධ වූ ප‍්‍රදේශ දක්වා සෙල්ෆීස් ව්‍යාප්ත වෙමින් යනවා.

මේක ආර්ට් එකක්ද?

 ආර්ට් එකක් විදිහට සෙල්ෆීස් තේරුම් ගන්න මං හිතන්නෙ ආර්ට් ගැන අපේ තියෙන අදහස වෙනස් වෙන්න වෙනවා. ආර්ට් කියල හරි වෙන මොකක් හරි විදිහට ඇකඩමික් හෝ පිළිගත් න්‍යාය වලින් කරන අධිපති අදහස් නන්නත්තාර කරන එකමයි මේ වගේ අලූත් මුදාහැරීම් වලින් වෙන වැදගත්ම දේ. පුද්ගලික මට්ටමෙන් කොයි ආකාර ව්‍යාදියක් වෙන්න පුළුවන් වුණත් සෙල්ෆීස් සංස්කෘතික විදිහට ලොකු වෙනසක් කරනවා. සාරය හෝ අර්ථය හොයා ගෙන යන හරිම ද්විමාන කලා හෝ වින්දන අවකාශය මේ හින්ද පුළුල් වෙනවා.

‘තේරුමක් නැති කම’ විඳින්න (තේරුමට තියෙන අයිතියම තේරුමක් නැති කමටත් දෙන්න) අපිට පුරුදු වෙන්න වෙනවා. ඉස්සරහට ආර්ට් වෙන දේවල් තේරුම් ගන්න මේ තත්වය අනිවාර්යයක් මං හිතන්නෙ.

සෙල්ෆි කියන එක මේ වෙද්දි ශබ්දකෝෂ වචනයක් වෙලා ඉවරයි. අර්බන් ඩික්ෂනරියෙ මේක අර්ත ගන්වන විදිහට, ‘ෆේස් බුක්, මයි ස්පේස් හෝ වෙනයම් සමාජ ජාල වෙබ් අඩවියක පළකිරීම වෙනුවෙන්ම ඔබ විසින්ම ගන්නා ඔබේ ඡුායාරූපයක්. ගොඩක් වෙලාවට කැමරාව අල්ලාගෙන ඉන්න ඔබේම අත පවා මෙතනදි පේනවා. මේකෙන් පැහැදිලිවම පේන්නෙ අඩුම ගානෙ ඡුායාරූපයක් ගන්නවත් ඔබට මිතුරෙක් හෝ මිතුරියක් නැති කම’

මේක ටිකක් උපහාසෙන් ලියපු අදහසක්.  මට හිතෙන්නෙ අපිට සෙල්ෆීස් දිහා බලන්න වෙන්නෙ ‘සෙල්ෆ් පෝර්ට්රේට්ස්’ විදිහට.  ඒ ගැනගැන සම්භාව්‍ය අදහස් දරන අයට මේක ටිකක් අවුල් සහගත වෙන්න පුළුවන් වුණත් සෙල්ෆීස් නිසා සෙල්ෆ් පෝර්ට්රේට් ආර්ට් එක වෙනස් වුණා. අතීතයේ ඉඳන් ගත්තොත් තමන්ගේ ආලේඛ්‍ය ඡුායාරූපයක් හෝ සිත්තමක් කරන හැකියාව තිබුණෙ වංශවත් කීප දෙනෙකුට විතරයි. උදා විදිහට ලූවී වගේ රජ කෙනෙක් දක්ෂ සිත්තරෙක්ව ගෙන්නගෙන තමන්ගෙ රූපය අඳින්න බාර දෙනවා. ගොඩක් මාර සිත්තරුන් කළේ මේ විදිහට ලොක්කන්ට  ඕන චිත‍්‍ර ඇඳපු එක තමයි. මේක ටිකෙන් ටික පරිණාමය වෙලා ඊට පස්සෙ දක්ෂ ඡුායාරූප ශිල්පියෙක් අතට වැඬේ පැවරෙනවා. එතකොට කලාත්මක පෝර්ට්රේට් ගන්න කලාත්මක ඡුායාරූප ශිල්පියො බිහිවෙනවා. ඒත් ආර්ට් එක තියෙන්නෙ අපෙන් පිට, ඡුායාරූප ශිල්පියා අතේ. කැමරාවක් තියෙන මෝබයිල් ෆෝන් සහ එතනින් නිරන්තර අන්තර්ජාලය එක්ක සම්බන්ධ ස්මාර්ට් ෆෝන් එනවත් එක්කම අපේ කලාව අපේ අතට එනවා. තවදුරටත් අපේ ඡුායාරූපය ගන්න වෙන කෙනෙක්  ඕන වෙන්නෙ නෑ. ඒක අපිට  ඕන විදිහට, අපිට  ඕන වෙලාවක, අපිට  ඕන තැනක ගන්න පුළුවන්. මං කියන්නෙ කලාව ඒක හිර කරලා තිබුණු ආකෘති ඔක්කොම කඩාගෙන නැවත ආකෘතියක් ගොඩනැගීම පවා අසීරු විශ්වයකට ඇතුල් වෙනවා කියල.

උදා විදිහට විදර්ශන කන්නන්ගර වගේ කෙනෙක් මේ වගේ අදහසකින් ගොඩක් අවුලට යන්න පුළුවන්. (විදර්ශන මේ කතාවට ඇදලා ගන්නෙ ඌ මං ගැන කරන විචාර හෝ විවේචන නිසා මට ඇති වුණු අමනාපයක් හින්ද නෙමෙයි. ඒ වෙනුවට විදර්ශන කියන්නෙ මං ගොඩක් කැමති චරිතයක්. වෙන විදිහකට කිව්වොත් මං උගේ රසිකයෙක්. ඒ කැමැත්තට ලොකු හේතුවක් වෙන්නෙ ඌ පුද්ගලික ද්වේශයකින් හෝ කුහකත්වයකින් පෙළෙන චරිතයක් නොවෙන එක. වෙන විදිහකට කිව්වොත් ඇත්තටම විදර්ශන මේ සංවාද අවකාශයේ මගේ පාලූව මකන කීප දෙනෙක් යාලූවන්ගෙන් කෙනෙක්) විදර්ශන සර්පයාගෙ පොත නැවත එළි දැකීම දවසෙ කරපු දේශනයකදි කිව්වෙ, දැන් හදන ෂෝර්ට් ෆිල්ම් කියන්නෙ අසනීපයක් කියල. ඒවා ෂොර්ට් ෆිල්ම් නෙමෙයි විකාර වගේ අදහසක්. මේ අලූත් ෂෝර්ට් ෆිල්ම් හදන සංස්කෘතිය හින්ද විදර්ශන වගේ චරිත (මාත් එක යුගයක) ජීවිතය ගැන ගොඩනගා ගත්ත අදහස අවුල් වෙන්න ගන්නවා. මාක්ස්ගේ හො ෆ්‍රොයිඞ්ගෙ අර්ථකතන චුයින්ගම් එකකට වඩා එහාට වැඩ නොකරන්න පටන් ගන්නවා. සර්පයාගේ මරණය කියල විදර්ශන කියන්නෙ ඒ ජීවිතයේ සාරය හොයාගෙන දුක තරණය කල නොස්තැල්ජික පරම්පරාවක සංකේතීය මරණය. මං කියන්නෙ අපිට ඒක වළදාන්නම වෙනවා.

මහපොලොවෙ පයින් ඇවිදලා අත්දැකීම් එකතු නොකරපු ජීවිත වලින් සිනමාව නිර්මාණය වෙන්නෙ නෑ කියන අදහස මේ පරණ පරම්පරාවෙ එකක්. සයිබර් අවකාශයත් එක්ක බැලූවම මේ කියන මහපොලොව කොච්චර පුංචිද? මේ කියන දුක්ඛිත අත්දැකීම් විඳවන ජීවිතය කොයිතරම් ක්ෂුද්‍ර ද? යතාර්ථය කියල එකක් මූලික කරගත්ත මේ සිතීම කොයිතරම් දුප්පත්ද? ජීවිතයේ අත්දැකීම් වලින් නිර්මාණය වෙනවා කියන මේ මුස්පේන්තු සිනමාව සහ කලාව අවසානයි. ඒ කියන්නෙ ඒ සිනමාව හා කලාව තමන්ගේ අදහස් ප‍්‍රකාශනයට පාවිච්චි කළ දෙකයි පණහෙ දේශපාලනයත් ඉවරයි කියන එක. දැන් තියෙන්නෙ ඒ වෙනුවෙන් මාරාන්තික උපවාස හෝ සත්‍යග‍්‍රහ කරන එක විතරයි. අපිට මහජන පුස්තකාලෙදි සහ තවත් තැන් වලදි මුණගැහෙන්නෙ මේ වඳවෙන අදහස් පරපුරක අවසන් සටන්.

සෙල්ෆීස් ගැන ඍණාත්මක මුලපිරීමක් නැතුව අධ්‍යනය කළොත් පේනවා අපි මාර කලාත්මකයි කියලා අගයන නිර්මාණ වල ලක්ෂණ නිරායාසයෙන්ම සෙල්ෆීස් වලට ඇවිත් තියෙනවා කියලා. උදා විදිහට ජිම් එකේ ඇ`ග හදන ගමන් සමහරු අප්ලෝඞ් කරන සෙල්ෆීස් (මට අප්පිරියම ජාතිය) ඒ වගේ වීරත්වය දනවන්න නිර්මාණය කළ හර්කියුලීස්ගේ ප‍්‍රතිමාව වගේ දෙයක් එක්ක සංසන්දනය කළොත් ඒ නිර්මාණකරුවා පෞර්ෂය දැනවීමට පාවිච්චි කරන ටෙක්නීක්ස් මේ සෙල්ෆීස් වලට එනවා. ඒ ඒ භාවයන් දැනවීම වෙනුවෙන් කරපු මහා නිර්මාණ , ඒ අදහසම පිණිස ගත්ත පුංචි සෙල්ෆීස් එක්ක සංසන්දය කරන මරු වැඩක්. (සෙල්ෆීස් - දෘෂ්‍යමය විශ්ලේෂණයක්. එලිසබෙත් අර්බන්ස්කි බලන්න http://www.youtube.com/watch?v=2Kk9R2rhwlQ)

ඉතිහාසයක් පුරා කලාත්මක හෝ වෙනයම් ආධිපත්‍යයික අදහසකින් පිටතින් ගොඩනගන සංකේත අගයන් මේ වෙද්දි සාමාන්‍යකරණය වෙනවා. ඒ ඉතිහාසය ගැන දැනීමක් නැති කෙනෙක් අතින් පවා අවිඥාණකව  මේ දේවල් ප‍්‍රතිනිර්මාණය වෙනවා. කලාව තවදුරටත් සීමිත පිරිසක දෙයක් නෙමෙයි. ඒක හැමෝම අතින් යළි යළිත් මොහොතක් පාසා නිර්මාණය වෙමින් යනවා. මේක අතිශයින්ම සුබදායී තත්වයක්. මං මැරෙන්න කලින් මේ සීමිත ආඛ්‍යාන වලින් මිදෙන්න ලැබිච්ච එක ගැන මට තියෙන්නෙ බුදුන් විසින් නිර්වාණය හොයාගත්තටත් වැඩි සතුටක්.

සෙල්ෆීස් අරගෙන බැලූවොත් ඇත්තටම පුදුම දනවන කාරණයක් වෙන්නෙ මේ අයට මෝබයිල් කැමරාව එක්ක ඇෙ`ග් කෑල්ලක් තරමටම ළ`ග සම්බන්ධය. අතේ තියෙන මේ කැමරාව තමන්ට අවශ්‍යම හැ`ගීම අල්ලගන්න ස්ථානගත කරන්න දෙපාරක් හිතන්න වෙන්නෙ නෑ. මේ හැකියාවේ සුරුකම එක්ක සෙල්ෆීස් වල ටෙ‍්‍රන්ඞ් ඇති වෙනවා.

උදා විදිහට මුලින්ම තිබුණෙ හැමෝම ඇ`ගිලි දෙකකින් වී අකුර හදාගෙන ගන්න සෙල්ෆීස්. ෆේස් බුක් පිරෙන්න මේ වී අකුරු මිනිස්සු එලියට ආවා. ඊට කාලෙකට පස්සෙ ‘ඩක් ෆේස්’. තොල් තාරවෙක් වගේ උල් කරගෙන ඡුායාරූපයට මුහුණ දෙන විලාසිතාවක්. එක පොඩි ලස්සනක් තියෙන තැනකින් මේ වගේ දෙයක් නිර්මාණය වුණු ගමන් කරන්න පුළුවන් බැරි හැමෝම මේ එකම විදිහෙ ෆොටෝ එක දානවා. ඒක තමයි සෙල්ෆීස් ටෙ‍්‍රන්ඞ් එකේ ඉන්නවා කියන්නෙ.  මෑතකදිම ආපු සෙල්ෆි ටෙ‍්‍රන්ඞ් එක ‘ස්පැරෝ ෆේස්’. හරියටම ගේ කුරුල්ලෙක් පණුවෙක්ව දැක්කම වගේ ඇස් ලොකු කරගෙන, කට උල් කරගෙන කරන එක්ස්ප්‍රෙෂන් එකක් තමයි මෙතනදි ප‍්‍රතිනිර්මාණය වෙන්නෙ. ජපානය වගේ රටවල මේක පිස්සුවක් වගේ යනවා. ඒත් මේ විලාසය ඩක්ෆේස් එකට වඩා සියුම්. ඒ හින්ද තමන්ගෙන් නියම ස්පැරෝ ෆේස් එකක් හදන එක ටිකක් ට‍්‍රයි කරන්න වෙන වැඩක්.

වෙන ආර්ට් එකක් අනුව කියවන්න යන්නෙ නැතුව මං හිතන්නෙ සෙල්ෆීස් වගේ අලූත් නිර්මාණ අවකාශ තේරුම් ගන්න ඒ වපසරිය ඇතුලෙන්ම දේවල් හොයාගන්න  ඕන. ඒ හා බැඳෙන පිරිස, උවමනාව, මනෝ භාවය, රූපකය වගේ කාරණා ඇතුලෙන් අපිට යම් අදහසක් හදාගන්න පුළුවන්. ඒත් ඒක පරණ කලා මිනිතයන්ගෙන් විනිශ්චය කරන්න යන එක ජෝක් වැඩක්. මොකද මේ අලූත් ප‍්‍රවණතාවයේ අදහස වෙන්නෙම ඒ පරණ කලාවන්ට තේරුම් ගත නොහැකි අවකාශයක් දක්වා විස්තාපනය වෙන එක.

මුල් කාලෙ තමන්ගේම වූ සෙල්ෆ් පෝර්ට්රේට් එකක අදහස තිබුණෙ ‘තමන්ගෙ අභිමානය හෝ මහේශාඛ්‍ය බව’ අනුන්ට පෙන්නන්න. ඒත් හැමදාම ආර්ට් නෙමෙයි කියල පරණ මතවාදය විසින් වලි දාමින් මකන්න හදපු අලූත් ආර්ට් එක (උදා විදිහට සිත්තමෙන් ඡුායාරූපයට) ටිකෙන් ටික සෙල්ෆ් පෝර්ට්රේට් එකකට තියෙන අදහස වෙනස් කරනවා. මහේශාඛ්‍ය බව පෙන්නීමේ ඉඳන් තමන්වම සෙවීම දක්වා මේ අදහස සංයුක්ත වෙනවා. සෙල්ෆීස් කියන්නෙ තමන් තමන්වම හොයන්න කරන උත්සාහයන් විදිහටයි තේරුම් ගන්න වෙන්නෙ. තමන්ගෙ අනන්‍යතාවය, තමන්ගෙ ස්වරූපය, තමන්ගේ විලාසිතාව මේ ආදී දේවලූයි සෙල්ෆීස් හරහා නොදැනුවත්වම ගවේෂණය වෙන්නෙ.

අපේ ජීවිතයේ සෑම අවස්ථාවක්ම වගේ සෙල්ෆීස් විදිහට වාර්තා වෙනවා. මෙච්චර කාලයක් කවදාවත් නොතිබුණු තත්වයක් ඒක. හැම මනුස්සයෙක්ගෙම හැම තත්පරයක් ගැනම රූපමය වාර්තාවක්. ඒක දැවැන්තයි. අපි ලෝකයේ විවිධ සංස්කෘතීන් ඇතුලෙ ජීවත් වෙමින් එක ප‍්‍රකාශනයක්, ධාරාවක් හරහා එකට සම්බන්ධ වෙනවා.

ඒ වගේම මෙච්චර කාලයක් හුදකලා කණ්ණාඩියක් හෝ අසල්වැසියෙක් එක්ක පමණක් බෙදා ගත් අපේ ජීවිතේ වැඩකට නෑ කියල කොන් කරපු ලොකු කොටස අපි දැන් සමාජයක් එක්ක බෙදා ගන්නවා. අපි දුකෙන් ඉන්න හැටි, අලූත් ඇඳුමක් අඳින හැටි, කෑමක් කන හැටි, හැම දේකදිම අපි මහා සමාජය අපේ කණ්ණාඩිය කර ගන්නවා. අපි ගැන අපි තේරුම් ගත්ත මේ කණ්ණාඩිය මේතරම් විශාල වීම ලොකු මනුස්ස වෙනසක් යෝජනා කරනවා කියලයි මං හිතන්නෙ. තේරුම් ගැනීම, බෙදා හදා ගැනීම, බාර ගැනීම වගේ මනුස්ස සම්බන්ධතා කලාපයන් වෙනස් වෙන්න පටන් ගන්නවා. ඒ වෙනස නැතුව සෙල්ෆීස් ඇතුලට යන කෙනෙක් නන්නත්තාර වීමේ සිට පාදඩකම දක්වා යන්න නියමිතයි.

මෙච්චර කාලයක් සමාජය අපි එක්ක ගණුදෙනු කළ අර්ථයක් සහිත යැයි කියපු දේශපාලන, කලා හෝ සංස්කෘතික ආකෘති වලට වඩා විශාල ඇත්ත ජීවිතයකින් අපි සමාජය එක්ක බැඳීමක් යෝජනා කරනවා. තවදුරටත් දෙකට නොපැළුණු මනුස්ස ජීවිතයක්, එකම විටක පුද්ගලික හා සමාජ වශයෙන් තියෙන ඒකත්වයක් මේ හරහා නිර්මාණය වෙනවා. ඒක සුළුපටු වෙනසක් නෙමෙයි.

ගොඩක් උන් කියන්නෙ මේක ‘ඇටෙන්ෂන් කේ‍්‍රස්’ එකක් කියල. ඒ කියන්නෙ අවධානය ලබා ගැනීමේ පිස්සුවක්. කොහොමත් හැම කෙනෙක්ම කැමතියි අවධානයට ලක්වෙන්න. ඒක මෙච්චර කාලයක් හංගගෙන ජීවත් වුණු එක විතරයි සිද්ද වුණේ. අපි හැමෝම සමාජයෙන් පිළිගැනීමක්, ප‍්‍රතිචාරයක් බලාපොරොත්තු වෙනවා. ඒක අලූත් තත්වයක් නෙමෙයි. ඒත් සයිබර් සම්බන්ධතා හරහා අපි හිරගෙන හිටපු අපිව නිදහස් වෙන්න අවකාශයක් හැදෙනවා. අපිට අවශ්‍ය පිරිස අතර අපේ ජීවිතය බෙදා ගන්න එක සාමාන්‍යයක් වෙනවා. මෙතනදි විචාර හෝ විශ්ලේෂණ කියන්නෙ කුහකයන්ගේ අදාල නොවෙන ප‍්‍රලාප විතරයි.

වෙන විදිහකින් ගත්තොත් සෙල්ෆීස් වගේ ප‍්‍රවණතා නිසා මෙච්චර කාලයක් කලාත්මක හෝ පරිපූර්ණ කියලා නිර්මාණය කළ ජීවිතයෙන් දුරස්ත අසාමාන්‍ය තත්වය ආපහු සාමාන්‍ය ජීවිතේට ගේනවා. තවදුරටත් සිනමා තරුවක් වුණත් අපේ ජීවිතෙන් ඒ තරම් දුරස් වෙන්නෙ නෑ. එයාගෙ සාමාන්‍ය ජීවිතේ සිනමාවට වඩා විශාල විදිහට සයිබර් අවකාශයේ නිදහස් වෙනවා. හැම කලාත්මකයි කියපු දේකටම වඩා මේ අලූත් කලාවන් ජීවිතේට ළ`ග වෙනවා. ඇත්ත වෙනවා.

තමන්ගේ මුහුණ විතරක් විෂය වුණු සෙල්ෆීස් මේ වෙද්දි තවත් අනුකාණ්ඩ ගණනාවක් දක්වා පැතිරෙන්න පටන් අරං. උදා විදිහට පියයුරු අතර පැල්ම (ක්ලීවේජ්) සෙල්ෆීස් හරහා කාන්තාවො තමන්ගෙ ශෘංගාරය නිදහස් කරන
උන්මාදයන් ඇති වුණා. ඒ වගේම ප්ලෑන්කින් (විශ්වාස කළ නොහැකි තැන් වල ලෑල්ලක් මෙන් වැතිර සිටීම) අවුලින් (යම් උස ස්ථානයකට නැග බකමූනෙක් මෙන් පොරවාගෙන හිඳීම) ස්ලැප් කැම් (යමකින් එක්වරම අසල සිටින්නාගේ මුහුණට දමා ගසා ක්‍ෂණික ප‍්‍රතිචාරය ඡුායාරූපයට නැගීම) මේ වගේ විකාරරූපී කියල අපිට දැනට කියන්න පුළුවන් ධාරාවන් ගණනාවක් ලෝකය පුරාම පැතිරෙමින් යනවා.

මේ දේවල් වල කිසි අදහසක් නෑ, පිස්සුවක් වගේ කියන තේරුම් ගැනීම් වලින් අපි කියන්න හදන එකම දේ වෙන්නෙ අපිට තේරෙන්නෙ නෑ කියන එක විතරයි. නැත්තං මේ හැම ප‍්‍රකාශනයක් හරහාම කියන සහ බෙදාගන්නා හැ`ගීමක් හෝ හැ`ගීම් සමුදායක් තියෙනවා. මේ ධාරාවන් හරහා සම්බන්ධ වෙමින් ඔවුන් කියන යම් අදහසක් තියෙනවා. සමහර විට ඒක තේරුම් ගැනීම කියන ආකෘතියට පිටින් පාර්ටිසිපේෂන් හෝ අත්දැකිය යුතු කියන තලයේ දිවෙනවා වෙන්න පුළුවන්. ඒ කොහොම වුණත් මෙතන වැදගත්ම දේ වෙන්නෙ නිදහස. අපි අපෙන් සහ අපිව පාලනය කරන සමාජ අර්ථ, ආකෘති වලින් ලබන නිදහස.

ඒක බුදුන්ගෙ විමුක්තියට වඩා අපිට වටිනවා කියලා මං කිව්වෙ ඒක අපි හැමෝටම එකවර ලැබිය හැකි විමුක්තියක් හින්ද.

-චින්තන ධර්මදාස